Η σχέση της παχυσαρκίας με τον Covid-19

Της Μαρίας Περπερίδη*

Η παχυσαρκία ορίζεται ως το υπερβάλλον λίπος στο σώμα και χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή, ινσουλινοαντίσταση και μία πληθώρα συνοδών νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά, η υπέρταση, ο καρκίνος, τα νοσήματα του ήπατος, των νεφρών και των πνευμόνων.

Δεδομένα από το παρελθόν καταδεικνύουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για τη νόσηση από ιούς και για την σοβαρότητα των συμπτωμάτων που μπορούν να προκαλέσουν οι διάφορες γρίπες. Αποτελεί δε εξαιρετικά ενδιαφέρον το γεγονός ότι το 40% περίπου των ατόμων με φυσιολογικό σωματικό βάρος μπορεί να έχουν υπερβάλλον σωματικό λίπος, το οποίο μπορεί να βλάψει μακροπρόθεσμα την υγεία τους. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η παχυσαρκία και τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει δεν εξαρτώνται απλά και μόνο από το σωματικό βάρος ενός ατόμου αλλά από το ποσό του λίπους που έχει συσσωρευτεί στο σώμα του.

Παχυσαρκία και πιθανότητα νόσησης από Κορονοϊό (Covid-19 )

Από τον Δεκέμβριο του 2019 εμφανίστηκε μία νέα ασθένεια με παρόμοια συμπτώματα με αυτά του ιού της γρίπης, η οποία ονομάστηκε COVID-19. Τον περασμένο Φεβρουάριο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε τον COVID-19 ως πανδημία. Είναι πλέον σε όλους γνωστό ότι η συγκεκριμένη νόσος προκαλείται από τον ιό SARS-CoV-2 και αφορά μία λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος. Όσο ο καιρός περνά και η πανδημία του COVID-19 συνεχίζει την πορεία της με όλο και περισσότερα κρούσματα ανά την υφήλιο, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τα υποκείμενα νοσήματα που μπορεί να έχει κάποιος και τον αντίκτυπό τους στον COVID-19. Πιο συγκεκριμένα, νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά και η χρόνια φλεγμονή φαίνεται πως δρουν επιβαρυντικά όσον αφορά τη νοσηρότητα από τον κορωνοϊό. Τα περισσότερα από τα παραπάνω νοσήματα προκαλούνται από το υπερβάλλον λίπος ή αλλιώς την παχυσαρκία.

Παχυσαρκία και ταχύτητα ανάρρωσης από τη νόσο Covid-19 

Όσον αφορά την πιθανότητα νόσησης από τον COVID-19 φαίνεται ότι τα παχύσαρκα άτομα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να νοσήσουν. Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζεται η σχέση του σωματικού λίπους με τα ποσοστά νόσησης από τον κορωνοϊό. Παρατηρούμε ότι τα άτομα με αυξημένο σωματικό λίπος έχουν περίπου 80% πιθανότητες να αρρωστήσουν από COVID-19 σε σχέση με τα άτομα μειωμένου ή φυσιολογικού σωματικού λίπους. Επιπλέον, τα παχύσαρκα άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν τα πιο σοβαρά συμπτώματα της νόσου.

Πράγματι, τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι η παχυσαρκίας μπορεί να επιδεινώσει την πορεία της νόσου από τον κορωνοϊό καθώς το υπερβάλλον λίπος στο σώμα επηρεάζει αρνητικά το ανοσοποιητικό σύστημα και τους αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού. Συγκεκριμένα, το αυξημένο σωματικό λίπος δημιουργεί μία χρόνια φλεγμονή με αποτέλεσμα να βλάπτεται το ανοσοποητικό σύστημα του οργανισμού και να μειώνονται οι αμυντικοί μηχανισμοί του σώματος. Ως συνέπεια, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα θνησιμότητας από τον COVID-19 στα παχύσαρκα άτομα λόγω της αυξημένης φλεγμονής στο σώμα τους.

Πιο αναλυτικά, οι παχύσαρκοι έχουν αυξημένες πιθανότητες:

  • νοσηλείας
  • ανάπτυξης των σοβαρότερων συμπτώματα του COVID-19
  • θνησιμότητας

Η παχυσαρκία προκαλεί μία χρόνια φλεγμονή στο σώμα με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται η απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στις μολύνσεις και σε συνάρτηση με τις χρόνιες επιπτώσεις της στο καρδιαγγειακό σύστημα και τον μεταβολισμό καθιστούν τον COVID-19 μία εξαιρετικά επικίνδυνη νόσο για τους παχύσαρκους.

Τα άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν τις πιο σοβαρές επιπλοκές της συγκεκριμένης νόσου είναι συνήθως άτομα μεγάλης ηλικίας με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι χαμηλό και δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στην σοβαρότητα της φλεγμονής. Δεδομένα από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνουν τα παραπάνω ευρήματα και καταδεικνύουν ότι το 78% των ασθενών με υποκείμενα νοσήματα χρειάστηκε νοσηλεία στις μονάδες εντατικής θεραπείας ενώ το 94% των ασθενών που κατέληξαν είχα υποκείμενα νοσήματα. Ανάμεσα στα υποκείμενα νοσήματα αναφέρονται ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά, η υπέρταση, χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού (άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και εμφύσημα) και ο καρκίνος. Οι περισσότερες από τις παραπάνω ασθένεις προκαλούνται από το υπερβάλλον λίπος στο σώμα.

«Ωρολογιακή βόμβα» η παιδική παχυσαρκία για την Ελλάδα

Παιδική Παχυσαρκία και Covid-19

Τα παιδιά φαίνεται ότι αρρωσταίνουν πιο σπάνια από COVID-19 σε σχέση με τους ενήλικες ή ότι δεν εμφανίζουν συμπτώματα, είναι δηλαδή ασυμπτωματικά με συνέπεια να μην διαγιγνώσκονται. Οι πιθανές αιτίες έχουν να κάνουν με το ανοσοποιητικό τους σύστημα χωρίς να έχουν καταλήξει ακόμη οι επιστήμονες στον μηχανισμό που τα προστατεύει. Η βασική ανησυχία σχετικά με τα παιδιά είναι ο αντίκτυπος που μπορεί να επιφέρει στην υγεία τους η αυξημένη παραμονή στο σπίτι, η μείωση της σωματικής δραστηριότητας και η αυξημένη ενασχόληση με τις οθόνες. Οι παραπάνω παράγοντες είναι επιβαρυντικοἰ τόσο για το σωματικό τους λίπος όσο και για τη γενικότερη υγεία τους.

Η επίδραση του εγκλεισμού στα ποσοστά παχυσαρκίας

Τα πρώτα αποτελέσματα των ερευνών σχετικά με τις επιπτώσεις στο σωματικό βάρος, του περιορισμού στο σπίτι, είναι ανησυχητικά. Αν και λίγες έρευνες δείχνουν μία αρχική βελτίωση στις διατροφικές συνήθειες και στις συνήθειες του τρόπου ζωής των ατόμων κατά τη διάρκεια της καραντίνας, η πλειονότητά τους καταδεικνύουν μία αύξηση στην κατανάλωση των σνακ με την επακόλουθη αύξηση του σωματικού βάρους. Παράλληλα με τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, η μείωση στη σωματική δραστηριότητα συνέβαλε στην αύξηση του σωματικού λίπους. Επιπλέον, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι υπέρβαροι και οι παχύσαρκοι κινδυνεύουν να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το λίπος στο σώμα τους από τον εγκλεισμό και οι ανησυχίες αυξάνονται ακόμη περισσότερο σε περίπτωση δεύτερου κύμματος έξαρσης της πανδημίας στους επόμενους μήνες.

Τι να κάνουν τα άτομα που πάσχουν από παχυσαρκία;

Δυστυχώς περίπου 9 μήνες από την στιγμή που έγινε γνωστή η νέα πανδημία δεν έχει βρεθεί ακόμη κάποιο φάρμακο ενώ το εμβόλιο της θεραπείας φαντάζει ακόμη αρκετά μακρινό. Όσο οι επιστήμονες ασχολούνται με την εύρεση της θεραπείας, ο υπόλοιπος κόσμος καλείται να εστιάσει στην πρόληψη.

Η πρόληψη μπορεί να οριστεί σε δύο άξονες:

  • στις καθημερινές μας ενέργειες για την προστασία την δική μας και των συνανθρώπων μας (πχ. με την χρήση μάσκας, αντισηπτικών, περιορισμό των κοινωνικών επαφών κά) και
  • αλλάζοντας τον τρόπο ζωής μας και τις συνήθειές μας σε πιο υγιεινές, δηλαδή βελτιώνοντας την διατροφή μας και αυξάνοντας την σωματική μας δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει να βελτιώσουμε συνολικά τον τρόπο ζωής μας ώστε να προλάβουμε τις σοβαρές επιπτώσεις του ιού αλλά και να καλυτερεύσουμε μακροπρόθεσμα την υγεία μας.

Πώς το μέλι καταπολεμά την παχυσαρκία;

Μπορείτε να βελτιώσετε τις συνήθειές σας με απλά βήματα:

  • Ενισχύστε το ανοσοποιητικό σας σύστημα επιλέγοντας μία διατροφή πλήρη σε θρεπτικά συστατικά.
  • Ακολουθήστε την μεσογειακή διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία και αντιοξειδωτικά.
  • Υιοθετήστε μία πιο φυσική διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες με περισσότερα φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης και ξηρούς καρπούς.
  • Αποφύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι και συντηρητικά.
  • Προσπαθήστε να έχετε τακτικά γεύματα και σνακ και μειώστε το τσιμπολόγημα.
  • Διατηρήστε ένα υγιές σωματικό βάρος.
  • Μειώστε τις καθιστικές δραστηριότητες όπως για παράδειγμα τις οθόνες (υπολογιστές, τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια).
  • Βάλτε την σωματική δραστηριότητα στη καθημερινότητά σας.
  • Προσπαθείστε να κοιμάστε επαρκώς και ποιοτικά.

Κάνετε συνετές επιλογές και μείνετε ασφαλείς!

Διαβάστε επίσης: Προδιάθεση παχυσαρκίας: Τρέξιμο, κολύμβηση ή ποδήλατο για έλεγχο βάρους;

* Η Μαρία Περπερίδη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (MSc) στην παχυσαρκία και στον Σακχαρώδη Διαβήτη. Εργάζεται στο Μεσολόγγι, όπου διατηρεί νόμιμο διαιτολογικό γραφείο. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

Previous ArticleNext Article

Αυτές είναι οι 20 πιο εθιστικές τροφές

O εθισμός σε συγκεκριμένα τρόφιμα χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως είναι η απώλεια του ελέγχου επί της κατανάλωσής του, δηλαδή η δυσκολία να σταματήσει κανείς να τρώει παρότι έχει αυτή την επιθυμία.

Η απώλεια ελέγχου είναι ο λόγος που αρκετοί ερευνητές πιστεύουν ότι ορισμένες τροφές μπορεί να λειτουργούν στον εγκέφαλο όπως τα ναρκωτικά.

Φαίνεται μάλιστα ότι αυτό που προκαλεί τον εθισμό είναι ο συνδυασμός ζάχαρης, λίπους και αλατιού σε ένα τρόφιμο. Συνήθως στη φύση οι τροφές περιέχουν είτε πολύ ζάχαρη είτε πολύ λίπος. Σπάνια υπάρχουν τροφές που συνδυάζουν και τα δύο. Όμως τα επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν αρκετή ζάχαρη και λίπος μαζί (πίτσες, σοκολάτες, πατατάκι, κούκις, μπισκότα κλπ).

Ζάχαρη, λίπος, αλάτι…

Η ζάχαρη, το λίπος και το αλάτι (μαζί με τεχνητές ουσίες που προσθέτει η βιομηχανία τροφίμων) κάνουν ορισμένες τροφές υπεργευστικές και αυτό είναι ίσως η κύρια αιτία της παχυσαρκίας.

Το ενδιαφέρον είναι πως τα ποντίκια, όταν τους δίνεται ζάχαρη για ένα χρονικό διάστημα και μετά τους στερείται, εμφανίζουν στερητικό σύνδρομο αλλά δεν παχαίνουν. Καταφεύγουν στην υπερφαγία μόνο όταν η τροφή που τους δίνεται συνδυάζει ζάχαρη και λίπος μαζί (κούκις, μπισκότα, τσιπς σαλάμι κλπ).

Τα πιο εθιστικά τρόφιμα

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «PLoS One» κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πιο εθιστικό φαγητό είναι η πίτσα.

Αμερικανοί ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, κατέγραψαν με ένα ερωτηματολόγιο που έδωσαν σε 504 άτομα ποια είναι τα πιο εθιστικά τρόφιμα. Οι εθελοντές κλήθηκαν να βαθμολογήσουν 35 τρόφιμα, ανάλογα με το πόσο τα θεωρούσαν εθιστικά, δηλαδή δεν μπορούσαν να σταματήσουν στο ένα κομμάτι, αλλά συνέχιζαν μέχρι να νιώσουν ότι θα σκάσουν από το πολύ φαγητό.

Οι ερευνητές συγκέντρωσαν τις απαντήσεις και έβγαλαν ένα μέσο όρο για κάθε τρόφιμο. Τα κατέταξαν σε μία κλίμακα από 1 έως 7, όπου 1 είναι το λιγότερο εθιστικό τρόφιμο και 7 το περισσότερο εθιστικό.

Το πιο εθιστικό τρόφιμο απ’ όλα αναδείχθηκε η πίτσα (μέση βαθμολογία 4,01), η σοκολάτα και τα πατατάκια (με 3,73), τα μπισκότα (με 3,71) και τα παγωτά (με 3,68).

Η λιγότερο εθιστική τροφή από τις 35 αναδείχθηκε το αγγούρι με 1,53 βαθμούς, τα καρότα (με 1,60), τα φασόλια (με 1,63), τα μήλα (με 1,66) και το καφέ ρύζι (με 1,74).

Από την κατάταξη καθίσταται σαφές πως όσο πιο επεξεργασμένο και γεμάτο λίπος μαζί με ζάχαρη είναι ένα τρόφιμο, τόσο πιθανότερο είναι να προκαλεί εθισμό. Τα τρόφιμα αυτά έχουν επίσης υψηλό γλυκαιμικό φορτίο (το γλυκαιμικό φορτίο λαμβάνει υπόψη το γλυκαιμικό δείκτη ενός τροφίμου και την ποσότητα των υδατανθράκων που περιέχεται σε μια μερίδα).

Οι 20 πιο εθιστικές τροφές σύμφωνα με τις απαντήσεις

Ο εθισμός στο φαγητό είναι κάτι αμφιλεγόμενο, ωστόσο η Άσλεϋ Γκέρχαρντ, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Μίσιγκαν και επικεφαλής της μελέτης λέει πως πρόκειται για πραγματικότητα και όχι για μύθο.

Ο εθισμός στις τροφές ίσως είναι η κύρια αιτία του φαινομένου της παχυσαρκίας η οποία ουσιαστικά δεν υπήρχε στον άνθρωπο (σε επιδημικές διαστάσεις) πριν από έναν αιώνα. Μια άλλη βασική αιτία είναι η αντίσταση στη λεπτίνη που λειτουργεί κι αυτή στον εγκέφαλο αλλά με ένα τελείως διαφορετικό βιολογικό μηχανισμό.

Οι κορυφαίες τροφές για την υγεία της καρδιάς

Οι καρδιακές παθήσεις σκοτώνουν περισσότερους από 325.000 άντρες τη χρονιά, σύμφωνα με το Centers for Disease Control and Prevention. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άντρες πεθαίνουν πιο συχνά από καρδιακά προβλήματα παρά από καρκίνο, κάνοντας την καρδιά το Νο1 κίνδυνο για την ζωή τους.

Μπορείς όμως να περιορίσεις τις πιθανότητες να εμφανίσεις καρδιακά προβλήματα, αρχίζοντας από μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή που μπορεί να θωρακίσει την καρδιά σου.

Γιατί η αυξομείωση του σωματικού βάρους απειλεί την καρδιά;

Μύρτιλο

Η φλεγμονή στα τοιχώματα των αρτηριών σου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για εμφράγματα, δηλώνει ο καρδιολόγος Adam Skolnick από το NYU Langone Medical Center. Μπορείς όμως να επιβραδύνεις την διαδικασία της φλεγμονής τρώγοντας ένα φλιτζάνι μύρτιλα την ημέρα, χάρη στα αντιοξειδωτικά τους. Αν δεν μπορείς να βρεις φρέσκα, τα κατεψυγμένα είναι το ίδιο αποτελεσματικά. Πρόσθεσε τα στο πρωινό σου, στα δημητριακά ή στο γιαούρτι σου.

Παντζάρι

Αυτές οι έντονες μωβ ρίζες βοηθούν σημαντικά τη καρδιά σου, χάρη στους νιτρίτες που απελευθερώνουν στο αίμα σου, βελτιώνοντας την ροή του. Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Hypertension, τα οφέλη του παντζαριού βοηθούν στην μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Ξηροί καρποί

Τα αμύγδαλα, τα καρύδια και τα φιστίκια είναι σούπερ τροφές για την υγεία της καρδιάς σου. Οι άνθρωποι που καταναλώνουν μια χούφτα ξηρούς καρπούς 5 φορές τη βδομάδα τείνουν να πεθαίνουν λιγότερο από καρδιακά προβλήματα κατά 29%, συγκριτικά με εκείνους που τα αποφεύγουν. Οι ξηροί καρποί περιέχουν καλά λιπαρά για την καρδιά, πρωτεΐνη και φυτικές ίνες. Κατανάλωσε τα ωμά και ανάλατα για να βελτιώσεις την υγεία της καρδιάς σου.

Λιπαρά ψάρια

Ο σολομός, η σαρδέλα, ο τόνος είναι μερικά ψάρια πλούσια σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα, τα οποία όπως έχει αποδειχτεί βελτιώνουν την υγεία της καρδιάς σου. Κατανάλωσε τα 2 φορές την βδομάδα.

Ποια αθλήματα είναι καλύτερα για την καρδιά;

Όσπρια

Όλα τα όσπρια είναι πλούσια σε φυτικές ίνες τα οποία μειώνουν την χοληστερόλη σου και βελτιώνουν την καρδιά σου. Κατανάλωσε 5 με 10 γρ. φυτικών ινών την ημέρα για να κάνεις την καρδιά σου δυνατή σαν πέτρα!

Διαβάστε επίσης: Κάθε λεπτό τρεξίματος βοηθά την υγεία της καρδιάς

x
Send this to a friend