Κακός ύπνος και τραυματισμοί: τι δείχνουν δύο μελέτες

Δύο μελέτες συνδέουν τον κακό ύπνο με τραυματισμούς στο τρέξιμο, με διαφορετικά νούμερα (1,36 και 1,78). Τι δείχνει η καθεμία και τι σημαίνει για σένα.

R'
RunNFun.gr
4 λεπτά ανάγνωση

Τον Νοέμβριο του 2025 κυκλοφόρησε ένας τίτλος που ακούγεται σαν κανόνας: αν τρέχεις με λίγο ύπνο, έχεις σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να τραυματιστείς. Είναι εύκολο να τον θυμάσαι και εύκολο να τον πιστέψεις. Όταν όμως ανοίξεις τις μελέτες πίσω του, βρίσκεις δύο διαφορετικές έρευνες με διαφορετικά νούμερα, και αξίζει να τις διαβάσεις χωριστά.

Γυναίκα ξαπλωμένη στο κρεβάτι το πρωί, με το φως να μπαίνει από το παράθυρο
Φωτογραφία: Pexels

Η μελέτη των 339 δρομέων

Η πρώτη δημοσιεύτηκε στο Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports τον Νοέμβριο του 2025. Ακολούθησε 339 δρομείς από 24 χώρες για 26 εβδομάδες. Η μέση ηλικία ήταν 43,4 έτη, το 16,2% ήταν γυναίκες και το 92,9% έτρεχε τακτικά σε αγώνες. Οι συμμετέχοντες δήλωναν κάθε εβδομάδα αν είχαν τραυματισμό που σχετίζεται με το τρέξιμο, και απαντούσαν σε ερωτηματολόγιο μέσω εφαρμογής για την ποιότητα, την ποσότητα και τον χρόνο που χρειάζονταν για να κοιμηθούν.

Το βασικό εύρημα: χαμηλότερη ποιότητα ύπνου συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού, με λόγο κινδύνου 1,36 (διάστημα εμπιστοσύνης 95% από 1,04 έως 1,78). Οι δρομείς ανέφεραν επίσης περισσότερο μυϊκό πόνο μία και δύο εβδομάδες πριν τον τραυματισμό τους, και περισσότερη κούραση την εβδομάδα πριν. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι ο κακός ύπνος μπορεί να λειτουργεί ως πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι, και προσθέτουν ότι το συμπέρασμα πρέπει να διαβαστεί με προσοχή. (περίληψη στο PubMed)

Η δεύτερη μελέτη: 425 ερασιτέχνες, 12 μήνες

Η δεύτερη προέρχεται από το περιοδικό Applied Sciences και φέρει τον τίτλο «Sleep Matters: Profiling Sleep Patterns to Predict Sports Injuries in Recreational Runners». Συγγραφείς της είναι οι Jan de Jonge και Toon Taris. Σύμφωνα με το δελτίο του Πανεπιστημίου της Νότιας Αυστραλίας που τη συνόδευσε, βασίστηκε σε έρευνα σε 425 ερασιτέχνες δρομείς και κάλυψε 12 μήνες.

Εδώ βγαίνει ο τίτλος του «διπλάσιου κινδύνου». Οι δρομείς με κακό ύπνο είχαν 1,78 φορές περισσότερες πιθανότητες να δηλώσουν τραυματισμό σε σχέση με όσους κοιμούνταν σταθερά καλά, και 68% πιθανότητα να τραυματιστούν μέσα στη χρονιά. Το δελτίο δεν δίνει διάστημα εμπιστοσύνης ούτε λεπτομέρειες για το πώς μετρήθηκε ο ύπνος. (ScienceDaily)

Γυναίκα ξεκουράζεται σε άνετο υπνοδωμάτιο το πρωί
Φωτογραφία: Pexels

Γιατί το 1,36 και το 1,78 δεν είναι το ίδιο νούμερο

Οι δύο μελέτες διαφέρουν σε δείγμα (339 και 425 άτομα), σε διάρκεια (26 εβδομάδες και 12 μήνες) και σε τρόπο υπολογισμού. Το δελτίο τύπου δεν παραπέμπει στη μελέτη του PubMed, άρα δεν μιλάμε για δύο μετρήσεις του ίδιου πράγματος. Το «σχεδόν διπλάσιος» προέρχεται από το 1,78 της δεύτερης, όχι από το 1,36 της πρώτης.

Και στις δύο, η σχέση είναι συσχέτιση. Δεν αποδεικνύεται ότι ο κακός ύπνος προκαλεί τον τραυματισμό. Μπορεί να παίζουν ρόλο η δουλειά, το άγχος ή η συνολική κούραση, που επηρεάζουν και τον ύπνο και το τρέξιμο ταυτόχρονα.

Δρομείς με αθλητικά παπούτσια τρεξίματος στέκονται στον δρόμο
Φωτογραφία: Pexels

Τι κάνεις με αυτά στην πράξη

Το δελτίο της δεύτερης μελέτης αναφέρει ως γενική σύσταση για ενήλικες επτά με εννέα ώρες ύπνου, και σημειώνει ότι η ποιότητα και η διάρκεια μετράνε και οι δύο, με τη διάρκεια να αποτελεί τη βάση. Αυτό είναι ένα πλαίσιο και όχι κανόνας για τον καθένα.

Η πρώτη μελέτη προσφέρει κάτι πιο χρήσιμο για την καθημερινότητα: ο κακός ύπνος συνοδευόταν από μυϊκό πόνο και κούραση πριν εμφανιστεί ο τραυματισμός. Αν μια εβδομάδα κοιμάσαι άσχημα και τα πόδια σου είναι βαριά, είναι εύλογο να χαμηλώσεις το φορτίο προπόνησης αντί να κυνηγήσεις το πρόγραμμα. Αυτό είναι δική μας ανάγνωση των ευρημάτων και όχι ιατρική οδηγία.

  • Κράτα σταθερή ώρα ύπνου τις μέρες με βαριές προπονήσεις, όπως γράφαμε και στο άρθρο για τον ύπνο και την ανάκαμψη.
  • Δες τον κακό ύπνο ως ένδειξη και πρόσθεσέ τον στο τι παρακολουθείς, μαζί με τον πόνο και τον ρυθμό που νιώθεις.
  • Θυμήσου ότι οι τραυματισμοί έχουν συνήθως πολλές αιτίες, όπως εξηγούμε στο άρθρο για τον αθροιστικό φόρτο.

Αν έχεις πόνο που επιμένει ή χρόνια προβλήματα ύπνου, συμβουλέψου γιατρό ή φυσιοθεραπευτή. Καμία μελέτη δεν αντικαθιστά την εξέταση.

Σύντομα

Ο κακός ύπνος δεν είναι αθώος για έναν δρομέα, αλλά το «διπλάσιος κίνδυνος» είναι πιο ισχυρό στον τίτλο απ’ ό,τι στα δεδομένα. Και οι δύο μελέτες δείχνουν συσχέτιση και η πιο αυστηρή μετράει αύξηση 36%. Χρησιμοποίησέ το ως λόγο να προστατεύσεις τον ύπνο σου πριν από την επόμενη βαριά εβδομάδα.

Πηγές

PubMed: Poor Sleep Quality Is Associated With an Increased Risk of Running-Related Injuries (Scand J Med Sci Sports, 2025) · ScienceDaily: Running on little sleep? You’re twice as likely to get hurt (Νοέμβριος 2025)