Πως η κακή ψυχολογία μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό!

Από την Φρόσω Πατσού*

Η πιο συνηθισμένη αντίληψη που κυριαρχεί όταν ένας αθλητής τραυματίζεται είναι η αντίληψη της «ατυχίας». Γνώστες όσο και μη γνώστες του αντικειμένου πολλές φορές τα βάζουν με την κακή τους τύχη ή ακόμη και το κακό «μάτι» όπως συνηθίζεται να λέγεται. Είναι όμως ένας τραυματισμός θέμα τύχης ή ατυχίας ή απλά είναι η φυσική συνέπεια κάποιων καταστάσεων που δεν ελέγχθηκαν τόσο σε προπονητικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο και είχαν σαν κατάληξη το «ατυχές» γεγονός»;

Έρευνες έχουν επισημάνει ότι το 50% των ερασιτεχνών αθλητών υποφέρουν από τραυµατισµούς οι οποίοι τους κρατούν µακριά από τη συµµετοχή τους στη φυσική δραστηριότητα για διάστημα μεγαλύτερο της μίας εβδομάδας. Ταυτόχρονα φαίνεται ότι η επίπτωση των τραυµατισµών είναι τόσο σοβαρή για τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες που οι τραυµατισµοί αντικατέστησαν τις µεταδοτικές ασθένειες ως τη κυρίαρχη αιτία θανάτου και παράλυσης.

Οι ψυχολογικοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν έναν αθλητή σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχει υψηλό κίνδυνο τραυματισμού είναι ποικίλοι και με ιδιαίτερη βαρύτητα ο καθένας.

Πιο συγκεκριμένα:
  • Προσωπικότητα
  • Στρες/Αντίδραση στο στρες (αυξημένη μυική ένταση, περιορισμός οπτικού πεδίου, αυξημένη δυνατότητα περισπασμού)
  • Έλλειψη συγκέντρωσης
  • Χαμηλά επίπεδα προσοχής
  • Χαμηλή αυτοπεποίθηση
  • Χαμηλή ψυχική ανθεκτικότητα
  • Αρνητική ψυχική διάθεση
  • Ψυχική εξουθένωση
  • Αρνητικά συναισθήματα (θυμός, κούραση, κακή διάθεση, σύγχυση)
  • Χαμηλή αντοχή στη ματαίωση
  • Κοινωνική υποστήριξη

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι αθλητές οι οποίοι βιώνουν στρεσογόνες καταστάσεις (αγώνες, σηµαντική προπόνηση, κακή απόδοση κ.α.) και δεν έχουν τις απαιτούµενες ικανότητες να τις αντιµετωπίσουν βρίσκονται σε µεγαλύτερο κίνδυνο τραυµατισµού καθώς προκαλείται µια σειρά αλλαγών στη συγκέντρωση και τη µυϊκή  τάση του ατόµου.  Ο παράγοντας της προσωπικότητας, η ικανότητα αντιµετώπισης (coping resources) και το ιστορικό του στρες (history of stressors), επηρεάζουν την πιθανότητα τραυµατισµού. Σε µία πρόσφατη µελέτη, βρέθηκε ότι το 18% της διάρκειας που χάθηκε εξαιτίας του τραυµατισµού αποδόθηκε σε ψυχολογικούς παράγοντες. Επίσης νεότερα ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η αντίληψη για την προσωπική αξία και την αυτοεκτίμηση τείνει να είναι χαμηλότερη για τον τραυματισμένο αθλητή, ενώ, η αυτοπεποίθηση και η αυτό-αποτελεσματικότητα μειώνονται αισθητά.

Ο  προπονητής πρέπει να δίνει  ιδιαίτερη προσοχή στην αντίληψη αυτών των καταστάσεων και να επιδιώκει την πρόληψη των τραυματισμών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εάν έχει στενή προσωπική σχέση με τους αθλητές και αν υπάρχει γενικότερα  σχέση εμπιστοσύνης. Οφείλει να είναι γνώστης των καταστάσεων που περνάει ο αθλητής εντός και εκτός αγωνιστικού χώρου, να δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε τυχόν αλλαγές της συμπεριφοράς του αθλητή, να μπορεί να τις αιτιολογήσει ή αν χρειαστεί να προσφέρει τη βοήθεια του για να ξεπεραστούν.

Μετά από έναν τραυματισμό η αγωνία τόσο των προπονητών όσο και των αθλητών αποτυπώνονται τόσο σε φυσικούς (επανατραυματισμός, επαναφορά τεχνικής, επαναφορά καλής αγωνιστικής κατάστασης), όσο και σε κοινωνικούς παράγοντες (απομόνωση από συμπαίκτες, αντικατάσταση του παίκτη στην ομάδα, μείωση οικονομικών προνομίων, σύγκριση με συναθλητές, ψυχολογική πίεση για επαναφορά).

Για την αντιμετώπιση ενός τραυματισμού, ο αθλητής εκτός από την ιατρική στήριξη πρέπει να δώσει βάρος και στην  ψυχολογική στήριξη. Η επαναφορά από τον τραυματισμό εξαρτάται από το μέγεθος του τραυματισμού, την προσωπικότητα του αθλητή αλλά και την θετική αντιμετώπιση από το περιβάλλον του και από τον ίδιο. Ο ρόλος του ειδικού – αθλητικού ψυχολόγου στην αποκατάσταση κάποιου τραυματισμού είναι εξαιρετικά σημαντικός.

Ο ψυχολόγος βοηθάει τον αθλητή:
  • Να κάνει γνωστική αναδόμηση και να αλλάξει διάθεση και σκέψεις
  • Να χειριστεί το στρες που προκαλεί ένας τραυματισμός
  • Να επανακαθορίσει στόχους
  • Να αναπτύξει θετική ανατροφοδότηση
  • Να χρησιμοποιήσει τεχνικές θετικού αυτοδιαλόγου, νοερής απεικόνισης και χαλάρωσης
  • Να αυξήσει τα εσωτερικά του κίνητρα

Αποτελέσµατα ερευνών έδειξαν ότι οι αθλητές που χρησιµοποίησαν στρατηγικές όπως, καθορισµό στόχων, αυτο-οµιλία και νοερή απεικόνιση είχαν μεγαλύτερη επιµονή στο πρόγραµµα αποκατάστασης και γρηγορότερη ανάρρωση. Πιο συγκεκριµένα, βρέθηκε ότι η παρακίνηση ήταν ένα σηµαντικό εργαλείο για τη συµµόρφωση µε το πρόγραµµα άσκησης που οι αθλητές έπρεπε να εκτελέσουν στο σπίτι. Πιο πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η ψυχολογική παρέµβαση έχει θετική επιρροή στην αποκατάσταση αθλητικών τραυµατισµών, στη διάθεση του ατόµου κατά την αποκατάσταση, στην επιτυχή αντιµετώπιση και στην αποκατάσταση της αυτοπεποίθησης.

Κλείνοντας πρέπει να τονιστεί ότι ακόμη και μετά από έναν τραυματισμό μπορεί να προκύψουν διάφορα οφέλη για τον αθλητή και αυτά έχουν να κάνουν με την αύξηση της ψυχικής ανθεκτικότητας, την ανάπτυξη της προσωπικότητας μέσα από δύσκολες καταστάσεις, την εκμάθηση διαχείρισης του στρες, την αύξηση της αυτό-αποτελεσματικότητας, όπως, επίσης, και την αύξηση των εσωτερικών κινήτρων.

Διαβάστε ακόμα: Πως η ήττα μπορεί γίνει η μεγαλύτερη αθλητική σου επιτυχία!


*Η Φρόσω Πατσού είναι M.Sc Ψυχολόγος – Αθλητικός Ψυχολόγος του ΣΕΓΑΣ, επιστημονική Συνεργάτιδα Εθνικής Ομάδας Στίβου και υποψήφια Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου – Τμήμα Ψυχολογίας. Μπορείτε να δείτε περισσότερα άρθρα της στo site www.idealpsychology.gr


 

Previous ArticleNext Article

Βάλτε στόχους, δώστε την ψυχή σας, τρέξτε με πάθος στο 2020

Μια ακόμα χρονιά μας αφήνει. Μια χρονιά που μας κάνει μεγαλύτερους και σοφότερους. Περάσαμε πολλές όμορφες στιγμές.

Μπαίνοντας στον τέταρτο χρόνο λειτουργίας αυτής της ιστοσελίδας ανακαλύπτουμε για μια ακόμα φορά ότι είμαστε στην αρχή.

Έχουμε ακόμα πολλά να δώσουμε και πολλά περισσότερα να πάρουμε. Το έχουμε γράψει πολλές φορές. Το runnfun.gr είστε εσείς.

Η στήριξη και η αγάπη σας μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε. Η παρέα μας μεγαλώνει χρόνο με το χρόνο.

Οι συναντήσεις μας ακόμα πιο πυκνές. Στους δρόμους γράφεται η ιστορία του δρομικού κύματος που τα τελευταία χρόνια έχει παρασύρει ακόμα περισσότερους.

Φέτος καταφέραμε και πετύχαμε όλους μας τους στόχους. Συμμετείχαμε σε μεγάλους αγώνες σε όλη την Ελλάδα. Από την Ξάνθη και τα Γιάννενα, στη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, τη Λαμία, την Επίδαυρο, τη Μάνη, την Καλαμάτα και το Ρέθυμνο.

Από τη Σκύρο και τις Σπέτσες, στην Ύδρα, τη Σύρο, τον Πόρο και τη Ρόδο και πόσοι αγώνες ακόμα.

Μαζί ταξιδέψαμε παντού. Με οδηγό την αγάπη μας για το τρέξιμο, το ποδήλατο και την κολύμβηση, το πάθος μας για τη δουλειά μας και τη δική σας προτροπή.

Το δεύτερο περιοδικό 42195 που πήρατε στα χέρια σας ξανά από το περίπτερό μας στην έκθεση του Μαραθωνίου της Αθήνας ταξίδεψε μέχρι και εκτός συνόρων.

Το πρώτο, το περυσινό, βραβεύτηκε από τους συναδέλφους μας σαν μια από τις καλύτερες δημοσιογραφικές δουλειές εκτός ποδοσφαίρου και μπάσκετ.

Και όλα αυτά τα χρωστάμε σε εσάς. Τους πιστούς μας φίλους, το αγαπημένο μας κοινό. Που για άλλη μια φορά μας έφερε στην κορυφή και που συνεχίζει να μας σπρώχνει να πάμε ακόμα πιο ψηλά.

Το ευχαριστώ είναι λίγο.

Ετοιμαζόμαστε για τη νέα χρονιά με νέους στόχους. Ακόμα μεγαλύτερους. Με εκπλήξεις. Η κούραση δεν μας καταβάλει. Ο δικός μας υπερμαραθώνιος, αυτός της ενημέρωσης, είναι ένας αγώνας χωρίς τερματισμό. Υγεία να ΄χουμε.

Για εμάς τους δρομείς, άλλωστε δεν υπάρχει κάτι πιο σημαντικό.

Την υγειά μας να έχουμε, να τρέχουμε, να γουστάρουμε, να χαμογελάμε. Και πάντα να βρισκόμαστε.

Οι παρέες γράφουν ιστορία. Το 2020 είναι γεμάτο προκλήσεις. Είμαστε έτοιμοι και είμαστε σίγουροι ότι είστε και εσείς.

Μην ξεχνάτε να βάζετε στόχους. Δεν έχει σημασία αν θα τους πετύχετε. Σημασία έχει το ταξίδι, οι άνθρωποι, τα συναισθήματα. Προχωρήστε μπροστά. Οι δυσκολίες δεν μπορούν να σας κάμψουν. Τρέξτε με πάθος στο 2020. Δώστε την ψυχή σας σε ότι κάνετε. Δεν θα το μετανιώσετε. Και στο τέλος της ημέρας, ότι και να έχει συμβεί ένα μεγάλο χαμόγελο θα είναι ζωγραφισμένο στο πρόσωπό σας. Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να σας πάρει κανείς.

Χρόνια καλά σε όλους…

Τα υγιεινά λιπαρά είναι απαραίτητα για όσους τρέχουν

Γράφει ο Γιάννης Χρύσου

Τα τελευταία χρόνια το τρέξιμο έχει μπει στην καθημερινότητά μας. Η εικόνα ανθρώπων να τρέχουν σε γήπεδα, σε πάρκα ή ακόμα και στον δρόμο είναι, πλέον, γνώριμη σε όλους.

Η αλλαγή αυτή είναι αποτέλεσμα καλύτερης ενημέρωσης σχετικά με την προαγωγή της υγείας αλλά και μίας γενικότερης στροφής προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, που περιλαμβάνει και πιο σωστές διατροφικές συνήθειες.

Άλλωστε η διατροφή και η άσκηση είναι έννοιες αλληλένδετες, καθώς και οι δύο στοχεύουν στην επίτευξη φυσιολογικού βάρους, στην προαγωγή της υγείας και στη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης.

Καθοριστικός παράγοντας που επηρεάζει την αθλητική απόδοση είναι, φυσικά, η διατροφική πρόσληψη λίπους. Το λίπος, ως γνωστόν, αποτελεί αναπόσπαστο «συστατικό» της καθημερινής διατροφής όσων γυμνάζονται, ενώ σύμφωνα με έρευνες των τελευταίων 5 ετών, τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα φαίνεται να συμβάλουν θετικά στη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης και όχι μόνο.

Ένα από τα τρόφιμα που περιέχει πολυακόρεστα λιπαρά οξέα – πραγματικά πολύτιμη τροφή για όσους θέλουν να ακολουθήσουν μια ισορροπημένη διατροφή, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της άσκησης – είναι το σουσάμι!

Πρόσφατη μελέτη, μάλιστα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers of Physiology και πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Σπουδών Επίδρασης της Φυσικής Άσκησης στην Απόδοση και στην Υγεία σε συνεργασία με το Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων στην Βραζιλία, προσφέρει ακόμη πιο ενθαρρυντικά συμπεράσματα για το σουσάμι.

Στο πλαίσιο της μελέτης, αξιολογήθηκε η επίδραση της συμπληρωματικής χορήγησης σουσαμιού σε ημι-επαγγελματίες παίκτες ποδοσφαίρου, βάσει βιοχημικών δεικτών που σχετίζονται με τη μυϊκή κόπωση, την εξάντληση και την αθλητική απόδοση μέσω της αερόβιας ικανότητας.

Στα αποτελέσματα φάνηκε ξεκάθαρα ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά, τα μικροστοιχεία και τα αντιοξειδωτικά του σουσαμιού συνέβαλαν στην προστασία των μυών από το οξειδωτικό στρες και από τη συσσώρευση γαλακτικού οξέος αλλά και στη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας των αθλητών!

Το σουσάμι είναι μία από τις πηγές των υγιεινών λιπαρών στην διατροφή, όπως φυσικά και τα προϊόντα του, το ταχίνι και ο χαλβάς. Το ταχίνι περιέχει το σύνολο των θρεπτικών συστατικών του σουσαμιού, όπως βιταμίνες του συμπλέγματος Β, σίδηρο και μαγνήσιο, πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης, ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα καθώς και φυτοσυστατικά με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

Τα τελευταία χρόνια, το ταχίνι αποτελεί μέρος της καθημερινής διατροφής ολοένα και περισσότερων ανθρώπων, είτε λόγω της υψηλής θρεπτικής του αξίας, ή λόγω της ιδιαίτερης και πλούσιας γεύσης του!

Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την δράση και τον ρόλο των συστατικών του σουσαμιού και του ταχινιού παρακάτω:

  • Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμμετέχουν στην παραγωγή ενέργειας και στον μεταβολισμό των υδατανθράκων.
  • Ο σίδηρος συμβάλλει στην παραγωγή ερυθροκυττάρων και στη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς που το χρειάζονται.
  • Το μαγνήσιο συμβάλλει στη φυσιολογική μυϊκή συστολή και λειτουργία.
  • Η πρωτεΐνη συμβάλλει στην αναδόμηση και συντήρηση του μυϊκού ιστού.
  • Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην καλή εγκεφαλική, νευρική και μυϊκή λειτουργία, αλλά και στη βελτιωμένη νευρομυϊκή συναρμογή.
  • Οι αντιοξειδωτικές ουσίες συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες, το οποίο αυξάνεται κατά την άσκηση, ενώ συμβάλλουν και στην προστασία των κυττάρων.
  • Οι σύνθετοι υδατάνθρακες συμβάλλουν στην παροχή ενέργειας, είτε με τη μορφή της γλυκόζης στο αίμα, ή αναπληρώνοντας τις αποθήκες γλυκογόνου μετά την άσκηση.

Διαβάστε επίσης: Χαλβάς: Ποιος είναι ο ιδανικός για όσους αθλούνται; 

* Γράφει ο Γιάννης Χρύσου, Κλινικός Διαιτολόγος & Διατροφολόγος

x

Send this to a friend