Γίνεται να χάσεις βάρος μόνο με άσκηση χωρίς να κάνεις διατροφή;

Γίνεται να χάσεις βάρος μόνο με άσκηση χωρίς να κάνεις διατροφή;

Της Ηλιάνας Ηλιοπούλου*

Όταν κάποιος ξεκινάει κάποιο πρόγραμμα διατροφής με σκοπό την απώλεια βάρους, φυσικά και τον ενδιαφέρει ότι πιο γρήγορο και ότι πιο εύκολο.

Γι’ αυτό και συχνά εμείς οι διαιτολόγοι δεχόμαστε ερωτήσεις σχετικές με αυτό, μια από αυτές είναι αν αυτό είναι εφικτό χωρίς διατροφή ή δίαιτα όπως πολλοί λένε και μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την άσκηση;

Στο συγκεκριμένο άρθρο θα προσπαθήσω να ξεκαθαρίσω τι ακριβώς συμβαίνει, ώστε οι προσδοκίες από την προσπάθεια που κάθε φορά κάνει κάποιος να συμβαδίζουν πάντα και με την πραγματικότητα.

Ισοζύγιο ενέργειας

Όπως όλοι ξέρουμε, για να μπορέσει να επιτευχθεί η πολυπόθητη απώλεια βάρους στο άτομο, πρέπει να επιτευχθεί αρνητικό ισοζύγιο ενέργειας. Τι σημαίνει όμως αυτό; Πολύ σύντομα να πούμε ότι στην μία μεριά της ζυγαριάς βρίσκονται οι προσλαμβανόμενες θερμίδες, δηλαδή οι θερμίδες που λαμβάνουμε μέσω της κατανάλωσης τροφής, αλλά και υγρών τα οποία έχουν ενέργεια, και από την άλλη μεριά της ζυγαριάς βρίσκονται οι θερμίδες που καταναλώνουμε μέσα στην ημέρα μας, οι οποίες περιλαμβάνουν τις βασικές μας ενεργειακές καύσεις (το βασικό μας μεταβολικό ρυθμό) και τη σωματική δραστηριότητα την οποία κάνουμε μέσα στην ημέρα.

Η πολυπόθητη απώλεια βάρους επιτυγχάνεται όταν καταφέρουμε να «γείρουμε»  τη ζυγαριά προς την μεριά των καύσεων, δηλαδή των θερμίδων που καταναλώνουμε ανά ημέρα.

Αυτό ωστόσο μπορούμε να το πετύχουμε με τρεις τρόπους. Ο πρώτος τρόπος είναι να μειώσουμε την προσλαμβανόμενη ενέργεια, δηλαδή να γίνουμε πιο προσεκτικοί στο τι τρώμε και τι πίνουμε καθημερινά ώστε να περιορίσουμε τις θερμίδες που λαμβάνουμε και να πετύχουμε ένα ικανοποιητικό ενεργειακό έλλειμμα σε σχέση με ότι μας συντηρεί που οφείλει να είναι της τάξεως των 500 θερμίδων ανά ημέρα για να καταφέρουμε να επιτύχουμε την απώλεια ενός κιλού στο σύνολο της εβδομάδας.

Αυτό το έλλειμμα είναι σχετικά πιο εύκολο να επιτευχθεί αμιγώς με την διατροφή, από ότι αμιγώς με την άσκηση και το γιατί θα το εξηγήσουμε ευθύς αμέσως.

Ας θεωρήσουμε λοιπόν, ότι κάποιος θέλει να επιτύχει το σκοπό του να χάσει βάρος μόνο μέσω της άσκησης, χωρίς να τροποποιήσει ή να βελτιώσει το πιάτο του, που είναι ο δεύτερος τρόπος για να επιτύχει το στόχο του. Αυτό για να συμβεί θα πρέπει το ενεργειακό έλλειμμα που αναφέραμε παραπάνω να το εξασφαλίσει μέσω της προπόνησης, δηλαδή να προπονείται αν όχι κάθε μέρα ώστε να χάνει με πιο γρήγορο ρυθμό βάρος ανά εβδομάδα, τουλάχιστον 4-5 φορές ανά εβδομάδα.

Η προπόνηση που θα ακολουθεί, θα πρέπει να είναι επαρκής διάρκειας και έντασης ώστε να του εξασφαλίζει τουλάχιστον μια απώλεια ενέργειας της τάξης των 500 θερμίδων ανά φορά, κάτι που σημαίνει ότι δεν μπορεί να διαρκεί λιγότερο από 1-1,5 ώρα αναλόγως την ένταση που ακολουθεί ο αθλούμενος. Αυτό δεν γνωρίζω κατά πόσο είναι εφικτό από πολλούς και πόσοι είναι διατεθειμένοι να αφιερώσουν τόσο χρόνο και ένταση και αυτή τη συχνότητα της προπόνησης ώστε να εξασφαλίσουν την απώλεια που θέλουμε, αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη ενασχόληση με τις αθλοπαιδιές και τη γυμναστική και αυτό είναι πολύ αισιόδοξο.

Να σημειώσουμε και να τονίσουμε ότι ίσως ο τρίτος τρόπος για επίτευξη του στόχου, που είναι ένας συνδυασμός από διατροφή και άσκηση είναι ίσος ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί το όποιο αποτέλεσμα προσδοκάται. Και αυτό διότι το ενεργειακό έλλειμμα που έχουμε θέσει σαν στόχο, μπορεί να επιτευχθεί με περισσότερη ευκολία και επιπλέον, ο συνδυασμός έχει και κάποια ακόμη πλεονεκτήματα σε σχέση με τους προηγούμενους τρόπους.

Με τη μέθοδο «μόνο δίαιτα» ο ενδιαφερόμενος θα χάσει ναι μεν κιλά, αλλά κάποια από αυτά μπορεί να είναι και μυϊκά, ειδικά αν μιλάμε για μεγάλη απώλεια βάρους. Και αυτό γιατί αν δεν ασκείται καθόλου, οι μύες του δεν γίνεται να μείνουν ανεπηρέαστοι από την απώλεια βάρους ακόμα και σε ένα πολύ μικρό βαθμό. Αυτό θα του κοστίσει μελλοντικά γιατί θα μειωθεί ο βασικός μεταβολικός του ρυθμός με αυτό τον τρόπο, δηλαδή θα πρέπει να τρώει λιγότερο από πριν για να συντηρείται στα ίδια κιλά.

Συνδυασμός

Με τη μέθοδο «μόνο άσκηση», δεν πρόκειται να χάσει καθόλου μυϊκό ιστό αν ακολουθήσει μια σωστή προπόνηση και μάλιστα θα εξασφαλίσει και την μέγιστη απώλεια λίπους για τα κιλά που θα χάσει…αρκεί να μην κάνει πολλές διατροφικές εκτροπές! Γιατί τι νόημα έχει να προπονείται κάποιος σκληρά και μετά να γυρνάει και να τρώει γλυκό; Είναι σαν να μηδενίζει την προπόνηση που έκανε! Γι’ αυτό και καταλήγουμε στο ότι ο καλύτερος τρόπος είναι ο τελευταίος, δηλαδή ένας συνδυασμός της διατροφής και της άσκησης, ο οποίος θα επιφέρει στο άτομο τα μέγιστα και τα καλύτερα αποτελέσματα!


*Η Ηλιάνα Ηλιοπούλου είναι Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Msc. Αρθρογραφεί συστηματικά όντας συνεργάτης σε διάφορα portal στο διαδίκτυο. Είναι συνεργάτης της διατροφικής ομάδας mednutrition και επίσης είναι μέλος και αρθρογραφεί για το Ελληνικό Ίδρυμα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής. Είναι μέλος του Πανελληνίου Συλλόγου Διαιτολόγων Διατροφολόγων.


Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Υπάρχουν τροφές που “καίνε” το λίπος;

Πολλοί από εσάς θα έχετε αναρωτηθεί εάν υπάρχουν τροφές τις οποίες εάν καταναλώνετε θα βοηθήσετε την καύση λίπους στον οργανισμό σας. Ιδού το ερώτημα! Ας δούμε λοιπόν πως μπορούμε να το απαντήσουμε μέσα από κάποια υπο-ερωτήματα.

Με ποιο τρόπο φυσιολογικά γίνεται η καύση λίπους στον οργανισμό;

H καύση λίπους στον οργανισμό φυσιολογικά γίνεται μέσα από μεταβολικά μονοπάτια όταν υπάρχει σταθερά έλλειψη ενέργειας. Ξεκινά με τη διαδικασία της λιπόλυσης κατά την οποία καταβολίζεται τo λίπος στα λιποκύτταρα και έπειτα ακολουθεί η β-οξείδωση των λιπαρών οξέων ώστε να παραχθεί ενέργεια.

Το ενεργειακό έλλειμμα δημιουργείται όταν η ενέργεια η οποία λαμβάνουμε καθημερινά μέσα από την τροφή είναι χαμηλότερη από την ενέργεια την οποία δαπανά ο οργανισμός μας. Η ενέργεια η οποία δαπανά ο οργανισμός μας ή αλλιώς ο μεταβολισμός μας περιλαμβάνει την ενέργεια η οποία χρειάζεται για τη διατήρηση των βασικών μας λειτουργιών (βασικός μεταβολισμός), την ενέργεια η οποία χρειάζεται για την επεξεργασία των τροφών (τροφογενής θερμογένεση) και τη δαπάνη ενέργειας για τη σωματική μας δραστηριότητα.

Υπάρχουν τροφές που “καίνε” το λίπος;

Λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο γίνεται φυσιολογικά η καύση λίπους στον οργανισμό θα λέγαμε πως φαίνεται υπεραπλουστευμένος ο ισχυρισμός ότι υπάρχουν τροφές οι οποίες καίνε άμεσα το λίπος στον οργανισμό. 

Καύση λίπους ή ενίσχυση του μεταβολισμού;

Ίσως, καλύτερα, μπορούμε να πούμε ότι κάποιες τροφές μπορούν να ενισχύσουν κάποια μεταβολικά μονοπάτια ώστε να ενισχυθεί ο μεταβολισμός της ενέργειας και να αυξηθεί η ημερήσια ενεργειακή δαπάνη. Αυτό θα οδηγήσει στην καύση λίπους μέσω της λιπόλυσης η οποία επίσης μπορεί να ενισχύεται από κάποιες τροφές. Είναι σημαντικό, όμως, ταυτόχρονα να διατηρείται ενεργειακό έλλειμμα μέσα από την ημερήσια πρόσληψη τροφής.

Υπάρχουν τρόφιμα που ενισχύουν το μεταβολισμό;

Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη

Τρόφιμα όπως το κοτόπουλο, το ψάρι, το κρέας, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το αυγό και τα όσπρια είναι πλούσια σε πρωτεΐνη η οποία φαίνεται πως δρα ενισχυτικά για το μεταβολισμό. Ειδικότερα, η ενέργεια η οποία δαπανά ο οργανισμός μας για την επεξεργασία της πρωτεΐνης (όταν εκτιμάται σαν ποσοστό επί του βασικού μεταβολισμού) είναι 15-30% ενώ για την ίδια ποσότητα σε υδατάνθρακες είναι 5-10% και για την ίδια ποσότητα σε λίπος είναι 0-3%.

Σε μια μελέτη μάλιστα, διαπιστώθηκε πως η ομάδα που ακολουθούσε διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη (29% της ημερήσιας πρόσληψης) είχε κατά 212,81 θερμίδες υψηλότερο βασικό μεταβολισμό σε σχέση με την ομάδα που ακολουθούσε ισοθερμιδική διατροφή με πιο χαμηλή πρωτεΐνη (11% της ημερήσιας πρόσληψης).

Φαίνεται, επομένως, καλή επιλογή να ενισχύονται τα τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνη σε μια διατροφή για καύση λίπους. Σημαντικό όμως είναι να επιλέγει κανείς τρόφιμα με χαμηλά λιπαρά και να γνωρίζει ότι η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία.

Πως αποβάλλεται το λίπος από τον οργανισμό μας όταν αδυνατίζουμε;

Τρόφιμα πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα

Τα ω-3 λιπαρά οξέα ρυθμίζουν το μεταβολισμό του λίπους στον οργανισμό μας δρώντας όπως φαίνεται βοηθητικά στην απώλεια λίπους, πιθανά εν μέρει και μέσω της αύξησης της θερμογένεσης. Τρόφιμα πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα είναι τα λιπαρά ψάρια (σολομός, τόνος, σαρδέλες, γαύρος, σκουμπρί, μπαρμπούνι), οι ξηροί καρποί (καρύδια, αμύγδαλα, φιστίκια), ο λιναρόσπορος, το λινέλαιο, το ηλιέλαιο και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.

Επιπλέον, τα ω-3 λιπαρά οξέα μέσα από διάφορους μηχανισμούς βελτιώνουν και το μεταβολικό προφίλ του οργανισμού όταν το σωματικό βάρος είναι αυξημένο. Φαίνεται επομένως συνολικά καλή επιλογή να ενισχύονται τα τρόφιμα αυτά σε μια διατροφή για καύση λίπους. 

Καφές

Η καφεΐνη, κύριο συστατικό του καφέ, έχει φανεί πως επηρεάζει το μεταβολισμό της ενέργειας αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη και μειώνοντας την ενεργειακή πρόσληψη. Η ενεργειακή δαπάνη αυξάνεται μέσω της ενίσχυσης της θερμογένεσης και φαίνεται πως η καφεΐνη επιδρά θετικά και στη διαδικασία της λιπόλυσης.

Η ευεργετική επίδραση της καφεΐνης στην αύξηση της ενεργειακής δαπάνης εμφανίζεται σε μικρές έως μέτριες δόσεις, όπως 3-4 mg καφεΐνης/κιλό σωματικού βάρους. Πρακτικά, για σωματικό βάρος 70 κιλά αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί σε 210-280 mg καφεΐνης, δηλαδή σε 2-3 φλιτζάνια καφέ/ημέρα.

Σε περίπτωση λοιπόν που σας αρέσει ο καφές, υπάρχει ένας ακόμη λόγος ώστε να τον καταναλώνετε.

Τσάι

Το πράσινο τσάι με τις κατεχίνες, το oolong τσάι με τις πολυφαινόλες και το μαύρο τσάι με τις θεαφλαβίνες μπορεί να δρουν ενισχυτικά στα μεταβολικά μονοπάτια του μεταβολισμού του λίπους. Το πιο καλά μελετημένο όμως είναι το πράσινο τσάι και φαίνεται πως ενισχύει τη θερμογένεση και το μεταβολισμό. Η ενισχυτική επίδραση στο μεταβολισμό οφείλεται στις κατεχίνες που περιέχει, ίσως και συνεργιστικά με την καφεΐνη.

Σε μελέτη, η επίδραση στο μεταβολισμό ενός εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού που περιείχε καφεΐνη και κατεχίνες ήταν μεγαλύτερη από την επίδραση ενός εκχυλίσματος που περιείχε μόνο την ίδια ποσότητα σε καφεΐνη. Οι ευεργετικές επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί όταν η κατανάλωση του τσαγιού είναι 3-4 φλιτζάνια ή και περισσότερο/ημέρα (περιεκτικότητα σε κατεχίνες τσαγιού: 600-900 mg). Φαίνεται πως η κατανάλωση αυτή μπορεί να αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη κατά 4-5%.

Σε περίπτωση λοιπόν που σας αρέσει το τσάι, είναι ένα καλό και συνολικά ευεργετικό ρόφημα ώστε να το εντάξετε στην καθημερινότητα σας.

Νερό

Η αύξηση της κατανάλωσης νερού ενδέχεται να ενισχύει τη θερμογένεση και το μεταβολισμό αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα λόγω κάποιων αντικρουόμενων αποτελεσμάτων. Επιπλέον, το νερό ενδέχεται να προωθεί και τη διαδικασία της λιπόλυσης μέσω καλύτερης ενυδάτωσης του κυττάρου, κάτι που είναι και αυτό υπό διερεύνηση.

Υπέρ της ευεργετικής επίδρασης στο μεταβολισμό είναι μια μελέτη στην οποία η κατανάλωση νερού 500 ml σε ομάδα ατόμων οδήγησε σε αύξηση της θερμογένεσης κατά 30% για 1 ώρα η οποία μεταφράζεται σε 23,9 kcal. Με βάση αυτό, εάν η ημερήσια πρόσληψη νερού αυξηθεί κατά 1500 ml/ημέρα αυτό θα δώσει ένα θερμιδικό έλλειμα της τάξης των 72 kcal/ημέρα. Σε άλλη μελέτη, η ίδια ποσότητα νερού 500 ml οδήγησε σε αύξηση της θερμογένεσης κατά 24% που μεταφράζεται σε 22,7 kcal.

Αν λάβουμε υπόψη μας πως ταυτόχρονα το νερό έχει ρόλο και από άλλες οπτικές στη διαχείριση του σωματικού βάρους, είναι σημαντικό να εξασφαλίζει κανείς ότι πίνει επαρκές νερό για να καλύπτει τις ανάγκες σε υγρά (3,7 λίτρα/ημέρα για τους άνδρες και 2,7 λίτρα/ημέρα για τις γυναίκες).

Ξηροί καρποί

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατανάλωση ξηρών καρπών αυξάνει τη τροφογενή θερμογένεση και κατά συνέπεια ενισχύει το μεταβολισμό αλλά τα δεδομένα δεν είναι ισχυρά. Μια εξήγηση μπορεί να είναι ότι τα λιπαρά οξέα των ξηρών καρπών απορροφώνται με αργό ρυθμό διατηρώντας ενεργή για αρκετή ώρα τη διαδικασία της θερμογένεσης και έτσι ενισχύουν το μεταβολισμό.

Καθώς η κατανάλωση ξηρών καρπών ενισχύει ταυτόχρονα και τον κορεσμό, φαίνεται πως είναι καλή και εύκολη επιλογή σαν σνακ μέσα στην ημέρα. Ωστόσο, χρειάζεται μέτρο στην κατανάλωση τους καθώς πρόκειται για ένα θερμιδικά πυκνό τρόφιμο.

Τζίντζερ

Το τζίντζερ δυνητικά ενδέχεται να έχει κάποια μικρή ενισχυτική επίδραση στο μεταβολισμό. Σε μελέτες έχει φανεί να υπάρχει μια μικρή ευεργετική επίδραση στο σωματικό βάρος και στη σύσταση σώματος η οποία εν μέρει μπορεί να οφείλεται στην ενίσχυση της τροφογενούς θερμογένεσης και την προώθηση της λιπόλυσης αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα. Σε μελέτη με υγιείς υπέρβαρους άνδρες, η ομάδα η οποία κατανάλωσε ρόφημα με 2 γραμμάρια σκόνης τζίντζερ διαλυμένο σε ζεστό νερό μαζί με το πρωινό γεύμα είχε αύξηση 42,7 kcal στη τροφογενή θερμογένεση.

Το τζίντζερ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μπαχαρικό κατά το μαγείρεμα αλλά και να καταναλωθεί διαλυμένο σε νερό. 

Τρόφιμα πλούσια σε φλαβονοειδή

Τα φλαβονοειδή φαίνεται πως εμπλέκονται σε μεταβολικά μονοπάτια τα οποία βοηθούν την απώλεια λίπους. Ωστόσο χρειάζεται περαιτέρω μελέτη για να διαλευκανθεί ο μηχανισμός. Τρόφιμα πλούσια σε φλαβονοειδή είναι ο κουρκουμάς (με την κουρκουμίνη), τα κρεμμύδια και το σκόρδο (με την κερκετίνη), το πιπέρι καγιέν (με την καψαϊκίνη), τα μούρα και το κρασί (με τη ρεσβερατρόλη). Επιπρόσθετα, τρόφιμα όπως η κανέλα, ο ανανάς και το grapefruit είναι και αυτά πλούσια σε φλαβονοειδή και χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

Διαβάστε επίσης: Γίνεται να κάψω λίπος με 30 λεπτά τρέξιμο;

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Τα πολλαπλά οφέλη του περπατήματος μέσα στο νερό

Το καλοκαίρι αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του και οι παραλίες είναι πλέον ανοικτές. Αυτό το γεγονός μας δίνει ακόμα μια επιλογή για προπόνηση, που όμως, δεν είναι η κολύμβηση, ούτε το τρέξιμο στην άμμο.

Μια εξαιρετική άσκηση με πολλαπλά οφέλη για το σώμα μας, είναι το περπάτημα μέσα στο νερό. Δείτε γιατί:

Μυϊκή δύναμη

Η αντίσταση στο νερό είναι 4 με 12 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στον αέρα δεδομένου ότι ρέει προς πολλές και αντίθετες κατευθύνσεις. Τη στιγμή που παλεύεις να μείνεις όρθια στο νερό συνεχίζοντας την υδρόβια πεζοπορία σου, γίνεται δουλίτσα…

Ευλυγισία ΟΝ

Όπως είπαμε, το νερό σε σπρώχνει αλλού για αλλού. Αισθάνεσαι σα να διαμελίζεσαι αλλά με τη καλή έννοια. Η πάλη των αρθρώσεών σου, θα έχουν μακροπρόθεσμα καλά νέα για την ευλυγισία σου.

Αρθρώσεις

Και τις προστατεύει το νερό αλλά και τις ανακουφίζει. Στο έδαφος επιβαρύνονται περισσότερο, ενώ στο νερό δεν ασκείται μεγάλη δύναμη λόγω της άνωσης.

Τέσσερις λόγοι που η κολύμβηση είναι εξαιρετική προπόνηση για τους δρομείς

Άγχος – ώρα μηδέν

Η αίσθηση ελευθερίας που μας χαρίζει το νερό, σε συνδυασμό με την αίθηση ότι το σώμα μας είναι έρμαιο μόνο να μας χαλαρώνει καταφέρνει.

Νερό-θερμίδες: 1-0

Θα πεινάς λογικά μετά την θάλασσα. Tο πήρες το μήνυμα.

Αρτηριακή πίεση

Η θαλπωρή που νιώθεις λίγη ώρα μετά το μπάνιο στη θάλασσα, συνδέεται με τη μείωση της αρτηριακής σου πίεσης. Το αίμα ρέει προς τους μύες και όλα μέσα σου ρυθμίζονται πολύ καλύτερα.

Διαβάστε επίσης: Πως το κολύμπι και η άσκηση στο νερό βοηθά σε διάφορες παθήσεις;

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend