Οι 10 τρόποι για να χάσεις βάρος σύμφωνα με την ιατρική σχολή του Harvard

Οι 10 τρόποι για να χάσεις βάρος σύμφωνα με την ιατρική σχολή του Harvard

Του Νίκου Καφετζόπουλου*

Η ιατρική σχολή του Harvard προτείνει 10 αλλαγές στην διατροφική συμπεριφορά οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν πολύ μεγάλο όφελος στην απώλεια βάρους. Μη ξεχνάμε ότι οι συμπεριφορές παχαίνουν, όχι τα τρόφιμα! Ας δούμε τις κινήσεις που πρέπει να ακολουθήσετε!

1. Εντοπίστε το πρόβλημα. Κρατήστε ένα ημερολόγιο τροφίμων για 3 ημέρες και σημειώστε οτιδήποτε καταναλώνετε. Οτιδήποτε! Παρακολουθήστε όλα τα τρόφιμα και τα ποτά που τρώτε καθώς και τις ποσότητες. Προσδιορίστε πόσο συχνά τρώτε μακριά από το σπίτι και πόσο συχνά τρώτε έξω.

2. Βάλτε τον προσωπικό σας στόχο και κάντε ένα σχέδιο. Ποιος είναι ο στόχος; Θέλετε να χάσετε βάρος για να βελτιώσετε την υγεία σας; Ονειρεύεστε να φορέσετε ένα παλιό τζιν; Πώς θα επιτύχετε τον στόχο σας; Θα μαγειρέψετε περισσότερα γεύματα στο σπίτι; Θα τρώτε μικρότερες μερίδες; Να είστε συγκεκριμένοι.

3. Προσδιορίστε τα εμπόδια σας και τους τρόπους για να τα ξεπεράσετε. Μπορεί ένα πολυάσχολο πρόγραμμα να μην αφήνει χρόνο για φυσική δραστηριότητα. Ξυπνήστε μια ώρα νωρίτερα. Ή πάρτε σκύλο και βγάλτε τον βόλτα καθημερινά! Ο/η σύντροφος θέλει καθημερινά να παραγγέλνετε; Κάντε μια συμφωνία, μειώστε την συχνότητα των παραγγελιών και βελτιώστε την ποιότητα. Άλλο πράγμα ½ πίτσα (800 junk θερμίδες) και άλλο 2 καλαμάκια κοτόπουλο (300 θερμίδες πρωτεϊνικές και θρεπτικές!).

4. Προσδιορίστε τις τρέχουσες συνήθειες που οδηγούν σε ανθυγιεινή κατανάλωση. Χαλαρώνετε και ανταμείβετε τον εαυτό σας με κάποιο σνακ μπροστά στην τηλεόραση; Μήπως παραλείπετε γεύμα και δεν μπορείτε να ελέγξετε μετά τη πρόσληψη τροφής;

5. Ελέγξτε τις μερίδες σας. Αναθεωρήστε την μερίδα σας, καθώς η μερίδα εστιατορίου που έχετε στο μυαλό σας μπορεί να είναι διπλάσια ή τριπλάσια για σας. Ιδιαίτερη προσοχή οι κυρίες εδώ γιατί οι ενεργειακές σας ανάγκες είναι εκ φύσεως μικρότερες.

6. Προσδιορίστε τα συνθήματα πείνας και κορεσμού. Εντοπίστε τις διαφορές μεταξύ οργανικής και συναισθηματικής πείνας. Τρώτε όταν αισθάνεστε άγχος ή στεναχώρια; Αν έχει περάσει 1 ώρα από το γεύμα και πεινάτε σαν τρελοί, αποκλείεται να είναι βιολογική ανάγκη. Τα τρόφιμα που μπορούν να σας βοηθήσουν να αισθανθείτε πιο πλήρεις είναι αυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες όπως λαχανικά, τρόφιμα ολικής αλέσεως, όσπρια και βεβαίως οι πρωτεΐνες (ψάρια, πουλερικά, αυγά)  και η επαρκής πρόσληψη νερού. Μην υποτιμάτε το νερό!

7. Επικεντρωθείτε στις θετικές αλλαγές. Η αλλαγή συμπεριφοράς απαιτεί χρόνο – τουλάχιστον τρεις μήνες. Μην εγκαταλείπετε αν γλιστρήσετε στην πορεία. Λάβετε υποστήριξη από άλλους και αφιερώστε χρόνο για να αναγνωρίσετε τις αλλαγές που πρέπει να κάνατε.

8. Ακολουθήστε τον κανόνα 80/20. Μείνετε σε τροχιά 80% του χρόνου, αλλά αφήστε λίγο χώρο για μερικές παρασπονδίες! Χωρίς να αισθάνεστε στερημένοι ή ένοχοι.

9. Εστιάστε στη συνολική υγεία. Περπάτημα, χορός, ποδήλατο, καθάρισμα κήπου, βόλτα στο βουνό ή στη παραλία – βρείτε τις δραστηριότητες που σας αρέσουν και να τις κάνετε καθημερινά.

10. Φάτε σιγά σιγά και απολαύστε όλη την εμπειρία του φαγητού. Εδώ έρχεται ο όρος mindful eating (τρώω με πλήρη συνείδηση). Στην ουσία είναι το να χρησιμοποιείς την πλήρη προσοχή σου για να φτάσεις σε ένα επίπεδο πλήρους εναρμόνισης με το σώμα σου, το φαγητό σου και την ικανοποίηση που παίρνεις μέσα από αυτό. Περισσότερα για το mindful eating σε επόμενο άρθρο.

Διαβάστε επίσης: Διαλειμματική νηστεία: Οδηγεί σε απώλεια βάρους;

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Previous ArticleNext Article

Αναλύοντας τους δημοφιλέστερους διατροφικούς μύθους

Του Νίκου Καφετζόπουλου*

Όπως συμβαίνει με τους μύθους γύρω από τη γυμναστική και το κάψιμο λίπους, έτσι ακριβώς και οι λανθασμένες αντιλήψεις γύρω από τη διατροφή στέκονται πολλές φορές εμπόδιο στην προσπάθειά μας να χάσουμε κιλά.

  • “Το βραδινό «παχαίνει»”. Φυσικά και δεν είναι αλήθεια, αφού το αν θα χάσει ένα άτομο βάρος, εξαρτάται από το ισοζύγιο ενέργειάς του. Αν η ενέργεια που προσλαμβάνει είναι μικρότερη από την ενέργεια που καταναλώνει, θα χάσει κιλά. Αν είναι μεγαλύτερη, θα πάρει. Παρ’ όλα αυτά, καλό είναι να προτιμήσεις ένα ελαφρύ βραδινό, 2-3 ώρες πριν από τον ύπνο, έτσι ώστε να προλάβει να ολοκληρωθεί η διαδικασία της πέψης.
  • “Το πράσινο τσάι αδυνατίζει”. Διαφημίζεται ότι το πράσινο τσάι, λόγω των κατεχινών και της καφεΐνης που περιέχει, βοηθά στην αύξηση του μεταβολισμού και, κατά συνέπεια, στην απώλεια βάρους. Η αλήθεια είναι ότι όντως φαίνεται να αυξάνει τον μεταβολισμό, αλλά η αύξηση αυτή δεν είναι τόσο σημαντική ώστε να βοηθήσει κάποιον να αδυνατίσει, αν δεν προσέξει γενικότερα την διατροφή του.
  • “Το γκρέιπφρουτ είναι λιποδιαλυτικό”. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, δεν υπάρχουν τρόφιμα που «αδυνατίζουν» ή που ενεργοποιούν τον μεταβολισμό σε τέτοιο βαθμό ώστε να επέλθει απώλεια βάρους. Η μόνη αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να αποδώσουμε μαγικές ιδιότητες σε κανένα τρόφιμο και, για να ενεργοποιηθεί ο μεταβολισμός, πρέπει να αυξηθεί η φυσική δραστηριότητα.
  • “Το μαύρο ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες”. Κι όμως, άσπρο και μαύρο ψωμί έχουν τις ίδιες θερμίδες. Όντως, το ψωμί ολικής άλεσης έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταναλωθεί σε μεγαλύτερες ποσότητες από το λευκό. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και τα υπόλοιπα προϊόντα ολικής άλεσης, όπως, για παράδειγμα, τα ζυμαρικά.
  • “Οι ανάλατοι ξηροί καρποί δεν έχουν θερμίδες”. Οι ανάλατοι ξηροί καρποί απλώς δεν έχουν αλάτι! Θερμιδικά δεν έχουν διαφορά με τους αλατισμένους – κάτι που σημαίνει ότι περιέχουν περίπου 500 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Φυσικά και μπορούν να αποτελούν μέρος ενός υγιεινού διαιτολογίου, αλλά πάντα με μέτρο.
  • “Η μαύρη σοκολάτα είναι «αθώα»”. Η μαύρη σοκολάτα είναι ανώτερη θρεπτικά από τη γάλακτος, λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας σε κακάο και αντιοξειδωτικά. Ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να καταναλώνεται ελεύθερα, καθώς προσδίδει τις ίδιες θερμίδες με όλες τις άλλες σοκολάτες – περίπου 500 με 600 ανά 100 γραμμάρια.

Διαβάστε επίσης: Πως… αυτοκτονούμε μέσω της διατροφής μας

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Πώς η διατροφή μας επηρεάζει την κλιματική αλλαγή

Της Μάιρας-Ευαγγελίας Στεφανάκου*

Κατά το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η ακτινοβολία που απορροφά η ατμόσφαιρα από τον ήλιο θερμαίνει την επιφάνεια της γης, μία φυσική διαδικασία απαραίτητη για τη συντήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Από την άλλη, από τα μέσα του 20ου αι., εξαιτίας της υπερβολικής βιομηχανικής δραστηριότητας του ανθρώπου, το φαινόμενο αυτό έχει λάβει μεγαλύτερες από τις φυσιολογικές διαστάσεις, σε σημείο να μιλάμε πλέον για υπερθέρμανση του πλανήτη και κλιματική αλλαγή.

Από τι επηρεάζεται η κλιματική αλλαγή;

Στην ατμόσφαιρα, συγκεκριμένα αέρια εμποδίζουν τη θερμότητα από το να δραπετεύσει. Κάποια από αυτά, όπως οι υδρατμοί, ανταποκρίνονται με φυσικό ή χημικό τρόπο σε θερμοκρασιακές αλλαγές, και δε συνεισφέρουν στην ένταση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Αντίθετα, κάποια άλλα αέρια παραμένουν για πολύ καιρό στην ατμόσφαιρα, όπως για παράδειγμα το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το υποξείδιο του αζώτου (N2O), το μεθάνιο (CH4), κι οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs). Αυτά παράγονται κι εκπέμπονται, εκτός από κάποιες φυσικές διεργασίες, κυρίως από τις πρακτικές καλλιέργειας του εδάφους και την καύση ορυκτών καυσίμων. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση, όλα τα παραπάνω προκάλεσαν πρωτοφανή για τον πλανήτη μας αύξηση των βλαβερών αερίων του θερμοκηπίου, φέρνοντάς μας σήμερα αντιμέτωπους με την κλιματική αλλαγή.

Η κλιματική αλλαγή μπορεί να θεωρηθεί ως πανδημία, εξαιτίας των σαρωτικών επιδράσεων που επιφέρει στην ανθρώπινη υγεία και τον πλανήτη. Η επιστημονική κοινότητα κάνει λόγο για τον όρο «συνδημία», δηλαδή τη συνέργεια των ακόλουθων επιδημιών: παχυσαρκία, υποσιτισμός, και κλιματική αλλαγή, τα οποία απειλούν την υγεία και την επιβίωση. Επομένως , η κλιματική αλλαγή και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοεξαρτώμενες. Η παραγωγή της τροφής, όπως θα δούμε και παρακάτω, είναι ένα ταξίδι με μεγάλο περιβαλλοντικό αντίκτυπο κι επηρεάζει την κλιματική αλλαγή, ενώ η κλιματική αλλαγή σύντομα θα αρχίσει να επηρεάζει και την ποιότητα και ποσότητα της παραγόμενης τροφής στο μέλλον.

Η ανθρώπινη διατροφή, η χρήση νερού και γης και η μόλυνση του περιβάλλοντος που σχετίζονται με την παραγωγή τροφής συνεισφέρουν στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου. Το ταξίδι των τροφίμων μέχρι το πιάτο μας περικλείει κάθε πλευρά αγροτικής παραγωγής, αποθήκευσης, επεξεργασίας, διανομής, και κατανάλωσης. Σε κάθε στάδιο παράγονται απόβλητα, ενώ υπάρχουν κι απώλειες θρεπτικών συστατικών. Μάλιστα, το 19% των αερίων του θερμοκηπίου προέρχονται από την κτηνοτροφία (μεθάνιο, οξείδιο του αζώτου, συνεισφορά από τις σοδιές που χρησιμοποιούνται ως τροφή για τα ζώα, αποψίλωση των δασών).

Πώς συνδέεται η εκτροφή ζώων με την κλιματική αλλαγή;

Από μετρήσεις που έχουν γίνει όσον αφορά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά βάρος τροφίμου, φαίνεται ότι το βοδινό κρέας έχει ασύγκριτα μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από οποιοδήποτε άλλο τρόφιμο. Ακολουθεί το αρνίσιο κρέας,το τυρί και τα γαλακτοκομικά, και τα λευκά κρέατα, όπως ψάρι και πουλερικά, και τα αυγά. Αντιθέτως, το ρύζι, τα σιτηρά, τα όσπρια, και τα φρούτα και τα λαχανικά που είναι οι κύριες φυτικές ομάδες τροφίμων που στηρίζουν την ανθρώπινη διατροφική πυραμίδα έχουν πολλές φορές λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ειδικά οι ξηροί καρποί φαίνεται ότι έχουν και θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Ενώ λοιπόν τα δεδομένα δείχνουν ότι τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα είναι πολύ επιβαρυντικά για την ατμόσφαιρα, την ίδια στιγμή είναι πολύ δημοφιλής διατροφική επιλογή για το σύγχρονο (κυρίως δυτικό) άνθρωπο. Η παραγωγή του κόκκινου κρέατος έχει αυξηθεί 4-5 φορές από τη δεκαετία του 1960 (από 71 σε 318 εκατομμύρια τόνους), κι αναμένεται να φτάσει τους 455 εκατομμύρια τόνους έως το 2059. Αυτή η αύξηση αντικατοπτρίζει την αυξημένη ζήτηση του κρέατος, την αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού, και την αυξημενη κατα κεφαλήν κατανάλωση του κόκκινου κρέατος από 20 kg σε 43 kg ανά άτομο.

Σχετικά με τη χρήση γης που εκμεταλλεύεται η κτηνοτροφία, πριν από μία χιλιετία μόνο το 4% της κατοικίσιμης (που δεν είναι έρημος) ξηράς χρησιμοποιείτο στις καλλιέργειες, ενώ πλέον αυτό το ποσοστό έχει φτάσει στο 50%. Από αυτήν, τα τρία τέταρτα είναι αφιερωμένα σε βοσκοτόπια και σε γη για σοδειές για την εκτροφή των ζώων. Από την άλλη, η κτηνοτροφία αποδίδει μόνο το 18% των θερμίδων και το 37% των πρωτεϊνών της ανθρώπινης διατροφής παγκοσμίως. Όλη αυτή η ραγδαία γεωργική επέκταση έχει επηρεάσει αρνητικά τη φυσιογνωμία του περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητα. Συνεπώς, είναι κρίσιμο ζήτημα η ανθρωπότητα να αναθεωρήσει το θέμα της κατανάλωσης τόσο μεγάλων ποσοτήτων κρέατος, ειδικά κόκκινου, λόγω του πολύ μεγάλου οικολογικού κόστους που έχει, παράλληλα με το κόστος που έχει στην ανθρώπινη υγεία.

Vegan και κλιματική αλλαγή

Πολλοί άνθρωποι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν στραφεί για ηθικούς και οικολογικούς λόγους σε διατροφικά πρότυπα που περιορίζουν ή αποκλείουν το κρέας ή και γενικά τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα. Έτσι, βλέπουμε τάσεις όπως η χορτοφαγία και η αυστηρή χορτοφαγία (βηγκανισμός) να κερδίζουν έδαφος.

Παρ’όλα αυτά, ο αποκλεισμός του κρέατος, ακόμη και του βοδινού, και των ζωικών τροφίμων γενικά, δεν είναι απαραίτητος. Μπορεί η εργοστασιακού τύπου εκτροφή να απαιτεί τη σίτιση των ζώων με σοδειές που καταλαμβάνουν επιπλέον χωράφια, όμως η φυσική μέθοδος σίτισης των αγελάδων είναι η ελεύθερη βοσκή σε εκτάσεις οι οποίες έτσι κι αλλιώς έχουν φτωχό έδαφος και δεν είναι εκμεταλλεύσιμες. Η βόσκηση, εντούτοις, παράγει κοπριά η οποία γονιμοποιεί τις σοδειές, με αποτέλεσμα να υπάρχει τελικά παραγωγή φαγητού. Ουσιαστικά, το ιδανικό για το περιβάλλον είναι η σύμπραξη των σοδειών με το μεγάλωμα των ζώων.

Το κρέας και τα γαλακτοκομικά είναι αναμφίβολα πολύ θρεπτικές τροφές, εφόσον καταναλώνονται με μέτρο. Ειδικά κάποια απαραίτητα θρεπτικά μόρια, όπως οι βιταμίνες D3, και B12, και το λιπαρό DHA, και κάποια άλλα χρήσιμα συστατικά όπως η κρεατίνη, η καρνοσίνη, ο αιμικός σίδηρος, και η ταυρίνη είναι διαθέσιμα μόνο στο κρέας. Άτομα τα οποία αποκλείουν το κρέας μπορούν να λάβουν αυτά τα θρεπτικά συστατικά αναγκαστικά μέσω συμπληρωμάτων διατροφής ή εμπλουτισμένων τροφίμων.

Μεσογειακή Διατροφή φιλική προς το περιβάλλον

Η Μεσογειακή Δίαιτα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως μία από τις πιο μακροβιοτικές και ωφέλιμες για την υγεία δίαιτες. Εκτός όμως από απλά ένα διατροφικό μοτίβο, είναι κι ένα πολιτισμικό μοντέλο του πώς τα τρόφιμα διαλέγονται, παράγονται, επεξεργάζονται, και διανέμονται. Το 2010 μάλιστα ανακηρύχτηκε από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας.

Η Μεσογειακή Διατροφή,αντίθετα με το βηγκανισμό, δεν αποκλείει τα ζωικά τρόφιμα, όμως στηρίζεται όντως στα φυτικής προέλευσης τρόφιμα. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο διατροφής, η μερίδα του λέοντος της δίαιτας πρέπει να αποτελείται από φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, καρπούς, σπόρους, φυτικά έλαια, και όσπρια, και σε μικρότερες ποσότητες τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Όσο για το κρέας, η μεσογειακή διατροφική πυραμίδα ορίζει να καταναλώνονται σποραδικά το ψάρι και τα πουλερικά από 1-2 φορές την εβδομάδα, και το κόκκινο κρέας το πολύ 1 φορά το μήνα. Με αυτό τον τρόπο η διατροφή έχει την απαραίτητη ποικιλία που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός, χωρίς να αποκλείονται ολόκληρες ομάδες τροφίμων.

Συνοψίζοντας

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η Μεσογειακή Δίαιτα θα μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί «βιώσιμη διατροφή», αφού οι αρχές της συνάδουν με τις επιλογές τροφίμων που έχουν να κάνουν με μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Η έμφαση, τέλος, πρέπει να δωθεί στη μείωση του κόκκινου κρέατος στη μία φορά το μήνα, και την αντικατάστασή του με φυτικά τρόφιμα ή κρέατα όπως τα πουλερικά και το ψάρι με, που επιβαρύνουν πολύ λιγότερο το περιβάλλον.

* Το άρθρο της Μάιρας-Ευαγγελίας Στεφανάκου δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

x
Send this to a friend