Η αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση

Η πίεση του αίματος μετράει τη δύναμη που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αγγείων. Καταγράφονται δύο πιέσεις, η μεγάλη (συστολική) και η μικρή (διαστολική).

Η συστολική πίεση αντιπροσωπεύει την πίεση που ασκείται στα αγγεία όταν η καρδιά ωθεί το αίμα μέσω της κοιλιακής σύσπασης. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πίεση που μπορεί να καταγραφεί κατά τη διάρκεια ενός καρδιακού κύκλου. Η διαστολική πίεση ​​αντιπροσωπεύει την πίεση που ασκείται στα τοιχώματα της αρτηρίας μεταξύ δύο χτύπων, όταν η καρδιά χαλαρώνει γεμίζοντας με αίμα. Είναι η ελάχιστη πίεση που υπάρχει στον καρδιακό κύκλο.

Σε ηρεμία, η φυσιολογική υγιής πίεση είναι λιγότερο από 120/80 mm Hg, δηλαδή η συστολική αρτηριακή πίεση είναι μικρότερη από 120 mm Hg ενώ η διαστολική αρτηριακή πίεση είναι μικρότερη από 80 mmHg. Όταν η συστολική υπερβαίνει κατά την ανάπαυση τα 140 mmHg ή η διαστολική υπερβαίνει τα 90 mmHg θεωρείται ότι υπάρχει υπέρταση.

Η πίεση ρυθμίζεται από το αυτόνομο νευρικό σύστημα και στιγμιαία επηρεάζεται από πολλά πράγματα όπως είναι το στρες, η αφυδάτωση και το κάπνισμα. Πέρα από αυτά, θεωρείται πως εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την περιφερική αντίσταση των αιμοφόρων αγγείων του σώματος [total peripheral resistance (TPR) ή Vascular resistance]. Πρόκειται για την αντίσταση που πρέπει να υπερνικήσει η καρδιά για να ωθήσει το αίμα και να δημιουργήσει ροή στο κυκλοφορικό σύστημα. Όταν τα αγγεία είναι στενά αυξάνεται η πίεση ενώ όταν διευρυνθούν πέφτει. Το ίδιο συμβαίνει όταν βάζουμε ένα λάστιχο στη βρύση: όσο πιο μικρή είναι η διάμετρος τόσο μεγαλύτερη η πίεση του νερό προς τα τοιχώματα του λάστιχου. Κάτι άλλο που επηρεάζει την πίεση είναι το πόσο “πηχτό” είναι το αίμα: όσο πιο πηχτό τόσο μεγαλύτερη η προσπάθεια της καρδιάς.

Κάθε λεπτό τρεξίματος βοηθά την υγεία της καρδιάς

Κατά τη διάρκεια μιας άσκησης

Πριν ακόμα ξεκινήσει μια άσκηση, το αυτόνομο νευρικό σύστημα έχει ενεργοποιηθεί. Ο καρδιακός ρυθμός και η πίεση του αίματος αυξάνονται μερικά λεπτά πριν την έναρξη μιας άσκησης μόνο και μόνο επειδή το άτομο συμμετέχει στη διαδικασία συναισθηματικά (π.χ. σε αγώνες ποδηλασίας και μαραθωνίου).

Η άσκηση διακρίνεται σε δύο βασικές μορφές, στην αεροβική και στην άσκηση αντιστάσεων. Αεροβική είναι αυτή που χρησιμοποιεί μεγάλες μυϊκές ομάδες και μπορεί να διατηρηθεί συνεχώς έχοντας μια ρυθμική φύση. Το κούρεμα του γκαζόν, το τρίψιμο του δαπέδου, το τζόγκινγκ, η ποδηλασία, το κολύμπι, ο χορός και αθλήματα όπως το μπάσκετ, και το τένις είναι αεροβική δραστηριότητα. Αντίθετα η άρση βαρών, και οι πιέσεις χεριών με ελατήρια τύπου V δεν θεωρούνται αεροβικές ασκήσεις γιατί δεν μπορούν να συνεχιστούν επί πολύ. Ούτε το ανέβασμα σκαλοπατιών είναι αεροβική άσκηση διότι δεν μπορεί να συνεχιστεί επί μακρόν χωρίς διάλειμμα.

Αεροβική άσκηση. Κατά τη διάρκεια μιας αεροβικής άσκησης και καθώς η ένταση αυξάνεται, η συστολική πίεση αυξάνεται ενώ η διαστολική παραμένει σταθερή ή ακόμα μπορεί να πέσει λίγο (στα 70-80 mmHg).

Η μικρή μεταβολή της διαστολικής πίεσης θεωρείται πως οφείλεται σε μειώσεις στη συνολική περιφερική αντίσταση των αγγείων εντός των μυών που δουλεύουν. Η περιφερική αντίσταση των αγγείων μειώνεται κατά τη διάρκεια της άσκησης για να διευκολυνθεί η παροχή αίματος και οξυγόνου στους εργαζόμενους μύες. Τα αγγεία που παρέχουν αίμα στους ασκούμενους μύες  διαστέλλονται ενώ τα αγγεία που παρέχουν αίμα στους μύες που δεν ασκούνται συστέλλονται. Το πόσο μειώνεται η περιφερική αντίσταση κατά την άσκηση συνδέεται με την έκταση της χρησιμοποιούμενης μυϊκής μάζας π.χ. οι ασκήσεις ποδιών μειώνουν περισσότερο την αντίσταση από αυτές των χεριών.

Η συστολική, η μέση και η διαστολική πίεση κατά τη διάρκεια μιας αεροβικής άσκησης.

Οι τυπικές μέγιστες τιμές για τη συστολική πίεση κατά τη διάρκεια της άσκησης κυμαίνονται από 160 έως 220 mmHg ανάλογα με την ένταση της άσκησης. Οποιαδήποτε περαιτέρω αύξηση της συστολικής πίεσης συνήθως ερμηνεύεται ως υπερτασική ανταπόκριση.

Τυχόν αύξηση της διαστολικής πίεσης πάνω από τα 15 mmHg είναι ενδεικτική μη φυσιολογικής ανταπόκρισης κατά την άσκηση και αποτελεί βασικό παράγοντα που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της υγείας του καρδιαγγειακού συστήματος. Σε περίπτωση που η διαστολική πίεση πέσει κάτω από το κανονικό, θεωρείται υποτασική απάντηση. Κλινικά, μπορεί να συσχετιστούν και οι δύο αποκρίσεις με μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Άσκηση αντίστασης. Η ανύψωση βαρών είναι μια δημοφιλής άσκηση για όσους επιθυμούν να αυξήσουν τη μυϊκή μάζα αλλά μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της πυκνότητας των οστών και να ενισχύσει τον ιστό γύρω από τις αρθρώσεις. Αυτός ο τύπος άσκησης μπορεί να αυξήσει προσωρινά την αρτηριακή πίεση πολύ περισσότερο από ότι η αεροβική δραστηριότητα.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 1985 και κατέγραψε την αρτηριακή πίεση σε έξι έμπειρους μποντιμπίλτερς βρήκε μεγάλες αυξήσεις στην πίεση όταν τα βάρη ήταν σε επίπεδο που δεν επέτρεπαν δεύτερη επανάληψη. Η συστολική και η διαστολική αρτηριακή πίεση αυξήθηκαν γρήγορα και σε εξαιρετικά υψηλές τιμές. Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφηκαν κατά το σπρώξιμο βαρών με τα δύο πόδια και η ανώτατη τιμή ήταν εντυπωσιακή υψηλή, στα 480/350 mmHg. Αυτή η επίδραση της άρσης βαρών έχει κάνει παραδοσιακά τους γιατρούς να μην συστήνουν την αναερόβια άσκηση.

Στην άρση βαρών δεν πρέπει να βάζετε πολλά κιλά και δεν πρέπει να κρατάτε την αναπνοή σας. Πρέπει να είστε σε θέση να αναπνέετε εύκολα και συνεχώς, διαφορετικά αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγικού εγκεφαλικού. Ο κίνδυνος αυτός υπάρχει όχι μόνο με την άρση βαρών αλλά οποιαδήποτε στιγμή κρατάτε την αναπνοή σας βάζοντας δύναμη -ακόμα και όταν είστε στην τουαλέτα. Χρησιμοποιείστε τόσα βάρη ώστε να μπορείτε να κάνετε πολλές επαναλήψεις.

Έξι σημαντικοί αριθμοί για την υγεία της καρδιάς σας

Μετά την άσκηση: Η ασκησιογενής υπόταση

Κατά την παύση της άσκησης, η συστολική και η διαστολική πίεση πέφτουν μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα και επιστρέφουν σταδιακά σε τιμές ανάπαυσης ή κάτω από αυτές σε μερικά λεπτά. Η συστολική πίεση είναι χαμηλότερη από ό, τι πριν από την άσκηση για αρκετές ώρες (μέχρι 24 ώρες) και αυτό το φαινόμενο ονομάζεται ονομάζεται υπόταση μετά από άσκηση ή ασκησιογενής υπόταση. Αιτία θεωρείται η μείωση της περιφερικής αντίστασης των αγγείων. ​​Σε γενικές γραμμές, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια και η ένταση της άσκησης, τόσο μεγαλύτερη και παρατεταμένη είναι η μείωση της πίεσης του αίματος μετά.

Αυτή η ανακάλυψη έγινε για πρώτη φορά το 1981 όταν ένας υπερτασικός ερευνητής που έκανε το διδακτορικό του, ο William Fitzgerald, μέτρησε την πίεσή του πριν και μετά το τζόκινγκ, γράφοντας: “Το τζόκινγκ μείωσε την πίεσή μου μετά την ολοκλήρωση της κούρσας”. Ο Fitzgerald ονόμασε αυτή τη διαπίστωση “ασκησιογενής υπόταση”, ένα φαινόμενο που έκτοτε εξετάστηκε και επαληθεύτηκε πολλές φορές. Σήμερα ξέρουμε ότι ακόμα και τρία λεπτά έντονης αεροβικής άσκηση προκαλούν ασκησιογενή υπόταση καθόλη τη διάρκεια της ημέρας.

Το 2015 μια μετα-ανάλυση του Πανεπιστημίου της Κόστα Ρίκα περιέλαβε 65 δημοσιευμένες μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 1.408 άνδρες και γυναίκες. Η έρευνα έδειξε ότι υπάρχει μείωση της αρτηριακής πίεσης μετά την άσκηση, ανεξάρτητα από τα αρχικά επίπεδα της πίεσης, τόσο μετά την αερόβια όσο και μετά την άσκηση αντιστάσεων (Elizabeth Carpio- Rivera). Η μέση μείωση ήταν 4,8/3,2 mmHg και ο τύπος της άσκησης που έριχνε περισσότερο την πίεση ήταν το τζόκινγκ. Μεγαλύτερες μειώσεις επιτεύχθηκαν σε άνδρες με καλή φυσική κατάσταση που δεν είχαν λάβει αντιυπερτασική αγωγή. Στις ασκήσεις με βάρη, μεγαλύτερη μείωση της αρτηριακής πίεσης υπήρξε με πολλά σετ ασκήσεων και μικρό αριθμό επαναλήψεων.

Για κάποιο διάστημα φαινόταν ότι η άσκηση με αντιστάσεις οδηγεί σε μικρότερη ασκησιογενή υπόταση από την αεροβική άσκηση αλλά αυτό ίσως δεν είναι σωστό. Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2016 έδειξε ότι η ασκησιογενής υπόταση διαρκεί μέχρι και 24 ώρες όταν οφείλεται στην άσκηση με αντιστάσεις. Η ανασκόπηση περιέλαβε 30 μελέτες και 646 συμμετέχοντες (505 άτομα με κανονική πίεση και 141 άτομα με υπέρταση). Μια μεμονωμένη προπόνηση αντίστασης επέφερε μείωση κατά 3,3/2,7 mmHg μετά από 60 λεπτά από το τέλος της άσκησης και μείωση κατά 5,3/4,7 mmHg μετά από 90 λεπτά. Μετά από 24 ώρες η μείωση ήταν 1,7/1,2 mmHg. Μεγαλύτερη επίδραση υπήρχε για τα υπερτασικά άτομα και όταν χρησιμοποιούνταν μεγαλύτερες μυϊκές ομάδες.

Μέχρι πρόσφατα ήταν άγνωστο τι συμβαίνει και προκαλείται η ασκησιογενής υπόταση ωστόσο μια μελέτη του 2019 βρήκε πως έχει σχέση με την παραγωγή του μονοξειδίου του αζώτου το οποίο διευρύνει το άνοιγμα των αρτηριών. Πριν από αυτή τη μελέτη πιστευόταν ότι το μονοξείδιο του αζώτου συμμετέχει μόνο κατά τη διάρκεια άσκησης προκαλώντας διεύρυνση στις αρτηρίες αλλά διαπιστώθηκε ότι με ένα περίεργο τρόπο -στον οποίο συμμετέχουν τα βακτήρια του στόματος- αυτό το μόριο είναι η αιτία της χαμηλότερης πίεσης μετά την άσκηση.

Διαβάστε επίσης: Πως η εξάντληση προκαλεί προβλήματα στην καρδιά

Πηγή: Blood Pressure Response to Heart Rate During Exercise Test and Risk of Future Hypertension.

Previous ArticleNext Article

Ποιες ασκήσεις έχουν αντιγηραντικές ιδιότητες;

Aεροβικές ασκήσεις και αντιγηραντικά οφέλη

Η αεροβική άσκηση αντοχής (τρέξιμο, κολύμπι, ποδήλατο κ.α.) βοηθά κάποιον να είναι πιο υγιής στα γεράματα, ενώ δεν υπάρχει το ίδιο αντιγηραντικό όφελος με την άσκηση αντίστασης, όπως τα βαράκια, σύμφωνα με γερμανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Ούρλιχ Λάουφς του Πανεπιστημίου της Λειψίας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “European Heart Journal” της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας, μελέτησαν 266 εθελοντές που χωρίσθηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες και ακολούθησαν επί έξι μήνες (τρία 45λεπτά την εβδομάδα) διαφορετικά προγράμματα άσκησης.

Η πρώτη ομάδα έκανε ασκήσεις αντοχής, η δεύτερη υψηλής έντασης ασκήσεις με διαλείμματα και η τρίτη ασκήσεις αντίστασης για ενδυνάμωση των μυών. Ακολούθησαν κυτταρικές και άλλες αναλύσεις για να διαπιστωθεί η επίπτωση κάθε διαφορετικού είδους άσκησης στο ανθρώπινο σώμα.

Διαπιστώθηκε ότι οι ασκήσεις αντοχής και, σε μικρότερο βαθμό, οι ασκήσεις υψηλής έντασης με διαλείμματα επιβραδύνουν ή και αναστρέφουν τη διαδικασία της κυτταρικής γήρανσης, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο με τα βαράκια και τις άλλες ασκήσεις αντίστασης σε μηχανήματα γυμναστηρίου.

«Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει τις τρέχουσες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας ότι η άσκηση αντίστασης πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την άσκηση αντοχής και να μην την υποκαθιστά», δήλωσε ο ερευνητής δρ Κρίστιαν Βέρνερ του Πανεπιστημίου του Σάαρλαντ.

Σε ξεχωριστό σχόλιο στο ίδιο ιατρικό περιοδικό, δύο ελληνικής καταγωγής καθηγητές του βρετανικού Πανεπιστημίου και του Νοσοκομείου Freeman του Νιούκασλ, οι Κωνσταντίνος Στέλλος και Ιωακείμ Σπυριδόπουλος, επισημαίνουν ότι «τα ευρήματα της νέας μελέτης σαφώς αναδεικνύουν το πλεονέκτημα της αεροβικής άσκησης αντοχής σε σύγκριση με την άσκηση αντίστασης, όσον αφορά την καρδιαγγειακή γήρανση».

ΣΕΓΑΣ: Ζητήματα αθλητισμού, ακούει κανείς;

Συνάντηση ΣΕΓΑΣ -ΕΟΣΛΜΑΥ με αφορμή το νέο αθλητικό Νόμο

Πέντε μήνες πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκυο και λιγότερο από δύο μήνες από τους Πανευρωπαϊκούς Κλειστού Στίβου, ενώ η προολυμπιακή προετοιμασία των Αθλητών είναι σε πλήρη εξέλιξη, ο Ελληνικός Αθλητισμός σπαράσσεται από διχαστικές λογικές, σκάνδαλα και σκανδαλολογία, κομματικοποίηση, αυταρχικές συμπεριφορές και δημιουργία κλίματος απαξίωσης των αθλητικών στελεχών και των Φορέων του Ερασιτεχνικού Αθλητισμού.

Συμφωνούμε απολύτως με τις προσπάθειες νοικοκυρέματος ή εξυγίανσης κάποιων παθογενειών ή ακόμη και θλιβερών καταστάσεων, που υπάρχουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις στον Ελληνικό Αθλητισμό, όπως σε όλους τους τομείς της κοινωνίας.

Και φυσικά λέμε ΝΑΙ στους πάσης φύσεως ελέγχους. Είμαστε, όμως, αντίθετοι σε γενικεύσεις, όπως και σε κάθε απόφαση της ΓΓΑ που δεν στηρίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία.

Το Υφυπουργείο Αθλητισμού, εδώ και πολλούς μήνες, έχει επιλέξει – δυστυχώς – να δημιουργήσει κλίμα που διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του Ελληνικού Αθλητισμού, αγνοώντας την ανάγκη να μην διαταραχθεί ο ετήσιος αθλητικός κύκλος, ιδιαίτερα σε μια προ Ολυμπιακή χρονιά.

Η απροκάλυπτη επιθυμία του Υφυπουργού Αθλητισμού, να εγκαταστήσει δικής του επιλογής πρόσωπα στις διοικήσεις των Αθλητικών Ομοσπονδιών, η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου των εκλογικών διαδικασιών με αμφίβολης συνταγματικότητας διατάξεις και η ανάμειξη του στις εκλογικές διαδικασίες, συνιστούν πολύ κακή πρακτική, που δεν βοηθά τον αθλητισμό και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα.

Η επιχειρούμενη «μεταρρύθμιση», σε πολλά σημεία της οποίας θα μπορούσε κανείς να συμφωνήσει, έχει προκαλέσει συνεχείς και αποσπασματικές νομοθετικές παρεμβάσεις, ένα πρωτοφανή όγκο γραφειοκρατικών διαδικασιών, σε μια περίοδο που οι αρμόδιες Κρατικές Υπηρεσίες υπολειτουργούν, μόνο και μόνο για να ελεγχθούν οι εκλογικές διαδικασίες των Ομοσπονδιών και φθάσαμε στο σημείο να παρατείνονται συνεχώς οι θητείες των Δ.Σ. χωρίς να είναι σήμερα βέβαιο (παρά τη θέληση των Ομοσπονδιών) ότι οι εκλογές θα μπορέσουν να διεξαχθούν μέχρι το τέλος Μαρτίου, οπότε λήγει η θητεία των εκλεγμένων διοικήσεων.

Την ίδια στιγμή, ο ερασιτεχνικός αθλητισμός βιώνει με ιδιαίτερη ένταση τις αρνητικές συνέπειες από το δεύτερο κύμα της πανδημίας.

Ο ΣΕΓΑΣ, το 2020 υπέστη απώλειες των ιδίων Εσόδων του άνω των 3,5 εκ. ευρώ, την ίδια χρονιά που η Πολιτεία αφ’ ενός περιέκοψε τον προϋπολογισμό του κατά 420 χιλιάδες ευρώ και αφ’ ετέρου δεν προχώρησε στην καταβολή έκτακτης επιχορήγησης – αποζημίωσης, όπως θα έπρεπε, αφού με εντολή της, για την προστασία της δημόσιας υγείας, δεν πραγματοποιήθηκε ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας και οι άλλοι δρομικού Αγώνες. Χωρίς χρηματοδότηση για το 2021 (του οποίου ήδη συμπληρώνεται ο πρώτος μήνας), ο κίνδυνος αδυναμίας να συνεχιστεί απρόσκοπτα το αγωνιστικό πρόγραμμα του Κλειστού Στίβου, η οικονομική υποστήριξη Αθλητών, Προπονητών, Σωματείων είναι υπαρκτός και άμεσος.

Γι’ αυτό, καλούμε την Κυβέρνηση και τον Αρμόδιο Υφυπουργό κ. Αυγενάκη:

1. Να διασφαλίσει την απρόσκοπτη και ομαλή διεξαγωγή των Αρχαιρεσιών των Αθλητικών Ομοσπονδιών χωρίς εξωθεσμικές παρεμβάσεις – εκβιασμούς και πιέσεις πολιτικών στελεχών.

2. Να διασφαλίσει ότι ανεξάρτητα από τις επιδημιολογικές συνθήκες οι εκλογές θα διεξαχθούν με φυσικό τρόπο και τήρηση ειδικών πρωτοκόλλων και,

3. Να προχωρήσει άμεσα η καταβολή της πρώτης δόσης της Κρατικής επιχορήγησης του 2021, για να συνεχιστεί απρόσκοπτα η μισθοδοσία των εργαζομένων (Υπαλλήλων, Προπονητών, Γιατρών, Φυσικοθεραπευτών), η προετοιμασία των Πρωταθλητών μας, το στοιχειώδες αγωνιστικό πρόγραμμα κ.λπ.

4. Να διεκδικήσει ενίσχυση των αθλητικών σωματείων και το 2021, αφού το δεύτερο κύμα της συνεχιζόμενης πανδημίας, έχει αναστείλει το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας τους.

x
Send this to a friend