Σε ποιον είναι χρήσιμα τα συμπληρώματα διατροφής;

Συμπληρώματα Διατροφής: Γιατί και για ποιους;

Η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής εμφανίζει μια όλο και αυξανόμενη τάση τα τελευταία χρόνια λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος του κοινού για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής αλλά και δεδομένων των σύγχρονων συνθηκών ζωής που συχνά δεν επιτρέπουν την ισορροπημένη διατροφή.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές και έρευνες εταιριών δημοσκόπησης, η αγορά συμπληρωμάτων διατροφής παγκοσμίως προβλέπεται να φτάσει τα 180 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2020, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,4%. Μάλιστα, ο τζίρος από την αγορά συμπληρωμάτων για τη δεκαετία 2007-2017 διπλασιάστηκε σε σύγκριση με προηγούμενη περίοδο.

Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής;

Σύμφωνα με τον ΕΟΦ (άρθρο 2 της ΚΥΑΥ1/127962/03):

«Ως συμπληρώματα διατροφής νοούνται τα διατροφικά προϊόντα αρμοδιότητας ΕΟΦ με σκοπό τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας, τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών (δηλαδή βιταμίνες και ιχνοστοιχεία), ή άλλων ουσιών με θρεπτικές ή φυσιολογικές επιδράσεις (πχ βρώσιμα εκχυλίσματα φυτών και άλλα συστατικά φυσικής προέλευσης με θρεπτικά συστατικά όπως βιταμινούχα, μέταλλα, αμινοξέα, πρωτεΐνες αντιοξειδωτικές ουσίες κτλ), μεμονωμένων ή σε συνδυασμό και τα οποία διατίθενται στο εμπόριο σε δοσιμετρικές μορφές (κάψουλες, δισκία, φακελάκια σκόνης, φύσιγγες υγρού προϊόντος, φιαλίδια με σταγονόμετρο κλπ) που προορίζονται να ληφθούν σε προμετρημένες μικρές μοναδιαίες ποσότητες.»

Στα συμπληρώματα διατροφής, ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται τα προϊόντα Ειδικής Διατροφής που αποτελούν προϊόντα για αθλητές, δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους, ειδικών ιατρικών σκοπών, κλπ.

Η πώληση και διαφήμιση συμπληρωμάτων διατροφής διέπεται από αυστηρούς κανονισμούς, ορισμένους από τον ΕΟΦ και σε εναρμόνιση με την EFSA, την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (όσον αφορά τους ισχυρισμούς υγείας που τα συνοδεύουν). Σύμφωνα με αυτούς τους κανονισμούς:

  • Τα συμπληρώματα διατροφής δεν θα πρέπει να φέρουν θεραπευτικές ή προληπτικές ενδείξεις αντιμετώπισης νόσου όπως αυτές που αναγράφονται σε φάρμακα, καθώς ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός σε μία ισορροπημένη διατροφή.
  • Θα πρέπει πάντα να «καθίσταται σαφές στον καταναλωτή ότι το διαφημιζόμενο προϊόν δεν υποκαθιστά τη «συνήθη δίαιτα», δηλαδή την ενδεδειγμένη και ισορροπημένη διατροφή, αλλά τη συμπληρώνει. Τούτο επιτυγχάνεται για παράδειγμα, με ευκρινείς και ευανάγνωστες επισημάνσεις, όπως «το παρόν δεν υποκαθιστά την ισορροπημένη διατροφή».
  • Τα συμπληρώματα διατροφής δεν αξιολογούνται ούτε εγκρίνονται από τον ΕΟΦ παρά μόνο του γνωστοποιούνται και τους γίνεται κατασταλτικός έλεγχος. Έτσι, οποιαδήποτε αναφορά σε προϊόντα που είναι «εγκεκριμένα» από τον ΕΟΦ θεωρείται παραπλανητική.
  • Η πώλησή τους μπορεί να γίνει αποκλειστικά από φαρμακεία ή καταστήματα τα οποία πωλούν τυποποιημένα τρόφιμα.

Πόσο συχνά χρησιμοποιούν οι Έλληνες συμπληρώματα διατροφής;

Η Ελλάδα φαίνεται να είναι από τις πλέον αναπτυσσόμενες αγορές συμπληρωμάτων διατροφής, ειδικά μετά το «άνοιγμα» της αγοράς και τη δυνατότητα διάθεσης συμπληρωμάτων διατροφής σε όλα τα καταστήματα με τυποποιημένα προϊόντα εκτός από τα φαρμακεία όπου πωλούνταν παραδοσιακά. Έτσι, το 2017 η Ελλάδα κατείχε τη 2η θέση παγκοσμίως όσον αφορά το ρυθμό αύξησης κατανάλωσης συμπληρωμάτων και την 1η στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου και Καταναλωτικών Αγαθών) το 2018, 1 στους 2 καταναλωτές αναφέρει πως χρησιμοποιεί κάποιο συμπλήρωμα διατροφής, με κύρια αιτία για αυτό την πεποίθησή του ότι θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του. Πρωταρχική σημασία στην απόφαση για έναρξη λήψης κάποιου συμπληρώματος διατροφής φαίνεται ότι αποτελεί η ενημέρωση γύρω από τις επιδράσεις τους στην υγεία. Επιπλέον, 3 στους 4 από όσους δεν λαμβάνουν κάποιο συμπλήρωμα διατροφής τώρα, επιθυμούν να το κάνουν.

Όσον αφορά το είδος των συμπληρωμάτων που προτιμούν οι Έλληνες, αυτά περιλαμβάνουν κατά σειρά τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα (29%), τα προβιοτικά (17%), το ασβέστιο (15%) και το μαγνήσιο (14%), ενώ από τις βιταμίνες οι Έλληνες φαίνετια να λαμβάνουν κυρίως βιταμίνη C και D (από 19% αντίστοιχα) και καθώς και το σύμπλεγμα βιταμινών Β (9%).

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μόλις το 32% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι τα συμπληρώματα διατροφής είναι περιττά εφόσον ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή.

Σε ποιον είναι χρήσιμα τα συμπληρώματα διατροφής;

Παρ’ ότι μία πλήρης και ισορροπημένη διατροφή μπορεί να παρέχει στον οργανισμό τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά, εντούτοις, τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό βοηθό για αρκετές ομάδες ανθρώπων που, είτε λόγω οργανικών προβλημάτων (δυσαπορρόφηση, αυξημένες ανάγκες κλπ) είτε λόγω περιοριστικής διατροφής (χορτοφάγοι κλπ) είναι σε υψηλό κίνδυνο για διατροφικές ελλείψεις.

Σε κάποιες, μάλιστα, από αυτές τις περιπτώσεις τα συμπληρώματα διατροφής θεωρούνται σχεδόν απαραίτητα. Ενδεικτικά, τα συμπληρώματα διατροφής θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα σε:

  • Άτομα που λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή, η οποία επηρεάζει την απορρόφηση συγκεκριμένων βιταμινών και ιχνοστοιχείων
  • Ειδικοί πληθυσμοί, όπως οι έγκυες, οι θηλάζουσες μητέρες και οι ηλικιωμένοι, στους οποίους υπάρχει αυξημένη ανάγκη για συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά
  • Καπνιστές, οι οποίοι έχουν αυξημένες ανάγκες σε αντιοξειδωτικά
  • Άτομα που ακολουθούν περιοριστικές δίαιτες με στόχο την απώλεια βάρους, για παρατεταμένα διαστήματα
  • Χορτοφάγους, όπου αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα από το ημερήσιο διαιτολόγιο για μεγάλο διάστημα
  • Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, όπου είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η επαρκής πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών (σίδηρος, φυλλικό οξύ κλπ)
  • Αθλητές και αθλούμενους, ανάλογα με το προπονητικό επίπεδο, τον προπονητικό στόχο και την ποιότητα της διατροφής τους

Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα συμπληρώματα διατροφής και σε ποιους ανθρώπους «ταιριάζουν»;

Παρακάτω σας αναφέρουμε τα 5 πιο συχνά συμπληρώματα διατροφής και τις περιπτώσεις ανθρώπων που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη λήψη τους.

Συμπληρώματα σιδήρου

Χρησιμεύουν ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, όπου η έλλειψη σιδήρου είναι πολύ συχνή. Καθ’ ότι ο σίδηρος αποτελεί ένα από τα πιο «δύσκολα» συστατικά από θέμα απορρόφησης και βιοδιαθεσιμότητας, το συμπλήρωμα είναι συχνά μονόδρομος. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • Έγκυες,
  • γυναίκες με μεγάλη απώλεια αίματος κατά την έμμηνο ρύση,
  • χορτοφάγοι ή άτομα που νηστεύουν μεγάλα διαστήματα,
  • άτομα που νιώθουν ανεξήγητη κόπωση σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα (υπνηλία, απώλεια μαλλιών, σπάσιμο νυχιών κλπ)

Συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D

Και τα δύο είναι απαραίτητα για την καλή υγεία των οστών και δίνονται συχνά μαζί σε άτομα με οστεοπενία. Ειδικά η έλλειψη βιταμίνης D έχει λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με οστεοπενία,
  • παιδιά, βρέφη λόγω αυξημένων αναγκών,
  • ηλικιωμένα άτομα λόγω ελλιπούς έκθεσης στον ήλιο, αυστηρά χορτοφάγοι (vegan) που δεν καταναλώνουν καμία πηγή ασβεστίου και βιταμίνης D

Συμπλήρωμα ω-3 λιπαρών οξέων ή ιχθυελαίου

Τα ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν πολυακόρεστα λιπαρά που έχουν μελετηθεί αρκετά για την επίδρασή τους στην υγεία, ιδιαίτερα της καρδιάς, και είναι τα κύρια λιπαρά που περιέχουν τα ιχθυέλαια. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με δυσλιπιδαιμίες (υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL),
  • άτομα με ελλιπή διατροφή σε ω-3 λιπαρά οξέα

Συμπλήρωμα βιταμίνης Β12

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ωστόσο η έλλειψή της ακούγεται όλο και πιο συχνά τελευταία. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • ηλικιωμένοι (λόγω μειωμένης απορρόφησης της βιταμίνης), χορτοφάγοι

Προβιοτικά

Τα προβιοτικά αποτελούν μικροοοργανισμούς της φυσιολογικής εντερικής χλωρίδας, οι οποίοι συντελούν στην βέλτιστη γαστρεντερική λειτουργία. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με γαστρεντερικές ενοχλήσεις (μετεωρισμό, δυσκοιλιότητα κλπ) με ή χωρίς εγκατεστημένο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου

Πότε πρέπει να λάβω κάποιο συμπλήρωμα διατροφής;

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι σημαντικό να λαμβάνονται έπειτα από συμβουλή ιατρού ή πτυχιούχου Διαιτολόγου, αφότου έχει εντοπιστεί (βάσει ειδικών εξετάσεων ή κλινικής αξιολόγησης) έλλειψη σε κάποιο θρεπτικό συστατικό ή εφόσον υπάρχει λόγος ώστε να θεωρείται χρήσιμο.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνα, οι Έλληνες δηλώνουν ότι σε ποσοστό 77% ενημερώνουν τον ιατρό τους για τη λήψη κάποιου συμπληρώματος, ωστόσο, σε ποσοστό 33% δεν εμπιστεύονται την κρίση του σχετικά με αυτό ή θεωρούν ότι έχει ελλιπείς γνώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να γίνεται υπό παρακολούθηση και με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα καθώς η υπερβολική λήψη αρκετών βιταμινών και ιχνοστοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα από αυτά. Ένας ειδικός επιστήμονας μπορεί να σας συμβουλέψει κατάλληλα.


*Η Μέμα Λαμπροπούλου είναι Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, απόφοιτος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Εργάζεται στο Ευτροφία, το πρώτο διατροφικό εργαστήρι στην Πάτρα. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο www.mednutrition.gr


Διαβάστε ακόμα: Συμπληρώματα διατροφής: Γιατί μια κάψουλα δεν θα γίνει ποτέ φαΐ

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Τροφές που είναι καλό να αποφεύγουμε όταν έχουμε άδειο στομάχι!

Τι δεν πρέπει να τρως όταν το στομάχι σου είναι τελείως άδειο!

Υπάρχουν κάποιες τροφές που καλό θα ήταν να αποφεύγεις όταν το στομάχι σου είναι άδειο. Κάποιες προκαλούν απλά ενόχληση και άλλες λίγο πιο σοβαρές διαταραχές.

Σε κάθε περίπτωση, είναι καλό να γνωρίζουμε τι μας πειράζει, ειδικά όταν φεύγουμε από το σπίτι για δουλειά ή για μια αθλητική δραστηριότητα.

Ας δούμε, λοιπόν, ποιες είναι αυτές και γιατί δεν πρέπει να τις καταναλώνουμε με άδειο το στομάχι!

Μπανάνες

Μπορεί να είναι γευστικές και να κάνουν πολύ καλό στον οργανισμό μας ωστόσο αν φάμε μια μπανάνα με άδειο στομάχι τα επίπεδα μαγνήσιου στον οργανισμό αυξάνονται δυσανάλογα και αυτό με τη σειρά του προκαλεί ανισορροπίες στα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.

Φυσικά αυτό δεν ισχύει αν έχεις τρέξει αρκετά χιλιόμετρα, αφού σε αυτή την περίπτωση χρειάζεσαι τόσο το μαγνήσιο όσο και το κάλιο της μπανάνας η οποία είναι το φρούτο του δρομέα.

Τσάι και καφές

Ο καφές και το πράσινο τσάι περιέχουν πολύ ισχυρά αντιοξειδωτικά και ίσως να αποτελούν το κλειδί για την μακροζωία! Υπάρχει όμως ένα αλλά, το τσάι και ο καφές περιέχουν σημαντικές ποσότητες οξέων που μπορεί να επηρεάσουν τα τοιχώματα του στομάχου όταν δεν έχουμε φάει. Δεν ισχύει το ίδιο για όλους τους ανθρώπους. Αλλά γενικότερα προσέξτε το.

Πικάντικα φαγητά

Κανένας δεν μπορεί να αντισταθεί στις πικάντικες γεύσεις! Όταν τις τρώμε, όμως, με άδειο στομάχι, οι ισορροπίες των οξέων αλλάζουν και μπορεί να προκληθεί κάποια αντίδραση στα τοιχώματα- τις περισσότερες φορές κράμπες.

Αναψυκτικά

Το ανθρακικό μπορεί να αντιδράσει με τα οξέα του στομάχου και να προκαλέσει ναυτία ή καούρα. Γενικώς η ζάχαρη με το ανθρακικό δεν έχει καλές συνέπειες στο στομάχι μας, ειδικά όταν αυτό είναι άδειο.

Ντομάτες

Τα οξέα που περιέχουν οι ντομάτες μπορεί να αναμειχθούν με τα φυσικά οξέα του στομάχου αυξάνοντας την πιθανότητα συσσώρευσης αλατιού στους ιστούς. Γενικότερα οι ντομάτες μπορούν να προκαλέσουν την κίνηση των λίθων, ενώ οι λιαστές μπορούν να προκαλέσουν πέτρες στα νεφρά. Γενικώς η ντομάτα, ενώ είναι εξαιρετική τροφή με πλούσιες ιδιότητες, δεν πρέπει να καταναλώνεται με άδειο στομάχι, ειδικά από κάποιες κατηγορίες ανθρώπων που έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία.

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Καθημερινές συνήθειες που δεν ξέρετε ότι καταστρέφουν τον μεταβολισμό σας

Όσο μεγαλώνουμε γίνεται όλο και πιο κατανοητό ότι ο μεταβολισμός σας γίνεται όλο και πιο αργός. Μάλιστα, σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Public Health Nutrition», η γήρανση σχετίζεται με την προοδευτική μείωση του βασικού μεταβολικού ρυθμού.

Ταυτόχρονα, πολλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν τους ρυθμούς του μεταβολισμού μας ακόμη περισσότερο.

Παρ’ όλα αυτά δεν χρειάζεται να αποδεχθείτε αυτή την πραγματικότητα και να μην παλέψετε για να αλλάξει. Κόψτε τις παρακάτω συνήθειες και θα δείτε τον μεταβολισμό και τα επίπεδα ενέργειας σας να βελτιώνονται.

Η παράλειψη του πρωινού

Η κατανάλωση θρεπτικού πρωινού είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να ξεκινήσετε τη μέρα σας. Επειδή ο μεταβολισμός σας επιβραδύνεται κατά τη διάρκεια του ύπνου, το φαγητό μπορεί να τον πυροδοτήσει και να σας βοηθήσει να κάψετε περισσότερες θερμίδες όλη την ημέρα. Σύμφωνα με το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Rush, «όταν τρώτε πρωινό, λέτε στο σώμα σας ότι υπάρχουν πολλές θερμίδες που πρέπει να έχετε για την ημέρα. Όταν παραλείπετε το πρωινό, το μήνυμα που παίρνει το σώμα σας είναι ότι πρέπει να διατηρήσει και όχι να κάψει τυχόν εισερχόμενες θερμίδες».

Γιατί έχει… φρενάρει ο μεταβολισμός σας;

Το να τρώτε λάθος πρωινό

Το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας και δεν πρέπει να το υποτιμάτε. Μην τρώτε απλά ένα ντόνατ ή κάτι αντίστοιχα φτωχό. Επιλέξτε κάτι με πλήρη πρωτεΐνη και φυτικές ίνες όπως τα αυγά, το γιαούρτι ή η φρυγανιά ολικής αλέσεως με φυστικοβούτυρο.

Η υπερβολική καθιστική ζωή

Αν κάνετε καθιστική δουλειά και πηγαίνετε στη δουλειά σας με αμάξι τότε κινδυνεύετε να οδηγηθείτε σε μια ιδιαιτέρως καθιστική ρουτίνα, γεγονός που σημαίνει ότι ο μεταβολισμός σας μπορεί να υποφέρει. Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου «το να κάθεστε για μεγάλο χρονικό διάστημα επιβραδύνει τον μεταβολισμό, ο οποίος επηρεάζει την ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει το σάκχαρο του αίματος, την αρτηριακή πίεση και να διασπά το σωματικό λίπος».

Δεν πίνετε πολύ νερό

Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism», οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση περίπου 2 ποτηριών νερού αυξάνει το μεταβολικό ρυθμό κατά 30%. Θα πρέπει λοιπόν να πίνετε νερό καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας και το πρόσθετο όφελος από αυτό είναι ένας ενισχυμένος μεταβολισμός.

Κοιμάστε σε υπερβολικά ζεστό περιβάλλον

Μια μικρή μελέτη διαπίστωσε ότι το να κοιμάστε σε ένα δροσερό δωμάτιο -είτε αφήνετε τον κλιματισμό να λειτουργεί το καλοκαίρι είτε μειώνετε τη θερμότητα πριν κοιμηθείτε το χειμώνα- θα μπορούσε να αυξήσει τα επίπεδα του λεγόμενου καφέ λίπους, το οποίο καίει θερμίδες για να παράγει θερμότητα. Η ιδανική θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας, σύμφωνα με την έρευνα αυτή είναι οι 19ºC.

Τα oκτώ SOS για την ενεργοποίηση του μεταβολισμού μας

Δεν κοιμάστε αρκετά

Ένας κακός βραδινός ύπνος είναι αρκετός για να σας αφήσει νωθρούς, γεγονός που κάνει πιο πιθανό το να φάτε υπερβολικά. Αν μαζευτούν αρκετές τέτοιες νύχτες στη σειρά – ή εν γένει μια ζωή με ανεπαρκή ύπνο – η επιστήμη δείχνει ότι μπορεί να ακολουθήσει μειωμένος μεταβολισμός και ορμονικές ανισορροπίες.

Διαβάστε επίσης: Έχει μπλοκάρει ο μεταβολισμός μου;

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend