Κιρκάδιος ρυθμός : Το «ρολόι» που ελέγχει τη ζωή μας

Κιρκάδιος ρυθμός : Το «ρολόι» που ελέγχει τη ζωή μας

Πώς ξέρετε τι ώρα πρέπει να κοιμηθείτε ή να ξυπνήσετε; Ποια είναι η κατάλληλη ώρα για να γυμναστείτε και ποια προσφέρει τα μέγιστα οφέλη στην απόδοση σας; Κάθε πότε πρέπει να τρέφεστε, ποιες τροφές δεν είναι καλό να καταναλώσετε πριν κοιμηθείτε και πώς είναι δυνατόν όλα αυτά να έχουν σχέση με την υγεία σας; Η απάντηση με μια λέξη είναι ο κιρκάδιος ρυθμός το αρχαιότερο από όλα τα ρολόγια που ελέγχει τη ζωή μας. Αλλά τι είναι ο κιρκάδιος ρυθμός;

Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνος Ντάλλας, Ερευνητή, στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab στο ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η λέξη δημιουργείται από τις λατινικές λέξεις, circa = γύρω και diem = ημέρα, δηλαδή ρυθμός στη διάρκεια της ημέρας και χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου.

Κάθε άτομο έχει τον δικό του κιρκάδιο ρυθμό, σε όλους μας όμως σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της σωστής λειτουργίας τού ρυθμού, παίζει ο ύπνος.

Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής, οι βραδινές εργασίες και η έντονη κοινωνική ζωή επηρεάζουν τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης. Πιο συγκεκριμένα, διευκρινίζει ο ερευνητής, η έλλειψη ή η κακής ποιότητας ή οι ανεπαρκείς ώρες ύπνου έχουν σαν αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι δραστηριότητες που είναι υπό τον έλεγχο του κιρκάδιου ρυθμού, όπως οι διατροφικές συνήθειες, η θερμοκρασία του σώματος, ο μεταβολισμός, ο κυτταρικός κύκλος και η κυτταρική διαφοροποίηση, η ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού, του πεπτικού, του ενδοκρινικού και του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά και γενικότερα η ψυχική και η σωματική υγεία.

Όταν ο κιρκάδιος ρυθμός διαταράσσεται έχει σαν αποτέλεσμα την απορρύθμιση των λειτουργιών που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Άλλες, επηρεάζονται σε μεγαλύτερο και άλλες σε μικρότερο βαθμό.

Επιπρόσθετα, όπως λέει ο κ. Ντάλλας , τα τελευταία χρόνια πολλές χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή, η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή και διαταραχές του ύπνου έχουν συνδεθεί με τον κιρκάδιο ρυθμό. Ενδεικτικό του πόσες πτυχές της ζωής μας επηρεάζονται και καθορίζονται από τον κιρκάδιο ρυθμό είναι τα αποτελέσματα των παρακάτω ερευνών.

Μια έρευνα από το Ιατρικό Κέντρο Southwestern του Πανεπιστημίου του Τέξας έδειξε, τονίζει ο Ερευνητής, πως οι διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού μέσω νυκτερινών βαρδιών ή υπερατλαντικών ταξιδιών συνδέονται με παχυσαρκία και ανάπτυξη παθήσεων, όπως ο διαβήτης.

Πέρυσι, ερευνητές από το Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου διαπίστωσαν ότι η στέρηση ύπνου κάνει τους ανθρώπους να τρώνε περισσότερο για να αισθάνονται πλήρεις και ο λόγος είναι ότι διαταράσσονται οι σχετικές ορμόνες του οργανισμού. Συγκεκριμένα όσοι κοιμούνταν λιγότερο από πεντέμισι ώρες τη νύχτα κατανάλωναν κατά μέσο όρο 385 θερμίδες περισσότερες την ημέρα σε σύγκριση με όσους κοιμούνταν πάνω από 7 ώρες.

Επίσης, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα προειδοποιούν για την ύπαρξη συγκεκριμένων τροφών, που η κατανάλωση τους, τις βραδινές ώρες, απορυθμίζει τον οργανισμό μας.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι ο σίδηρος που λαμβάνουμε από την τροφή επηρεάζει το βιολογικό ρολόι του ήπατος. Η κατανάλωση, λοιπόν, κρέατος το βράδυ, αποσυγχρονίζει το ρολόι του ήπατος με εκείνο του εγκεφάλου, προκαλώντας συχνά μεταβολικά προβλήματα, σημειώνει  ο κ. Ντάλλας.

Επιπρόσθετα η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή ψυχιατρικής Ντάνιελ Σμιθ και τη δρα Λόρα Λάιαλ του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης στη Σκωτία, δημοσίευσε στο περιοδικό ψυχιατρικής The Lancet Psychiatry, τα αποτελέσματα μιας έρευνάς τους όπου συμμετείχαν 91.100 άνθρωποι ηλικίας 37 έως 73 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως ένας άνθρωπος με διαταραγμένους βιολογικούς ρυθμούς έχει κατά μέσο όρο 6% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστεί με κατάθλιψη, 10% με διαταραχή (αστάθεια) της διάθεσης και 11% με διπολική διαταραχή (μανιοκατάθλιψη), ενώ έχει και 9% περισσότερες πιθανότητες να βιώνει μοναξιά.

Παρόλα τα αποτελέσματα παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό προκαλεί την ψυχική διαταραχή η διατάραξη του βιολογικού ρολογιού ή αντίθετα αποτελεί ένα σύμπτωμά της, καθώς οι αλλαγές στις αντίστοιχες συνήθειες ενός ανθρώπου και στο βιολογικό ρολόι είναι συχνά το πρώτο σύμπτωμα μιας ψυχικής διαταραχής. Άλλα δεν είναι μόνο η σωματική και ψυχική υγεία που επηρεάζεται από τον κιρκάδιο ρυθμό αλλά και η αθλητική απόδοση.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα έρευνες, έχει αποδεχθεί πως στις 08:30 το πρωί έχουμε τη μέγιστη έκκριση τεστοστερόνης. Στις 14:30 έχουμε τον καλύτερο συντονισμό και καλύτερη αντίδραση. Ενώ στις 17:00 καλύτερη καρδιαγγειακή απόδοση και μυϊκή δύναμη. Στηριζόμενοι σε αυτά μπορούμε να πούμε πως η καλύτερη ώρα για προπόνηση εξαρτάται από το τι θέλουμε να βελτιώσουμε. Επιπλέον, όπως λέει ο κ. Ντάλλας κοντά στις 21:00 το βράδυ θα ήταν ωφέλιμο να αποφεύγεται η άσκηση, καθώς αρχίζει η έκκριση μελατονίνης με αποτέλεσμα η άσκηση να διαταράσσει την οδήγηση του οργανισμού σε κατάσταση ύπνου.

Βέβαια σημαντικό ρόλο παίζει και τι τύπος ανθρώπου είναι κάποιος σε σχέση με την ώρα που ξυπνά και κοιμάται. Αν είναι «πρωινός τύπος» (ξυπνά νωρίς το πρωί) οι παραπάνω οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν, σε περίπτωση όμως που είναι «βραδινός τύπος» (ξύπνα κοντά στο μεσημέρι) τα πράγματα αλλάζουν.

Συνεπώς, αυτό που χρειάζεται να γίνει είναι να ακούμε το βιολογικό μας ρολόι και να ζούμε μια καλά δομημένη ζωή με τακτικά καθορισμένες ώρες γευμάτων, άθλησης, διασκέδασης και συγκεκριμένο πρόγραμμα ύπνου, που θα μας οδηγήσουν να βελτιώσουμε τη σωματική και ψυχική μας υγεία…

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Άσκηση και εγκυμοσύνη: Τι επιτρέπεται και τι όχι;

Photo by lucas Favre on Unsplash

Ενώ είναι γενικά γνωστό πως η άσκηση είναι ασφαλής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με τόσες πολλές πληροφορίες που κυκλοφορούν, ενδέχεται να είναι δύσκολο για μια έγκυο να καταλάβει πόση ακριβώς άσκηση πρέπει να κάνει και φυσικά, αν υπάρχουν ορισμένες ασκήσεις που πρέπει να αποφύγει.

Η άσκηση είναι καλή για τη μητέρα και το μωρό της, αλλά δεδομένων όλων των αλλαγών που συμβαίνουν στο σώμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καλό είναι μια έγκυος να είναι πιο προσεκτική όταν ασκείται.

Μία από αυτές τις αλλαγές είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το καρδιαγγειακό σύστημα. Επειδή το μωρό χρειάζεται συνεχή παροχή οξυγόνου για να αναπτυχθεί – και λόγω του πόσο γρήγορα μεγαλώνει – η μητέρα θα παρουσιάσει αύξηση του όγκου του αίματος κατά 45-50% για να μεταφέρει το απαραίτητο οξυγόνο στο μωρό.

Καρδιακός ρυθμός

Ο καρδιακός ρυθμός της μητέρας αυξάνεται επίσης για να διασφαλίσει ότι το μωρό λαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει επιπλέον πίεση στην καρδιά και τους πνεύμονες της γυναίκας όταν κάνει οποιοδήποτε είδος δραστηριότητας.

Το αναπνευστικό σύστημα επηρεάζεται επίσης. Η ποσότητα οξυγόνου που μπορεί να εισπνεύσει η μητέρα αυξάνεται κατά περίπου 40-50% για να δώσει στο μωρό το οξυγόνο που χρειάζεται. Αυτή η αλλαγή συμβαίνει επίσης επειδή το μωρό επηρεάζει τη λειτουργία των πνευμόνων μειώνοντας τον χώρο στον οποίο μπορούν να φουσκώσουν οι πνεύμονες της μητέρας. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να κληροδοτήσουν στη μητέρα περισσότερη δύσπνοια, γεγονός που θα κάνει ακόμη και τις καθημερινές εργασίες πιο απαιτητικές.

Προσοχή στις αρθρώσεις 

Οι αρθρώσεις του σώματος χαλαρώνουν επίσης, εν μέρει λόγω της αλλαγής του κέντρου μάζας της μητέρας και επειδή η λεκάνη έχει πάρει κλίση. Ο τρόπος με τον οποίο το σώμα τροφοδοτείται με καύσιμα αλλάζει επίσης. Όταν τρώμε, το σώμα αποθηκεύει τα υποπροϊόντα των τροφών (συνήθως τη γλυκόζη ή τους υδατάνθρακες) στο συκώτι και τους μύες μας, με τρόπο που το σώμα να μπορεί να αντλήσει ενέργεια από αυτές όταν χρειάζεται, όπως όταν γυμναζόμαστε. Όταν είστε έγκυος, υπάρχει λιγότερη διαθέσιμη γλυκόζη. Αυτό συμβαίνει επειδή το μωρό την χρειάζεται για να αναπτυχθεί. Έτσι, η μητέρα μπορεί κουράζεται όταν σε οποιαδήποτε είδος δραστηριότητας – συμπεριλαμβανομένης της άσκησης.

Φυσικά, όλες αυτές οι αλλαγές δεν σημαίνουν ότι δεν πρέπει να ασκείστε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μελέτες δείχνουν ότι η αερόβια άσκηση (όπως το περπάτημα, τζόκινγκ ή το κολύμπι) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα μπορεί να βελτιώσει τη φυσική κατάσταση, να αυξήσει τον μυϊκό τόνο και τη δύναμη και να μειώσει την αύξηση του σωματικού βάρους. Η άσκηση μπορεί επίσης να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης πόνου στην πλάτη, ο οποίος αποτελεί κοινό πρόβλημα για πολλές εγκύους.

Υπάρχουν επίσης κάποιες περιορισμένες ενδείξεις ότι η τήρηση ενός προγράμματος άσκησης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να βοηθήσει ορισμένες γυναίκες να βιώσουν συντομότερο τοκετό και επίσης, να μειώσουν την πιθανότητα να χρειαστούν καισαρική τομή.

Κατά τα άλλα, η άσκηση δεν είναι καλή μόνο για τη μητέρα, αλλά και για το μωρό. Αν και μπορεί να το επηρεάσει άμεσα (για παράδειγμα, η άσκηση της μητέρας μπορεί να προκαλέσει αύξηση του καρδιακού ρυθμού του μωρού), οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι η άσκηση δεν προκαλεί συμπτώματα ή σημάδια στρες στο μωρό. Η τακτική άσκηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί επίσης να μειώσει την πιθανότητα το μωρό να είναι υπέρβαρο στην ενήλικη ζωή.

Τι πρέπει να αποφεύγετε 

Ωστόσο παρά το ότι η άσκηση είναι ασφαλής τόσο για τη μητέρα όσο και για το μωρό, ορισμένες δραστηριότητες πρέπει να αποφεύγονται. Προφανώς, θα πρέπει να αποφεύγονται τα μαχητικά αθλήματα ή εκείνα που μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο πτώσης, όπως η ιππασία ή η ποδηλασία.

Το να σηκώνετε βάρη, εξακολουθεί να θεωρείται ασφαλής και αποτελεσματική μορφή άσκησης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά ίσως είναι καλύτερο να το κάνετε με έναν φίλο ή έναν προσωπικό γυμναστή και να αποφεύγετε τα υπερβολικά φορτία, καθώς αυτά αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμών των μυών και των αρθρώσεων.

Θα πρέπει επίσης να αποφεύγετε την άσκηση σε υψηλές θερμοκρασίες (ειδικά σε θερμοκρασίες άνω των 32 βαθμών Κελσίου), λόγω της επιπλέον πίεσης που μπορεί να προκαλέσει σε εσάς και στην καρδιά του μωρού σας. Κάτι άλλο που πρέπει να εξετάσετε προσεκτικά είναι οποιαδήποτε μορφή άσκησης που απαιτεί από τη μητέρα να ξαπλώνει είτε μπρούμυτα είτε ανάσκελα, όπως συμβαίνει κατά τη διάρκεια της γιόγκα ή του πιλάτες. Στη γιόγκα και τις πιλάτες υπάρχει συγκεκριμένο ασκησιολόγιο για εγκυμονούσες και καλό είναι ο γυμναστής σας να σας καθοδηγήσει. Ο λόγος είναι ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα υπότασης, που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λιποθυμίας όταν σηκώνεστε.

Με άλλα λόγια, ενώ μπορεί να χρειαστεί να το πάρετε λίγο πιο χαλαρά αν θέλετε να ασκείστε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (ειδικά κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου τριμήνου), αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γυμνάζεστε λιγότερο απ’ ό,τι πριν. Γενικά, συνιστάται στους ανθρώπους να κάνουν τουλάχιστον 150 λεπτά καρδιαγγειακής άσκησης την εβδομάδα. Το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες που είναι έγκυες, αν και μπορεί να χρειαστεί να μειώσετε την ένταση με την οποία γυμνάζεστε.

Και αν αποφασίσετε να ασκηθείτε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι σημαντικό να βεβαιωθείτε ότι τρώτε και πίνετε αρκετά, καθώς η άσκηση απαιτεί περισσότερη ενέργεια. Όσο πιο απαιτητική είναι η άσκηση, τόσο περισσότερες θερμίδες θα πρέπει να καταναλώσετε μετά.

Διαβάστε επίσης: Η… μεταβολική σχέση που έχει μια έγκυος με έναν υπεραθλητή!

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Ο μοναδικός τρόπος για να… πέσει η κοιλίτσα

Christopher Campbell on Unsplash

Για να απαλλαχθείτε από το κοιλιακό λίπος δεν υπάρχει μαγικός τρόπος. Θα πρέπει να κάνετε στοχευμένες ασκήσεις στη γυμναστική και να επιλέξετε συγκεκριμένη διατροφή. Και κυρίως το δεύτερο.

Οι κοιλιακοί μπορεί να ενισχύσουν τον πυρήνα σου, αλλά δεν θα κάψουν το λίπος – και γι ‘αυτό το μυστικό κρύβεται στη διατροφή.

Κατανάλωνε λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς, σπόρους, φασόλια, γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά και άπαχη πρωτεΐνη, όπως πουλερικά και αυγά καθώς και ψάρια τα οποία περιέχουν και τα απαραίτητα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Πώς το λίπος γύρω από την κοιλιά επηρεάζει την καρδιά σας;

Κόψε τη ζάχαρη!

Μελέτες έχουν δείξει ότι όταν έχεις μια διατροφή πλούσια σε δημητριακά ολικής αλέσεως και με ελεγχόμενες θερμίδες μπορείς να εξαφανίσεις το λίπος της κοιλιάς.

Ωστόσο πρέπει να παρακολουθείς τις μερίδες σου. Είναι πολλοί εκείνοι που κάνουν το λάθος να τρώνε μεν υγιεινές τροφές αλλά οι μερίδες τους να είναι πάρα πολύ μεγάλες.

Αν κάνεις έξυπνες επιλογές στις τροφές και περιορίσεις την θερμιδική πρόσληψη θα αρχίσεις να χάνεις σωματικό λίπος.

Τι θα σου συμβεί αν κόψεις τη ζάχαρη για 9 μέρες;

Ωστόσο να ξέρεις ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εξαφανιστεί τελείως η κοιλιά σου. Μπορεί να χάσεις λίπος στο πρόσωπο, τους γοφούς, τους γλουτούς και στο στήθος. Αλλά το τελευταίο λίπος που θα χαθεί θα είναι από την κοιλιά.

Ευτυχώς, η άσκηση μπορεί να συμβάλλει τα δέοντα όταν πρόκειται για το ενοχλητικό λίπος.

Το σπλαγχνικό λίπος ανταποκρίνεται καλά όταν ξεκινάς άσκηση σε συνδυασμό με ειδική διατροφή. Και ενώ τα ατελείωτα ροκανίσματα δεν είναι το εισιτήριό σου για μία επίπεδη κοιλιά, είναι ωστόσο σημαντικό να γυμνάσεις τον μέσο κορμό σου.

Η σανίδα είναι μια εξαιρετική άσκηση και γίνεται όλο και πιο δημοφιλής σε όλο το κόσμο επειδή είναι τόσο αποτελεσματική. Εστιάζει στην εξάσκηση των κοιλιακών σας μυών, αλλά δουλεύει και άλλες μυϊκές ομάδες του σώματος, κάτι που την καθιστά ιδανική για απώλεια βάρους.

Διαβάστε επίσης: Να τρέχω γρήγορα ή αργά για να χάσω περισσότερο λίπος;

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend