Ψυχολογικές επιπτώσεις από τον COVID-19. Τι πρέπει να κάνουν οι αθλητές

Steven Lelham unsplash

Γράφει η Φρόσω Πατσού*

Η αθλητική ψυχολόγος και συνεργάτιδα της εθνικής ομάδας στίβου, Φρόσω Πατσού, γράφει για τις επιπτώσεις στην ψυχολογία και στην καθημερινότητα του αθλητή, που έχει επιφέρει η εξάπλωση του ιού Covid-19 και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τον περιορισμό του.

“Η εμφάνιση μιας νέας μορφής κορονοϊού στην πόλη Wuhan της Κίνας δημιούργησε μια ταχέως εξελισσόμενη ανησυχία και τεράστια σύγχυση σε όλον τον πλανήτη. Ας δούμε όμως λίγο το χρονικό της κατάστασης. Τον Δεκέμβριο του 2019, το φαινόμενο της συλλογικής πνευμονίας εμφανίστηκε στην αγορά θαλασσινών της Νότιας Κίνας στην πόλη Wuhan.

Η Εθνική Επιτροπή Υγείας έστειλε εμπειρογνώμονες για να ερευνήσει το γεγονός και ο νέος κορονοϊός COVID – 19, ανιχνεύθηκε στο εργαστήριο της ιολογίας, του Κινεζικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων στις 7 Ιανουαρίου του 2020. Την ίδια στιγμή ο αριθμός των ασθενών με ιό πνευμονίας εκτοξεύθηκε και εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Κίνα αλλά και διεθνώς. Στις 11 Μαρτίου του 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, κήρυξε επισήμως τον κορονοϊό – COVID 19 σαν πανδημία. Στις 12η Μαρτίου, καταγράφηκαν περισσότερες από 20.000 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις και αναφέρθηκαν σχεδόν 1.000 θάνατοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ στις 19 Μαρτίου 2020, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων ασθενών ήταν 209. 839 παγκοσμίως.

Η περιγραφή της κατάστασης ως πανδημία απαιτεί από τις χώρες να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους, επιδιώκοντας τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της υγείας, στην αποτροπή οικονομικών και κοινωνικών αναταραχών και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνητικές αρχές αντιμετωπίζουν συχνά δύσκολες αποφάσεις, όπως κλείσιμο σχολείων και πανεπιστημίων, εφαρμογή πολιτικών απομακρυσμένης εργασίας, ελαχιστοποίηση της χρήσης δημόσιων μέσων μεταφοράς σε ώρες αιχμής, αναβολή μη ουσιαστικών ταξιδιών, κλείσιμο αθλητικών εγκαταστάσεων και αποφυγή φαινομένων συνάθροισης σε αθλητικούς χώρους κάτι που σημαίνει αναβολή ή και ματαίωση αγώνων και αθλητικών δραστηριοτήτων και εθελοντική «καραντίνα» για την αποφυγή διασποράς του φαινομένου.

Πώς η κακή ψυχολογία μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό!

Σε αντίστοιχες περιπτώσεις ο φόβος είναι το κυρίαρχο στοιχείο αναφοράς και αυτό για τρεις κυρίως λόγους:

  • *Τα μηνύματα που έρχονται από τις αρχές είναι ότι η κατάσταση είναι σοβαρή και ενδέχεται να επιδεινωθεί
  • Η επιβολή του μέτρου σε ομάδες που θεωρητικά δεν κινδυνεύουν (αθλητές), μειώνει την εμπιστοσύνη ότι τα μέτρα είναι τα σωστά και προς όφελος αυτών
  • Η καραντίνα σημαίνει απώλεια ελέγχου και αίσθηση παγίδευσης, κάτι που είναι έξω από τη λογική και την προσωπικότητα των αθλητών

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη στόχων τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο από τους αθλητές, καθώς τίποτα δεν είναι βέβαιο ακόμη και για τις μεγάλες διοργανώσεις, αλλά και οι εγχώριες φαίνεται να έχουν ματαιωθεί ή αναβληθεί για αόριστη ημερομηνία. Αυτό μπορεί να δημιουργεί αποδιοργάνωση αλλά και προβλήματα στην προπονητική διαδικασία καθώς τα χρονοδιαγράμματα δεν είναι σταθερά και είναι δύσκολο να προσδιοριστούν αγωνιστικές κορυφώσεις. Οι αθλητές μπορεί να ζουν μέσα στην αβεβαιότητα για τη συμμετοχή τους σε αγωνιστικά δρώμενα ενώ, άλλοι, μπορεί να αισθάνονται ματαιωμένοι για την προσπάθεια που κατέβαλλαν την τρέχουσα προπονητική χρονιά αφού δεν κατόρθωσαν τελικά να αγωνιστούν και να προσδιορίσουν τη βελτίωση τους.

Είναι όμως αυτή η πιο σημαντική στιγμή που πρέπει να επαναπροσδιοριστούν οι στόχοι και να παραμείνουν υψηλά τα κίνητρα για τους αθλητές και υπάρχουν λύσεις και τρόποι γι’ αυτό. Σημαντικό είναι να έχουν στο μυαλό τους ότι αυτή είναι η στιγμή όπου η προσωπικότητα και οι ψυχικές αντοχές δοκιμάζονται η ελπίδα πρέπει να ενισχυθεί και η κατάσταση να εκλογικευτεί. Οι πρακτικές που οφείλουν να ακολουθήσουν οι αθλητές προκειμένου να διατηρήσουν υψηλό το κίνητρο τους για προπόνηση αλλά και να ενισχύσουν τα ψυχικά αποθέματα τους είναι:

1. Να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούν τις αθλητικές τους ρουτίνες

Την καθιερωμένη ώρα της προπόνησης τους να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα εκγύμνασης – ενδυνάμωσης ακόμη και στο σπίτι. Έστω και αν δεν υπάρχει αρκετός εξοπλισμός είναι βέβαιο ότι ο προπονητής τους μπορεί να σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο πρόγραμμα γυμναστικής που θα τους βοηθήσει να διατηρήσουν όσο το δυνατόν σε υψηλότερο βαθμό τη φυσική και μυϊκή τους κατάσταση.

2. Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία προς όφελος τους

Η αξιοποίηση του βίντεο δεν είναι μια εντελώς νέα ιδέα, δεδομένου ότι χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στα mainstream media και στον αθλητισμό. Έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς για την τροποποίηση της συμπεριφοράς, την απόκτηση δεξιοτήτων και την κατάρτιση για κινητικές και αντιληπτικές δεξιότητες. Η εφαρμοσμένη αθλητική ψυχολογία ενισχύει και πιστεύει στη χρήση των video με σκοπό την ενίσχυση της απόδοσης (εστίαση της προσοχής, διανοητικές εικόνες, κίνητρα, αύξηση εμπιστοσύνης και συναισθηματική διαχείριση).

3. Χρήση των τεχνικών χαλάρωσης και νοερής απεικόνισης

Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν δείξει ότι η νοερή απεικόνιση μπορεί να είναι μια πολύ αποτελεσματική παρέμβαση στην ψυχολογική αθλητική δραστηριότητα ακόμη και σε περιόδους αναγκαστικής παραμονής στο σπίτι (π.χ. λόγω τραυματισμού). Για 30 λεπτά τουλάχιστον την ημέρα ο αθλητής θα πρέπει να προσπαθήσει να βιώσει όλα τα συναισθήματα και την διέγερση που σχετίζονται με την απόδοση οραματιζόμενος τον εαυτό του να κάνει προπόνηση ή ακόμη και αγώνα.

4. Διατήρηση των συνηθειών διατροφής και ύπνου

Είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθούν οι ίδιες διατροφικές συνήθειες (ποιοτικό φαγητό) προσαρμοσμένο πάντα ποσοτικά στις ενεργειακές ανάγκες αυτής της εποχής. Η μείωση των αγωνιστικών στόχων μπορεί να επιφέρει χαλαρότητα και αλλαγή προς το χειρότερο των διατροφικών συνηθειών και της ενυδάτωσης γεγονός που θα επιδράσει επιβαρυντικά στην ψυχολογία των αθλητών σαν φαύλος – κύκλος.

Είναι περιττή ή αναγκαία η αθλητική ψυχολογία;

5. Λογική χρήση της πληροφορίας

Προκειμένου για την ενημέρωση και πληροφόρηση αναφορικά τόσο με τον κορονοϊό όσο και με τις εξελίξεις στην αγωνιστική και προπονητική δραστηριότητα φροντίζουμε να ενημερωνόμαστε μόνο από τις επίσημες και έγκυρες πηγές του διαδικτύου (επίσημο site ομοσπονδίας, διεθνής και αναγνωρισμένοι αθλητικοί οργανισμοί) και όχι από οποιανδήποτε πηγή που μπορεί να προκαλέσει αναταραχή με ειδήσεις οι οποίες δεν είναι διασταυρωμένες και αυξάνουν τα επίπεδα του άγχους και της ανησυχίας.

6. Έκφραση ανησυχιών και φόβων

Η ανησυχία και ο φόβος είναι συναισθήματα τα οποία είναι λογικά και κατανοητά τη δεδομένη χρονική στιγμή. Το να εκφράζουμε τις σκέψεις μας, τις ανησυχίες και τους φόβους μας στους κατάλληλους ανθρώπους (προπονητές, ειδικούς αθλητικούς ψυχολόγους) ώστε να παίρνουμε τις απαντήσεις που θα μας δώσουν τη σωστή διάσταση των πραγμάτων και την τοποθέτηση προτεραιοτήτων είναι σημαντικό.

7. Γεμίζουμε το χρόνο με διάβασμα

Ένα από τα μεγαλύτερα θέματα που αντιμετωπίζουν οι αθλητές είναι πολλές φορές η διαχείριση του χρόνου. Πολλές φορές δεν έχουν τη δυνατότητα λόγω κούρασης ή ελάχιστου χρόνου, ειδικά αν είναι και μαθητές, να διαβάσουν ή να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και τον χρόνο τους με δραστηριότητες που μπορούν να τους προσφέρουν πνευματική προσωπική ανάπτυξη. Είναι λοιπόν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να ασχοληθούμε και να διαβάσουμε βιβλία, είτε λογοτεχνικά με μηνύματα ενθαρρυντικά, ή ακόμη και βιογραφίες αθλητών που θαυμάζουμε και αποτελούν παραδείγματα για τον αθλητισμό.

Ας βοηθήσουμε όλοι ο καθένας από την πλευρά του αλλά και οι ίδιοι οι αθλητές τον εαυτό τους προκειμένου να διατηρηθούν οι ισορροπίες, η ψυχραιμία, τα κίνητρα και οι στόχοι υψηλά”.

* Φρόσω Πατσού
Ph.D, M.sc Ψυχολόγος – Αθλητικός Ψυχολόγος
Επιστημονική Συνεργάτιδα Εθνικής Ομάδας Στίβου
www.idealpsychology.gr

Previous ArticleNext Article

Η ΓΓΑ ενέκρινε το πρωτόκολλο διεξαγωγής αγώνων κλειστού στίβου του ΣΕΓΑΣ

Η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού ενέκρινε το πρωτόκολλο του ΣΕΓΑΣ, που αφορά στην αγωνιστική δραστηριότητα της χειμερινής περιόδου.

Η ομοσπονδία, όπως και το περασμένο καλοκαίρι, έτσι και τώρα ενήργησε άμεσα και έχοντας την γνώμη των ειδικών προχώρησε στη συγκρότηση πρωτοκόλλου, το οποίο επιτρέπει την ασφαλή διεξαγωγή των αγώνων κλειστού στίβου, χωρίς να τους αλλοιώνει. Όπως είναι ήδη γνωστό η φετινή περίοδος θα έχει περιορισμένο εύρος σε σχέση με τους συμμετέχοντες, λόγω των συνεπειών της πανδημίας του ιού covid-19. Στόχος της ομοσπονδίας είναι να εξασφαλίσει τα αγωνιστικά εφόδια στους αθλητές και τις αθλήτριες, που προετοιμάζονται για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα κλειστού στο Τορούν, το πρώτο σπουδαίο γεγονός που θα διεξαχθεί μετά την έξαρση της πανδημίας του ιού covid-19, τον Φεβρουάριο του 2020.

Το πρωτόκολλο καθορίζει τις απαραίτητες διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι με τις διοργανώσεις καθώς και τα μέτρα, που θα πρέπει να λαμβάνονται με στόχο τη μέγιστη δυνατή προστασία της ατομικής και δημόσιας υγείας και την ομαλή ολοκλήρωση των εγχώριων διοργανώσεων κλειστού στίβου για το 2021.

Ο ΣΕΓΑΣ θέλει να ευχαριστήσει τον συντονιστή της υγειονομικής επιτροπής της ΓΓΑ, Γενικό Γραμματέα Αθλητισμού, Γιώργο Μαυρωτά, τόσο για τη συνεργασία του στο θέμα των υγειονομικών πρωτοκόλλων, που επιτρέπουν την διεξαγωγή προπονητικής και αγωνιστικής δραστηριότητας, όσο και για την επίλυση των ταξιδιών, των επίλεκτων αθλητών και αθλητριών.

Δείτε το πρωτόκολλο

Οσφυαλγία και ισχιαλγία: Γιατί πονάμε, πόσο κρατάει, τι κάνουμε;

Γράφει η Χρύσα Βαφειάδη, Φυσικοθεραπευτής, Αθήνα

Τα επεισόδια πόνου στην μέση έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια κατά 50%. Συγκεκριμένα πάνω από το 50% των ανθρώπων μπορεί να εμφανίσει πόνο στη μέση ή αλλιώς οσφυαλγία (Πόνος στο κάτω μέρος της σπονδυλική στήλης).

Αυτή η αύξηση των επεισοδίων μπορεί να οφείλεται στον τρόπο ζωής μας, έλλειψη άσκησης, καθιστική ζωή. Κακή διατροφή, κάπνισμα. Ακόμα το 40% των ασθενών που παρουσιάζουν οσφυαλγία έχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια πόνου μέσα σε ένα χρόνο. Ο πόνος στη μέση μπορεί πολλές φορές να μεταφερθεί και στα κάτω άκρα ακολουθώντας συνήθως την πορεία του ισχιακού νεύρου και αυτό ονομάζεται ισχιαλγία. Αρκετές φορές η ισχιαλγία συνυπάρχει με την οσφυαλγία και τότε λέμε ότι ο ασθενής πάσχει από οσφυοισχιαλγία.

Η οσφυαλγία όπως και η ισχιαλγία αποτελούν κάποιες από τις πιο εξουθενωτικές παθήσεις για τον άνθρωπο. Μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο σωματικά το άτομα αλλά και ψυχολογικά και κοινωνικά. Ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος που το άτομο σταδιακά λόγω της σωματικής του αδυναμίας να μην μπορεί να συμμετέχει ενεργά και παραγωγικά ούτε στον εργασιακό τομέα ούτε όμως και στην καθημερινότητά του με αποτέλεσμα να αρχίζει να αποστασιοποιείται από τα κοινά και να οδηγείται πολλές φορές στην κατάθλιψη και στην έλλειψη καλής ποιότητας ζωής. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν ο πόνος σε υποχωρεί και γίνεται από οξύς χρόνιος.

Ασκήσεις που θα σας ανακουφίσουν από τους πόνους στη μέση

Ποτε υποχωρεί ο πόνος στην οσφυαλγία και την ισχιαλγία;

Στο οξύ στάδιο της οσφυαλγίας και της ισχιαλγίας ο πόνος συνήθως υποχωρεί μέσα σε 6 με 12 εβδομάδες. Αν τώρα ο πόνος συνεχιστεί τότε μιλάμε για χρόνιο πόνο και το άτομο πρέπει άμεσα να συμβουλευτεί έναν ειδικό επαγγελματία υγείας για την αντιμετώπιση του. Μπορούμε όμως να αποφύγουμε να γίνει ο πόνος στη μέση χρόνιος και αυτό είναι και με την πρόληψη εμφάνισής του αλλά και με την άμεση αντιμετώπισή του στο οξύ στάδιο ακολουθώντας τις συμβουλές και τη θεραπεία του φυσικοθεραπευτή μας.

Οσφυαλγία – ισχιαλγία και πρόληψη

Αρχικά ας ξεκινήσουμε από το πώς μπορούμε να προλάβουμε την εμφάνιση της οσφυαλγίας-ισχιαλγίας. Το πιο σημαντικό είναι να έχουμε καλή φυσική κατάσταση κάνοντας συχνά σωματική άσκηση, προτεινόμενη συχνότητα είναι 3 φορές την εβδομάδα το ελάχιστο βέβαια αυτό αυξάνεται ανάλογα τους στόχους και το είδος της άσκησης. Σύμφωνα με το Αμερικάνικο κολλέγιο παθολογία (ACP) ασκήσεις όπως το περπάτημα και το κολύμπι μπορούν να βοηθήσουν άμεσα στην καλή υγεία της μέσης καθώς στο νερό χρησιμοποιούμε μόνο το 30% του βάρους μας και στο περπάτημα διατηρούμε καλή λειτουργικότητα της μέσης.

Σύμφωνα με το ACP ακόμα το περπάτημα όπως και η γιόγκα, ο βελονισμός και το manual therapy μπορούν να βοηθήσουν άμεσα στην αντιμετώπιση του οξύ πόνου στη μέση. Άλλος τρόπος πρόληψης της οσφυαλγίας και της ισχιαλγίας είναι η διατήρηση φυσιολογικού βάρους με τη σωστή διατροφή αλλά και άσκηση διότι αποτελεί ένα από τους βασικότερους κινδύνους εμφάνισής τους.

Επίσης, η αποφυγή του καπνίσματος και επαναλαμβανόμενων κινήσεων που επιβαρύνουν τη μέση μας όπως το σήκωμα βαρίων αντικειμένων βοηθάει στην πρόληψη πόνου στη μέση. Ακόμα η σωστή στάση σώματος και οι συχνές αλλαγές θέσεων ιδιαίτερα αν έχουμε για καθιστική δουλειά όπως δουλειά γραφείου μπορεί να βοηθήσει στην καλή κινητικότητα της μέσης αρά και στην πρόληψη πόνου κυρίως μυϊκών σπασμών. Αν όμως η οσφυαλγία – ισχιαλγία έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα μας πώς μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά και γρήγορα;

Γιόγκα για τους πόνους στη μέση, αλλά όχι για όλους

Τρόποι αντιμετώπισης στην οσφυαλγία και την ισχιαλγία

Το πιο βασικό είναι να μην ‘καλύπτουμε’ τα συμπτώματα μας και να περιμένουμε να περάσουν από μόνα τους. Σαν άμεση αντιμετώπιση ανάλογα τον πόνο μπορούμε, εκτός από την φαρμακευτική αγωγή που θα ακολουθήσει μετά από τη συμβουλή του ιατρού, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα φυσικά μέσα, πάγο, ζεστά επιθέματα. Συνήθως αν ο πόνος είναι μυικος χωρίς ερεθισμό του ισχιακού νεύρου(Πόνος σαν κάψιμο, μουδιάσματα υπαισθησία) συνιστώνται ζεστά επιθέματα. Αν έχουμε ερεθισμό του ισχιακού νεύρου ή φλεγμονή συνιστάται παγοθεραπεία. Η χρονική διάρκεια και για τα δυο είναι από 10-20 λεπτά. Αν πάλι δεν είμαστε σίγουροι για το ποια φυσικά μέσα να χρησιμοποιήσουμε καλό είναι να συμβουλευτούμε τον φυσικοθεραπευτή μας.

Να μείνω στο κρεβάτι;

Ακόμα, σαν άμεση αντιμετώπιση του πόνου είναι να μην μείνουμε στο κρεβάτι αλλά να προσπαθούμε όσο είναι δυνατόν να κινούμαστε με το περπάτημα, αν είναι εφικτό, να αποτελεί την καλύτερη μορφή άσκησης όπως και το κολύμπι. Επίσης, αν υπάρχει κάποια κίνηση ή δραστηριότητα που χειροτερεύει τον πόνο πρέπει να αποφεύγεται. Εφόσον όλα τα παραπάνω έχουν γίνει πράξη και ο πόνος δεν υποχωρεί ούτε καλυτερεύει μέσα σε 2 με 3 εβδομάδες συνιστάται επίσκεψη στο ιατρό ή τον φυσικοθεραπευτή για να γίνει η κατάλληλη αξιολόγηση και θεραπεία έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα ο πόνος και να μην γίνει χρόνιος.

Η οσφυαλγία-ισχιαλγία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά όλους τους τομείς της ζωής του ανθρώπου και η διάρκειά της ποικίλει ανάλογα και με την πορεία της πάθησης (6-12 εβδομάδες ή χρόνιος πόνος) αλλά και με το πόσο άμεσα αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα. Με την κατάλληλη θεραπεία αλλά και τα σωστά και άμεσα βήματα δράσης του ασθενή μπορεί η χρονική διάρκεια της πάθησης να μειωθεί αρκετά αλλά και να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης του πόνου.

Βήματα πρώτων βοηθειών για οσφυαλγία – ισχιαλγία:

  • Χρήση ζεστών ή κρύων επιθεμάτων ανάλογα το είδος του πόνου(ζεστό για μυϊκό πόνο, κρύο για ερεθισμό νεύρου, αίσθηση καυσαλγίας)
  • Άμεση κινητοποίηση όπως περπάτημα και ήπιες διατάσεις
  • Αλλαγή θέσεων συχνά
  • Αποφυγή σηκώματος βαριών αντικειμένων
  • Αποφυγή δραστηριοτήτων που χειροτερεύουν τον πόνο
  • Επικοινωνία με ιατρό για την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή
  • Επικοινωνία με τον φυσικοθεραπευτή για ήπιες ασκήσεις κινητοποίησης
  • Χρήση ζώνης μόνο κατόπιν συζήτησης με τον ιατρό ή τον φυσικοθεραπευτή

Διαβάστε επίσης: Tροφές που σας ανακουφίζουν από τους πόνους στη μέση

Πηγή: www.fmh.gr

x
Send this to a friend