Χαλβάς: Το παραδοσιακό… superfood με τα τεράστια οφέλη

Χαλβάς: Το παραδοσιακό... superfood με τα τεράστια οφέλη

Του Κωνσταντίνου Μπακόπουλου*

Πόσες θερμίδες έχει ο χαλβάς; Πόση ποσότητα να καταναλώσω; Ποια είναι η διατροφική του αξία; Αν αναζητάτε τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα τότε δεν έχετε παρά να συνεχίσετε την ανάγνωση.

Ο χαλβάς αποτελεί αναμφισβήτητα το πιο διαδεδομένο γλυκό της νηστείας και όχι μόνο. Η ιστορία του είναι μακροχρόνια καθώς αποτελεί παραδοσιακό γλυκό εδώ και αρκετές γενιές. Όσον αφορά την ονομασία του φαίνεται να προέρχεται από την αραβική λέξη «hulw» (χαλβά), που σημαίνει γλυκό.

Στο κείμενο που ακολουθεί θα δούμε μαζί τα κυριότερα είδη χαλβά, τα υλικά, τη διατροφική τους αξία αλλά και τα οφέλη από την κατανάλωσή τους ώστε να κάνετε την κατάλληλη επιλογή στο τραπέζι της σαρακοστής.

Ποια είναι τα είδη του χαλβά;

Τα κυριότερα είδη χαλβά που συναντάμε σήμερα στην αγορά είναι:

  • Ο χαλβάς από ταχίνι (σησαμένιος)
  • Ο χαλβάς από αλεύρι
  • Ο Σιμιγδαλένιος

Ποια είναι η διατροφική αξία του χαλβά;

Τα τρία είδη χαλβά που μόλις αναφέραμε διαφέρουν σημαντικά στα υλικά παρασκευής τους με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται και η θερμιδική και η θρεπτική τους αξία. Πάμε λοιπόν να δούμε ποια είναι η διατροφική αξία τους καθενός ξεχωριστά.

halvas apo taxini diatrofikh aksia kai thermides

Χαλβάς από ταχίνι (σησαμένιος)

Ο χαλβάς από ταχίνι ή αλλιώς σησαμένιος χαλβάς έχει ως βασικά υλικά

  • το ταχίνι,
  • το μέλι και
  • τους ξηρούς καρπούς

Ποια οφέλη προσφέρει στην υγεία και τη διατροφή μας;

Καλά λιπαρά και λιγνάνες για την υγεία της καρδιάς

Λόγω της περιεκτικότητάς του σε ταχίνι και σε ξηρούς καρπούς μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη για την υγεία. Αρχικά, αποτελεί  πηγή μονοακόρεστων και πολυακόρεστων «καλών» λιπαρών οξέων, τα οποία συμβάλλουν στην καλή λειτουργία της καρδιάς και την προστασία από την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Ταυτόχρονα, ο σησαμένιος χαλβάς, είναι πλούσιος σε λιγνάνες. Οι λιγνάνες ανήκουν στην κατηγορία των φυτοοιστρογόνων, ενώσεων δηλαδή που μιμούνται τη δράση των γυναικείων ορμονών και φαίνεται να δρουν ευεργετικά για την υγεία της καρδιάς.

Ασβέστιο, μαγνήσιο και φώσφορος για γερά οστά

Επιπροσθέτως, ο σησαμένιος χαλβάς είναι καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου και φωσφόρου, συστατικά απαραίτητα για την υγεία των οστών τη λειτουργία του μυϊκού και του νευρικού συστήματος.

Όσον αφορά το μυϊκό σύστημα, λόγω των ξηρών καρπών ο χαλβάς αποτελεί καλή πηγή πρωτεϊνών ιδίως στην περίοδο της νηστείας όπου οι ζωικές πρωτεΐνες απουσιάζουν από τη διατροφή.

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β για ενέργεια

Επιπλέον, περιέχει  βιταμίνες Β1, Β2 και νιασίνη οι οποίες ενισχύουν την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και συμβάλλουν στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών και την παραγωγή ενέργειας.

Ποιο είναι όμως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του;

Το μεγαλύτερο ίσως πλεονέκτημα του χαλβά έναντι των υπολοίπων γλυκών είναι η αντικατάσταση της ζάχαρης με μέλι. Το μέλι αποτελεί καλύτερη γλυκαντική ουσία η οποία προσδίδει έντονη γλυκιά γεύση και σε αντίθεση με τη ζάχαρη μας εφοδιάζει με βιταμίνες, μικροθρεπτικά συστατικά και φυσικά σάκχαρα.

Tip: Ελέγξτε την ετικέτα του χαλβά που αγοράζετε αποφύγετε όσους περιέχουν σιρόπι γλυκόζης ή φρουκτόζης στην ετικέτα και επιλέξτε κάποιον που να περιέχει μέλι ως γλυκαντικό.

Πόσες θερμίδες περιέχει ο σησαμένιος χαλβάς;

Ο σησαμένιος χαλβάς στην αγορά υπάρχει με μία ευρεία γκάμα γευστικών επιλογών που περιλαμβάνουν χαλβά με κακάο, με βανίλια, με μαστίχα με ξηρούς καρπούς, με σοκολάτα, κ.α. Η διατροφική τους αξία συνοψίζεται στον πίνακα που ακολουθεί:

Διατροφική αξία / 30γρ σησαμένιου χαλβά
Γεύση Ενέργεια (kcal) Υδατάνθρακες (γρ) Σάκχαρα (γρ) Λιπαρά (γρ) Κορεσμένα (γρ)
Με κακάο 4,14 13,53 11,1 9,57 2,19
Με βανίλια 4,23 13,71 11,4 9,96 1,98
Με καρύδια & μέλι 4,02 14,7 13,95 9,81 1,68
Με σοκολάτα 4,02 12,93 10,8 10,44 2,61
Πόσο μπορώ να καταναλώσω;

Ο χαλβάς αποτελεί ένα «θερμιδικά πυκνό» τρόφιμο καθώς σε μικρή ποσότητα περιέχει αρκετές θερμίδες. Ως εκ τούτου, μία καλή ποσότητα είναι αυτή των 30γρ, όσο δηλαδή το μέγεθος ενός σπιρτόκουτου, 1-2 φορές την ημέρα ανάλογα τις ημερήσιες ανάγκες σας.

Tip: Αν δυσκολεύεστε να αντισταθείτε και να καταναλώσετε μικρή ποσότητα αποφύγετε να αγοράσετε τη μεγάλη συσκευασία. Πλέον, υπάρχουν συσκευασίες των 30γρ που θα σας βοηθήσουν να έχετε τον έλεγχο της μερίδας που καταναλώνετε!

paradosiakos xalvas me aleuri

Χαλβάς από αλεύρι: Η παραδοσιακή επιλογή

Αναπολώντας στιγμές της παιδικής μου ηλικίας από το σπίτι της γιαγιάς μου την περίοδο της νηστείας δε θα μπορούσα να μην αναφέρω την εκδοχή του χαλβά από αλεύρι. Πρόκειται για μία παραδοσιακή συνταγή η οποία παρασκευάζεται με βασικά υλικά:

  • το αλεύρι
  • το ελαιόλαδο
  • την κανέλα
  • το καρύδι
  • το πετιμέζι

Σερβίρετε σε μικρές μερίδες σχηματισμένες στο χέρι με το κουτάλι.

Ποια είναι η διατροφική αξία του χαλβά με αλεύρι;

Ελαιόλαδο & καρύδια για την υγεία της καρδιάς

Αρχικά, λόγω του ελαιόλαδου είναι πλούσιος σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.

Ως εκ τούτου εμφανίζει θετικές επιδράσεις στην υγεία της καρδιάς η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών της διατροφής μας με μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά βελτιώνει τα λιπίδια του αίματος και μειώνει την ολική αλλά και την LDL «κακή» χοληστερόλη.

Επιπλέον, είναι μία εξαιρετική πηγή φαινολικών αντιοξειδωτικών που προστατεύουν τα λιπίδια του αίματος, και την LDL «κακή» χοληστερόλη, από την οξείδωση μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για δημιουργία αθηρωματικής πλάκας.

Τέλος, χάρις στα καρύδια περιέχει απαραίτητα ακόρεστα λιπαρά οξέα τα οποία συμβάλλουν επίσης θετικά στην υγεία της καρδιάς.

Πετιμέζι για γλυκιά γεύση και σίδηρο

Ως γλυκαντικό στην περίπτωση του χαλβά από αλεύρι χρησιμοποιείται το πετιμέζι. Όπως και στο σησαμένιο χαλβά η αντικατάσταση της ζάχαρης αναβαθμίζει τη διατροφική του αξία.

Το πετιμέζι είναι το σιρόπι που παρασκευάζεται βράζοντας και ξαφρίζοντας τον χυμό των πατημένων σταφυλιών (τον μούστο). Η αντικατάσταση της ζάχαρης από πετιμέζι εφοδιάζει το χαλβά από αλεύρι με βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο και σίδηρο.

Κανέλα σύμμαχος στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη

Τέλος ο χαλβάς από αλεύρι περιέχει κανέλα η οποία φαίνεται να έχει αντιμικροβιακή και αντιθρομβωτική δράση καθώς και θετικές επιδράσεις στη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ.

xalvas simigdalenios diatrofh kai thermides

Σιμιγδαλένιος Χαλβάς: Είναι το ίδιο υγιεινός;

Ας περάσουμε τώρα στο σιμιγδαλένιο χαλβά. Εδώ τα υλικά διαφοροποιούνται αρκετά καθώς ο σιμιγδαλένιος χαλβάς παρασκευάζεται χρησιμοποιώντας κυρίως:

  • σιμιγδάλι
  • ζάχαρη
  • λάδι ή βούτυρο
  • αμύγδαλα

Πολλές φορές θεωρείται ως πιο υγιεινή επιλογή καθώς περιέχει λιγότερες θερμίδες από το σησαμένιο. Ωστόσο, όπως σε κάθε τρόφιμο έτσι ο και στο χαλβά δε θα πρέπει να αξιολογούμε μόνο τη «θερμιδική πυκνότητα» αλλά και τη «θρεπτική πυκνότητα» του τροφίμου.

Υλικά και διατροφική αξία

Ο σιμιγδαλένιος χαλβάς παρασκευάζεται με βούτυρο. Το γεγονός αυτό αυξάνει την περιεκτικότητά του σε κορεσμένα λιπαρά τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν την «κακή» (LDL) χοληστερόλη και την αθηρωματική πλάκα και σχετίζονται με την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Επιπλέον, στην παρασκευή του χρησιμοποιείται αρκετή ποσότητα ζάχαρης η οποία το μόνο που προσφέρει στον οργανισμό μας είναι «κενές θερμίδες» αφού μας προσδίδει μόνο ενέργεια χωρίς κανένα θρεπτικό συστατικό.

Με δεδομένα όλα τα προηγούμενα είναι σαφές πως λόγω των υλικών του άρα και της ποιότητας των θερμίδων δεν αποτελεί εξίσου θρεπτική επιλογή όσο ο σησαμένιος χαλβάς αλλά και ο χαλβάς με αλεύρι!

Tip: Αν ωστόσο προτιμάτε το σιμιγδαλένιο, φτιάξτε το δικό σας, μειώνοντας την ποσότητα της ζάχαρης και αντικαθιστώντας το βούτυρο με μαργαρίνη που περιέχει και βούτυρο ή ελαιόλαδο!

Τι να κρατήσετε;

Ο χαλβάς αποτελεί μία υγιεινή επιλογή γλυκού για την περίοδο της νηστείας και όχι μόνο.  Επιλέξτε χαλβά από ταχίνι (σησαμένιο) ή χαλβά με αλεύρι καθώς λόγω των υλικών παρασκευής τους υπερτερούν σε θρεπτικά συστατικά και προσφέρουν ευεργετικά οφέλη για την υγεία. Απολαύστε το χαλβά έχοντας πάντα κατά νου τη συχνότητα και το μέγεθος της μερίδας.

Καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση!

Διαβάστε ακόμα: Χαλβάς: Ποιος είναι ο ιδανικός για όσους αθλούνται;


*Ο Κωνσταντίνος Μπακόπουλος είναι απόφοιτος του τμήματος Διαιτολογίας – Διατροφής του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Κρήτης. Εργάζεται με την επιστημονική ομάδα του medNutrition και παρέχει διαιτολογικές υπηρεσίες στην περιοχή της Αττικής. To άρθρο δημοσιεύτηκε στο www.mednutrition.gr


Previous ArticleNext Article

Γιατί πρέπει όσοι αθλούνται να αυξάνουν το αλάτι το καλοκαίρι;

Γιατί πρέπει όσοι αθλούνται να αυξάνουν το αλάτι το καλοκαίρι;

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε αυξημένες απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών, εξαιτίας της εντονότερης εφίδρωσης.

Έτσι, η τακτική και επαρκής αναπλήρωσή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εύρυθμη λειτουργία και απόδοση του οργανισμού.

Ωστόσο, η παραπάνω ανάγκη συχνά παρερμηνεύεται, με αποτέλεσμα πολλοί να υποστηρίζουν ότι το καλοκαίρι θα πρέπει να αυξάνεται η πρόσληψη αλατιού, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κατάχρησή του.

Για ποιους ισχύει…

Στην πραγματικότητα, θα λέγαμε πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ισχύει μόνο για ειδικές περιπτώσεις ατόμων που πραγματοποιούν άσκηση υψηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας σε πολύ θερμό περιβάλλον.

Για ένα μέσο ενήλικα όμως, η τακτική κατανάλωση υγρών σε συνδυασμό με τη συνήθη πρόσληψη αλατιού είναι αρκετή για να καλύψει πλήρως και τις ανάγκες της θερινής περιόδου και δεν πρέπει να κάνει υπερβολές.

Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε πως το μεγαλύτερο μέρος της ημερήσιας πρόσληψης νατρίου-αλατιού προέρχεται από τα επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια της μέρας και είναι ήδη αρκετά υψηλότερη από αυτή που ορίζουν οι συστάσεις διεθνών οργανισμών για την προστασία της υγείας και την πρόληψη της υπέρτασης και άλλων χρόνιων νοσημάτων.

Διαβάστε ακόμα: Εννέα υγιεινά και θρεπτικά σνακ χωρίς αλάτι 

Γιατί η ενυδάτωση με φρούτα είναι καλύτερη από ότι με σκέτο νερό;

Γιατί η ενυδάτωση με φρούτα είναι καλύτερη από ότι με σκέτο νερό;

Γράφει ο Σάββας Τσανασίδης*

Ενυδάτωση του σώματος είναι η αποκατάσταση μιας ποσότητας ύδατος του, που μπορεί να έχει χαθεί από αυτό (π.χ. λόγω εξάτμισης του ιδρώτα). Πολύ σημαντική λοιπόν κρίνεται η ενυδάτωση του οργανισμού μας, ιδιαίτερα τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες που διανύουμε, είτε αθλούμαστε, είτε όχι.

Η σημασία των ηλεκτρολυτών

Όπως μας διδάσκουν τα βιβλία της βιοχημείας η σωστή ενυδάτωση συμβαίνει μόνο παρουσία ηλεκτρολυτών όπως το Νάτριο και το Κάλιο! Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για να απορροφήσουμε το νερό που πίνουμε πρέπει αυτό φυσικά να περιέχει ηλεκτρολύτες!

Τα φρούτα για παράδειγμα μπορούν να μας ενυδατώσουν καλύτερα από το νερό, καθώς περιέχουν: 90-98% νερό, αλλά και ηλεκτρολύτες όπως Νάτριο, Κάλιο, Μαγνήσιο! Γι’ αυτό καταναλώνουμε πάντα αρκετά φρούτα και λαχανικά το καλοκαίρι!

Ιδιαίτερα επίσης για εμάς που προσθέτουμε κάποιο φίλτρο στη βρύση μας, το οποίο αφαιρεί αρκετά από τα μέταλλα που αυτό φυσικώς περιέχει, μπορούμε να το συμπληρώσουμε με ηλεκτρολύτες.

Για παράδειγμα μπορούμε να:


• Γεμίσουμε μια μπουκάλα νερό, δροσερό ή παγωμένο
• Να προσθέσουμε μέσα φέτες από καθαρισμένο αγγούρι και λεμόνι και να το πιούμε κατά τη διάρκεια της ημέρας!

Άλλος τρόπος είναι να έχουμε πάντοτε κάποιο φρούτο μαζί μας (όπως μια μπανάνα) που μπορούμε άμεσα να καταναλώσουμε.

Καλοκαιρινά φρούτα όπως καρπούζι και πεπόνι είναι ιδιαίτερα υγιεινά και θρεπτικά και πρέπει οπωσδήποτε να συνυπάρχουν στο διαιτολόγιο μας (ιδιαίτερα στα παιδιά μας που μπορεί να αφυδατωθούν αρκετά εύκολα)!

Διαβάστε ακόμα: Υπερενυδάτωση: Γιατί όσοι αθλούνται δεν πρέπει να το παρακάνουν με το νερό;


*Ο Σάββας Τσανασίδης σπούδασε Διατροφή και Διαιτολογία στο ΑΤΕΙΘ Θεσσαλονίκης.


Πόσο υγιεινές είναι τελικά οι λεγόμενες… υπερτροφές;

Πόσο υγιεινές είναι τελικά οι λεγόμενες... υπερτροφές;

Οι προσδοκίες από τα εξωτικά φρούτα της νότιας Αμερικής, τα ασιατικά γκότζι μπέρι αλλά και τα ρόδια είναι πολύ μεγάλες. Αποκαλούνται υπερτροφές ή σούπερ φουντ όπως τα συναντάμε συχνά και η κατανάλωσή τους συμβάλλει στην καλή υγεία, το αδυνάτισμα και την ευεξία.

«Μπορούν να θεραπεύσουν, να προλάβουν ασθένειες και να αυξήσουν το αίσθημα ευεξίας» αναφέρεται σε ένα βιβλίο, το οποίο περιλαμβάνει τις 50 καλύτερες υπερτροφές. Από τότε που εδραιώθηκε αυτή η τάση πριν από μερικά χρόνια στη Γερμανία, προερχόμενη από τις ΗΠΑ, όλο και περισσότερα σχετικά προϊόντα βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ και όχι μόνο. Τι ακριβώς όμως είναι μια υπερτροφή;

Δεν υπάρχουν νομικά κατοχυρωμένες προδιαγραφές για το ποιες τροφές μπορούν να αποκαλούνται υπερτροφές, όπως δηλώνει η Άντγιε Γκαλ από τη Γερμανική Εταιρεία για τη Διατροφή στη Βόννη. «Γενικά ως υπερτροφές χαρακτηρίζονται εκείνες οι τροφές, οι οποίες είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και κυρίως φρούτα και λαχανικά». Οι σούπερ τροφές είναι συχνά πλούσιες σε βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία και αντιοξειδωτικά.

Στοιχεία που ενισχύουν την καλή υγεία του οργανισμού. Τα γκότζι μπέρι, οι σπόροι τσία και το ρόδι είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Ωστόσο και τα τοπικά μύρτιλα, οι τσουκνίδες, τα κυνόροδα αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία.

Αυξάνεται ο τζίρος των τοπικών υπερτροφών

Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα ως υπερτροφές θεωρούνταν τροφές από μακρινές εξωτικές χώρες δεν είναι τυχαίο, σύμφωνα με την Ρεγκίνα Άσμαν από το Κέντρο Καταναλωτών της Βρέμης. Ο συνδυασμός εξωτικού και καλής υγείας ερεθίζει τη φαντασία πολλών ανθρώπων. Ωστόσο η ειδικός πιστεύει πως αυτά τα εξωτικά φρούτα δεν είναι απαραίτητα.

Όποιος τρέφεται σωστά και ισορροπημένα, καταναλώνει πολλά φρούτα και λαχανικά που υπάρχουν και στη δική μας ήπειρο δεν έχει ανάγκη από τις μακρινές εξωτικές υπερτροφές. Εκτός αυτού τα προϊόντα από άλλες ηπείρους μπορεί να κρύβουν και κινδύνους αφού μπορεί να μην πληρούν τα ποιοτικά στάνταρ που ισχύουν στην Ευρώπη. Ακόμη διαφημίσεις που ισχυρίζονται ότι το ρόδι βοηθάει στην εμμηνόπαυση και στον καρκίνο του προστάτη δεν πρέπει να γίνονται άκριτα πιστευτές.

Το τελευταίο διάστημα πάντως φαίνεται ότι οι πλούσιες σε θρεπτικά στοιχεία τροφές που υπάρχουν στην Ευρώπη γίνονται ολοένα και πιο αγαπητές. Ο τζίρος των σπόρων τσία και άλλων εξωτικών σπόρων αυξήθηκε στη Γερμανία για παράδειγμα από τον Μάρτιο του 2017 μέχρι τον Μάρτιο του 2018 κατά 17%. Ο τζίρος για τον λιναρόσπορο το ίδιο διάστημα αυξήθηκε κατά 23%.

Οι ειδικοί πάντως συμφωνούν πως αυτό που απαιτείται για τη διατήρηση της καλής υγείας είναι μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε βιταμίνες και θρεπτικά στοιχεία.

Διαβάστε ακόμα: 10 superfoods της… διπλανής πόρτας που σας αδυνατίζουν!

Πηγή: DW – Έλεν Χόφμαν

Send this to a friend