Πόσο… αθώες είναι οι φρυγανιές όταν κάνουμε δίαιτα; 781

Γράφει η Εύα Τσάκου*

Η φρυγανιά αποτελεί ένα από τα τρόφιμα που θα βρει κάποιος στο νουλάπι κάθε σπιτιού! Τις γνωρίζουμε από παιδιά καθώς είναι παρούσες είτε σε ένα κλασσικό πρωινό γεύμα, είτε σε πολλές συνταγές.

Αρκετοί μάλιστα τις έχουμε στο μυαλό μας ως η πολύτιμη λύση φαγητού όταν είμαστε άρρωστοι ή έχουμε γαστρεντερικές διαταραχές, καθώς είναι το πιο ιδανικό τρόφιμο σε αυτές τις περιπτώσεις. Ως εκ τούτου, σε αυτό το άρθρο θα κάνουμε μία ανασκόπηση στη χρήση της φρυγανιάς στην καθημερινότητά μας, θα δούμε τα διαφορετικά είδη και τη διατροφική τους αξία, καθώς και το πώς θα επιλέξετε την ιδανική για εσάς.

Ποια είναι η διατροφική αξία της φρυγανιάς;

Η διατροφική αξία της φρυγανιάς εξαρτάται από το ψωμί από το οποίο προέρχεται (σταρένιο, σίκαλης, ολικής, πολύσπορο κλπ). Το κύριο συστατικό είναι το αλεύρι, συνεπώς ως προς τα μακροθρεπτικά συστατικά μία φρυγανιά περιέχει 60-70% υδατάνθρακες, 11-16% πρωτεΐνη και 6-8% λιπαρά.

Εάν αναλογιστούμε ότι η καθημερινή μας διατροφή συστήνεται να αποτελείται κατά 50-55% από υδατάνθρακες και ότι το κύρο καύσιμο του σώματος και του εγκεφάλου είναι ο υδατάνθρακας, θα συμφωνήσετε μαζί μου στο ότι η φρυγανιά είναι ένα τρόφιμο που μπορεί να ενσωματωθεί στην καθημερινή μας διατροφή για να συμβάλει στην ενέργειά μας!

Ως προς τα μικροθρεπτικά συστατικά, η φρυγανιά περιέχει βιταμίνη Κ, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως η θειαμίνη, η ριβοφλαβίνη, η νιασίνη, το φυλλικό οξύ και η χολίνη, αλλά και ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο, κάλιο, νάτριο και σελήνιο. Καθώς η φρυγανιά ουσιαστικά αποτελεί φρυγανισμένο ψωμί το οποίο έχει αφυδατωθεί, περιέχει αρκετά λιγότερο νερό σε σχέση με το αρχικό τρόφιμο. Ως εκ τούτου, θα παρατηρήσετε πως εάν φρυγανίσετε εσείς στο σπίτι ψωμί, η φρυγανιά που θα προκύψει θα έχει μικρότερο βάρος από τη φέτα ψωμί από την οποία προήλθε.

Στον ακόλουθο πίνακα θα δείτε τη διατροφική ανάλυση μίας κλασικής σταρένιας φρυγανιάς:

Η φρυγανιά ή το ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες;

Εάν φρυγανίσετε στο σπίτι 1 φέτα ψωμί 30g, η φρυγανιά που προκύπτει έχει τις ίδιες ακριβώς θερμίδες και το μόνο που αλλάζει είναι το νερό και το βάρος της φρυγανιάς, καθώς το φρυγανισμένο ψωμί είναι αφυδατωμένο και συνεπώς λίγο πιο ελαφρύ, δηλαδή στα 24g. Αυτή η θερμιδική ισότητα όμως δεν ισχύει για τις φρυγανιές του εμπορίου, καθώς θα παρατηρήσετε πως 1 φρυγανιά του εμπορίου είναι περίπου 8-9g, ενώ 1 φέτα ψωμί ζυγίζει περίπου 30g. Άρα, είναι αναμενόμενο πως η φρυγανιά του εμπορίου έχει λιγότερες θερμίδες από τη 1 φέτα ψωμί. Ως ισοδυναμία, η 1 φέτα ψωμί αντιστοιχεί σε 2 φρυγανιές του εμπορίου. Εάν όμως δούμε τη σύγκριση στο ίδιο βάρος, δηλαδή στα 100g, οι φρυγανιές έχουν περισσότερες θερμίδες, το οποίο είναι αναμενόμενο λόγω του μικρότερου ποσοστού σε νερό. Συνεπώς, εάν μέχρι σήμερα τρώγατε 1 φέτα ψωμί με μέλι στο πρωινό σας, η αντικατάσταση με 2 φρυγανιές θα σας δώσει παρόμοιο θερμιδικό αποτέλεσμα. Εάν όμως, αντί για τη 1 φέτα ψωμί καταναλώσετε 4 φρυγανιές, οι θερμίδες που θα προσλάβετε θα είναι περισσότερες!

Ποια τα διαφορετικά είδη φρυγανιάς;

Φρυγανιές μπορείτε να βρείτε έτοιμες στους φούρνους, στα μαγαζιά με παραδοσιακά τρόφιμα αλλά και στο supermarket, ίσως σε μεγαλύτερη ποικιλία σε σχέση με τις άλλες δύο επιλογές. Έτσι, μπορείτε να βρείτε φρυγανιές σταρένιες, δηλαδή από αλεύρι σίτου, φρυγανιές σίκαλης με αλεύρι σίτου, αλεύρι σίτου ολικής και σίκαλης ολικής, φρυγανιές ολικής άλεσης οι οποίες περιέχουν μεγαλύτερο ποσοστό σε αλεύρι σίτου ολικής και σίκαλης ολικής, φρυγανιές πολύσπορες από μίγμα σπόρων, φρυγανιές χωριάτικες από χωριάτικο ψωμί και φρυγανιές σκανδιναβικές διαφόρων ειδών, οι οποίες είναι αρκετά λεπτότερες και προσομοιάζουν στα κράκερ, αλλά συνήθως έχουν περισσότερες φυτικές ίνες, καθώς περιέχουν μεγαλύτερο ποσοστό σε αλεύρι ολικής (ακόμα και 94% έναντι του 45% μία απλής φρυγανιάς ολικής) .

Επιπλέον, μπορείτε να βρείτε και φρυγανιές που να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες διατροφικές ανάγκες, όπως φρυγανιές με λιγότερο ή καθόλου αλάτι εάν έχετε αυξημένη πίεση ή λαμβάνετε κορτιζόνη, με λιγότερη ή καθόλου ζάχαρη εάν έχετε διαταραχή με το σάκχαρό σας, χωρίς γλουτένη εάν έχετε κοιλιοκάκη ή ευαισθησία στη γλουτένη και με β-γλυκάνη εάν έχετε αυξημένη χοληστερόλη.

Τι να βλέπω σε μια διατροφική ετικέτα;

Ας δούμε τις διατροφικές ετικέτες των πιο κλασσικών φρυγανιών του supermarket, στα 100g.

Θα παρατηρήσετε πως οι διαφορετικοί τύπου φρυγανιάς μεταξύ τους έχουν αρκετές διαφορές, τόσο ως προς τις θερμίδες, όσο και ως προς τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά. Συνεπώς, η επιλογή έχει να κάνει με τις ανάγκες σας.

Το 1ο πράγμα που προσέχω στη συσκευασία είναι τα συστατικά και συγκεκριμένα τα τρία πρώτα συστατικά, τα οποία δίνουν πληροφορίες για το κύριο περιεχόμενο της φρυγανιάς. Θα σας πρότεινα ως πρώτο κριτήριο να έχετε την ολικής άλεση, εκτός εάν έχετε γαστρεντερικές διαταραχές (πχ ευερέθιστο έντερο), όπου σε αυτή την περίπτωση επιλέξτε τις απλές φρυγανιές σίτου (σταρένιες). Η ολική άλεση βρίσκεται στις φρυγανιές σίκαλης, ολικής, πολύσπορες και σκανδιναβικές, επομένως για να επιλέξετε την ιδανική για εσάς θα προχωρήσετε στη διατροφική ετικέτα.

Στη διατροφική ετικέτα της φρυγανιάς δίνω πάντα βάση στις φυτικές ίνες, στα σάκχαρα αλλά και τις θερμίδες και προσπαθώ να επιλέξω προϊόν με βάση τόσο τις ανάγκες μου όσο και τη γευστική μου προτίμηση. Στις συγκεκριμένες ετικέτες θα παρατηρήσετε πως τις περισσότερες φυτικές ίνες και τα λιγότερα σάκχαρα έχουν οι φρυγανιές ολικής και οι σκανδιναβικές φρυγανιές, όπου και οι δύο αυτοί τύποι αποτελούν εξαιρετικές διατροφικές επιλογές. Μην ξεχνάτε πως οι φυτικές ίνες σχετίζονται τόσο με την υγεία του εντέρου, όσο και με τον κορεσμό, συνεπώς ένα σνακ με πολλές φυτικές ίνες θα σας ικανοποιήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Φρυγανιά από τον φούρνο ή τυποποιημένη;

Και οι δύο επιλογές έχουν τα θετικά και τα αρνητικά τους. Τις φρυγανιές του φούρνου ο καταναλωτής τις έχει συνδυάσει με κάτι «φυσικό» καθώς παρασκευάζονται από τον αρτοποιό, όμως δεν υπάρχει διατροφική ετικέτα, συνεπώς ο καταναλωτής δεν μπορεί να έχει πλήρη εικόνα του τί καταναλώνει, καθώς αυτό εξαρτάται από τα υλικά που έχει χρησιμοποιήσει ο αρτοποιός. Από την άλλη, αρκετές φρυγανιές του εμπορίου έχουν φοινικέλαιο, ένα έλαιο που περιέχει μεγάλο ποσοστό κορεσμένων λιπαρών, ενώ οι φρυγανιές του φούρνου μπορεί να περιέχουν ελαιόλαδο, το οποίο έχει πολύ μικρότερο ποσοστό κορεσμένων λιπαρών.

Να φρυγανίζω ψωμί;

Εάν οι αμέτρητες επιλογές φρυγανιάς σας μπερδεύουν, μπορείτε πολύ εύκολα να μετατρέψετε σε φρυγανιά το αγαπημένο σας ψωμί. Υπάρχουν στο εμπόριο ηλεκτρικές συσκευές που ονομάζονται φρυγανιέρες, στις οποίες τοποθετείτε τις φέτες ψωμί και μέσα σε λίγα λεπτά αυτές γίνονται φρυγανιά. Μία κλασσική φρυγανιέρα μπορεί να φρυγανίσει μέχρι 4 φέτες ψωμί. Επιπλέον, μπορείτε να φρυγανίσετε το ψωμί στον φούρνο, απλώς χρειάζεται περίπου 1 ώρα, συνεπώς μπορείτε να φρυγανίσετε πολλές φέτες ψωμί ώστε να τις αποθηκεύσετε.

Η φρυγανιά σαν πρωινό

Είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα τρόφιμα για πρωινό γεύμα και πέρα από το σπίτι σας, θα τη βρείτε και στους πρωινούς μπουφέδες ξενοδοχείων και ξενώνων. Το θεωρώ εξαιρετικά εύκολο τρόφιμο για πρωινό, καθώς μπορεί να συνδυαστεί σχεδόν με τα πάντα! Επιπλέον, λόγω του υδατάνθρακα που περιέχει βοηθάει στην παροχή ενέργειας ήδη από το ξεκίνημα της ημέρας σας. Η περιεκτικότητα της φρυγανιάς σε φυτικές ίνες θα σας δώσει και κορεσμό, ώστε να μείνετε χορτάτοι μέχρι το επόμενο γεύμα και να αποφύγετε τις λιγούρες. Τέλος, λόγω του ότι οι φρυγανιές μεταφέρονται εύκολα, μπορείτε να τις αξιοποιήσετε ως πρωινό γεύμα στο γραφείο, είτε στις διακοπές σας, σε καταλύματα όπου χρειάζεται να παρασκευάσετε εσείς το πρωινό σας γεύμα.

Θα σας δώσω κάποιες ιδέες για τη χρήση της φρυγανιάς στο πρωινό:

  1. Φρυγανιές με μαργαρίνη και μέλι ή μαρμελάδα
  2. Φρυγανιές με γραβιέρα και μέλι
  3. Φρυγανιές με τυρί κρέμα και μαρμελάδα
  4. Φρυγανιές με ταχίνι με μέλι ή κακάο
  5. Φρυγανιές με αβοκάντο και αυγό
  6. Φρυγανιές με φιστικοβούτυρο και φέτες μπανάνας ή φράουλας
  7. Φρυγανιές με γιαούρτι, μύρτιλα και μέλι
  8. Φρυγανιές με τυρί κρέμα και καπνιστό σολομό
  9. Φρυγανιές με ρικότα, μέλι, λιναρόσπορο και κανέλα
  10. Φρυγανιές με αβοκάντο και καπνιστό σολομό ή γαλοπούλα
  11. Φρυγανιές με γιαούρτι και μάγκο
  12. Φρυγανιές με χούμους και ελιές
  13. Φρυγανιές με μοτσαρέλα, ντομάτα και πέστο βασιλικού
  14. Φρυγανιές με γαλοπούλα, μουστάρδα και πίκλες

Η φρυγανιά σαν σνακ

Πέρα από το πρωινό γεύμα, μπορεί να αποτελέσει και ένα βολικό σνακ, καθώς είναι εύκολη στη μεταφορά και την αποθήκευση. Λόγω του μικρού ποσοστού νερού που περιέχει, μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν επηρεάζεται από τις αλλαγές στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος! Επιπλέον, κάποιες εταιρείες έχουν παράγει και ατομικές συσκευασίες με λίγα τεμάχια, ώστε να τις έχετε πάντα μαζί σας. Μπορείτε να τις αξιοποιήσετε με τους συνδυασμούς που σας έδωσα και για το πρωινό γεύμα ή και σκέτες ως τσιμπολόγημα ανάμεσα στα κυρίως γεύματα.

Χρήση σε συνταγές

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις φρυγανιές και σε συνταγές, κυρίως με τη μορφή της τριμμένης φρυγανιάς. Υποθέτω πως η πρώτη συνταγή που σας έρχεται στο μυαλό, η οποία να περιλαμβάνει τριμμένη φρυγανιά είναι τα μπιφτέκια, όπου αρκετοί έχετε αντικαταστήσει το ψωμί με αυτή. Βέβαια υπάρχουν αρκετές συνταγές στις οποίες η φρυγανιά είναι το συστατικό που θα δώσει το κάτι πραπάνω, όχι μόνο σε επίπεδο γεύσης, αλλά και σε οπτικό επίπεδο. Η μητέρα μου για παράδειγμα, συνηθίζει να ρίχνει τριμμένη φρυγανιά πάνω από το παστίτσιο και τα κανελόνια, καθώς δημιουργεί μία καφε-χρυσίζουσα επιφάνεια, η οποία ταυτόχρονα είναι και πολύ τραγανή! Συνηθίζεται επίσης στις ογκρατέν συνταγές, όπως οι πατάτες και το κουνουπίδι ογκρατέν, καθώς και στο πανάρισμα ψαριού, κοτόπουλου και κρέατος, για να δημιουργήσει την υπέροχη τραγανή κρούστα. Κάποιοι το χρησιμοποιούν ακόμα και για την παρασκευή γλυκών.

Τέλος, μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να χρησιμοποιώ τη φρυγανιά αντί για κρουτόν ή παξιμάδι στις σαλάτες! Πολύ απλά, σπάω σε κομμάτια τις φρυγανιές και τις ρίχνω σε σαλάτα τύπου ντάκο ή σε πράσινη σαλάτα με τυρί και ντοματίνια.

Ελπίζω μέσα από αυτό το άρθρο να κατάφερα να δώσω απαντήσεις στις περισσότερές σας απορίες σχετικά με τη διατροφική αξία της φρυγανιάς, το πώς να επιλέξετε φρυγανιές με βάση τις ανάγκες σας, αλλά και πώς να τις εντάξετε στη διατροφή σας, είτε σαν πρωινό γεύμα, είτε σαν σνακ! Αναλόγως με τη φρυγανιά θυμηθείτε πως αλλάζουν και τα θρεπτικά συστατικά, με τις φρυγανιές ολικής και τις σκανδιναβικού τύπου να αποτελουν τις εναλλακτικές με τις περισσότερες φυτικές ίνες.

Διαβάστε επίσης: Πρέπει να “κόβουμε” το ψωμί όταν κάνουμε διατροφή;

Previous ArticleNext Article

Έτσι θα κάνετε υγιεινή διατροφή με μικρό κόστος 5

Του κλινικού διατροφολόγου Νίκου Καφετζόπουλου*

Η πανδημία και φυσικά η οικονομική συγκυρία που βιώνουμε φαίνεται να επηρεάζει δραστικά την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών.

Πρέπει επομένως να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο που διαχειριζόμαστε την τροφή μας.

Η μέγιστη αυτή συγκυρία αποτελεί πρόκληση, στην οποία είναι σημαντικό να πετύχουμε το δίπολο: Οικονομία + Υγιεινή Διατροφή. Παρακάτω μπορείτε να δείτε κάποια βήματα για να εξασφαλίζουμε το εν λόγω δίπολο.

Βήματα για μια υγιεινή και οργανωμένη λίστα αγοράς τροφίμων

Βήμα 1:

Κρατάτε «τρέχουσα» λίστα. Έχετε πάντα μία λίστα και ένα στιλό στην κουζίνα. Ένας μικρός μαυροπίνακας μπορεί επίσης να είναι χρήσιμος. Όταν τελειώσει κάποιο τρόφιμο στην κουζίνα, το σημειώνετε. Αυτό θα σας αποτρέψει από φαινόμενο τύπου «.φτιάχνω ένα φαγητό, αλλά μου λείπει το τάδε μυρωδικό ή τρόφιμο, πρέπει να πάω ή να στείλω κάποιον να το αγοράσει». Με την τρέχουσα λίστα, θα γλιτώσετε από τον κόπο της αναζήτησης στα ντουλάπια ή της εκ νέου επίσκεψης στο κατάστημα τροφίμων. Αυτό μπορεί να γίνει συνήθεια για όλους στο σπίτι σας, ακόμα και τα παιδιά μπορεί να βοηθηθούν.

Η κατάλληλη διατροφή για ενίσχυση του ανοσοποιητικού

Βήμα 2:

Σχεδιάστε τα γεύματά σας. Ακόμη και σήμερα, το 40% των Ελλήνων καταναλωτών δεν τηρεί κατάλογο τροφίμων, μόλις ένα 10% τηρεί αρχείο τιμών, ενώ το 50% δε συγκρίνει τιμές προϊόντων και καταστημάτων. Επίσης, για 7 στους 10 καταναλωτές το Παρατηρητήριο Τιμών είναι άγνωστο, ακόμα και σε αυτούς που το γνωρίζουν μόνο το 30% το χρησιμοποιεί (ΚΕΠΚΑ, έρευνα σε 1126 καταναλωτές,1-9-2011 έως και 30-9-2011). Ο σχεδιασμός των γευμάτων γίνεται πολλές φορές με γνώμονα το αν θα έχετε επισκέψεις και το πόσο συχνά πηγαίνετε στο κατάστημα και το μανάβικο. Ωστόσο, αυτό το βήμα θα πρέπει να προηγείται της αγοράς τροφίμων. Αφιερώστε κάποιο χρόνο, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, για τον προγραμματισμό των γευμάτων σας. Εδώ είναι μερικά βασικά πράγματα που πρέπει να θυμάστε όταν σχεδιάζετε τα γεύματά σας:

Κύρια Γεύματα

  • Συμπεριλάβετε στο μενού σας λαδερό ή/και όσπρια 2 φορές/εβδομάδα. Αν νηστέψετε 2 μέρες την εβδομάδα (αποφυγή ζωικών προϊόντων) πέρα από το γεγονός ότι αποτελεί καθ’ όλα υγιεινή συνήθεια (αν ανήκετε στο γενικό πληθυσμό), είναι και οικονομική, γι’ αυτό υιοθετήστε ευφάνταστες νηστίσιμες συνταγές. Κάντε τις νηστίσιμες συνταγές ακόμα πιο πλήρεις σε θρεπτικά συστατικά με κατάλληλο συνδυασμό, επί παραδείγματι: -φακές +ρύζι (φακόρυζο) / όσπρια + ζυμαρικά ή πατάτες / λαχανικά + ρύζι (λαχανόρυζο, σπανακόρυζο, πρασόρυζο). Η πλούσια σε λαχανικά και όσπρια διατροφή προστατεύει και το περιβάλλον, καθώς έχει χαμηλότερο οικολογικό αποτύπωμα (δείκτης επιβάρυνσης του περιβάλλοντος) από την κατανάλωση ζωικών προϊόντων. Αν μάλιστα τα λαχανικά είναι από τοπική παραγωγή, τότε το οικολογικό αποτύπωμα είναι ακόμα μικρότερο.
  • Προτιμήστε το ψάρι 2 φορές/ εβδομάδα. Αν το κόστος για φρέσκο ψάρι είναι δυσβάστακτο μη διστάσετε να προτιμήσετε τα κατεψυγμένα. Είναι ασφαλή, φθηνότερα και εύκολα στο μαγείρεμα και την αποθήκευση.
  • Τα αρτοσκευάσματα ολικής αλέσεως (παξιμάδια, κριτσίνια, κουλούρι σουσαμένιο, μπάρες δημητριακών) είναι καλό να αποτελούν σνακ για τις ώρες εργασίας. Είναι αρκετά πιο οικονομικό, αλλά κυρίως υγιεινό, από το να παίρνετε τυρόπιτες.
  • Τα φρούτα αποτελούν υγιεινότατο και ακόμα φθηνό σνακ για εσάς. Όσοι δυσκολεύεστε στο γραφείο σας να κόψετε φρούτο (..κακώς, δεν υπάρχει ντροπή, τα φρούτα και η υγεία μας είναι «σικ».), ψωνίστε εύκολα φρούτα προς αποθήκευση και κατανάλωση (μπανάνες, αποξηραμένα φρούτα).
  • Ψωνίστε εποχικά. Να είστε ενημερωμένοι για το ποια τρόφιμα είναι στην εποχή τους (μπορείτε να βρείτε τέτοιες λίστες στο Διαδίκτυο). Τρώγοντας εποχικά, καταφέρνετε να τρώτε πιο υγιεινά (τα τρόφιμα στην «εποχή» τους είναι πιο θρεπτικά), πιο φθηνά και ενδεχομένως έτσι υποστηρίζετε τους τοπικούς παραγωγούς.
  • Αν ψωνίσετε τρόφιμα που βρήκατε σε έκπτωση και δεν ξέρετε τι να το κάνετε και πώς να το χρησιμοποιήσετε, μάλλον δεν εξοικονομήσατε χρήματα! Μερικοί σχεδιάζουν την εβδομαδιαία αγορά τροφίμων με βάση τις προσφορές που υπάρχουν. Άλλοι προτιμάνε πρώτα να σχεδιάσουν τι θα καταναλώσουν την επόμενη εβδομάδα και ύστερα ψάχνουν για τις προσφορές, που θα κάνουν πιο φθηνές τις αγορές τους. Αποφασίστε ποια μέθοδος λειτουργεί καλύτερα για εσάς. Αγοράστε τρόφιμα που πρόκειται να χρησιμοποιήσετε σίγουρα και όχι αυτά που είναι απλώς σε προσφορά. Να θυμάστε ότι πολλά κουπόνια και προσφορές χρησιμοποιούνται για την προώθηση «ανθυγιεινών» και «έτοιμων» τροφίμων, οπότε να είστε φειδωλοί απέναντί τους..

Βήμα 3:

Συγκεντρώστε τις συνταγές σας. Τώρα που έχετε προγραμματίσει τα γεύματά σας με βάση τον χρόνο, τη γεύση, την εποχή και τις προσφορές, ήρθε η ώρα να συγκεντρώσετε τις συνταγές σας. Αυτό θα είναι πολύ πιο εύκολο αν κρατάτε τις συνταγές σας οργανωμένα. Δοκιμάστε να χρησιμοποιήσετε ένα βασικό πρότυπο για όλες τις συνταγές, π.χ. «λαδερά», όσπρια, «μαγειρευτά». Έτσι, πετυχαίνετε αποτελεσματικότερο προγραμματισμό ως προς τα υλικά που χρειάζεται το εκάστοτε φαγητό-γεύμα.

Διαλειμματική νηστεία: Οδηγεί σε απώλεια βάρους;

Βήμα 4:

Δημιουργήστε τη δική σας λίστα αγοράς. Καθίστε με την τρέχουσα λίστα (Βήμα 1), το εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής σας (Βήμα 2) και τις συνταγές σας (Βήμα 3) και δημιουργήστε ένα οργανωμένο κατάλογο που θα σας βοηθήσει να περιηγηθείτε στο κατάστημα. Μπορείτε να αποφύγετε τα πέρα δώθε μέσα στο κατάστημα, διαχωρίζοντας τη λίστα σας σε τμήμα μαναβικής/ αρτοποιείο/ κρεοπωλείο/ ντελικατέσεν (εξειδικευμένα ή «ιδιαίτερα» τρόφιμα). Ρυθμίστε τη λίστα σας με βάση τις προτιμήσεις σας και μην ξεχάσετε να επισυνάψετε τα κουπόνια σας στη λίστα πριν πάτε στο κατάστημα!

Μόλις γυρίσετε στο σπίτι από το κατάστημα, τοποθετήστε σωστά τα τρόφιμα στα ντουλάπια, στο ψυγείο, την αποθήκη. Σε κάθε ένα από αυτά έχετε την ειδική θέση, ανά κατηγορία τροφίμου, ώστε η έλλειψη κάποιου τροφίμου να διαφανεί (λόγω της απουσίας του από το ανάλογο ράφι), αλλά και να επιτευχθεί εξοικονόμηση χρόνου.

Tips για εξοικονόμηση χρημάτων και χρόνου:

  • Χρησιμοποιείτε αεροστεγή σκεύη (π.χ. σακούλες), για τις σαλάτες και τα νερόβραστα όσπρια και λαχανικά. Διατηρούνται μια χαρά, χάνουν μέρος των θρεπτικών συστατικών είναι η αλήθεια, αλλά από το να μην τα τρώτε καθόλου είναι καλύτερο να τα τρώτε και έτσι.
  • Προτιμάτε σαλάτες ή ωμά τα λαχανικά (εφόσον το πεπτικό σας σύστημα το επιτρέπει), εξοικονομήστε χρήματα με χρησιμοποιώντας ηλεκτρικό ρεύμα (για το ψήσιμο-βράσιμο).
  • Αν είστε ελεύθεροι κάποια μέρα, μπορείτε να φτιάξετε «μαγειρευτό» φαγητό («κοκκινιστό», λαδερά, όσπρια), το οποίο το διατηρείτε άνετα στο ψυγείο για ολίγες μέρες και απλά το ζεσταίνετε και το καταναλώσετε τις απαιτητικές σε χρόνο ημέρες.
  • Μπορεί να χρειαστεί να επιλέξετε μια ποικιλία από γρήγορες συνταγές, γεύματα με «αποφάγια», «απομεινάρια» της προηγούμενης ημέρας, μέσα σε μία δροσερή σαλάτα ή ένα δροσερό ριζότο. *
  • Μπορείτε τη σάλτσα του μαγειρευτού να τη χρησιμοποιήσετε την επόμενη ημέρα, με μακαρόνια/ πουρέ / πατάτες βραστές. Μην πετάτε τίποτα προστατέψτε υγεία- περιβάλλον και «τσέπη»…

Διαβάστε επίσης: Μπορεί να μεταδοθεί ο κορωνοϊός μέσω των τροφίμων;

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Χαλβάς: Το παραδοσιακό… superfood με τα τεράστια οφέλη 2547

Χαλβάς: Το παραδοσιακό... superfood με τα τεράστια οφέλη

Του Κωνσταντίνου Μπακόπουλου*

Πόσες θερμίδες έχει ο χαλβάς; Πόση ποσότητα να καταναλώσω; Ποια είναι η διατροφική του αξία; Αν αναζητάτε τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα τότε δεν έχετε παρά να συνεχίσετε την ανάγνωση.

Ο χαλβάς αποτελεί αναμφισβήτητα το πιο διαδεδομένο γλυκό της νηστείας και όχι μόνο. Η ιστορία του είναι μακροχρόνια καθώς αποτελεί παραδοσιακό γλυκό εδώ και αρκετές γενιές. Όσον αφορά την ονομασία του φαίνεται να προέρχεται από την αραβική λέξη «hulw» (χαλβά), που σημαίνει γλυκό.

Στο κείμενο που ακολουθεί θα δούμε μαζί τα κυριότερα είδη χαλβά, τα υλικά, τη διατροφική τους αξία αλλά και τα οφέλη από την κατανάλωσή τους ώστε να κάνετε την κατάλληλη επιλογή στο τραπέζι της σαρακοστής.

Ποια είναι τα είδη του χαλβά;

Τα κυριότερα είδη χαλβά που συναντάμε σήμερα στην αγορά είναι:

  • Ο χαλβάς από ταχίνι (σησαμένιος)
  • Ο χαλβάς από αλεύρι
  • Ο Σιμιγδαλένιος

Ποια είναι η διατροφική αξία του χαλβά;

Τα τρία είδη χαλβά που μόλις αναφέραμε διαφέρουν σημαντικά στα υλικά παρασκευής τους με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται και η θερμιδική και η θρεπτική τους αξία. Πάμε λοιπόν να δούμε ποια είναι η διατροφική αξία τους καθενός ξεχωριστά.

halvas apo taxini diatrofikh aksia kai thermides

Χαλβάς από ταχίνι (σησαμένιος)

Ο χαλβάς από ταχίνι ή αλλιώς σησαμένιος χαλβάς έχει ως βασικά υλικά

  • το ταχίνι,
  • το μέλι και
  • τους ξηρούς καρπούς

Ποια οφέλη προσφέρει στην υγεία και τη διατροφή μας;

Καλά λιπαρά και λιγνάνες για την υγεία της καρδιάς

Λόγω της περιεκτικότητάς του σε ταχίνι και σε ξηρούς καρπούς μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη για την υγεία. Αρχικά, αποτελεί  πηγή μονοακόρεστων και πολυακόρεστων «καλών» λιπαρών οξέων, τα οποία συμβάλλουν στην καλή λειτουργία της καρδιάς και την προστασία από την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Ταυτόχρονα, ο σησαμένιος χαλβάς, είναι πλούσιος σε λιγνάνες. Οι λιγνάνες ανήκουν στην κατηγορία των φυτοοιστρογόνων, ενώσεων δηλαδή που μιμούνται τη δράση των γυναικείων ορμονών και φαίνεται να δρουν ευεργετικά για την υγεία της καρδιάς.

Ασβέστιο, μαγνήσιο και φώσφορος για γερά οστά

Επιπροσθέτως, ο σησαμένιος χαλβάς είναι καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου και φωσφόρου, συστατικά απαραίτητα για την υγεία των οστών τη λειτουργία του μυϊκού και του νευρικού συστήματος.

Όσον αφορά το μυϊκό σύστημα, λόγω των ξηρών καρπών ο χαλβάς αποτελεί καλή πηγή πρωτεϊνών ιδίως στην περίοδο της νηστείας όπου οι ζωικές πρωτεΐνες απουσιάζουν από τη διατροφή.

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β για ενέργεια

Επιπλέον, περιέχει  βιταμίνες Β1, Β2 και νιασίνη οι οποίες ενισχύουν την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και συμβάλλουν στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών και την παραγωγή ενέργειας.

Τι κερδίζεις με μια κουταλιά ταχίνι την ημέρα;

Ποιο είναι όμως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του;

Το μεγαλύτερο ίσως πλεονέκτημα του χαλβά έναντι των υπολοίπων γλυκών είναι η αντικατάσταση της ζάχαρης με μέλι. Το μέλι αποτελεί καλύτερη γλυκαντική ουσία η οποία προσδίδει έντονη γλυκιά γεύση και σε αντίθεση με τη ζάχαρη μας εφοδιάζει με βιταμίνες, μικροθρεπτικά συστατικά και φυσικά σάκχαρα.

Tip: Ελέγξτε την ετικέτα του χαλβά που αγοράζετε αποφύγετε όσους περιέχουν σιρόπι γλυκόζης ή φρουκτόζης στην ετικέτα και επιλέξτε κάποιον που να περιέχει μέλι ως γλυκαντικό.

Πόσες θερμίδες περιέχει ο σησαμένιος χαλβάς;

Ο σησαμένιος χαλβάς στην αγορά υπάρχει με μία ευρεία γκάμα γευστικών επιλογών που περιλαμβάνουν χαλβά με κακάο, με βανίλια, με μαστίχα με ξηρούς καρπούς, με σοκολάτα, κ.α. Η διατροφική τους αξία συνοψίζεται στον πίνακα που ακολουθεί:

Διατροφική αξία / 30γρ σησαμένιου χαλβά
Γεύση Ενέργεια (kcal) Υδατάνθρακες (γρ) Σάκχαρα (γρ) Λιπαρά (γρ) Κορεσμένα (γρ)
Με κακάο 4,14 13,53 11,1 9,57 2,19
Με βανίλια 4,23 13,71 11,4 9,96 1,98
Με καρύδια & μέλι 4,02 14,7 13,95 9,81 1,68
Με σοκολάτα 4,02 12,93 10,8 10,44 2,61
Πόσο μπορώ να καταναλώσω;

Ο χαλβάς αποτελεί ένα «θερμιδικά πυκνό» τρόφιμο καθώς σε μικρή ποσότητα περιέχει αρκετές θερμίδες. Ως εκ τούτου, μία καλή ποσότητα είναι αυτή των 30γρ, όσο δηλαδή το μέγεθος ενός σπιρτόκουτου, 1-2 φορές την ημέρα ανάλογα τις ημερήσιες ανάγκες σας.

Tip: Αν δυσκολεύεστε να αντισταθείτε και να καταναλώσετε μικρή ποσότητα αποφύγετε να αγοράσετε τη μεγάλη συσκευασία. Πλέον, υπάρχουν συσκευασίες των 30γρ που θα σας βοηθήσουν να έχετε τον έλεγχο της μερίδας που καταναλώνετε!

paradosiakos xalvas me aleuri

Χαλβάς από αλεύρι: Η παραδοσιακή επιλογή

Αναπολώντας στιγμές της παιδικής μου ηλικίας από το σπίτι της γιαγιάς μου την περίοδο της νηστείας δε θα μπορούσα να μην αναφέρω την εκδοχή του χαλβά από αλεύρι. Πρόκειται για μία παραδοσιακή συνταγή η οποία παρασκευάζεται με βασικά υλικά:

  • το αλεύρι
  • το ελαιόλαδο
  • την κανέλα
  • το καρύδι
  • το πετιμέζι

Σερβίρετε σε μικρές μερίδες σχηματισμένες στο χέρι με το κουτάλι.

Ποια είναι η διατροφική αξία του χαλβά με αλεύρι;

Ελαιόλαδο & καρύδια για την υγεία της καρδιάς

Αρχικά, λόγω του ελαιόλαδου είναι πλούσιος σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.

Ως εκ τούτου εμφανίζει θετικές επιδράσεις στην υγεία της καρδιάς η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών της διατροφής μας με μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά βελτιώνει τα λιπίδια του αίματος και μειώνει την ολική αλλά και την LDL «κακή» χοληστερόλη.

Επιπλέον, είναι μία εξαιρετική πηγή φαινολικών αντιοξειδωτικών που προστατεύουν τα λιπίδια του αίματος, και την LDL «κακή» χοληστερόλη, από την οξείδωση μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για δημιουργία αθηρωματικής πλάκας.

Τέλος, χάρις στα καρύδια περιέχει απαραίτητα ακόρεστα λιπαρά οξέα τα οποία συμβάλλουν επίσης θετικά στην υγεία της καρδιάς.

Πετιμέζι για γλυκιά γεύση και σίδηρο

Ως γλυκαντικό στην περίπτωση του χαλβά από αλεύρι χρησιμοποιείται το πετιμέζι. Όπως και στο σησαμένιο χαλβά η αντικατάσταση της ζάχαρης αναβαθμίζει τη διατροφική του αξία.

Το πετιμέζι είναι το σιρόπι που παρασκευάζεται βράζοντας και ξαφρίζοντας τον χυμό των πατημένων σταφυλιών (τον μούστο). Η αντικατάσταση της ζάχαρης από πετιμέζι εφοδιάζει το χαλβά από αλεύρι με βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο και σίδηρο.

Κανέλα σύμμαχος στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη

Τέλος ο χαλβάς από αλεύρι περιέχει κανέλα η οποία φαίνεται να έχει αντιμικροβιακή και αντιθρομβωτική δράση καθώς και θετικές επιδράσεις στη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ.

xalvas simigdalenios diatrofh kai thermides

Σιμιγδαλένιος Χαλβάς: Είναι το ίδιο υγιεινός;

Ας περάσουμε τώρα στο σιμιγδαλένιο χαλβά. Εδώ τα υλικά διαφοροποιούνται αρκετά καθώς ο σιμιγδαλένιος χαλβάς παρασκευάζεται χρησιμοποιώντας κυρίως:

  • σιμιγδάλι
  • ζάχαρη
  • λάδι ή βούτυρο
  • αμύγδαλα

Πολλές φορές θεωρείται ως πιο υγιεινή επιλογή καθώς περιέχει λιγότερες θερμίδες από το σησαμένιο. Ωστόσο, όπως σε κάθε τρόφιμο έτσι ο και στο χαλβά δε θα πρέπει να αξιολογούμε μόνο τη «θερμιδική πυκνότητα» αλλά και τη «θρεπτική πυκνότητα» του τροφίμου.

Τα υγιεινά λιπαρά είναι απαραίτητα για όσους τρέχουν

Υλικά και διατροφική αξία

Ο σιμιγδαλένιος χαλβάς παρασκευάζεται με βούτυρο. Το γεγονός αυτό αυξάνει την περιεκτικότητά του σε κορεσμένα λιπαρά τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν την «κακή» (LDL) χοληστερόλη και την αθηρωματική πλάκα και σχετίζονται με την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Επιπλέον, στην παρασκευή του χρησιμοποιείται αρκετή ποσότητα ζάχαρης η οποία το μόνο που προσφέρει στον οργανισμό μας είναι «κενές θερμίδες» αφού μας προσδίδει μόνο ενέργεια χωρίς κανένα θρεπτικό συστατικό.

Με δεδομένα όλα τα προηγούμενα είναι σαφές πως λόγω των υλικών του άρα και της ποιότητας των θερμίδων δεν αποτελεί εξίσου θρεπτική επιλογή όσο ο σησαμένιος χαλβάς αλλά και ο χαλβάς με αλεύρι!

Tip: Αν ωστόσο προτιμάτε το σιμιγδαλένιο, φτιάξτε το δικό σας, μειώνοντας την ποσότητα της ζάχαρης και αντικαθιστώντας το βούτυρο με μαργαρίνη που περιέχει και βούτυρο ή ελαιόλαδο!

Τι να κρατήσετε;

Ο χαλβάς αποτελεί μία υγιεινή επιλογή γλυκού για την περίοδο της νηστείας και όχι μόνο.  Επιλέξτε χαλβά από ταχίνι (σησαμένιο) ή χαλβά με αλεύρι καθώς λόγω των υλικών παρασκευής τους υπερτερούν σε θρεπτικά συστατικά και προσφέρουν ευεργετικά οφέλη για την υγεία. Απολαύστε το χαλβά έχοντας πάντα κατά νου τη συχνότητα και το μέγεθος της μερίδας.

Καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση!

Διαβάστε ακόμα: Χαλβάς: Ποιος είναι ο ιδανικός για όσους αθλούνται;


*Ο Κωνσταντίνος Μπακόπουλος είναι απόφοιτος του τμήματος Διαιτολογίας – Διατροφής του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Κρήτης. Εργάζεται με την επιστημονική ομάδα του medNutrition και παρέχει διαιτολογικές υπηρεσίες στην περιοχή της Αττικής. To άρθρο δημοσιεύτηκε στο www.mednutrition.gr


x
Send this to a friend