Ψυχολογικές επιπτώσεις από τον COVID-19. Τι πρέπει να κάνουν οι αθλητές

Steven Lelham unsplash

Γράφει η Φρόσω Πατσού*

Η αθλητική ψυχολόγος και συνεργάτιδα της εθνικής ομάδας στίβου, Φρόσω Πατσού, γράφει για τις επιπτώσεις στην ψυχολογία και στην καθημερινότητα του αθλητή, που έχει επιφέρει η εξάπλωση του ιού Covid-19 και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τον περιορισμό του.

“Η εμφάνιση μιας νέας μορφής κορονοϊού στην πόλη Wuhan της Κίνας δημιούργησε μια ταχέως εξελισσόμενη ανησυχία και τεράστια σύγχυση σε όλον τον πλανήτη. Ας δούμε όμως λίγο το χρονικό της κατάστασης. Τον Δεκέμβριο του 2019, το φαινόμενο της συλλογικής πνευμονίας εμφανίστηκε στην αγορά θαλασσινών της Νότιας Κίνας στην πόλη Wuhan.

Η Εθνική Επιτροπή Υγείας έστειλε εμπειρογνώμονες για να ερευνήσει το γεγονός και ο νέος κορονοϊός COVID – 19, ανιχνεύθηκε στο εργαστήριο της ιολογίας, του Κινεζικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων στις 7 Ιανουαρίου του 2020. Την ίδια στιγμή ο αριθμός των ασθενών με ιό πνευμονίας εκτοξεύθηκε και εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Κίνα αλλά και διεθνώς. Στις 11 Μαρτίου του 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, κήρυξε επισήμως τον κορονοϊό – COVID 19 σαν πανδημία. Στις 12η Μαρτίου, καταγράφηκαν περισσότερες από 20.000 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις και αναφέρθηκαν σχεδόν 1.000 θάνατοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ στις 19 Μαρτίου 2020, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων ασθενών ήταν 209. 839 παγκοσμίως.

Η περιγραφή της κατάστασης ως πανδημία απαιτεί από τις χώρες να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους, επιδιώκοντας τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της υγείας, στην αποτροπή οικονομικών και κοινωνικών αναταραχών και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνητικές αρχές αντιμετωπίζουν συχνά δύσκολες αποφάσεις, όπως κλείσιμο σχολείων και πανεπιστημίων, εφαρμογή πολιτικών απομακρυσμένης εργασίας, ελαχιστοποίηση της χρήσης δημόσιων μέσων μεταφοράς σε ώρες αιχμής, αναβολή μη ουσιαστικών ταξιδιών, κλείσιμο αθλητικών εγκαταστάσεων και αποφυγή φαινομένων συνάθροισης σε αθλητικούς χώρους κάτι που σημαίνει αναβολή ή και ματαίωση αγώνων και αθλητικών δραστηριοτήτων και εθελοντική «καραντίνα» για την αποφυγή διασποράς του φαινομένου.

Πώς η κακή ψυχολογία μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό!

Σε αντίστοιχες περιπτώσεις ο φόβος είναι το κυρίαρχο στοιχείο αναφοράς και αυτό για τρεις κυρίως λόγους:

  • *Τα μηνύματα που έρχονται από τις αρχές είναι ότι η κατάσταση είναι σοβαρή και ενδέχεται να επιδεινωθεί
  • Η επιβολή του μέτρου σε ομάδες που θεωρητικά δεν κινδυνεύουν (αθλητές), μειώνει την εμπιστοσύνη ότι τα μέτρα είναι τα σωστά και προς όφελος αυτών
  • Η καραντίνα σημαίνει απώλεια ελέγχου και αίσθηση παγίδευσης, κάτι που είναι έξω από τη λογική και την προσωπικότητα των αθλητών

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη στόχων τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο από τους αθλητές, καθώς τίποτα δεν είναι βέβαιο ακόμη και για τις μεγάλες διοργανώσεις, αλλά και οι εγχώριες φαίνεται να έχουν ματαιωθεί ή αναβληθεί για αόριστη ημερομηνία. Αυτό μπορεί να δημιουργεί αποδιοργάνωση αλλά και προβλήματα στην προπονητική διαδικασία καθώς τα χρονοδιαγράμματα δεν είναι σταθερά και είναι δύσκολο να προσδιοριστούν αγωνιστικές κορυφώσεις. Οι αθλητές μπορεί να ζουν μέσα στην αβεβαιότητα για τη συμμετοχή τους σε αγωνιστικά δρώμενα ενώ, άλλοι, μπορεί να αισθάνονται ματαιωμένοι για την προσπάθεια που κατέβαλλαν την τρέχουσα προπονητική χρονιά αφού δεν κατόρθωσαν τελικά να αγωνιστούν και να προσδιορίσουν τη βελτίωση τους.

Είναι όμως αυτή η πιο σημαντική στιγμή που πρέπει να επαναπροσδιοριστούν οι στόχοι και να παραμείνουν υψηλά τα κίνητρα για τους αθλητές και υπάρχουν λύσεις και τρόποι γι’ αυτό. Σημαντικό είναι να έχουν στο μυαλό τους ότι αυτή είναι η στιγμή όπου η προσωπικότητα και οι ψυχικές αντοχές δοκιμάζονται η ελπίδα πρέπει να ενισχυθεί και η κατάσταση να εκλογικευτεί. Οι πρακτικές που οφείλουν να ακολουθήσουν οι αθλητές προκειμένου να διατηρήσουν υψηλό το κίνητρο τους για προπόνηση αλλά και να ενισχύσουν τα ψυχικά αποθέματα τους είναι:

1. Να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούν τις αθλητικές τους ρουτίνες

Την καθιερωμένη ώρα της προπόνησης τους να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα εκγύμνασης – ενδυνάμωσης ακόμη και στο σπίτι. Έστω και αν δεν υπάρχει αρκετός εξοπλισμός είναι βέβαιο ότι ο προπονητής τους μπορεί να σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο πρόγραμμα γυμναστικής που θα τους βοηθήσει να διατηρήσουν όσο το δυνατόν σε υψηλότερο βαθμό τη φυσική και μυϊκή τους κατάσταση.

2. Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία προς όφελος τους

Η αξιοποίηση του βίντεο δεν είναι μια εντελώς νέα ιδέα, δεδομένου ότι χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στα mainstream media και στον αθλητισμό. Έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς για την τροποποίηση της συμπεριφοράς, την απόκτηση δεξιοτήτων και την κατάρτιση για κινητικές και αντιληπτικές δεξιότητες. Η εφαρμοσμένη αθλητική ψυχολογία ενισχύει και πιστεύει στη χρήση των video με σκοπό την ενίσχυση της απόδοσης (εστίαση της προσοχής, διανοητικές εικόνες, κίνητρα, αύξηση εμπιστοσύνης και συναισθηματική διαχείριση).

3. Χρήση των τεχνικών χαλάρωσης και νοερής απεικόνισης

Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν δείξει ότι η νοερή απεικόνιση μπορεί να είναι μια πολύ αποτελεσματική παρέμβαση στην ψυχολογική αθλητική δραστηριότητα ακόμη και σε περιόδους αναγκαστικής παραμονής στο σπίτι (π.χ. λόγω τραυματισμού). Για 30 λεπτά τουλάχιστον την ημέρα ο αθλητής θα πρέπει να προσπαθήσει να βιώσει όλα τα συναισθήματα και την διέγερση που σχετίζονται με την απόδοση οραματιζόμενος τον εαυτό του να κάνει προπόνηση ή ακόμη και αγώνα.

4. Διατήρηση των συνηθειών διατροφής και ύπνου

Είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθούν οι ίδιες διατροφικές συνήθειες (ποιοτικό φαγητό) προσαρμοσμένο πάντα ποσοτικά στις ενεργειακές ανάγκες αυτής της εποχής. Η μείωση των αγωνιστικών στόχων μπορεί να επιφέρει χαλαρότητα και αλλαγή προς το χειρότερο των διατροφικών συνηθειών και της ενυδάτωσης γεγονός που θα επιδράσει επιβαρυντικά στην ψυχολογία των αθλητών σαν φαύλος – κύκλος.

Είναι περιττή ή αναγκαία η αθλητική ψυχολογία;

5. Λογική χρήση της πληροφορίας

Προκειμένου για την ενημέρωση και πληροφόρηση αναφορικά τόσο με τον κορονοϊό όσο και με τις εξελίξεις στην αγωνιστική και προπονητική δραστηριότητα φροντίζουμε να ενημερωνόμαστε μόνο από τις επίσημες και έγκυρες πηγές του διαδικτύου (επίσημο site ομοσπονδίας, διεθνής και αναγνωρισμένοι αθλητικοί οργανισμοί) και όχι από οποιανδήποτε πηγή που μπορεί να προκαλέσει αναταραχή με ειδήσεις οι οποίες δεν είναι διασταυρωμένες και αυξάνουν τα επίπεδα του άγχους και της ανησυχίας.

6. Έκφραση ανησυχιών και φόβων

Η ανησυχία και ο φόβος είναι συναισθήματα τα οποία είναι λογικά και κατανοητά τη δεδομένη χρονική στιγμή. Το να εκφράζουμε τις σκέψεις μας, τις ανησυχίες και τους φόβους μας στους κατάλληλους ανθρώπους (προπονητές, ειδικούς αθλητικούς ψυχολόγους) ώστε να παίρνουμε τις απαντήσεις που θα μας δώσουν τη σωστή διάσταση των πραγμάτων και την τοποθέτηση προτεραιοτήτων είναι σημαντικό.

7. Γεμίζουμε το χρόνο με διάβασμα

Ένα από τα μεγαλύτερα θέματα που αντιμετωπίζουν οι αθλητές είναι πολλές φορές η διαχείριση του χρόνου. Πολλές φορές δεν έχουν τη δυνατότητα λόγω κούρασης ή ελάχιστου χρόνου, ειδικά αν είναι και μαθητές, να διαβάσουν ή να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και τον χρόνο τους με δραστηριότητες που μπορούν να τους προσφέρουν πνευματική προσωπική ανάπτυξη. Είναι λοιπόν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να ασχοληθούμε και να διαβάσουμε βιβλία, είτε λογοτεχνικά με μηνύματα ενθαρρυντικά, ή ακόμη και βιογραφίες αθλητών που θαυμάζουμε και αποτελούν παραδείγματα για τον αθλητισμό.

Ας βοηθήσουμε όλοι ο καθένας από την πλευρά του αλλά και οι ίδιοι οι αθλητές τον εαυτό τους προκειμένου να διατηρηθούν οι ισορροπίες, η ψυχραιμία, τα κίνητρα και οι στόχοι υψηλά”.

* Φρόσω Πατσού
Ph.D, M.sc Ψυχολόγος – Αθλητικός Ψυχολόγος
Επιστημονική Συνεργάτιδα Εθνικής Ομάδας Στίβου
www.idealpsychology.gr

Previous ArticleNext Article

Τι είδους προπόνηση ταιριάζει σε κάθε σωματότυπο;

Ποια προπόνηση ταιριάζει σε κάθε σωματότυπο;
Της Νικολέτας Μιχαηλίδου

Σε μια περίοδο που το άγχος και ο πολυάσχολος τρόπος ζωής κυριαρχούν στην καθημερινότητά των περισσότερων ανθρώπων και σε μια χρονική στιγμή που η παγκόσμια οικονομική κρίση επηρεάζει όλο και περισσότερο κόσμο, πολλοί άνθρωποι λανθασμένα παραμελoύν την σωστή διατροφή, την άσκηση και την ευεξία τους, χωρίς να σκέφτονται τις επιπτώσεις που μπορει να εχει αυτό όχι μόνο στη γενικότερη υγεία τους, αλλά και σε όλους τους τομείς της ζωής τους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την τακτική άσκηση βελτιώνει κανείς την υγεία του. Η άσκηση μειώνει τους κινδύνους ασθενειών, βοηθά στην απώλεια ή τη διατήρηση βάρους και ενισχύει την ενεργητικότητα και την αυτοπεποίθηση. Η σωστή άσκηση μπορεί άμεσα να αμβλύνει το όποιο πρόβλημα υπάρχει και να βελτιώσει τα ήδη καλοσχηματισμένα σημεία του κορμιού, ενώ ένα ακατάλληλο πρόγραμμα μπορεί να φέρει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.

Μάθε το σωματότυπό σου και απόκτησε το σώμα που ονειρεύεσαι. Ιδού λοιπόν μερικά απλά tips για να αναγνωρίσει κανείς τον σωματότυπο του πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε άσκηση. Υπάρχουν τέσσερις τύποι σώματος ανάλογα με το σχήμα, το σκελετό και την κατανομή του βάρους: το Κουτάλι, η Κλεψύδρα, ο Κώνος και ο Χάρακας. Είναι όλοι σωματότυποι που έχουν από τη φυσική τους κατασκευή πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.

Βρείτε το δικό σας τύπο και ακολουθείστε το σωστό πρόγραμμα με σκοπό την σωστή άσκηση και τα εμφανή αποτελέσματα:

Έχετε την τάση να παραμένετε λεπτοί;

  • στο άνω μέρος του σώματος
  • σε όλο το σώμα
  • στην περιοχή της μέσης
  • στο κάτω μέρος του σώματος

Πού συγκεντρώνεται συνήθως το έξτρα βάρος;

  • Στους γοφούς, στους μηρούς και τους γλουτούς;
  • Στο στομάχι και τους γλουτούς
  • Και στο άνω και στο κάτω μέρος του σώματος
  • Στην πλάτη, το στήθος, στα χέρια και στο στομάχι

Σε ποιο τμήμα του σώματος σας είναι πιο δύσκολο να αδυνατίσετε;

  • Στο κάτω μέρος
  • Στο άνω μέρος και το κάτω μέρος
  • Δεν είναι και τόσο δύσκολο
  • Στο άνω μέρος

Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στο σώμα σας, τι θα ήταν;

  • Το κάτω μέρος: τους γλουτούς, το εσωτερικό των μηρών και τους γοφούς
  • Το στομάχι
  • Το άνω μέρος και το κάτω
  • και τα δύο θέλουν δουλειά

Περισσότερα α: κουτάλι, β: χάρακας, γ: κλεψύδρα, δ: κώνος

Κουτάλι

Χαρακτηριστικά: Ωραίος άνω κορμός – άνω κοιλιακοί και χέρια. Το πάνω μέρος του σώματος είναι πιο αδύνατο και στενό. Πιο κοντά πόδια και μακρύτερος κορμός. Το μεγαλύτερο μέρος του βάρους συγκεντρώνεται κάτω από τη μέση και όταν παίρνει βάρος παχαίνει κυρίως στους γοφούς, στους μηρούς και την περιοχή πίσω από τα γόνατα. Τα αντανακλαστικά του κουταλιού είναι πολύ καλά, οπότε αποδίδει ιδιαίτερα στη γυμναστική και στα σπορ που απαιτούν δύναμη στο κάτω μέρος του σώματος και συγχρονισμό. Το κλειδί είναι να διαλέξετε αερόβια άσκηση μέτριας έντασης και να τη συνδυάσετε με βάρη που θα δυναμώσουν το πάνω μέρος του κορμού.

Προτάσεις: Σχοινάκι με ταχύτητα, στατικό ποδήλατο με μικρή αντίσταση και υψηλή ταχύτητα, άρσεις ποδιών στο πλάι σε όρθια στάση.

Χάρακας

Χαρακτηριστικά: Συνήθως χρειάζεστε τη γυμναστική λιγότερο από κάθε άλλο τύπο σώματος. Είναι απαραίτητο να επικεντρώσετε την προσοχή στην ενδυνάμωση και τον σχηματισμό των μυών, αφού αυτό είναι το ευαίσθητο σημείο σας. Σπάνια έχετε μεγάλο στήθος, όμως χρειάζεται να δυναμώσετε πλάτη, κοιλιακούς και ώμους για να μην αποκτήσετε κακή στάση σώματος. Είστε καλοί στο κολύμπι, το τζόκινγκ και το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων αφού η κατασκευή και η κατανομή του βάρος σας είναι τέτοια που δεν ασκούνται μεγάλες πιέσεις στις αρθρώσεις σας.

Προτάσεις: Διατατικές ασκήσεις, step, κοιλιακοί, ροκανίσματα (είδος εκγύμνασης κοιλιακών μυών) , push-ups, κολύμπι κλπ.

Kώνος

Χαρακτηριστικά: Μεγαλύτερος όγκος και βάρος στο άνω μέρος της πλάτης και το στήθος. Κορμός σχετικά κοντός αλλά πόδια μακριά. Το στομάχι προεξέχει μια φυσική κλίση από την κατασκευή σας που είναι ορατή. Για να αποφευχθεί λοιπόν αυτό χρειάζεται ενδυνάμωση στους κοιλιακούς μύες και αύξηση της αντοχής των επίμαχων μυών. Είστε καλοί σε αθλήματα που απαιτούν ταχύτητα και δύναμη στο άνω μέρος του κορμού, όπως οι ρακέτες και κάθε σπορ που απαιτεί γρήγορες, δυνατές και κοφτές κινήσεις.

Προτάσεις: Θα ωφεληθείτε αν κάνετε αεροβική άσκηση σε συνδυασμό με κοιλιακούς και ασκήσεις ενδυνάμωσης του άνω κορμού. Οι ασκήσεις με βάρη είναι κατάλληλες αν χρησιμοποιήσετε λίγα κιλά για το άνω μέρος και επικεντρώσετε την προσοχή σας στην ενδυνάμωση του κάτω μισού του σώματος σας.

Κλεψύδρα

Χαρακτηριστικά: Ο τύπος αυτός σώματος έχει γενικά δυνατά οστά και μύες, είναι λιγότερο ευάλωτος στην οστεοπόρωση από άλλους τύπους και σπάνια αντιμετωπίζει προβλήματα μέσης, αφού από την κατασκευή του έχει δυνατούς κοιλιακούς. Τα πόδια είναι αδύνατα και ίσια με καλοσχηματισμένους γαστροκνήμιους (γάμπες).

Προτάσεις: Σχοινάκι, στατικό ποδήλατο με χαμηλή ένταση και υψηλή ταχύτητα, γρήγορο περπάτημα, σκι.

Πηγή: “Ευεξία & Διατροφή” Τεύχος 48:16-18 Δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

Τη λειτουργία του «διακόπτη λίπους» προσπαθούν να ελέγξουν οι επιστήμονες!

Επιστήμονες στην Αυστραλία, με επικεφαλής έναν Ελληνο-αυστραλό που εδώ και χρόνια μελετά τους μηχανισμούς της παχυσαρκίας, έκαναν μια ανακάλυψη, η οποία μπορεί να αποδειχθεί σημαντική στη μάχη εναντίον των παραπανίσιων κιλών.

Οι ερευνητές εντόπισαν για πρώτη φορά στον εγκέφαλο ένα «διακόπτη λίπους», που ρυθμίζει πόσο λίπος καίει ένας άνθρωπος μετά το φαγητό και ο οποίος στους παχύσαρκους είναι «κολλημένος» και μένει συνεχώς ενεργοποιημένος.

Η χειραγώγηση του εν λόγω «διακόπτη» στο μέλλον θα μπορούσε να βοηθήσει στον έλεγχο της παχυσαρκίας. Η ανακάλυψη φωτίζει ένα χρόνιο αίνιγμα που απασχολούσε τους επιστήμονες: πώς το σώμα αποφασίζει αν θα κάψει ή θα αποθηκεύσει το λίπος του και πώς επιλέγει να χρησιμοποιήσει την ενέργεια που παίρνει από τις τροφές.

Ο καθηγητής Αντώνης Τηγάνης (Τόνι Τιγκάνις) και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο Μονάς της Μελβούρνης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό κυτταρικής βιολογίας “Cell Metabolism”, μελέτησαν τους μηχανισμούς μετατροπής του λευκού λίπους (που αποθηκεύει ενέργεια) σε καφέ λίπος (που χρησιμοποιείται ως «καύσιμη ύλη» για την απελευθέρωση ενέργειας).

Ο διακόπτης…

Το λίπος αποθηκεύεται σε ειδικά κύτταρα του λιπώδους ιστού (τα αδιποκύτταρα) που μπορούν να μετατραπούν από τη μία μορφή λίπους στην άλλη, ανάλογα με τις εντολές του εγκεφάλου. Η πολύπλοκη διαδικασία -με τη μεσολάβηση της ορμόνης ινσουλίνης- ελέγχεται από ένα μηχανισμό σαν διακόπτη στον εγκέφαλο, που «ανάβει» και «σβήνει», πράγμα που οδηγεί εναλλακτικά είτε σε αποθήκευση είτε σε κάψιμο του λίπους.

Που δεν λειτουργεί

Στους παχύσαρκους ανθρώπους αυτός ο «διακόπτης» δεν φαίνεται να λειτουργεί σωστά, καθώς παραμένει διαρκώς «αναμμένος», με συνέπεια, όταν τρώνε, το λίπος συνεχώς να συσσωρεύεται και να μη καίγεται. Στην περίπτωσή τους, το σώμα δεν παράγει αρκετό καφέ λίπος και δεν δαπανά αρκετή ενέργεια από το κάψιμό του. Έτσι, όταν κανείς τρώει, βάζει πρόσθετα κιλά.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα κατορθώσουν να ελέγξουν τη λειτουργία του «διακόπτη», έτσι ώστε οι άνθρωποι στο μέλλον να μπορούν να ελέγχουν καλύτερα τον τρόπο που το σώμα τους «χειρίζεται» το λίπος.

«Ίσως καταφέρουμε να διορθώσουμε αυτό το μηχανισμό, προκειμένου να διευκολύνουμε την κατανάλωση ενέργειας και την απώλεια βάρους στα παχύσαρκα άτομα. Όμως η όποια δυνητική θεραπεία απέχει ακόμη πολλά χρόνια» δήλωσε ο κ. Τηγάνης.

Διαβάστε ακόμα: Τρεις συμβουλές για να μην πεινάτε συνέχεια όταν γυμνάζεστε

x
Send this to a friend