Μπορεί να μεταδοθεί ο κορωνοϊός μέσω των τροφίμων;

Του κλινικού διατροφολόγου Νίκου Καφετζόπουλου*

Όσο εξαπλώνεται ο νέος κορονοϊός, τόσο αυξάνεται και η ανησυχία του κόσμου σχετικά με τη μετάδοση του.

Το τρόφιμο είναι κάτι που θα μπαίνει πάντα στα σπίτια των ανθρώπων και πάντα θα καταναλώνεται. Έχει ιδιαίτερη σημασία λοιπόν να αποσαφηνίσουμε τη σχέση του τροφίμου με την διάδοση του ιού.

Ας δούμε τι λένε οι έρευνες και ας απαντήσουμε τα πιο κρίσιμα ερωτήματα.

Πόσο διαρκεί ο ιός στις συσκευασίες και στο φαγητό;

Τα δεδομένα για το πόσο καιρό μπορεί ο ιός να μείνει ενεργός στα τρόφιμα και τις συσκευασίες είναι περιορισμένος, αλλά γενικά τα ιικά φορτία παραμένουν ενεργά στις μη πορώδεις επιφάνειες όπως το μέταλλο και το πλαστικό και διασπώνται ταχύτερα σε οργανικές επιφάνειες όπως το χαρτόνι ή το τρόφιμο.

Μπορώ να κολλήσω το COVID-19 από το φαγητό που έχει αγγίξει κάποιος μολυσμένος από τον κορονοϊό;

Δεν υπάρχουν επί του παρόντος στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο COVID-19 μπορεί να εξαπλωθεί μέσω τροφίμων ή συσκευασίας τροφίμων. Σύμφωνα με τους μεγαλύτερους οργανισμούς υγείας και ασφάλειας τροφίμων παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένου του CDC (Αμερικάνικο Κέντρο Ελέγχου Ασθενειών) , του USDA και της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο COVID- μπορεί να διαδοθεί μέσω της συσκευασίας τροφίμων ή τροφίμων. Προηγούμενες μελέτες σε άλλους κορονοϊούς, δεν έχουν δείξει επίσης τέτοια πιθανότητα.

Είμαστε σίγουροι ότι τα τρόφιμα δεν είναι ένας φορέας της μετάδοσης COVID-19;

Όχι, δεν ξέρουμε με βεβαιότητα. Ωστόσο, υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που δείχνουν ότι τα τρόφιμα δεν είναι φορέας. Η επιδημιολογία των τροφιμογενών παθογόνων είναι καλά μελετημένη, ενώ τα κυβερνητικά δεδομένα αρχίζουν από το 1938. Η Σιγκαπούρη παρακολούθησε τους ασθενείς COVID-19 και τους υπέβαλε σε εκτεταμένες συνεντεύξεις για να προσπαθήσει να καθορίσει τα πρότυπα της εξάπλωσης. Δεν φάνηκε να έγινε καμία εξάπλωση από μολυσμένα τρόφιμα ή ποτά.

Ας πούμε ότι ένας υπάλληλος εστιατορίου βήχει κατά την προετοιμασία του φαγητού μου. Πώς θα μπορούσα να μην πάρω τον ιό από το φαγητό;

Τα δεδομένα αυτή τη στιγμή δείχνουν ότι ο κίνδυνος είναι πάρα πολύ μικρός. Μεγάλη επισκόπηση μελετών  παρατήρησης των αναπνευστικών ιών από το επιστημονικό περιοδικό Current Opion in Virology του 2018 εξηγεί ότι οι αναπνευστικοί ιοί αναπαράγονται κατά μήκος της αναπνευστικής οδού – και όχι κατά μήκος του πεπτικού σωλήνα.

Υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι που σχετίζονται με τα τρόφιμα;

Γενικά στη βιομηχανία τροφίμου, οι εργαζόμενοι είναι ειδικά εκπαιδευμένοι στην ασφάλεια και την υγιεινή. Κανονισμοί και ειδικά πρωτόκολλα ρυθμίζουν όλη την αλυσίδα. Τη θέση του νεροχύτη, τον τύπο σαπουνιού που χρησιμοποιείται σε αυτά, τη συχνότητα απολύμανσης των επιφανειών εργασίας, τη θερμοκρασία του πλυντηρίου πιάτων, τη θερμοκρασία που θα μαγειρευτούν τα τρόφιμα, τη διαδικασία καθαρισμού και αποθήκευσης κ.λπ. Οποιοδήποτε εστιατόριο ή βιομηχανία τροφίμων πρέπει να ακολουθεί όλες αυτές τις οδηγίες. Οι κυρώσεις για μη συμμόρφωση ποικίλλουν αλλά είναι πολύ αυστηρές. Καταλήγουμε λοιπόν στο εξής: Η κατανάλωση τροφίμων δεν είναι πιο επικίνδυνη από οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα εκτελείτε σε καθημερινή βάση, και στην οποία έρχεστε σε επαφή με αντικείμενα που έχουν χειριστεί άλλοι άνθρωποι. Τα πρότυπα υγιεινής που ισχύουν στις επιχειρήσεις τροφίμων καθιστούν τον κίνδυνο ακόμη μικρότερο.

Φαγητό με delivery: Οι απαντήσεις για τους φόβους και το ηθικό δίλλημα

Είναι πιο πιθανό να κολλήσω τον COVID-19 από take away, delivery ή το μαγείρεμα στο σπίτι;

Ο κύριος παράγοντας κινδύνου είναι η εγγύτητα με άλλους ανθρώπους και όχι το φαγητό καθεαυτό. Πιο πιθανό λοιπόν είναι να κολλήσετε από τον ταμία, παρά από το τρόφιμο που σας έδωσε. Υπό αυτήν έννοια, το μαγείρεμα στο σπίτι είναι ασφαλέστερο από το να πάτε στο μαγαζί να τα πάρετε. Όμως υπάρχει και κάτι άλλο. Για να μαγειρέψετε, πρέπει να πάτε σούπερ μάρκετ. Εκεί υπάρχουν άλλοι τρόποι να κολλήσετε, πχ αγγίζοντας συσκευασίες, καρότσια, ασανσέρ κλπ.

Ο μάγειρας στο τοπικό εστιατόριο σας πιθανότατα ακολουθεί αυστηρότερα πρωτόκολλα υγιεινής και ασφάλειας από ό, τι ο εργαζόμενος στις σουπερμάρκετ που φυλάσσει τα ράφια. Ένας καλός κανόνας γενικά είναι να αντιμετωπίζετε οτιδήποτε έρχεται στο σπίτι σας από έξω (φαγητό, προϊόντα, ταχυδρομείο) ως μολυσμένο. Απολυμάνατε τις συσκευασίες, πλύνετε τα χέρια σας μετά την τοποθέτησή τους στο σπίτι, ξανά πλύνετε τα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το μαγείρεμα και γενικά τηρήστε όλους τους κανόνες υγιεινής τροφίμων (διαβάστε εδώ).

Το ζέσταμα του φαγητού καταστρέφει τον ιό;

Ναι. Όπως με οποιοδήποτε βακτήριο ή ιό, το ασφαλές μαγείρεμα σκοτώνει όλους τους παθογόνους μικροργανισμούς. Και όσο υψηλότερη η θερμοκρασία, τόσο λιγότερο χρόνο θα χρειαστείτε για να μειώσετε το ιικό ή το βακτηριακό φορτίο. Με τη σαλμονέλα, για παράδειγμα, 75 ° C ζέσταμα για 5 δευτερόλεπτα, θα μειώσει το βακτηριακό φορτίο  από 100.000 βακτήρια σε 1. Λάβετε υπόψη ότι μιλάμε για τη θερμοκρασία του φαγητού, όχι του φούρνου (ένα ειδικό θερμόμετρο φαγητού θα σας βοηθήσει).

Οι θερμοκρασίες και οι χρόνοι για τους κορονοϊούς δεν έχουν ακόμη ερευνηθεί πλήρως, αλλά η βιβλιογραφία δείχνει ότι θερμοκρασία 65 ° C για τουλάχιστον 3 λεπτά είναι επαρκής. Οι ειδικοί του τομέα υποθέτουν ότι ο ιός θα ανταποκριθεί όπως και άλλοι παθογόνοι παράγοντες και ότι οι θερμότερες θερμοκρασίες θα απαιτούν μικρότερους χρόνους, αλλά προς το παρόν δεν διαθέτουμε πειραματικά δεδομένα.

Πώς μπορώ να αποστειρώσω το φαγητό μου;

Ζεστάνετε τα υγρά όπως σούπες, σάλτσες μέχρι τον βρασμό, φροντίζοντας να ανακατεύετε συχνά, ώστε να θερμαίνεται ομοιόμορφα όλη η ποσότητα. Όταν χρειαστεί, ζεστάνετε το φαγητό στον φούρνο μικροκυμάτων μέχρι το σημείο να καίει τόσο που να μη μην μπορείτε να φάτε κατευθείαν. Για τους περισσότερους φούρνους μικροκυμάτων, αυτό σημαίνει περίπου 90 δευτερόλεπτα (αλλά η ισχύς μικροκυμάτων μπορεί να ποικίλλει).Πριν βάλετε κάτι στον φούρνο, προθερμάνετε τον 205 ° C, πριν τοποθετήσετε το φαγητό.

Τρόποι για να εξοικονομήσετε χρήματα στο Super Market τις ημέρες του Κορωνοϊού  

Η «ζώνη κινδύνου» ισχύει για το SARS-CoV-2;

Ίσως να είστε εξοικειωμένοι με την έννοια της «ζώνης κινδύνου», την περιοχή θερμοκρασιών του φαγητού μεταξύ 5-60 C στην οποία αναπτύσσονται τα βακτηρίδια. Ο σωστός χειρισμός τροφίμων ορίζει τα τρόφιμα να μην μένουν περισσότερες από 2-4 ώρες μεταξύ αυτών των ζωνών θερμοκρασίας πριν από την κατανάλωση. Τα καλά νέα είναι ότι οι ιοί απαιτούν ένα κύτταρο ξενιστή για να πολλαπλασιαστούν και το φαγητό δεν είναι τέτοιος. Βέβαια θα πρέπει να συνεχίσετε να ακολουθείτε τους κανόνες ασφάλειας των τροφίμων γιατί δεν έχουν σταματήσει να υπάρχουν οι υπόλοιποι παθογόνοι μικροοργανισμοί.

Συμπέρασμα

Η κοινωνική απόσταση, η καλή υγιεινή και η αποφυγή επαφής με το πρόσωπό σας είναι οι σημαντικότερες προφυλάξεις που πρέπει να λάβετε, αλλά υπάρχει και κάτι ακόμα. Ο επαρκής ύπνος, η σωστή διατροφή (διαβάστε εδώ), η άσκηση, η διαχείριση του στρες είναι βασικότατοι παράγοντες για την υγεία σας και για την λειτουργία του ανοσοποιητικού σας. Οι μετα-αναλύσεις της επιστημονικής έρευνας δείχνουν ότι το μακροχρόνιο άγχος και η κόπωση μπορούν να αποδυναμώσουν την ανταπόκριση του ανοσοποιητικού σας συστήματος σε λοίμωξη και ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα είναι η πρώτη γραμμή άμυνας όχι μόνο ενάντια στον κοροναϊό αλλά εναντίον πλήθους άλλων παθογόνων.

Όσο δύσκολο και να είναι το να διατηρήσετε το μυαλό σας χαλαρό, τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να ασχοληθείτε με την εργασία ή με την πολιτική ή να μείνετε όλη νύχτα να ερευνάτε άρθρα για τον κορονοϊό. Χαλαρώστε και περάστε χρόνο με την οικογένειά σας.

Διαβάστε επίσης: Η κατάλληλη διατροφή για ενίσχυση του ανοσοποιητικού

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Previous ArticleNext Article

Πέντε τρόποι για να μειώσετε τη μερίδα αλλά να μην πεινάτε!

Όταν προσπαθείτε να χάσετε βάρος, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι προφανώς να τρώτε λιγότερο. Πως όμως μπορείτε να μειώσετε τις μερίδες σας χωρίς να πεινάτε; Ευτυχώς, υπάρχουν διάφορες στρατηγικές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να μειώσετε τις θερμίδες σας χωρίς να νιώθετε πείνα.

Γεμίστε με λαχανικά τουλάχιστον το μισό της μερίδας

Τα λαχανικά περιέχουν πολύ νερό και πολλές ίνες αλλά ελάχιστες θερμίδες. Αν αντικαταστήσετε το μισό των πρωτεϊνών που περιέχει ένα γεύμα σας με μη αμυλούχα λαχανικά μπορείτε να φάτε τον ίδιο όγκο των τροφίμων και παράλληλα να έχετε μειώσει τις συνολικές θερμίδες.  Δοκιμάστε να μειώσετε τις μερίδες σας από άλλες τροφές και να συμπληρώσετε με λαχανικά και δεν θα βγείτε χαμένοι.

Φάτε πρωτεΐνες με κάθε γεύμα

Η επιστήμη έχει επανειλημμένα δείξει ότι η πρωτεΐνη στα γεύματα αυξάνει το αίσθημα της πληρότητας. Μια μελέτη που έγινε το 2012 εξέτασε τις επιδράσεις της κατανάλωσης των γευμάτων υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες σε σχέση με το αίσθημα της πληρότητας. Οι συμμετέχοντες έτρωγαν γεύματα με 20-30% των θερμίδων να από πρωτεΐνες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έτρωγαν πλούσια σε πρωτεΐνες γεύματα αισθάνθηκαν πληρέστερα, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, σε σύγκριση με τις φορές που τα γεύματά τους περιείχαν το μισό αυτού του ποσοστού πρωτεϊνών. Εστιάστε σε άπαχες πηγές πρωτεϊνών όπως τα αυγά, τα πουλερικά χωρίς πέτσα, τα γαλακτοκομικά, τα θαλασσινά και τα ψάρια. Οι πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης είναι επίσης καλές επιλογές.

Πίνετε νερό μαζί με τα γεύματα

Η κατανάλωση χυμών ή αναψυκτικών μαζί με τα γεύματά σας από την μία δεν σας χορταίνει και από την άλλη σας «φορτώνει» με επιπλέον θερμίδες.  Σε μια πρόσφατη μελέτη φάνηκε πως τα άτομα που έπιναν περίπου 2 φλυτζάνια (500 ml) νερό πριν από το πρωινό έτρωγαν περίπου 13% λιγότερο σε σχέση με όσους δεν έπιναν καθόλου νερό πριν από το φαγητό.  Πιείτε νερό μαζί με το γεύμα σας. Θα ξεδιψάσετε χωρίς πρόσληψη επιπλέον θερμίδων.

Ιδέες για σνακ από ρεβίθια για να “κόψετε” το αίσθημα της πείνας

Χρησιμοποιήστε μικρότερα πιάτα και πιρούνια

Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά το μέγεθος που έχουν τα σκεύη φαγητού σας επηρεάζει το πόσο τρώτε. Μέσω ερευνών έχει διαπιστωθεί ότι οι άνθρωποι έχουν την τάση να γεμίζουν τα πιάτα τους σε ένα 70% της πληρότητάς τους ανεξάρτητα από το μέγεθός τους. Συνεπώς, όσο μεγαλύτερο είναι το πιάτο σας τόσο περισσότερο θα τρώτε. Άλλες έρευνες έχουν διαπιστώσει πως πολλοί άνθρωποι τρώνε περισσότερο αν κρατάνε ένα μεγάλο πιρούνι και λιγότερο αν χρησιμοποιούν ένα μικρό. Εκμεταλλευτείτε τη δύναμη της ψευδαίσθησης και χρησιμοποιήστε μικρότερο πιάτο και σκεύη. Η ίδια μερίδα θα σας φανεί μεγαλύτερη.

Κάντε πικάντικα τα γεύματά σας

Σε μια πρόσφατη μελέτη, οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν πικάντικο κόκκινο πιπέρι ως μέρος του φαγητούς τους έτρωγαν 190 θερμίδες λιγότερες σε σχέση με γεύματα τα οποία δεν ήταν πικάντικα. Επίσης, μια έρευνα που διενεργήθηκε πάνω σε 10 υπέρβαρους άνδρες διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες ένιωθαν λιγότερο πεινασμένοι όταν κατανάλωναν γεύματα με πικάντικη γεύση. Κάντε το φαγητό σας να… καίει. Θα χορτάσετε πολύ πιο εύκολα.

Διαβάστε επίσης: Έτσι θα χάσεις βάρος αν δεν θες να κάνεις δίαιτα

Ιδέες για σνακ από ρεβίθια για να “κόψετε” το αίσθημα της πείνας

Της Μαρίας Μεντζέλου*

Τα ρεβίθια είναι ένα πολύ σημαντικό όσπριο που καταναλώνεται παγκοσμίως. Τα ρεβίθια καλλιεργούνται πάνω από 8000 χρόνια, με πρώτη να βρίσκεται η καλλιέργεια των φασολιών, δεύτερη να είναι του αρακά και τρίτη να ακολουθεί εκείνη αυτών.

Η ανάγκη λοιπόν που ξεκίνησε τη δημιουργία σνακ με βάση τα ρεβίθια, εξαιτίας:

  1. Της εξαιρετικής τους περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, υδατάνθρακες, φυτικές ίνες και μέταλλα.
  2. Έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
  3. Διαθέτουν χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
  4. Έχει βρεθεί ότι σχετίζονται με μείωση του κινδύνου των χρόνιων ασθενειών, όπως είναι τα καρδιαγγειακά, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, μερικοί τύποι καρκίνων και η διαχείριση του σωματικού βάρους.
  5. Η προώθηση της κατανάλωσης οσπρίων βάσει των συστάσεων διατροφής, δεδομένου ότι αν συνδυαστούν με κάποιο αμυλούχο τρόφιμο πετυχαίνουν πλήρες προφίλ αμινοξέων.
  6. Υπάρχει ανάγκη για μείωση της κατανάλωσης κρέατος και ταυτόχρονη αύξηση της κατανάλωσης των φυτικής προέλευσης τροφίμων και πρωτεϊνών.
  7. Με το μαγείρεμα βελτιώνεται σημαντικά η ποιότητα της πρωτεΐνης που περιέχουν μιας και καταστρέφονται ή και απενεργοποιούνται οι παράγοντες που δε διευκολύνουν την πέψη τους.

Γιατί είναι τα σνακ σημαντικά;

Μελέτες δείχνουν ότι το αίσθημα της πείνας παρουσιάζει τη μέγιστη της αύξηση μεταξύ 5 μ.μ. – 9 μ.μ., ενώ τα μικρότερα επίπεδα της είναι 1 π.μ. έως 5 π.μ. Αυτές οι ενδείξεις βασίζονται στους μηχανισμούς ρύθμισης της πείνας και πιο συγκεκριμένα στην έκκριση των ορμονών που σχετίζονται με αυτή. Οι βασικότεροι εκπρόσωποι αυτών των ορμονών είναι από τη ορεξιογόνος ορμόνη γκρελίνη και από την άλλη η ανορεξιογόνος ορμόνη λεπτίνη.

Συνεπώς, η κατανάλωση ενός σνακ τις απογευματινές ώρες μπορεί να φανεί ιδιαιτέρως σημαντική. Έτσι, μπορούν να γίνουν ένα μέσο ούτως ώστε να ρυθμιστεί η πείνα και διατροφική συμπεριφορά, καταλήγοντας λοιπόν στην επιλογή υψηλής διατροφικής αξίας σνακ.

Στις πρόσθετες θετικές τους επιδράσεις είναι η συνεισφορά των απογευματινών σνακ στον κιρκάδιο κύκλο των ορμονών της πείνας και στον περιορισμό των φυσιολογικών αυξήσεων της πείνας που συμβαίνουν τη νύχτα, βελτιώνοντας ταυτόχρονα και τη διατροφική πρόσληψη.

Γιατί χάνεις κιλά τρώγοντας όσπρια;

Τα οφέλη snacking

Αν τα σνακ λοιπόν κυμαίνονται σε 1 – 2 φορές ημερησίως, ποικίλλουν και είναι σχεδιασμένα τότε μπορεί:

  1. Να συμβάλλουν στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας της διατροφής
  2. Να προλάβουν την υπερκατανάλωση τροφής
  3. Να βοηθήσουν στη διαχείριση του σωματικού βάρους
  4. Να έχουν θετικό αντίκτυπο στο μεταβολισμό σε σύγκριση με την κατανάλωση μεγαλύτερων σε όγκο γευμάτων σε μικρότερη συχνότητα

Για τα παιδιά

Η κακή φήμη των σνακ στα παιδιά βασίζεται στην επιλογή ή και υπερβολική κατανάλωση τροφίμων που είναι υψηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες, λίπος ή και ζάχαρη, συμβάλλοντας στην αύξηση του σωματικού βάρους των παιδιών.

Ωστόσο, χρειάζονται τα σνακ στα παιδιά προκειμένου να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες τόσο σε θερμίδες όσο και σε θρεπτικά συστατικά.

Ως «έξυπνα» σνακ θέτουν σε προτεραιότητα την άπαχη πρωτεΐνη, τα φρούτα, τα λαχανικά και το νερό. Ακόμα σημαντικά θρεπτικά συστατικά που έχουν θέση ως σνακ είναι τα δημητριακά προϊόντα ολικής αλέσεως, τα γαλακτοκομικά προϊόντα ή και κάποια πηγή άπαχης πρωτεΐνης

Ιδέες για σνακ

1. Χούμους: Ο βασιλιάς των ρεβιθιών

Είναι ένα άλειμμα ρεβιθιών που προέρχεται από μαγειρεμένα και λιωμένα ρεβίθια τα οποία έχουν ενωθεί με ταχίνι, ελαιόλαδο, χυμό λεμονιού και μπαχαρικά.

Το χούμους, επειδή είναι παράγωγο των ρεβιθιών είναι πολύ καλή πηγή όχι μόνο πρωτεΐνης, φυτικών ινών, ανθεκτικού αμύλου, πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, βιταμινών, μετάλλων και ιδιαιτέρως φυλλικού οξέος, ασβεστίου, μαγνησίου και καλίου.

2. Ψητά ρεβίθια: Η βασική συνταγή

Τα ψητά ρεβίθια είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα προσθήκη που μπορείς να κάνεις στα σνακ σου και να τους δώσεις πολλές και διαφορετικές παραλλαγές χάρη στην πληθώρα των μπαχαρικών που μπορείς να χρησιμοποιήσεις.

Η βασική συνταγή είναι να απλώσεις σε αντικολλητικό χαρτί βρασμένα και καλά στραγγισμένα ρεβίθια και να τα ψήσεις για 40 – 45 λεπτά, ανακατεύοντας ανά τέταρτο στους 200 βαθμούς Κελσίου. Μόλις τα βγάλεις από το φούρνο πρόσθεσε τον αγαπημένο σου συνδυασμό σε μπαχαρικά. Μερικές ιδέες είναι:

  • Θυμάρι – Αλάτι,
  • Κάρυ – Ξύσμα πορτοκαλιού,
  • Πιπέρι – Ξύσμα λεμονιού
  • Σκόρδο – Παρμεζάνα και αν προτιμάς κάτι γλυκό μπορείς να κάνεις με κανέλα – κακάο.

3. Μπισκότα με ζύμη από ρεβίθια: Η new age προσέγγιση

Ουσιαστικά, έρχονται να αντικαταστήσουν τη χρήση του αλευριού. Πώς; Κράτησε στην άκρη βρασμένα και στραγγισμένα ρεβίθια και με τη βοήθεια ενός πολυμίξερ μπλένταρε τα χωρίς να τα κάνεις σούπα. Στη συνέχεια, προσθέτεις κανονικά τα υλικά που θα έβαζες στα κλασσικά σου μπισκότα και θα κερδίσεις μια εκδοχή τους εξίσου νόστιμη, με αυξημένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες.

Διαβάστε επίσης: Το superfood που κοστίζει λίγο και κάνει πολλά!

Η Μαρία Μεντζέλου είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, απόφοιτη του τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), στο Life Coaching (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) και στο NLP (Πανεπιστήμιο Αιγαίου). Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

x
Send this to a friend