Από τι καθορίζεται η σωματοδομή του ανθρώπου;

Omid Armin on Unsplash

Της Παρασκευής Κουστουράκη

Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης για πάρα πολλά χρόνια. Το μεγαλείο και η ποικιλία του, ακόμη και σήμερα, εντυπωσιάζουν. Ξεκινώντας από απλά κύτταρα οδηγούμαστε, μέσω ιστών και οργάνων, στον πολύπλοκο και σοφό ανθρώπινο οργανισμό.

Ποιοι βασικοί παράγοντες καθορίζουν τη δομή του σώματος μας;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η συνένωση πολλών όμοιων κυττάρων οδηγεί στη δημιουργία ιστών (π.χ. μυϊκός), οι οποίοι με τη σειρά τους συνθέτουν τα όργανα (π.χ. στομάχι). Όταν τα όργανα αυτά συντονιστούν, οδηγώντας σε μια προκαθορισμένη λειτουργία, έχουμε τα συστήματα (π.χ. πεπτικό).

Οι κυριότεροι ιστοί του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο μυϊκός, ο ερειστικός ή συνδετικός, ο επιθηλιακός και ο νευρικός. Τα οστά, το αίμα και ο λιπώδης ιστός αποτελούν υποκατηγορίες του συνδετικού ιστού. Οι ιστοί οι οποίοι, σε μεγαλύτερο βαθμό, θα διαμορφώσουν τη σωματοδομή και τελικά την εξωτερική εμφάνιση είναι: τα οστά, ο λιπώδης και ο μυϊκός ιστός.

Όλα τα προαναφερόμενα αποτελούν κοινό παρανομαστή σε όλους τους ανθρώπους. Η διαφοροποίηση έγκειται στη συνύπαρξη των ιστών αυτών, στην υπεροχή του ενός έναντι του άλλου, αλλά και στη μορφή που έχει καθένας από αυτούς.

Κληρονομικότητα (γενετικό υλικό) και περιβάλλον φαίνεται πως αποτελούν τους δύο πιο σημαντικούς παράγοντες που καθορίζουν τη μορφή αλλά και την αλληλεπίδραση των ιστών αυτών.

Τι δείχνουν οι μελέτες;

Στην προσπάθεια να διαπιστωθεί η επίδραση του γενετικού υλικού τόσο στο σωματικό βάρος όσο και στη σωματική σύσταση (ποσοστιαίες αναλογίες μυϊκού ιστού, λιπώδους ιστού, οστών και υπόλοιπης μάζας) πραγματοποιήθηκαν μελέτες σε δίδυμα, σε οικογένειες με φυσικούς απογόνους, καθώς και σε οικογένειες με υιοθετημένους απογόνους.

1. Για τα γονίδια

Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Αν και δεν είναι δυνατόν να στηριχτούν με απόλυτη βεβαιότητα φαίνεται πως, τόσο το ποσοστό του λίπους όσο και η κατανομή του, βρίσκονται υπό ισχυρό γενετικό έλεγχο. Αναφορικά με το σκελετό καθώς και το μέγεθος των οστών, τα δεδομένα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκα και οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν, και εδώ, άγνωστοι. Τα γονίδια, για παράδειγμα, που καθορίζουν το ύψος φαίνεται πως είναι πολυάριθμα, ενώ η στιγμή της τελικής ωρίμανσης των οστών πιθανότατα διαφέρει σε άτομα διαφορετικών φυλών. Οι γενετικοί παράγοντες πιστεύεται πως καθορίζουν το 50-80% της διαφορετικότητας της άλιπης μάζας (μυϊκή μάζα και οστά). Επιπλέον, οι παράγοντες που επιδρούν στη σύνθεση και τη σύσταση της μυϊκής μάζας (όπως ορμόνες, ο αυξητικός παράγοντας κ.ά.) έχουν και αυτοί σαφή γενετικό προκαθορισμό.

2. Για το περιβάλλον

Εκτός από τα γονίδια, το περιβάλλον – όπως είπαμε – διαδραματίζει και αυτό το δικό του ρόλο, με τις γυναίκες να επηρεάζονται περισσότερο από αυτό. Οι διατροφικές συνήθειες, καθώς και η σωματική δραστηριότητα, αποτελούν τους δύο πιο μελετημένους περιβαλλοντικούς παράγοντες που σχετίζονται με τη δομή του σώματος.

Μελέτες του παρελθόντος, που συνέκριναν την επίδραση διάφορων περιβαλλοντικών παραγόντων (διατροφική πρόσληψη υδατανθράκων και λίπους, κάπνισμα, κοινωνικοοικονομική κατάσταση) στην ολική και την κοιλιακή κατανομή του λίπους, κατέληξαν πως η σωματική δραστηριότητα είχε ισχυρότερη επίδραση. Επιπλέον, η επίδρασή της εξαρτάται από το είδος και τη διάρκεια της άσκησης, το φύλο και το τμήμα του σώματος στο οποίο εφαρμόζεται.

3. Σωματική δραστηριότητα

Σημαντική επίδραση έχει η σωματική δραστηριότητα και στα οστά. Η μακροχρόνια άσκηση, μέτριας έντασης, κατά την παιδική ηλικία, φαίνεται ότι αυξάνει τόσο την οστική μάζα, όσο και το μέγεθος των οστών. Το είδος και η διάρκεια της άσκησης επιδρούν και στη μυϊκή μάζα. Για παράδειγμα, αν και δεν έχει διευκρινιστεί απόλυτα ο μηχανισμός, η άσκηση αντίστασης οδηγεί σε αύξηση της μυϊκής μάζας. Ταυτόχρονα, υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις για την αλληλεπίδραση μυϊκής και οστικής μάζας. Ενδέχεται μέχρι την ενηλικίωση, η αύξηση του μεγέθους των μυών που προκαλείται από την προπόνηση, να οδηγεί σε μεγαλύτερη οστική μάζα και σε αύξηση του μεγέθους των οστών.

4. Διατροφή

Ο δεύτερος περιβαλλοντικός παράγοντας που επιδρά στη σωματοδομή, όπως προαναφέρθηκε, είναι η διατροφή. Ποικίλα τρόφιμα και θρεπτικά συστατικά έχουν μελετηθεί. Αν και τα αποτελέσματα παραμένουν ακόμα αμφίβολα, ίσως μέσω της τροφής να μπορούμε να τροποποιήσουμε ελαφρώς και κατά κάποιο τρόπο τη δομή του σώματος.

Πιθανότατα, η μεγάλη ποικιλία γλυκών, σνακς, ορεκτικών, λιπαρών υλών (βούτυρο, dressings) και υδατανθράκων υψηλού γλυκαιμικού δείκτη σε συνδυασμό, μαζί με την έλλειψη ποικιλίας λαχανικών, να οδηγούν σε συσσώρευση σωματικού λίπους. Ενδέχεται, η παραπάνω συσχέτιση, να οφείλεται στην υψηλή ενεργειακή πυκνότητα των τροφών αυτών. Επιπλέον, η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου φαίνεται ότι σχετίζεται με μικρότερο ποσοστό τόσο ολικού όσο και κοιλιακού λίπους σε υγιείς ενήλικες. Επίσης, έρευνα σε 926 γυναίκες στο Ιράν κατέληξε πως η χαμηλή πρόσληψη βιταμίνης C, καθώς και η αυξημένη πρόσληψη λίπους οδηγούν σε συσσώρευση κοιλιακού λίπους (Azadbakht et al. 2008).

Η μελέτη της επίδρασης της τροφής στα οστά ξεκινά από την εμβρυϊκή ηλικία. Μελετώντας τη διατροφή της εγκύου και την επίδρασή της στο μωρό, έγινε φανερό πως τα επίπεδα βιταμίνης D της μητέρας επηρέαζαν το μέγεθος των οστών του παιδιού. Σε γενικές γραμμές, η διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κυρίως η πρόσληψη σιδήρου, μαγνησίου και βιταμίνης C, επιδρά στο ύψος του παιδιού. Σημαντικές ηλικιακές περίοδοι αποτελούν επίσης η βρεφική και εφηβική ηλικία. Η διατροφή στις ηλικίες αυτές, πιθανότατα και η πρωτεϊνική πρόσληψη, επηρεάζουν σημαντικά το ύψος. Η πρωτεϊνική πρόσληψη αποτελεί, εκτός αυτού, και σημαντικό παράγοντα αύξησης της μυϊκής μάζας. Άλλωστε, η αυξημένη πρωτεϊνική πρόσληψη αποτελεί μια από τις συνηθέστερες τεχνικές όσων επιθυμούν την αύξηση του μυϊκού ιστού τους.

Συμπερασματικά

Οστά, μυϊκή μάζα και λιπώδης ιστός λοιπόν, αποτελούν τα τρία σημαντικότερα τμήματα του ανθρώπινου σώματος που τελικά θα διαμορφώσουν τη δομή του. Αναμφίβολα, το γενετικό υλικό έχει τον πρώτο λόγο. Τα γονίδια καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό, τη μορφή, αλλά και τις αλληλεπιδράσεις των ιστών αυτών. Παρ’ όλα αυτά, το περιβάλλον αποτελεί έναν εξίσου σημαντικό παράγοντα που υπεισέρχεται και επιδρά σταδιακά, και αυτό, στο σώμα. Άσκηση και διατροφή έχουν τη δύναμη να τροποποιήσουν και να βελτιώσουν, σε κάποιο βαθμό, όσα τα γονίδια έχουν προκαθορίσει.

Διαβάστε επίσης: Γιατί ο σωματότυπος καθορίζει την διατροφή και την προπόνησή σας;

Πηγή: www.mednutrition.gr

Previous ArticleNext Article

Πάνω από 20 σπουδαίοι ομιλητές & συμμετέχοντες από 23 χώρες στο Front Runners 3.0

Ένα μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα, διαδικτυακό συνέδριο για το αθλητικό management διοργανώθηκε από την πολυβραβευμένη ActiveMedia Group και το Sports Management Society του Deree – Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, την Πέμπτη 21, την Παρασκευή 22 και το Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021. Πάνω από 20 επιφανείς ομιλητές από 5 χώρες συναντήθηκαν στο web conference “Front Runners in Sports Management 3.0” με περισσότερους από 450 συμμετέχοντες από 23 διαφορετικές χώρες, 90 φοιτητές και πάνω από 200 εταιρείες, που σχετίζονται με την αθλητική βιομηχανία.

Η αθλητική βιομηχανία ήρθε πιο κοντά

Η ΜΟΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Α.Ε.Ε., επίσημη εισαγωγέας της Porsche AG στην Ελλάδα, στήριξε το συνέδριο ως Gold Sponsor, προωθώντας την ελληνική και διεθνή αθλητική βιομηχανία με τη συμμετοχή διακεκριμένων ομιλητών από όλο τον κόσμο. Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο, είχαν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για την Taycan, την πρώτη, αμιγώς ηλεκτροκίνητη Porsche.

Το web conference “Front Runners in Sports Management 3.0” καινοτόμησε με την υποστήριξη της Samsung Electronics Hellas ως Official Technology Partner.

Digital Platform Partner του συνεδρίου ήταν η LiveOn (του ομίλου εταιρειών ethosGROUP). Η πλατφόρμα του συνεδρίου συνέβαλλε στη δικτύωση επαγγελματιών του χώρου και σπουδαστών που πραγματοποίησαν μεταξύ τους πάνω από 950 νέες επαφές, 130 συνομιλίες και 50 βίντεο-κλήσεις.

Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου

Την Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2021, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις ομιλίες:

  • του Chief Strategy Officer της ActiveMedia Group, η οποία κατέχει τον τίτλο του back to back Sports Marketing Agency of the Year στην Ελλάδα, κ. Θεμιστοκλή Καρβουντζή, ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «ο αθλητισμός ηγείται πάντα δίνοντας το παράδειγμα και το ίδιο οφείλει να κάνει και η αθλητική επιχειρηματικότητα τώρα μετά την πανδημία» ενώ μίλησε και για τη Vitamin N, «το να περνάμε δηλαδή τουλάχιστον 30 λεπτά της μέρας μας στη φύση» καθώς και για το γεγονός πως «δραστηριότητες όπως το ποδήλατο και το τρέξιμο είναι εκ φύσεως δραστηριότητες στις οποίες τηρούνται οι αποστάσεις ασφαλείας»,
  • του Head of Digital & 360 Advertising της The Newtons Laboratory, κ. Πάνου Αλεφραγκή, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας περιεχομένου σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες αναλύοντας τα επιτυχημένα παραδείγματα των συλλόγων της Barcelona και της Chelsea,
  • του εμπορικού διευθυντή της ΠΑΕ ΟΦΗ, κ. Λεωνίδα Παπαβασιλάκη, όπου μεταξύ άλλων ανάπτυξε τη σημασία του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λειτουργεί και παράγει τις ιδέες της μία ΠΑΕ, καθώς και το πόσο ανθεκτική οφείλει να είναι ώστε να μπορέσει να αντέξει στις εξωτερικές πιέσεις που δέχεται,
  • της CSR & Events Manager της κορυφαίας εταιρείας GameTech στην Ελλάδα Kaizen Gaming, κας. Ιωάννας Κοζαδίνου, που παρουσίασε το επιτυχημένο CSR πρόγραμμα “Iroes” και αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην εθελοντική συμμετοχή της ομάδας των Gaimers που «συμβάλλουν δίνοντας αξία στο παιχνίδι»,
  • του παγκόσμιου πρωταθλητή στα 400μ. με εμπόδια, Περικλή Ιακωβάκη, που αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην επιτυχημένη πρακτική της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Στίβου να συμμετέχουν μέλη της Επιτροπής Αθλητών στη λήψη αποφάσεων, έχοντας δικαίωμα ψήφου,
  • και του Hall of Fame προπονητή του μπάσκετ Rick Pitino, ο οποίος για πρώτη φορά μίλησε για τη συμμετοχή του στο επενδυτικό σχήμα αγοράς της Πο-Ορτέζ, ενώ ανέλυσε την κίνηση της ΚΑΕ Παναθηναϊκός να δώσει τα ηνία στους Φραγκίσκο Αλβέρτη και Δημήτρη Διαμαντίδη αλλά και τον λόγο που ήρθε στον Παναθηναϊκό. Τέλος, έκλεισε σημειώνοντας ότι «όταν σταματάς να μαθαίνεις, σταματάς να ηγείσαι».

Η δεύτερη ημέρα του συνεδρίου

Την Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2021, η ημέρα συνεχίστηκε με απόλυτη επιτυχία με τις ομιλίες:

  • του Chief Sales & Marketing Officer του Sani/Ikos Group, κ. Αντώνη Αβδελά, που παρουσίασε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τη μοναδική ακαδημία τένις Rafa Nadal Tennis Centre που λειτουργεί στο Sani Resort και ανέφερε ότι «στην επιτυχία αυτής της αρμονικής συνεργασίας μεταξύ του Rafa Nadal και του Sani Resort συνέβαλαν οι κοινές αρχές των δύο πλευρών όπως η οικογένεια, η φιλική διάθεση, η καλοσύνη, η ειλικρίνεια, η τελειότητα και η σημασία στη λεπτομέρεια».
  • του θρύλου της Ρεάλ Μαδρίτης καθώς και συνιδρυτή του γυμναστήριου F45 Madrid, Joe Arlauckas, που μίλησε για την αλυσίδα γυμναστηρίων F45 και το πόσο τον βοήθησε εν μέσω της πανδημίας Covid-19, ενώ ανέφερε μεταξύ άλλων πως «σε έναν χρόνο από σήμερα θα ήθελα να γυρίσω και να πω ότι διέλυσα τον κορωνοϊό»
  • του Γενικού Διευθυντή του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας, Δρ. Μάκη Ασημακόπουλου, ο οποίος περιέγραψε τη Νο.1 διοργάνωση αθλητικού τουρισμού στην Ελλάδα λέγοντας ότι «αγκαλιάσαμε την ευρύτερη κοινωνία μετατρέποντας τον αγώνα σε ένα όχημα κοινωνικής αλληλεγγύης», και
  • του Έλληνα CEO του Basketball Champions League, κ. Πατρίκ Κομνηνού, που μεταξύ άλλων ανέφερε πως «επιλέξαμε την Αθήνα για το Final 8, γιατί η αντίδραση της Ελλάδας στην πανδημία του Covid-19 ήταν υποδειγματική και καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρώπη εκείνη την περίοδο».

Η τρίτη ημέρα του συνεδρίου

Το Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021, ήταν η τρίτη και τελευταία μέρα που ενθουσίασε τους συμμετέχοντες με:

  • την άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση πάνω στο θέμα της ισότητας των φύλων ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, μεταξύ της Karen Irish, πρώην Associate Director of Government Relations στην Ολυμπιακή & Παραολυμπιακή Επιτροπή των Η.Π.Α., που ανέφερε ότι «δίνεται πολύ σημαντική έμφαση στις γυναίκες στον αθλητισμό, στην Ολυμπιακή & Παραολυμπιακή Επιτροπή, η Πρόεδρος είναι γυναίκα, η Διευθύνων Σύμβουλος είναι γυναίκα», μαζί με την πρώην αθλήτρια μπάσκετ, αθλητική δημοσιογράφο και δυναμική ρεπόρτερ της EuroLeague, Θεοδώρα Παντέλη, που μεταξύ άλλων τόνισε προς τις γυναίκες «να μην φοβάστε τίποτα και να έχετε γνώσεις, καθώς αυτές θα σας προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες στο να διακριθείτε αλλά και μεγαλύτερη διάρκεια στην καριέρα σας».

και τις παρουσιάσεις:

  • του Senior Vice President of Global Motorsport της Nielsen Sports, Nigel Geach, που υπό τον συντονισμό του κορυφαίου και έμπειρου δημοσιογράφου από τον χώρο του αυτοκινήτου, Τάκη Πουρναράκη, ανέφερε ότι «οι χορηγοί της Formula 1 πέραν από το αντικείμενο της προβολής τους, πρέπει να υποστηρίζουν με περισσότερες ενέργειες τη χορηγία τους»,
  • του Founder & CEO της Wait Time, Zack Klima, ο οποίος τόνισε τη σημασία της χρήσης της τεχνολογίας στη μετά Covid-19 εποχή, σημειώνοντας επίσης πως «η τεχνητή νοημοσύνη που εφαρμόζουμε παρακολουθεί τις κινήσεις των σωμάτων και όχι τα ίδια τα πρόσωπα»,
  • του Bobby Goldwater από το πανεπιστήμιο του Georgetown, που μεταξύ άλλων σημείωσε πως «αποτελεί προνόμιο το να διδάσκω, να αλληλεπιδρώ με τους φοιτητές και να μοιράζομαι μαζί τους τις γνώσεις μου»,
  • καθώς και του President of Business Operations των Cleveland Cavaliers, του νεότερου προέδρου ομάδας του NBA, Nic Barlage, που μεταξύ άλλων ανέφερε ότι «στους Cavs βλέπουμε τις αντιξοότητες ως ευκαιρίες και όχι ως προκλήσεις» και πως «δίνουμε σημασία σε αξίες όπως η ανθρωπιά, η ισότητα, η εκπαίδευση και η ενότητα, πραγματοποιώντας κάποιες φορές ενέργειες χωρίς οικονομικό όφελος και όλα αυτά χάρη σε ένα χαρισματικό management team».

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, χαιρετισμό απηύθυναν ο Υπουργός Τουρισμού, κ. Χάρης Θεοχάρης, ο Υφυπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού, κ. Λευτέρης Αυγενάκης, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα κ. Geoffrey R. Pyatt, η Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, κα. Άντζελα Γκερέκου, ο Προέδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, κ. Ισίδωρος Κούβελος καθώς και η Επίκουρη Καθηγήτρια & Συντονίστρια Προγράμματος Αθλητικής Διοίκησης του Deree – Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Δρ. Στέλλα Λειβάδη.

Δείτε εδώ τα συνολικά highlights του συνεδρίου: https://youtu.be/meAc3IMaLgI

Οι ομιλίες του συνεδρίου θα είναι διαθέσιμες on demand μέσω της επίσημης πλατφόρμας, για όσους είχαν ήδη κάνει εγγραφή στο ακόλουθο link: https://frontrunners-sportsmanagement.liveon.tech/stages ή για όσους κάνουν ακόμα και τώρα εγγραφή.

Την παραγωγή του συνεδρίου ανέλαβε η πολύπειρη ομάδα της ActiveMedia Group και το κορυφαίο ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα της χώρας, το Deree – Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος.

Μύθος ή αλήθεια ότι παχαίνουμε όταν τρώμε πριν τον βραδινό ύπνο;

Photo by Igor Miske on Unsplash

Ένας ιδιαιτέρως διαδεδομένος ισχυρισμός σχετικά με τις διατροφικές μας συνήθειες είναι αυτός που λέει πως τα μεταμεσονύκτια γεύματα εμποδίζουν την προσπάθειά μας να χάσουμε βάρος.

Οι υποστηρικτές της θέσης πως το βραδινό φαγητό μας παχαίνει βασίζουν τον ισχυρισμό τους στο ότι αν κάποιος ξυπνήσει το πρωί έχοντας φάει ακριβώς πριν κοιμηθεί, τότε αν ζυγιστεί θα διαπιστώσει πως έχει βάλει κιλά. Αυτό είναι αληθές. Ο λόγος ωστόσο για αυτό δεν έχει να κάνει με την ώρα που έχετε φάει, ούτε με το γεγονός ότι οι θερμίδες που προστίθενται στον οργανισμό λίγο πριν κοιμηθούμε δεν καίγονται ποτέ.

Το σώμα μας καίει έναν μεγάλο αριθμό των θερμίδων που προσλαμβάνουμε μέσα από την αναπνοή μας, τον ιδρώτα που παράγουμε καθώς και την ούρηση. Αυτό σημαίνει πως όταν ξυπνάμε το πρωί, το σώμα μας δεν έχει προλάβει ακόμα να κάψει την τροφή που πήραμε ακριβώς πριν κοιμηθούμε και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο η ζυγαριά μας δείχνει με παραπάνω κιλά.

Τροφές και ροφήματα που σε κρατάνε ξύπνιο το βράδυ όπως ο καφές

Κατά την διάρκεια της ημέρας ωστόσο, το σώμα μας θα ακολουθήσει έτσι  κι αλλιώς την προβλεπόμενη διαδικασία του. Και αυτό ανεξάρτητα από το αν έχουμε κοιμηθεί φαγωμένοι ή νηστικοί. Με μια ακόμα… επίσκεψη στη ζυγαριά αφού έχει κυλήσει για λίγο η μέρα άλλωστε, θα διαπιστώσετε πως έχετε επανέλθει ξανά στα φυσιολογικά σας κιλά.

Με απλά λόγια, το ότι αν φάμε πριν κοιμηθούμε μας κοστίζει σε επιπλέον κιλά είναι ένας μύθος. Το ανθρώπινο σώμα παχαίνει ή αδυνατίζει ανάλογα με τον αριθμό των θερμίδων που προσλαμβάνει ημερησίως και ακολουθεί μια συγκεκριμένη διαδικασία καύσης. Αυτό αποτελεί μια αμετάβλητη πραγματικότητα ανεξάρτητα από το χρονικό σημείο της ημέρας που προσλαμβάνουμε τις θερμίδες.

Διαβάστε επίσης: Γιατί το βάρος σας είναι άλλο το πρωί και άλλο το βράδυ;

x
Send this to a friend