Ο ρόλος των συμπληρωμάτων διατροφής στην απόδοση των δρομέων

Συμπληρώματα Διατροφής: Γιατί και για ποιους;
Της Ιωάννας Κατσαρόλη*
Όλοι οι αθλούμενοι έχουν αυξημένες απαιτήσεις σε βιταμίνες και μέταλλα. Οι βιταμίνες και τα μέταλλα είναι απαραίτητα για το μεταβολισμό των ενεργειακών υποστρωμάτων, βοηθούν στην αποκατάσταση των μυϊκών βλαβών, στη μείωση του οξειδωτικού στρες, συμβάλλουν στη ρύθμιση της ισορροπίας των υγρών και τέλος, συμμετέχουν στη μεταφορά οξυγόνου στους μύες.

Γιατί πολλοί αθλούμενοι καταφεύγουν σε συμπληρώματα;

Ωστόσο, είναι σαφές ότι και για τους αθλούμενους, αν η διατροφική πρόσληψη είναι επαρκής, η συμπληρωματική χορήγηση δεν είναι απαραίτητη. Όταν δηλαδή ο αθλητής-δρομέας τρέφεται ισορροπημένα, τρώει συστηματικά φρέσκα φρούτα και λαχανικά και λαμβάνει τις απαιτούμενες θερμίδες δεν ωφελείται περισσότερο από τη συμπληρωματική λήψη.

Το αντίθετο μάλιστα. Η υπέρμετρη λήψη συμπληρωμάτων από αθλητές, οι οποίοι κατά κανόνα τρώνε προσεγμένα, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές παρενέργειες. Η χορήγηση πολυβιταμινούχων σκευασμάτων, είναι ωστόσο χρήσιμη σε περιπτώσεις όπου ο αθλούμενος βρίσκεται σε υποθερμιδική δίαιτα (π.χ. για την απώλεια βάρους), αποκλείει τρόφιμα ή ακόμη και ομάδες τροφίμων από τη διατροφή του, είναι άρρωστος, αναρρώνει από τραυματισμό ή παρουσιάζει συγκεκριμένη διατροφική ανεπάρκεια.

Ο ρόλος των βιταμινών

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β (θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β6, παντοθενικό, βιοτίνη, φυλλικό οξύ, Β12), διασφαλίζουν τη βέλτιστη παραγωγή ενέργειας, και την αποκατάσταση του μυϊκού ιστού. Παρόλο που οι ημερήσιες απαιτήσεις με την άσκηση διπλασιάζονται, η ισορροπημένη διατροφή οδηγεί σε επαρκή πρόσληψη, οπότε η έλλειψή τους είναι γενικά σπάνια. Εξίσου σπάνια είναι για έναν δρομέα – που συνήθως προπονείται έξω- η έλλειψη βιταμίνης D, δεδομένου ότι συντίθεται στο δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία.

Η άσκηση αυξάνει επίσης το οξειδωτικό στρες, άρα και τις ημερήσιες ανάγκες του αθλούμενου για αντιοξειδωτικά (βιταμίνη C και Ε, β-καροτένιο, σελήνιο). Και εδώ, η διατροφή από μόνη της, αρκεί για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες και η συμπληρωματική λήψη δεν φαίνεται να έχει εργογόνο δράση. Μόνο για τη βιταμίνη Ε, η πρόσθετη χορήγηση φαίνεται ότι μπορεί να βοηθήσει στην ταχύτερη αποκατάσταση των μυϊκών βλαβών σε δρομείς αποστάσεων, παρόλο που και εδώ τα δεδομένα είναι συγκεχυμένα. Ωστόσο, εκείνοι που ακολουθούν δίαιτα χαμηλή σε λίπος και θερμίδες, περιορισμένη σε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα ολικής άλεσης, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ελλιπούς πρόσληψης – γι’ αυτό και η συμπληρωματική χορήγηση είναι αναγκαία.

Περιπτώσεις ανεπάρκειας μετάλλων

Οι συνηθέστερες ανεπάρκειες μετάλλων αφορούν στο ασβέστιο και στον σίδηρο και εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες. Οι αθλήτριες με αμηνόρροια, που δεν προσλαμβάνουν επαρκείς θερμίδες ή αποκλείουν τα γαλακτοκομικά από τη διατροφή τους, κινδυνεύουν από απώλεια οστικής μάζας – εδώ η συμπληρωματική χορήγηση ασβεστίου (και βιταμίνης D) είναι επιβεβλημένη.

Εξίσου αναγκαία είναι η λήψη σιδήρου σε δρομείς, ιδιαίτερα μεγάλων αποστάσεων, και κυρίως γυναίκες, σε περίπτωση που ακολουθούν χορτοφαγική δίαιτα, βρίσκονται στην εφηβεία, προπονούνται σε υψόμετρο ή παρουσιάζουν απώλειες στον ιδρώτα, στα ούρα κ.ά. Στους αθλητές με σιδηροπενική αναιμία, η συμπληρωματική χορήγηση φαίνεται να βελτιώνει όχι μόνο τους βιοχημικούς δείκτες, αλλά και την αθλητική απόδοση.

Το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος είναι μέταλλα που επίσης εμπλέκονται σημαντικά στην αθλητική απόδοση, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι δρομείς διατρέχουν υψηλό κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης. Ιδιαίτερη προσοχή, κυρίως σε εκείνους τους δρομείς με μεγάλη απώλεια ιδρώτα, θα πρέπει να δοθεί στους ηλεκτρολύτες (Νάτριο: 2,3 γραμ./ημέρα, Χλώριο: 3,6 γραμ./ημέρα). Σε αγώνες που διαρκούν περισσότερο από 2 ώρες, για την αναπλήρωση σε ηλεκτρολύτες, συστήνεται η λήψη υδατανθρακούχων αθλητικών ποτών που περιέχουν νάτριο (0,5 -0,7 γραμ./λίτρο) και κάλιο (0,8-2 γραμ./λίτρο).

Ολοκληρώνοντας

Θα πρέπει να διευκρινιστεί, ότι η χρήση πολυβιταμινούχων συμπληρωμάτων δεν απαγορεύεται (παρόλο που δεν βελτιώνει την απόδοση), υπό την προϋπόθεση ότι η συνολική πρόσληψη για την κάθε βιταμίνη και μέταλλο, συνδυαστικά με τη διατροφή, δεν θα υπερβαίνει τα ανώτερα επιτρεπτά όρια.

Διαβάστε ακόμα: Τι να προσέχετε στα συμπληρώματα πολυβιταμινών και μετάλλων


* Η Ιωάννα Κατσαρόλη είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με μεταπτυχιακή ειδίκευση στη Διατροφή Αθλητών και Αθλούμενων. Διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στη Χαλκίδα, είναι επιστημονικός συνεργάτης του medNutrition και συγγραφέας του βιβλίου «Μερίδες: Το μέγεθος… μετράει».


Previous ArticleNext Article

Η απλή και σίγουρη λύση για τις φουσκάλες στα πόδια όσων τρέχουν!

Λύση για τις φουσκάλες στα πόδια των δρομέων

Το τρέξιμο και το πολύωρο περπάτημα έχουν συχνά μια δυσάρεστη «παρενέργεια» στα πόδια μας, τις επίπονες φουσκάλες. Βρετανοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ μελέτησαν ομάδα 128 δρομέων και διαπίστωσαν ότι υπάρχει ένας πολύ απλός και οικονομικός τρόπος να προληφθούν οι ενοχλητικές φουσκάλες στα πόδια.

Σύμφωνα με τη σχετική μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Clinical Journal of Sport Medicine, το μόνο που χρειάζεται για να προστατευθούν τα πόδια είναι η εφαρμογή αυτοκόλλητης χειρουργικής ταινίας στα σημεία που είναι πιο ευαίσθητα και επιρρεπή στην τριβή.

Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν δρομείς που επρόκειτο να συμμετάσχουν σε υπερμαραθώνιο 250 χιλιομέτρων. Οι ερευνητές τοποθέτησαν την αυτοκόλλητη ταινία μόνο σε ένα τμήμα του ποδιού των δρομέων, ώστε να καταστεί δυνατό να γίνουν συγκρίσεις με το τμήμα του ποδιού που παρέμεινε εκτεθειμένο.

Μετά την ολοκλήρωση του υπερμαραθωνίου, ο οποίος διήρκησε συνολικά επτά ημέρες, μόλις 30 από τους δρομείς (ποσοστό 24%) εμφάνισαν φουσκάλες στο τμήμα του ποδιού που είχε καλυφθεί με ταινία, ενώ 81 δρομείς (ποσοστό 63%) εμφάνισαν φουσκάλες στα εκτεθειμένα τμήματα του ποδιού.

Σύμφωνα με παρόμοια επισκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2013 στην επιθεώρηση Current Sports Medicine Reports, αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης για τις φουσκάλες είναι επίσης η εφαρμογή διπλής κάλτσας, με μια χοντρή αθλητική κάλτσα να φοριέται επάνω από μια πιο λεπτή που εφαρμόζει πολύ καλά στο πόδι.

Διαβάστε ακόμα: Γυμναστική και τρέξιμο χωρίς κάλτσες; Ούτε να το σκέφτεστε

Ανοίγουν στις 23/01 οι εγγραφές για τον 17ο Olympus Marathon

Στις 𝟮𝟯 Ιανουαρίου 𝟮𝟬𝟮𝟭 και ώρα 𝟭𝟴.𝟬𝟬 (ανήμερα της εορτής του Αγίου Διονυσίου Εν Ολύμπω) ανοίγουν οι εγγραφές για τον 𝟭𝟳ο 𝗢𝗹𝘆𝗺𝗽𝘂𝘀 𝗠𝗮𝗿𝗮𝘁𝗵𝗼𝗻. 𝗢 𝗢𝗹𝘆𝗺𝗽𝘂𝘀 𝗠𝗮𝗿𝗮𝘁𝗵𝗼𝗻 θα διεξαχθεί (αν όλα πάνε καλά) το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου και συγκεκριμένα η εκκίνηση θα δοθεί Σάββατο 𝟮𝟲 Ιουνίου 𝟮𝟬𝟮𝟭 και ώρα 𝟲.𝟬𝟱.

Αρχικά οι εγγραφές θα ανοίξουν χωρίς ηλεκτρονική πληρωμή για τους ενδιαφερόμενους και στους επόμενους μήνες, ανάλογα με την πορεία της πανδημίας στην Ελλάδα και πολύ περισσότερο στην Πιερία, οι αθλητές θα ενημερώνονται για τα νεότερα που θα προκύπτουν (όριο συμμετοχών, υγειονομικά πρωτόκολλα, ολοκλήρωση εγγραφών κλπ).

Επίσης συνεχίζει να είναι ανοιχτή η φόρμα της μεταφοράς συμμετοχής των αθλητών που ήταν στην λίστα του 𝟮𝟬𝟮𝟬 μέχρι την λήξη των εγγραφών του 𝟮𝟬𝟮𝟭. Σε περίπτωση που η οργανωτική επιτροπή κρίνει ότι θα χρειαστεί να υπάρξει όριο συμμετοχών, οι αθλητές της λίστας του 𝟮𝟬𝟮𝟬 που επέλεξαν να τρέξουν το 𝟮𝟬𝟮𝟭 θα έχουν προτεραιότητα.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: Στον αγώνα δικαιούνται να συμμετάσχουν άνδρες και γυναίκες με ηλικία μεγαλύτερη των 𝟭𝟴 ετών την ημέρα τέλεσης του αγώνα και έχουν τερματίσει τα τρία τελευταία χρόνια (𝟭/𝟭/𝟮𝟬𝟭𝟴 έως και την λήξη των εγγραφών) σε 𝟮 αγώνες ορεινού τρεξίματος από 𝟮𝟬χλμ με 𝟭𝟬𝟬𝟬 θετικής υψομετρικής και άνω ο καθένας, ή σε 𝟭 αγώνα από 𝟯𝟱 χλμ και 𝟮.𝟮𝟬𝟬 θετικής υψομετρικής και άνω.

Για τους υπόλοιπους αγώνες της καλοκαιρινής διοργάνωσης (𝗢𝗹𝘆𝗺𝗽𝘂𝘀 𝗨𝗹𝘁𝗿𝗮, 𝗢𝗹𝘆𝗺𝗽𝘂𝘀 𝗩𝗲𝗿𝘁𝗶𝗰𝗮𝗹, Κόψη των Αετών και 𝗠𝗲𝗹𝗶𝗻𝗱𝗿𝗮 𝗧𝗿𝗮𝗶𝗹) οι εγγραφές θα ανοίξουν αργότερα.

x
Send this to a friend