Ποια ώρα της ημέρας “καίμε” περισσότερες θερμίδες;

Γράφει η Μαρία Μεντζέλου*

Οι ανθυγιεινές δίαιτες είναι ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες κινδύνου τόσο για καρδιαγγειακές ασθένειες, όσο και για την παχυσαρκία. Ταυτόχρονα, είναι γνωστή η σχέση της ποιότητας και διάρκειας του ύπνου με την διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού που αυτό μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στο μεταβολισμό, παραδείγματος χάριν την αύξηση των επιπέδων της εναπόθεσης του λίπους.

Παράλληλα, μέσα σε ένα 24ωρο θα συμβούν διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες μέσα σε αυτές είναι ο κύκλος του ύπνου/ξυπνήματος, η αρτηριακή πίεση, η έκκριση ορμονών, η θερμοκρασία του σώματος. Όλα αυτά συντονίζονται από τον κιρκάδιο ρυθμό. Βέβαια, μπορεί να υπάρξει και διαταραχή στα παραπάνω στους ανθρώπους που δουλεύουν με κυλιόμενες βάρδιες ή που βιώνουν χρόνιο jet lag με πιθανό αποτέλεσμα την αυξημένη πρόσληψη τροφής και την παχυσαρκία.

Ο κιρκάδιος ρυθμός επί της ουσίας ρυθμίζεται από το «κύριο» ρολόι που βρίσκεται στον υποθάλαμο και από πολλαπλά περιφερειακά ρολόγια που εντοπίζονται τόσο στον εγκέφαλο, όσο και στο υπόλοιπο σώμα. Το «κύριο» ρολόι ρυθμίζεται κυρίως από τον κύκλο μέρας – νύχτας και συντονίζει και το υπόλοιπο σύστημα, χωρίς όμως να είναι πλήρως κατανοητοί και γνωστοί οι μηχανισμοί.

Ο κιρκάδιος ρυθμός επηρεάζει τις απαραίτητες διεργασίες του μεταβολισμού και την ενεργειακή δαπάνη με αντίκτυπο στην πέψη, την πρόσληψη, το μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών, ορμονική και μεταβολική ρύθμιση, τον κορεσμό και τη φυσική δραστηριότητα.

Που θα κάψεις περισσότερες θερμίδες στο δρόμο ή στο διάδρομο;

Καίμε περισσότερες θερμίδες το πρωί;

Παρά την αντίληψη ότι η μία θερμίδα είναι μία θερμίδα και ότι το timing των γευμάτων είναι ασήμαντο. Όμως, τα παραπάνω αρχίζουν όμως να θέτονται υπό αμφισβήτηση, μιας και τα τελευταία 15 χρόνια υπάρχει αυξημένη αναγνώριση στο πώς η χρονο-βιολογία επηρεάζει τόσο την υγεία όσο και την ασθένεια. Ο πιο ειδικός τομέας της χρονο-διατροφής προσπαθεί να ανακαλύψει τις σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ της κιρκάδιας βιολογίας, της διατροφής και του μεταβολισμού. Ο άνθρωπος από τη φύση του είναι ον που λειτουργεί με το φως της μέρας, μιας και ο κύκλος της ημέρας λειτουργεί ως ερέθισμα για το ξύπνημα και τη σίτιση, ενώ η νύχτα πάλι δίνει την εκκίνηση για τον ύπνο και τη νηστεία. Η ασυμφωνία αυτών των δύο κύκλων ενδέχεται να απορρυθμίσουν την κεντρική και την περιφερειακή ρύθμιση των μεταβολικών διεργασιών που συμβάλλουν στην παχυσαρκία και στις μεταβολικές διαταραχές.

Φαίνεται από τις μέχρι τώρα έρευνες ότι η παράλειψη του πρωινού και η κατανάλωση φαγητού αργά τη νύχτα σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο για εκδήλωση παχυσαρκίας, δείχνοντας πως πιθανώς η πρωινή ενεργειακή πρόσληψη σχετίζεται με θετικά οφέλη στην υγεία. Τα αποτελέσματα πρόσφατης μετανάλυσης έδειξαν ότι κατά μέσο όρο οι παχύσαρκοι σε σχέση με τους αδύνατους κατανάλωσαν τις περισσότερες θερμίδες μια ώρα πιο κοντά στο ξεκίνημα της μελατονίνης (βιολογικός δείκτης της επερχόμενης έναρξης του ύπνου).

Φαίνεται ότι η παράλειψη του πρωινού αλλάζει την έκφραση των γονιδίων των ρολογιών που ρυθμίζουν τον κιρκάδιο ρυθμό οδηγώντας σε αυξημένη μεταγευματική γλυκαιμική απάντηση. Ακόμα, η κατανάλωση θερμίδων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές μέσα στην ημέρα φαίνεται ότι επηρεάζει και αυτή με τη σειρά της την αξιοποίηση της ενέργειας.

Η πρωινή κατανάλωση θερμίδων σχετίζεται με μεγαλύτερη βελτίωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ινσουλίνης, τριγλυκεριδίων, στην ανοχή της γλυκόζης και στα επίπεδα κορεσμού.

Παράλληλα, όσον αφορά το κομμάτι του βασικού μεταβολισμού από πειραματικά πρωτόκολλα που έχουν διεκπεραιωθεί ως τώρα έδειξαν ότι το μέγιστο λειτουργικό σημείο του βασικού μεταβολισμού είναι το πρωί 9 π.μ. – 12 μ.μ. και το ελάχιστο σημείο το βράδυ στις 12 π.μ. – 6 π.μ.

Ποιοι μηχανισμοί συμβάλλουν;

Οι ακριβείς μηχανισμοί που εμπλέκονται σε αυτή τη διεργασία δεν είναι πλήρως γνωστοί, αλλά περιλαμβάνουν:

  1. Την συμπεριφορική προσαρμογή, όπως η αλλαγή της φυσικής δραστηριότητας ή με την ενεργειακή δαπάνη σε άλλες στιγμές της ημέρας.
  2. Την επίδραση των φυσιολογικών βιολογικών κιρκάδιων ρυθμών στον ενεργειακό μεταβολισμό σε διαφορετικές στιγμές μέσα στην ημέρα. Πιθανόν, μεγαλύτερος κορεσμός να είναι αποτέλεσμα της πρωινής κατανάλωσης θερμίδων σε σχέση με τη βραδινή.

Η σχέση μεταξύ του κιρκάδιου ρυθμού και του μεταβολισμού περιλαμβάνει ένα πολύπλοκο σύστημα τροφοδότησης και ανατροφοδότησης. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τις μεταγευματικές απαντήσεις εκτός του ότι επηρεάζονται από τους κιρκάδιους ρυθμούς φαίνεται ότι και η ίδια η πρόσληψη θρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάσει τα κιρκάδια ρολόγια που βρίσκονται στους ιστούς όπως το συκώτι, το έντερο και λιπώδη ιστό με τελικό αποτέλεσμα τόσο στην έκφραση των γονιδίων όσο και των φυσιολογικών λειτουργιών.

Φυσικά για τα παραπάνω, χρειάζονται καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές για να αποδειχθούν τα παραπάνω.

Ανορθόδοξοι τρόποι για να κάψετε θερμίδες

Κιρκάδιοι ρυθμοί και ενεργειακό ισοζύγιο

Η ενέργεια που χρειάζεται το σώμα και τα κύτταρα ποικίλει μέσα στον κύκλο ημέρας – νύχτας. Η διάσπαση των υδατανθράκων, των λιπιδίων και των πρωτεϊνών μεταβάλλεται στη διάρκεια των 24 ωρών.

Η γλυκονεογέννεση συμβαίνει κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ η γλυκογονόλυση πιάνει το peak κατά τη διάρκεια της νύχτας. Από την άλλη, η ημερήσια διακύμανση της ινσουλίνης συνδέεται αντίστροφα με εκείνη της κορτιζόλης. Η έκκριση ινσουλίνης αυξάνεται κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου, αλλά δεν σχετίζεται με τα επίπεδα της στο αίμα, λόγω της αυξημένης κάθαρσης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τα επίπεδα γλυκόζης αυξάνονται κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου, σε συσχέτιση με τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης.

Η απώλεια του κιρκάδιου ρυθμού σχετίζεται με επίπεδα παχυσαρκίας

Η σίτιση σε διαφορετικές ώρες από τις συνηθισμένες πιθανόν να καταλήξουν σε αλλαγές στην συνολική ενεργειακή δαπάνη, απορρύθμιση των συμπεριφορών σίτισης, αλλαγές στην όρεξη ενεργοποιώντας ορμόνες και το μεταβολισμό της γλυκόζης.

Η σίτιση και η φυσική δραστηριότητα συμβαίνει κατά κύριο λόγο, ενώ η νηστεία και η ξεκούραση συμβαίνει κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι διαφορές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας αφορούν επίσης και το βασικό μεταβολισμό και τη συνολική ενεργειακή δαπάνη.

Πάρα την μέχρι τώρα γνώση ανάμεσα στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ της διατροφής και της κιρκάδιας βιολογίας, πολλά περιμένουν να ξεκαθαριστούν, σχετικά με το πως το timing των γευμάτων ίσως να μπορεί να επηρεάσει την υγεία και κυρίως τις διατροφο-εξαρτώμενες ασθένειες όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και των καρδιομεταβολικών διαταραχών.

Διαβάστε επίσης: Πως θα χορτάσετε χωρίς να πάρετε επιπλέον θερμίδες

* Η Μαρία Μεντζέλου είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, απόφοιτη του τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), στο Life Coaching (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) και στο NLP (Πανεπιστήμιο Αιγαίου). Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Πέντε tips για να καταφέρεις να πας το πρωί για προπόνηση

Γράφει ο Φίλιππος Μεσιακάρης (Γυμναστής, Τρίκαλα)*

Με το άνοιγμα το σχολείων κάπου μετά το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, σηματοδοτείται κατά μια έννοια η έναρξη της νέας σεζόν για πολλούς.  Αυτό σημαίνει πως πολλοί θέτουν νέους στόχους τόσο στα επαγγελματικά τους όσο όμως και στην ενασχόληση με την γυμναστική.

Και σε ποιον δεν αρέσει να παραμείνει μερικές στιγμές παραπάνω στο κρεβάτι αφού χτυπήσει το ξυπνητήρι πόσο μάλλον όταν πρέπει να σηκωθεί για να πραγματοποιήσει ουσιαστικά ένα χόμπι. Οι στιγμές αυτές όμως μπορεί να αποβούν «μοιραίες» και εν τέλη να χάσουμε την πρώτη και τη δεύτερη μέρα προπόνησης κοστίζοντάς μας τελικά την έλλειψη προγράμματος για να πετύχουμε τους στόχους μας.

Παρακάτω στο άρθρο ακολουθούν ορισμένες στρατηγικές που έχουν ως στόχο να βοηθήσουν να δημιουργήσουμε μια πρωινή ρουτίνα που θα μας επιτρέπει χωρίς δυσκολία να ξυπνάμε και να μην χάνουμε καμία προπόνηση.

Κάθε φορά ξύπνα με πρόθεση

Πάντα όταν χτυπάει το ξυπνητήρι καλό είναι να θυμάσαι με ποιες προθέσεις και για ποιο λόγο χτύπησε τόσο νωρίς. Είναι επιλογή μας η συγκεκριμένη ώρα και είναι επιλογή μας διότι θέλουμε να συνεχίσουμε να γυμναζόμαστε. Επιδιώκουμε την υγεία, την ευεξία και την ψυχολογική ανάταση που παίρνουμε από την γυμναστική.

Είναι το δώρο  μας προς το σώμα μας το οποίο θέλουμε να διατηρήσουμε δυνατό και υγιές. Οπότε καλό είναι να τα θυμόμαστε όλα αυτά και να υπενθυμίζουμε στους εαυτούς μας για ποιους λόγους ξυπνάμε!

Κράτησε το ξυπνητήρι σου σε απόσταση

Ξυπνητήρι ή κινητό, οτιδήποτε χρησιμοποιείς για να σε ξυπνήσει κράτησε το σε απόσταση τουλάχιστον κάποιων μέτρων από το προσκέφαλο σου. Πολλές φορές όταν ακούμε εκείνο τον ενοχλητικό ήχο το πρωί, σχεδόν πάντα με μια αυτόματη κίνηση τον κλείνουμε. Η κίνηση αυτή γρήγορα γίνεται συνήθεια με αντίθετα αποτελέσματα από ό,τι επιδιώκουμε. Τοποθετούμε λοιπόν το ξυπνητήρι μακριά, σε απόσταση.

Έτσι αναγκαζόμαστε να σηκωθούμε, να περπατήσουμε για να το κλείσουμε βοηθώντας ο μυαλό και το σώμα να ξυπνήσει για να κυνηγήσουμε την προπόνηση της ημέρας!

Στρώσε το κρεβάτι σου

Ξύπνησες, περπάτησες μερικά μέτρα, ας συνεχίσουμε να κάνουμε κινήσεις. Άναψε το φως και στρώσε το κρεβάτι σου. Θα βοηθήσεις περισσότερο το σώμα να ξυπνήσει και θα αρχίσει να υπάρχει καλύτερη ενεργοποίηση των μυών βοηθώντας σε. Ξεκίνα να σκέφτεσαι γιατί ξύπνησες.

Έτοιμα ρούχα/πράγματα από το προηγούμενο βράδυ

Έτοιμα πράγματα από την προηγούμενη βραδιά, σημαίνει και καλύτερη προετοιμασία κάτι που αυξάνει ακόμα περισσότερο τις πιθανότητες να δημιουργήσουμε εύκολα αυτή τη νέα συνήθεια που ξεκινάμε. Οι πιθανότητες είναι με το μέρος μας!

Βασικά πράγματα που πρέπει να ξέρεις για το τρέξιμο το πρωί

Κάνε τη γυμναστική που σου αρέσει

Δύσκολα θα ξυπνήσουμε το πρωί για να κάνουμε μια αγγαρεία που επιβάλουμε οι ίδιοι στους εαυτούς μας. Ξύπνα λοιπόν για να πας να κάνεις κάτι για το οποίο ανυπομονείς. Ζήτησε από τους γυμναστές σου να σε βοηθήσουν να βρεις τι σου αρέσει πιο πολύ στην προπόνηση. Δοκίμασε διαφορετικές μεθόδους και μείνε σε αυτή που πρώτα από όλα σε κάνει να περνάς καλά. Η επιτυχία τότε είναι σίγουρη διότι θα ξυπνάς και θα ανυπομονείς να πηγαίνεις!

Δοκίμασε αυτά τα tips για να σε βοηθήσουν να αναπτύξεις την νέα υγιεινή σου συμπεριφορά που θα σε οδηγήσει σε καλύτερη υγεία, ευεξία, δύναμη και ενέργεια από το πρωί!

Διαβάστε επίσης: Γιατί το πρωινό τρέξιμο σας δίνει δύναμη για όλη την ημέρα

Πηγή: www.fmh.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Έξι τρόποι που το σώμα σας “φωνάζει” ότι πρέπει να γυμναστείτε

Γράφει η Νάντια Μαρκοπούλου (Γυμνάστρια, Αθήνα)

Τα οφέλη της άσκησης είναι προφανή: αυξημένη ποιότητα υγείας, βελτιωμένη διάθεση, αυξημένος συνολικός μεταβολισμός κ.α. Πώς ξέρετε όμως αν ασκείστε αρκετά;

Υπάρχουν τρόποι με τους οποίους το σώμα σας μπορεί να σας πει ότι πρέπει να ασκείστε περισσότερο;

Πεινάτε συνεχώς

Όταν δεν κινείστε, το σώμα σας δεν χρειάζεται την ίδια ποσότητα φαγητού που θα χρειαζόταν αν δεν ακολουθούσατε μια καθιστική ζωή. Ωστόσο εάν νιώθετε ότι έχετε αυξημένη όρεξη, παρά την καθιστική σας καθημερινότητα, μπορεί να οφείλεται στο ότι το σώμα σας παράγει υπερβολική γκρελίνη, την ορμόνη που σας κάνει να πεινάτε.

Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Sports Science and Medicines[i], άνδρες συμμετέχοντες κλήθηκαν είτε να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα γυμναστικής, είτε ένα πρότυπο καθιστικής ζωής. Κατά την ανάλυση των δεδομένων η μελέτη διαπίστωσε πως η άσκηση είχε “θετική επίδραση στη μείωση της όρεξης που σχετίζεται με μειωμένες αποκρίσεις ακυλιωμένης γκρελίνης με την πάροδο του χρόνου”.

Επομένως, εάν έχετε δοκιμάσει να ακολουθήσετε μια υγιεινή διατροφή, να ελέγξετε για τυχόν ορμονική ανισορροπία και να διαχειριστείτε το στρες αλλά εξακολουθείτε να πεινάτε συνεχώς, μάλλον ήρθε η ώρα να αρχίσετε να κινείστε, ώστε να μπορείτε να ρυθμίζετε την όρεξή σας.

Μειωμένη επισκεψιμότητα στην…τουαλέτα

Παρόλο που τα αποτελέσματα των ερευνών φαίνονται αμφιλεγόμενα, αρκετοί έχουν τονίσει τη διεγερτική συμβολή της άσκησης στην εντερική δραστηριότητα, που βοηθά στην αποβολή των απόβλητων του οργανισμού μέσω του πεπτικού συστήματος, Ο ισχυρισμός αυτός, σε συνδυασμό με τη θεωρία πως η ακινησία αυξάνει τον χρόνο διέλευσης των κοπράνων από το έντερο, φαίνεται να ενισχύει τη θετική επιρροή της άσκησης στην αποτροπή ή βελτίωση των συμπτωμάτων της δυσκοιλιότητας.

Σε υγιείς ασκούμενους, φαίνεται πως η πολύ έντονη φυσική δραστηριότητα, όπως ο μαραθώνιος, είναι πιο βοηθητική και προσφέρει μια έντονη θετική επίδραση, ενώ η μέτρια φαίνεται να βοηθά τα άτομα που παρουσιάζουν ήπιας μορφής δυσκοιλιότητα παρά σοβαρότερης.

Αισθάνεστε πεσμένοι ψυχολογικά

Είναι γνωστό πως η άσκηση ενεργοποιεί την απελευθέρωση πλήθος νευρωοδιαβιβαστών, όπως είναι οι ενδορφίνες και η σεροτονίνη[ii], ζωτικές ορμόνες που συμβάλλουν στο αίσθημα της ευεξίας. Ωστόσο γνωρίζατε ότι η άσκηση αυξάνει παράλληλα και τη σύνθεση του εγκεφαλικού νευροτροφικού παράγοντα (BDNF)[iii], ένα φαινόμενο που είναι εν μέρει υπεύθυνο για την νευρογένεση και  τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας; Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη γενικότερη θετική επίδραση της άσκησης στη ψυχολογία του ατόμου, μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση της παραγωγικότητά σας.

Η άσκηση επίσης μπορεί να σας βοηθήσει να βελτιώσετε τη διάθεσή σας, καθώς βοηθά στη διαχείριση του άγχους ή του στρες[iv].

Πέντε παράξενες αλλαγές στο σώμα σας όταν αρχίζετε να τρέχετε

Αισθάνεστε συνεχώς κουρασμένοι

Νιώθετε ληθαργικοί και κουρασμένοι συνεχώς; Παρόλο που το να σηκωθείτε και να κινηθείτε μπορεί να είναι το τελευταίο πράγμα που θέλετε να κάνετε, το να κάθεστε για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί στην πραγματικότητα να μειώσει την ενέργειά σας ακόμη περισσότερο. Από την άλλη, η ενασχόληση με μια φυσική δραστηριότητα που προκαλεί αύξηση του καρδιακού παλμού, μπορεί να σας προσφέρει την ιδανική «έκρηξη» ενέργειας που χρειάζεστε, ώστε να ολοκληρώσετε τις καθημερινές σας υποχρεώσεις με επιτυχία.

Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε

Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού σας[v]., το 24ωρο εσωτερικό ρολόι του οργανισμού, ο οποίος έχει άμεση σχέση με την ποιότητα του ύπνου. Ακόμη, το να είμαστε σωματικά ενεργοί απαιτεί την δαπάνη ενέργειας και επομένως και το αίσθημα της κόπωσης στο τέλος της ημέρας.

Το δέρμα σας φαίνεται θαμπό

Έχετε κολλήσει με την ίδια ρουτίνα περιποίησης της επιδερμίδας σας, αλλά έχετε παρατηρήσει ότι το δέρμα σας εξακολουθεί να φαίνεται θαμπό; Πριν αγοράσετε μια ακριβή κρέμα προσώπου, ρίξτε μια ματιά στο πρόγραμμα άσκησής σας. Η άσκηση αυξάνει την αιματική ροή στο δέρμα σας, συμπεριλαμβανομένου και του προσώπου σας, μεταφέροντας έτσι τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και οξυγόνο στα κύτταρα.

Έτσι, τα επιδερμικά κύτταρα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν γρηγορότερα τα θρεπτικά αυτά συστατικά και να πραγματοποιήσουν όλες τις απαραίτητες διεργασίες για την αποκατάσταση τυχόν δερματικών βλαβών, διαδικασία που έχει ως τελικό αποτέλεσμα την επιθυμητή λάμψη.

Διαβάστε επίσης: Η σωστή στρατηγική για να αλλάξετε το σώμα σας!

Πηγή: www.fmh.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend