Φρούτα και λαχανικά: Πως θα τα αποθηκεύσετε για να τα τρώτε φρέσκα

Φρούτα και λαχανικά: Πως θα τα αποθηκεύσετε για να τα τρώτε φρέσκα

Γράφει η Νικολία Σαλίαϊ *

Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι απαραίτητα για μια ισορροπημένη διατροφή. Όμως πόσες φορές έχεις αγοράσει φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τα έχεις αποθήκευση στο ψυγείο ή σε κάποιο ράφι στην κουζίνα και ύστερα από ελάχιστες μέρες, τα αντικρίζεις αλλοιωμένα και σάπια; Έτσι καταλήγουν στα σκουπίδια και όχι στο στομάχι σου…

Για να το αποφύγεις αυτό, είναι σημαντικό να γνωρίζεις που θα πρέπει να αποθηκεύεις τα φρούτα και τα λαχανικά, καθώς και ποια είδη θα πρέπει να αποθηκεύονται ξεχωριστά μεταξύ τους. Διότι μερικά φρούτα παράγουν αιθυλένιο, το οποίο μπορεί να κάνει άλλα προϊόντα να ωριμάσουν πιο γρήγορα.

Η σωστή αποθήκευση των προϊόντων αυτών συμβάλλει στη διατήρηση της ποιότητάς τους διατηρώντας τη γεύση, το χρώμα, την υφή αλλά και τα θρεπτικά τους συστατικά

Απο τι εξαρτάται η χρονική διάρκεια της συντήρησης;

Η χρονική διάρκεια της συντήρησης των φρούτων και λαχανικών εξαρτάται από:

  • τη σύσταση τους,
  • την αντίσταση τους στην προσβολή από μύκητες και βακτήρια, και
  • τις συνθήκες του περιβάλλοντος στο οποίο διατηρούνται, δηλαδή τη θερμοκρασία και τη σύνθεση της ατμοσφαίρας που τα περιβάλλει.

Συνήθως, τα φρούτα και τα λαχανικά που πρόκειται να αποθηκευθούν για να καταναλωθούν νωπά, συλλέγονται προτού φθάσουν φυσιολογικά στο στάδιο της πλήρους ωριμότητας τους. Αυτό συμβαίνει διότι κατά την συντήρηση τους, η διεργασία της ωρίμανσης συνεχίζεται αλλά με μειωμένο ρυθμό.

Διεργασία της ωρίμανσης: τι συμβαίνει;

Κατά την διεργασία της ωρίμανσης, συμβαίνουν εμφανείς μεταβολές στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (χρώμα, υφή, γεύση) των φρούτων και λαχανικών. Για παράδειγμα, το πράσινο χρώμα που είναι το χρώμα πολλών φρούτων, το συναντάμε όταν είναι ανώριμα και οφείλεται στην χλωροφύλλη. Όταν το φρούτο ωριμάσει εξαφανίζεται το πράσινο χρώμα και στην θέση του εμφανίζονται άλλα χρώματα. Τα χρώματα αυτά προϋπήρχαν απλά ήταν καλυμμένα από τη χλωροφύλλη.

Πώς επηρεάζει ο ρυθμός «αναπνοής» τη διατήρηση των φρέσκων φρούτων και λαχανικών;

Σκοπός της συντήρησης των φρέσκων φρούτων και λαχανικών είναι να επιβραδύνει τον ρυθμό της αναπνοής και φυσικά τις μεταβολικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα. Δηλαδή να επιμηκυνθεί η διάρκεια της συντηρησιμότητας τους χωρίς να επηρεάζει τον ομαλό μεταβολισμό τους που σε αντίθετη περίπτωση θα οδηγήσει σε μη κανονική ωρίμανση ή άλλες ανεπιθύμητες μεταβολές.

Πως μετριέται ο χρόνος αναπνοής; 

Ο ρυθμός αναπνοής μετριέται από τη παραγωγή του διοξειδίου του άνθρακα ή από τη κατανάλωση του οξυγόνου και αποτελεί ένα καλό μέτρο της ταχύτητας του μεταβολισμού και της σχετικής συντηρησιμότητας των φρούτων και των λαχανικών.

Ποιος είναι ο χρόνος συντηρησιμότητας ενός φρούτου ή λαχανικού;

Ο χρόνος συντηρησιμότητας ενός φρούτου ή λαχανικού κατά την αποθήκευσή του είναι κατά κανόνα αντιστρόφως ανάλογος του ρυθμού αναπνοής. Για παράδειγμα, ο αρακάς, τα φασολάκια και τα φυλλώδη λαχανικά έχουν υψηλό ρυθμό αναπνοής, πολλές φορές υψηλότερο από τα μήλα, τα πορτοκάλια ή τις μπανάνες, ενώ τα λεγόμενα ‘’σκληρά‘’ λαχανικά όπως οι πατάτες, τα κρεμμύδια και τα κολοκύθια αναπνέουν αργά. Ο γενικός κανόνας είναι ότι οι πρώιμες ποικιλίες των φρούτων παράγουν θερμότητα και διοξείδιο του άνθρακα πιο γρήγορα από ότι οι όψιμες ποικιλίες και έχουν συγκριτικά πιο σύντομη ζωή. Τα ώριμα φρούτα και λαχανικά αναπνέουν ταχύτερα από ότι τα πράσινα ανώριμα.

Είναι επιθυμητός ο χαμηλός ρυθμός αναπνοής;

Ένας χαμηλός ρυθμός αναπνοής είναι επιθυμητός καθότι υποδηλώνει χαμηλό ρυθμό μεταβολισμού των ζαχάρων, οι οποίες είναι ενώσεις που συμμετέχουν στη διεργασία της αναπνοής και άλλων ουσιωδών ενώσεων και επομένως επιμηκύνεται η συντηρησιμότητας του φρούτου.

Τι γωρίζετε για το αιθυλένιο; 

Το αιθυλένιο παράγεται από όλους τους φυτικούς ιστούς και αποτελεί τη φυσική ορμόνη που επιδρά στην ωρίμανση και στη γήρανση. Συγκεκριμένα είναι υπεύθυνο για τη διάσπαση των χρωστικών της χλωροφύλλης, το πέσιμο των φύλλων και την ωρίμανση. Τα μήλα παράγουν μεγάλες ποσότητες ενώ ο ανανάς και τα εσπεριδοειδή παράγουν πολύ μικρές ποσότητες. Οι μπανάνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στο αιθυλένιο και πρέπει να φυλάσσονται σε ατμόσφαιρα απαλλαγμένη από αυτό το αέριο. Το αιθυλένιο επιταχύνει επίσης τη γήρανση των εσπεριδοειδών.

Βέλτιστες συνθήκες φρούτων και λαχανικών

Τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά χρειάζονται χαμηλή θερμοκρασία και υψηλή σχετική υγρασία για να μειώσουν την αναπνοή τους και να επιβραδύνουν τις μεταβολικές διαδικασίες. Ο παρακάτω πίνακας μας δείχνει τις βέλτιστες συνθήκες συντήρησης για τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Όσο πιο κοντά είμαστε σε αυτές τις συνθήκες τόσο πιο πολύ θα επιμηκύνουμε την διάρκεια ζωής των φρέσκων φρούτων και λαχανικών.

Φρούτα/Λαχανικά Βέλτιστη Θερμοκρασία (οC) Βέλτιστη Υγρασία % Παραγωγή Αιθυλενίου Ευαισθησία στο Αιθυλένιο Διατήρηση
Μήλο  -1 – 4 90 – 95 Υψηλή Ναι 2 – 6 Μήνες
Βερίκοκο -1 – 0 90 – 95 Υψηλή Ναι 1 – 3 Εβδομάδες
Βατόμουρα 0 – 1 90 – 95 Πολύ χαμηλή Όχι 2 – 3 Ημέρες
Σμέουρο 0 – 1 90 – 95 Πολύ χαμηλή Όχι 2 – 3 Ημέρες
Φράουλες 90 – 95 Πολύ χαμηλή Όχι 3 – 7 Ημέρες
Σταφύλι 0 – 1 85 Πολύ χαμηλή Ναι 2 – 8 Εβδομάδες
Νεκταρίνι 0 – 1 90 – 95 Υψηλή Όχι 2 – 4 Εβδομάδες
Ροδάκινο 0 – 1 90 – 95 Υψηλή Ναι 2 – 4 Εβδομάδες
Αχλάδι -1 – 1 90 – 95 Υψηλή Ναι 2 – 7 Μήνες
Δαμάσκηνο 0 – 1 90 – 95 Υψηλή Ναι 2 – 5 Εβδομάδες
Κυδώνι 0 – 1 90 Υψηλή Ναι 2 – 3 Μήνες
Ντομάτα 13 – 21 90 – 95 Χαμηλή Ναι 1 – 3 Εβδομάδες
Μπανάνα (Πράσινη) 17 – 21 85 – 95 Χαμηλή Ναι 10 – 20 Ημέρες
Μπανάνα (Ώριμη) 13 – 16 85 – 95 Μεσαία Όχι 7 – 11 Ημέρες
Σύκο 0 – 2 90 – 95 Χαμηλή Όχι 8 – 10 Ημέρες
Ανανάς 10 – 13 85 – 95 Πολύ χαμηλή Όχι 25 – 33 Ημέρες
Πορτοκάλι 4 – 7 90 – 95 Πολύ χαμηλή Όχι 6 – 12 Εβδομάδες
Καρπούζι 13 – 21 85 – 95 Όχι Ναι 2 – 3 Μήνες
Γκρέιπφρουτ 13 – 16 90 – 95 Όχι Πολύ χαμηλή 4 – 6 Εβδομάδες
Αγκινάρα 0 – 2 90 – 95 Όχι Όχι 1 – 2 Μήνες
Σπαράγγια 0 – 2 95 – 100 Όχι Ναι 2 – 3 Εβδομάδες
Μπρόκολο 0 95 – 100 Όχι Ναι 10 – 14 Ημέρες
Σέλινο 0 98 – 100 Όχι Ναι 2 – 3 Μήνες
Καλαμπόκι 0 95 – 98 Όχι Όχι 5 – 8 Ημέρες
Αγγούρι 10 – 16 95 Πολύ χαμηλή Ναι 10 – 14 Ημέρες
Μελιτζάνα 8 – 13 90 – 95 Όχι Ναι 1 Εβδομάδα
Σκόρδο 0 65 – 70 Όχι Όχι 6 – 7 Μήνες
Μανιτάρι 0 95 Όχι Ναι 3 – 4 Ημέρες
Μπάμια 7 – 10 90 – 95 Πολύ χαμηλή Ναι 7 – 10 Ημέρες
Πιπεριές 7 – 10 90 – 95 Όχι Όχι 2 – 3 Εβδομάδες
Πατάτες 7 – 10 90 – 95 Όχι Ναι 4 – 5 Μήνες
Κολοκύθα 10 – 13 65 – 70 Όχι Ναι 2 – 3 Μήνες
Πράσο 0 95 – 100 Όχι Ναι 15 – 26 Ημέρες

Συμβουλές για σωστή αποθήκευση/ συντήρηση

Διατηρείστε τον χώρο αποθήκευσης καθαρό

Θα πρέπει να δίνετε μεγάλη προσοχή όταν ουσιαστικά τα φρούτα και τα λαχανικά εμφανίζουν σημάδια αποσύνθεσης, τα οποία θα πρέπει να απομακρύνονται άμεσα. Αν δεν απομακρυνθούν τότε θα αλλοιώσουν και τα υπόλοιπα γειτονικά προϊόντα. Αν χρησιμοποιείτε δοχεία αποθήκευσης μετά την χρήση τους, καθαρίστε τα καλά και περιμένετε μέχρι να στεγνώσουν τελείως για να τα επαναχρησιμοποιήσετε.

Ελέγξτε τις θερμοκρασίες αποθήκευσης

Ελέγξτε τις θερμοκρασίες αποθήκευσης για να αποφύγετε την έκθεση των προϊόντων σε χαμηλές ή υψηλές θερμοκρασίες. Διότι έτσι μπορεί να οδηγήσετε τα φρούτα και τα λαχανικά σας σε γρήγορη αλλοίωση.

Ρυθμίστε την υγρασία

Με την πάροδο του χρόνου, τα φρούτα και τα λαχανικά χάνουν την υγρασία του και έτσι αρχίζουν και αλλοιώνονται. Διατηρήστε τα κατάλληλα επίπεδα υγρασίας για να επιμηκύνεται την διάρκεια ζωής των φρέσκων φρούτων και λαχανικών.

Χειριστείτε όλα τα προϊόντα με προσοχή για να αποφύγετε τυχόν πληγές και χτυπήματα

Αποφύγετε την αγορά φρούτων και λαχανικών που έχουν μώλωπες ή χτυπήματα, διότι αυτές οι περιοχές μπορεί να είναι σημεία εισόδου για παθογόνους μικροοργανισμούς και να οδηγήσουν σε γρήγορη αλλοίωση.

Προσοχή στον τρόπο αποθήκευσης

Αποθηκεύστε τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά χωριστά και μακριά από ωμό κρέας, θαλασσινά και προϊόντα πουλερικών. Ενώ τα προϊόντα που δεν απαιτούν ψύξη τοποθετείστε τα σε καθαρό πάγκο ή ράφι μακριά από την άμεση επαφή με το ηλιακό φως.

Διαχώρηση των προϊόντων

Διαχωρίστε τα προϊόντα που απελευθερώνουν αιθυλένιο κατά την ωρίμανση (όπως τα μήλα, τα αχλάδια, τις μπανάνες και τα μάνγκο) από άλλα προϊόντα για να παρατείνετε τη διάρκεια ζωής τους, εμποδίζοντας έτσι την πρόωρη αλλοίωση. Αυτό μπορεί να γίνει επίσης τοποθετώντας τα σε ξεχωριστό κάδο στο ψυγείου, ή σε δοχεία αποθήκευσης.

Ξέπλυμα με καθαρό νερό

Ξεπλύνετε τα προϊόντα με καθαρό νερό πριν τα χρησιμοποιήσετε και όχι πριν τα αποθηκεύσετε, διότι το πλύσιμο, δηλαδή το νερό στην επιφάνεια τους ευνοεί την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Αν θέλετε για παράδειγμα να αφαιρέσετε το χώμα από τις πατάτες, χρησιμοποιείστε μια καθαρή βούρτσα και όχι νερό.

Αποφυγή σαπουνιού στο πλύσιμο

Αποφύγετε το πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών με σαπούνι, σόδα ή άλλα είδη καθαρισμού, διότι πολλά φρούτα και λαχανικά είναι πορώδη, και μπορούν να απορροφήσουν αυτές τις ουσίες. Όταν πλένετε τα φρούτα ή τα λαχανικά για να τα καταναλώσετε, σκουπίστε τα με χαρτί κουζίνας και όχι με υφασμάτινες πετσέτες. Οι υφασμάτινες πετσέτες λόγου της δομής τους, μπορεί να είναι μια πηγή επιμόλυνσης από μόνες τους.

Η θρεπτική αξία των φρούτων και λαχανικών επηρεάζεται από τις συνθήκες αποθήκευσης;

Η ψύξη και η κατάψυξη είναι πρακτικές μέθοδοι για την παράταση της διάρκειας ζωής πολλών φρούτων και λαχανικών. Η ψύξη σε θερμοκρασίες από 3 έως 5οC μειώνει την ενζυμική δραστηριότητα στα φρούτα και τα λαχανικά μειώνοντας έτσι το μεταβολισμό των θρεπτικών ουσιών.

Τι έχουν δείξει οι μελέτες;

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα φρούτα και τα λαχανικά που φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου χάνουν βιταμίνες πολύ πιο γρήγορα σε σύγκριση με την ψύξη και την κατάψυξη. Για παράδειγμα, όταν το σπανάκι αποθηκεύτηκε σε θερμοκρασία δωματίου (20οC) έχασε 27% φολικό οξύ σε περίοδο δέκα ωρών ενώ όταν αποθηκεύτηκε σε ψύξη στους 4οC για επτά ημέρες έχασε 26% φολικό οξύ.

Συμπερασματικά

Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει όλα τα φρούτα και τα λαχανικά να αποθηκεύονται σε ψύξη, για παράδειγμα στις μπανάνες η ψύξη διακόπτει τον κύκλο ωρίμανσης και για αυτό θα πρέπει να φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου. Ωστόσο, αφού ωριμάσουν μπορούν να αποθηκευτούν στο ψυγείο για πάνω από δύο εβδομάδες.

Η βαθιά κατάψυξη σε θερμοκρασίες περίπου -18 έως -20οC επεκτείνει τη διάρκεια ζωής πολλών φρούτων και λαχανικών για μεγάλα χρονικά διαστήματα υπό την προϋπόθεση όμως ότι τα τρόφιμα αυτά καλύπτονται καλά για να αποφευχθεί η απώλεια νερού εξαιτίας της εξάχνωσης. Σε αυτές τις χαμηλές θερμοκρασίες η ενζυμική δραστηριότητα δεν λαμβάνει χώρα. Συγκεκριμένα αν τα φρούτα και τα λαχανικά καταψυχθούν μέσα σε λίγες ώρες από τη συγκομιδή,  τότε υπάρχει ελάχιστη επίδραση στη συνολική θρεπτική τους αξία.


*Η Νικολία Σαλίαϊ είναι Τεχνολόγος Τροφίμων με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην Φυσικοχημεία. Εργάζεται ως Σύμβουλος Καινοτομίας και Ανάπτυξης νέων προϊόντων, αλλά και ως Υπεύθυνη Διασφάλισης Ποιότητας σε βιομηχανίες και βιοτεχνίες τροφίμων στη Κρήτη.


 

Previous ArticleNext Article

Αυτή η διατροφή εξασφαλίζει υγιή καρδιακή λειτουργία

Photo by Jacek Dylag on Unsplash

Όπως ίσως έχετε συνειδητοποιήσει, οι διατροφικές συμβουλές αλλάζουν και εξελίσσονται  κατά καιρούς, κατά βάση διότι επειδή σχετίζονται με την υγεία της καρδιάς σας.

Πρέπει να προσλαμβάνετε πολλούς υδατάνθρακες; Είναι προτιμότερη η φυτική διατροφή; Άλλωστε, κάθε μέρα, υπάρχουν νέες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο δομής των γευμάτων σας.

Ίσως όμως να μην χρειάζεται να ανησυχείτε για τις λεπτομέρειες τόσο πολύ. Μια νέα έρευνα από το ιατρικό κέντρο της της Βοστώνης διαπίστωσε ότι εφόσον τρώτε μια συνολικά υγιεινή διατροφή που περιλαμβάνει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και ακόρεστα λίπη, αυτόματα κάνετε καλό στην καρδιά σας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Διεθνές Περιοδικό της Καρδιολογίας, μελέτησε 164 συμμετέχοντες με μέσο όρο ηλικίας 53 ετών, που είχαν υψηλή αρτηριακή πίεση αλλά δεν έπαιρναν κανένα φάρμακο για αυτό.

Ο καθένας ακολουθούσε τις ακόλουθες τρεις δίαιτες για έξι εβδομάδες πριν προχωρήσει στην επόμενη:

-Μια δίαιτα όπου το 58% των θερμίδων προέρχεται από υδατάνθρακες.

-Μια πλούσια σε πρωτεΐνες διατροφή, όπου το 10% των θερμίδων από τους υδατάνθρακες αντικαταστάθηκε από πρωτεΐνες.

-Μια δίαιτα πλούσια σε λιπαρά, χωρίς λίπος, όπου το 10% των θερμίδων από τους υδατάνθρακες αντικαταστάθηκε από ακόρεστα λίπη.

Και οι τρεις δίαιτες είχαν χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, χοληστερόλη και νάτριο και η ημερήσια πρόσληψη θερμίδων κάθε ατόμου βασίστηκε στο αντίστοιχο σωματικό μέγεθος αλλά και στο φύλο και το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας. Αυτό που βρήκαν οι ερευνητές είναι πως κάθε δίαιτα, ανεξάρτητα από τα μακροθρεπτικά συστατικά της (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπος), μείωσε την πιθανότητα καρδιακής βλάβης.

«Η καρδιακή βλάβη αναφέρεται στη βλάβη των καρδιακών μυϊκών κυττάρων», δήλωσε στο περιοδικό «Bicycling» η Λάρα Κοβέλ, κύρια ερευνήτρια και επικεφαλής της ιατρικής στο τμήμα καρδιολογίας του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης. «Η καρδιακή βλάβη μπορεί να προκληθεί από καρδιακές προσβολές, υπερβολικό άγχος, φάρμακα ή ασθένειες που επηρεάζουν τη λειτουργία της καρδιάς», τονίζει.

Σύμφωνα με την Κοβέλ, μια συνολική υγιεινή διατροφή που περιλαμβάνει πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και ακόρεστα λιπαρά μειώνει τις πιθανότητες διάγνωσης ασθενειών που είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις όπως η υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη, ο διαβήτης και η παχυσαρκία.

Αλλά και οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι μια συνολική υγιεινή διατροφή θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα μείγμα πρωτεϊνών, υδατανθράκων και υγιών λιπαρών ουσιών καθώς και τις απαραίτητες βιταμίνες και ανόργανα συστατικά.

Με απλά λόγια δεν πρέπει να αποκλείετε τρόφιμα, μόνο και μόνο για λόγους βάρους ή λίπους, αφού διάφορα συστατικά μπορεί να μην λείπουν από το σώμα σας, σίγουρα λείπουν όμως από την καρδιά σας!

Διαβάστε επίσης: Το τροπικό φρούτο που κάνει καλό στην καρδιά και έχει αντικαρκινικές ιδιότητες

Σνακ που μπορείς να φας αργά το βράδυ χωρίς ενοχές

Ας είμαστε ρεαλιστές: Δεν είναι πάντοτε δυνατό να αποφύγουμε να φάμε κάτι μετά τις 12 το βράδυ. Μπορεί να χρειαστεί να εργαστείς μέχρι αργά για να τελειώσεις κάποια δουλειά ή να γυρίσεις αργά το βράδυ στο σπίτι μετά από μία καθυστερημένη πτήση και να θέλεις να φας κάτι συμπληρωματικό.

Αυτά τα βραδινά σνακ επιτρέπονται, αν και υπάρχουν φορές που απλώς νιώθεις μία λιγούρα αργά το βράδυ και δεν ξέρεις τι μπορείς να φας για βραδινό.

«Όταν νιώσεις την πείνα, πρέπει να φας κάτι», λέει η Angela LeMond, RDN, της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας.

Το κλειδί είναι να προτιμήσεις να φας κάτι που δε θα εκτοξεύσει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σου, υποκινώντας άλλες λιγούρες ή γεμίζοντας το σώμα σου με περιττές θερμίδες.

Οποιοδήποτε από τα ζευγαράκια τροφών που ακολουθούν είναι βραδινά σνακ που μπορούν να σε κρατήσει χορτάτη και με λίγες θερμίδες μέχρι το πρωί:

  • 1 μεσαίου μεγέθους μπανάνα + 1 κουταλιά της σούπας βούτυρο αμυγδάλου
  • 1 μεσαίου μεγέθους μήλο + 30g τυρί χαμηλών λιπαρών
  • 1/4 της κούπας μαύρα φασόλια + 1 μικρή πίτα τορτίγιας
  • 1 κούπα μύρτιλα + 170-220g γιαούρτι χωρίς λιπαρά
  • 1 καρότο + 3 κουταλιές της σούπας χούμους

Διαβάστε αναλυτικά: Ιδανικά σνακ πρωτεΐνης αντί για junk food για όσους αθλούνται

Τρώγοντας… φεύγει το άγχος!

Το άγχος και το στρες είναι καθημερινά στοιχεία της ζωής μας για πολλούς από εμάς. Άπειρες έρευνες έχουν αποδείξει πως όσο πιο μακριά τα κρατάμε από πάνω μας τόσο το καλύτερο για την υγεία μας.

Ο έλεγχος του άγχους περνάει και μέσα από την διατροφή μας και υπάρχουν ορισμένες τροφές που αν γίνουν βασικά στοιχεία της καθημερινής μας δίαιτας, το στρες μπορεί να αποτελέσει παρελθόν από την ψυχολογία μας.

Γλυκοπατάτες και καρότα

Οι γλυκοπατάτες και τα καρότα έχουν καταρχήν την ιδιότητα να μειώνουν την ανάγκη του οργανισμού για ζάχαρη άρα έτσι κι αλλιώς έχουν μια μεγάλη χρησιμότητα. Κατά τα άλλα, η παρουσία τους στον οργανισμό μας βοηθά την παραγωγή σεροτονίνης που καταπολεμά το στρες ενώ οι βιταμίνες και τα μέταλλα που περιέχουν κάνουν καλό τόσο στην πίεση όσο και στην καρδιά. Μια χούφτα καρότα και μια μερίδα γλυκοπατάτες για δύο φορές την εβδομάδα κάνουν… πέρα το στρες.

Εσπεριδοειδή

Η βιταμίνη C μειώνει σε εντυπωσιακό βαθμό τα επίπεδα του στρες και οφείλουμε να ενισχύουμε τον οργανισμό μας με αυτή. Όλα τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, γκρέιπφρουτ κτλ) είναι εστίες βιταμίνης C και το να τα έχουμε συνεχώς στο διατροφικό μας πρόγραμμα είναι μια σοφή επιλογή που συν τοις άλλοις ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. 

Γαλοπούλα

Με ισχυρές δόσεις τρυπτοφάνης, ενός αμινοξέος που βοηθάει καθοριστικά στην παραγωγή σεροτονίνης, που με την σειρά της βοηθά στη μείωση του στρες, η γαλοπούλα μπορεί να είναι το απόλυτο σνακ καταπολέμησης του άγχους και του στρες. Είτε ως κομμάτι του πρωινού είτε ως κομμάτι του μεσημεριανού, το να τρώμε γαλοπούλα μας απομακρύνει από το ενοχλητικό στρες της καθημερινότητας.

Σπανάκι

Το σπανάκι περιέχει μαγνήσιο σε πολύ μεγάλο βαθμό, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την αίσθηση της ηρεμίας. Αποτελεί επίσης μια σπουδαία πηγή ινώ που αυξάνουν τα επίπεδα ενέργειας. Συνίσταται για το μεσημεριανό μας.

Σολομός

Γεμάτος από ωμέγα 3 λιπαρά, που βοηθούν στην παραγωγή σεροτονίνης,  βοηθούν τον εγκέφαλο και κάνουν τις ορμόνες του στρες να υποχωρούν, ο σολομός προάγει τη ροή υγιεινού αίματος, κάτι που επίσης καταπολεμά το χρόνιο στρες και ταυτόχρονα μειώσουν τις φλεγμονές.

Διαβάστε επίσης: Δέκα τρόποι για να γλυτώσετε από το άγχος και το στρες

Οι τροφές που βοηθούν στην καλή κυκλοφορία του αίματος

Οι θρόμβοι και η συσσωρευμένη πλάκα φράζουν τα αιμοφόρα αγγεία στο ανθρώπινο σώμα και κατά συνέπεια εμφανίζονται οι κράμπες και τα μουδιάσματα. Υπάρχουν τροφές που βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και συμβάλουν στην καλή λειτουργία του οργανισμού.

Η κακή κυκλοφορία του αίματος επηρεάζει ανθρώπους όλων των ηλικιών και αν αφεθεί χωρίς θεραπεία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον εγκέφαλο, την καρδιά, το ήπαρ, τους νεφρούς και τα άκρα. Είναι πιο συχνή πάθηση σε ηλικιωμένους ανθρώπους, αλλά θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη σε οποιαδήποτε ηλικία.

Φυσικά ισχύει για όσους τρέχουν και αθλούνται, δεδομένου ότι η σωστή κυκλοφορία του αίματος βοηθά τις αθλητικές επιδόσεις.

Παρακάτω ακολουθούν τροφές και μπαχαρικά που βοηθούν στην βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος:

Μαύρη σοκολάτα

Η σοκολάτα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες που συμβάλλουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης.

Κουρκουμάς

Προλαμβάνει την απόφραξη των αρτηριών. Να σημειωθεί ότι απορροφάται καλύτερα από τον οργανισμό όταν συνδυάζεται με το μαύρο πιπέρι.

Χυμός παντζάρι

Διευκολύνει την κυκλοφορία του αίματος, προωθεί τη ροή οξυγόνου προς τους μυς και μειώνει την αρτηριακή πίεση. Μπορείτε να φτιάξετε ένα εξαιρετικό χυμό με παντζάρι.

Σολομός

Λόγω της υψηλής του περιεκτικότητας σε Ω-3 λιπαρά οξέα έχει αντιπηκτική και αντιθρομβωτική δράση.

Πιπεριά καγιέν

Ενισχύει τα τοιχώματα των αρτηριών και των αιμοφόρων αγγείων, επιτρέποντας την καλύτερη ροή αίματος προς τα όργανα.

Ραπανάκι

Είναι πλούσιο σε μέταλλα, όπως το κάλιο, που βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και προωθούν την κυκλοφορία του αίματος.

Λαχανίδα

Βοηθά στην αναπλήρωση ερυθρών αιμοσφαιρίων και βοηθά το αίμα να μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο στα κύτταρα.

Λαχανάκια Βρυξελλών

Παρέχουν σημαντική ποσότητα βιταμίνης C, η οποία δρα ως αντιοξειδωτικό στα τοιχώματα των αρτηριών, προωθώντας τη διαστολή τους, άρα και την ανεμπόδιστη ροή του αίματος.

Σκόρδο

Προλαμβάνει τη θρόμβωση των αρτηριών, η οποία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό.

Διαβάστε ακόμα: Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο θρόμβωσης με τη βοήθεια της διατροφής;

Γευστικά σνακ που ενεργοποιούν τον μεταβολισμό

Ποια είναι η χρήση του σωστού σνακ; Να σας βοηθάει να μην πεινάτε και παράλληλα να ενεργοποιείτε τον μεταβολισμό σας, ώστε να κάνει καύσεις. Τι πρέπει να φάτε, όμως, για να γίνει αυτό.

Η κατανάλωση σνακ με τη σωστή αναλογία θρεπτικών συστατικών, με τις σωστές θερμίδες, θα βοηθήσει να κρατήσετε ενεργό τον μεταβολισμό σας και θα σας βοηθήσει να χάσετε βάρος. Ο συνδυασμός είναι ένας: Πρωτεΐνες και ίνες και όχι πάνω από 200 θερμίδες.

Ας δούμε, όμως, μερικές επιλογές σνακ που θα μας βοηθήσουν να κάψουμε το λίπος:

Ένα μήλο και αποβουτυρωμένο γάλα

Το φρούτο από μόνο του δεν κάνει. Διότι δεν πρόκειται να μας… κρατήσει. Εκτός από τις φυτικές ίνες, συμπληρώνουμε πρωτεΐνη με ένα ποτήρι γάλα.  Αυτό το δίδυμο θα σας δώσει 10 γραμμάρια πρωτεΐνης και 5 γραμμάρια φυτικών ινών και λίγο πάνω από 200 θερμίδες.

Αβοκάντο γεμιστό με cottage

Εύκολο και απλό σνακ. Αφαιρέστε το κουκούτσι από το αβοκάντο και κρατήστε αφού μπορείτε να το χρησιμοποιείστε  (http://www.itrofi.gr/diatrofi/super-foods/article/934/giati-den-prepei-na-petate-pote-koykoytsi-toy-avokanto). Στο μισό αβοκάντο, προσθέστε δύο κουταλιές cottage cheese 2%, ενώ το άλλο μισό με μια φέτα λεμόνι τυλίξτε το σε μεμβράνη και βάλτε το στην κατάψυξη. Τρώτε 200 θερμίδες και θα πάρετε 9 γραμμάρια πρωτεΐνης και 7 γραμμάρια ινών χωρίς να λερώσετε πιάτο!

Τόνος και κράκερ ολικής αλέσεως

Εάν δεν θέλετε να τρώτε γαλακτοκομικά σε κάθε σνακ, μια κονσέρβα τόνου (σε νερό) είναι μια άλλη μεγάλη πηγή άπαχης πρωτεΐνης με υγιή ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Για περίπου 200 θερμίδες, μπορείτε να απολαύσετε 100 γραμμάρια τόνου και 6 κράκερ ολικής αλέσεως και θα έχετε πάρει 3 γραμμάρια φυτικών ινών και 20 γραμμάρια πρωτεΐνης.

Φακές και ηλιόσποροι με αραβική πίτα

Οι φακές είναι μια καλή πηγή σιδήρου και ο ηλιόσπορος είναι γεμάτος βιταμίνη Ε. Χρειάζεστε φακές βρασμένες που τις βάζετε στο μπλέντερ με χυμό λεμόνι, αλάτι, πιπέρι. Ρίχνεται τους ηλιόσπορους, σέλινο, μαϊντανό και «χτυπάτε» δυο-τρεις φορές. Σερβίρετε 2-3 κουταλιές της σούπας πάνω από μια μεσαία αραβική πίτα.  Το σνακ έχει 180 θερμίδες, και από 10 γραμμάρια πρωτεΐνες και φυτικές ίνες.

Γαρίδες με γιαούρτι

Μπορείτε να το φτιάξετε όταν σας έχουν περισσέψει γαρίδες. Πάνω σε ένα κράκερ, βάζετε μια κουταλιά γιαούρτι λίγο αβοκάντο και 2-3 γαρίδες. Θα έχετε αρκετή ενέργεια, θα πάρετε πρωτεΐνη με 9 γραμμάρια ανά μερίδα (και 4 g φυτικές ίνες), με μόνο 129 θερμίδες.

Smoothie με μούρα

Απλό και γευστικό. Χρειάζεστε ένα φλιτζάνι μούρα κατεψυγμένα, μισό φλιτζάνι νερό, μια κουταλιά γιαούρτι χαμηλών λιπαρών, μια κουταλιά μέλι και μια κουταλιά φυτικής πρωτεΐνης (σ.σ. από αρακά, σόγια, φασόλι, ρύζι κ.α.). Τα χτυπάτε στο μπλέντερ και αυτό ήταν και με μόλις 139 θερμίδες έχετε 9 γραμμάρια πρωτεΐνης και 4 φυτικές ίνες.

Αχλάδι με Ricotta

Το ricotta είναι ένα τυρί πλούσιο σε πρωτεΐνες και τα αχλάδια είναι μια καλή πηγή φυτικών ινών. Μαζί με ένα κουταλάκι του γλυκού κανέλα, κάνουν ένα νόστιμο σνακ για κάθε στιγμή της ημέρας. Κάθε μερίδα περιέχει 8 g πρωτεΐνης, 5 γραμμάρια φυτικές ίνες και 170 θερμίδες. Απλά βράστε το αχλάδι για 10 λεπτά, κόψτε το στη μέση, καθαρίστε το κουκούτσι και βάλτε μια κουταλιά ricotta πασπαλίζοντας με Κανέλλα.

Κοτόπουλο σε κυπριακή πίτα (μισό)

Απλά πράγματα. Κυπριακή πίτα την οποία κόβουμε στη μέση για να φτιάξουμε 2 σνακ. Ένα για το πρωί, ένα για το απόγευμα. Κοτόπουλο στήθος 100 γραμμάρια, μισή πιπεριά κόκκινη, σπανάκι και λίγη βινεγκρέτ ιταλική (σ.σ ξίδι, λίγη μουστάρδα Ντιζόν, αλάτι, πιπέρι, ελαιόλαδο) .  Κάθε μισό περιέχει 200 θερμίδες, 3 γραμμάρια ινών, και περισσότερα από 20 γραμμάρια πρωτεΐνης.

Κουνουπίδι με λευκά φασόλια και σκόρδο

Αν σας αρέσουν τα φασόλια, βράστε μια καλή μερίδα στις αρχές της εβδομάδας. Πολτοποιήστε στο μούλτι με 2 σκελίδες σκόρδο, λάδι, λεμόνι, αλάτι και πιπέρι.  Δύο κράκερ με μια κουταλιά από το μίγμα και 2 φλιτζάνια κουνουπίδι, είχε είναι σνακ που θα σας κόψει την όρεξη και περιέχει συνολικά 11 γραμμάρια πρωτεΐνης, 8 γραμμάρια ινών, και 199 θερμίδες.

Ψωμί με τυρί και καρύδια

Ένα σνακ υγείας με 200 θερμίδες που περιέχει 11 γραμμάρια πρωτεΐνης και 3,5 γραμμάρια φυτικών ινών. Όχι μόνο θα βοηθήσει prep το σώμα σας για την καύση του λίπους, αλλά μπορεί επίσης να ενισχύσει τα επίπεδα της ενέργειας σας. Τα καρύδια είναι πλούσια σε σεροτονίνη, μια ορμόνη που παράγει αισθάνονται καλά χημικών ουσιών στον εγκέφαλο. Ψήνετε μια φέτα ψωμί, ανακατεύεται μια κουταλιά της σούπας τυρί cottage χαμηλών λιπαρών με τα καρύδια και το ψιλοκομμένο αχλάδι και τρώτε.

Σαλάτα φακές με ντομάτα και κάρδαμο

Οι σαλάτες είναι εξαιρετικά σνακ. Με μόνο 200 θερμίδες, κάνουν ένα χορταστικό πιάτο.  Το συγκεκριμένο έχει 11 γραμμάρια πρωτεΐνης και 8 γραμμάρια φυτικών ινών. Χρειάζεστε, ένα μεσαίο μπολ, βρασμένες φακές σε νερό και 2 φύλλα δάφνης, κάππαρη, ψιλοκομμένο κρεμμύδι, μαϊντανό, σέλινο, ντομάτα, σχοινόπρασο και ραντίζετε με βινεγκρέτ από βαλσαμικό ξίδι, σκόρδο και ελαιόλαδο.

Σπαράγγια και σκληρό βραστό αυγό

Απίστευτα ταιριαστός συνδυασμός. Πλούσια σε φυτικές ίνες σπαράγγια και γεμάτα φυσική πρωτεΐνη αυγά ».  Για δύο σνακ θέλετε Ζεύγος 15 σπαράγγια (ωμά ή μαγειρεμένα), με ένα βραστό αυγό για ένα σνακ 126 θερμίδων, πλήρες, με 11 γραμμάρια πρωτεΐνης και 5 γραμμάρια φυτικών ινών.

Πράσινο τσάι με μέντα

Αν έχετε βαρεθεί και δεν πεινάτε απαραίτητα, τότε φτιάξτε ένα πράσινο τσάι με προσθήκη μέντας ή λεμονιού. Είναι δεδομένο ότι το πράσινο τσάι βοηθάει στην καύση του λίπους και είναι αντιοξειδωτικό. Και επειδή από μόνο του δεν έχει θερμίδες, βάλτε μια κουταλιά μέλι.

Μπάρα πρωτεΐνης

Αν πάλι βαριέστε τόσο πολύ, τότε καταναλώστε μια μπάρα πρωτεΐνης, ωστόσο, προσέξτε να έχει μέχρι 200 θεμρίδες και όχι παραπάνω.

Διαβάστε επίσης: Ιδανικά σνακ πρωτεΐνης αντί για junk food για όσους αθλούνται

Tips διατροφής που πρέπει να ακολουθείτε όταν έχετε τραυματιστεί

Τραυματιστήκατε και θέλετε να προσαρμόσετε την διατροφή σας με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ο κατάλληλος για την περίοδο αποθεραπείας σας;

Ο αθλητικός διατροφολόγος Ρουθ Μακίν έδωσε πρόσφατα τις απαντήσεις σε ορισμένα από τα βασικά ερωτήματα στο runnersworld.com.

Πρέπει οι δρομείς να αλλάξουν τη διατροφή τους όταν τραυματιστούν;

Όταν τραυματιστείτε και απέχετε από το τρέξιμο, υπάρχει μια ισορροπία που πρέπει να επιτευχθεί μεταξύ διατήρησης των άπαχων μυών σας αλλά και ελαχιστοποίησης της αύξησης του σωματικού λίπους. Όταν τραυματίζονται οι δρομείς μειώνεται η συνολική πρόσληψη ενέργειας τους και κατ’ επέκταση η πρόσληψη πρωτεϊνών. Η μείωση της πρόσληψης πρωτεΐνης με την σειρά της, αυξάνει την απώλεια μυϊκής μάζας και έτσι μειώνεται η δυναμική σας κατά το τρέξιμο. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η μυϊκή δύναμη μειώνεται τρεις φορές πιο γρήγορα από τον ρυθμό που αποδυναμώνεται ο μυϊκός ιστός. Αυτό συμβαίνει τις πρώτες 1 με 2 εβδομάδες ακινησίας. Η απώλεια μυϊκής μάζας άλλωστε, συνδέεται με τον μειωμένο μεταβολικό ρυθμό των ακινητοποιημένων άκρων. Επειδή οι μύες αποκτούν μικρότερη ανταπόκριση όσον αφορά την κατανάλωση πρωτεϊνών, οι πρωτεϊνικές συνθέσεις, η διαδικασία δηλαδή μέσω της οποίας τα επιμέρους κύτταρα κατασκευάζουν πρωτεΐνες, είναι επίσης μειωμένες. Αυτή η εξασθένιση των πρωτεϊνικών συνθέσεων ονομάζεται αναβολική αντίσταση.

Πώς η διατροφή μπορεί να βοηθήσει τους τραυματίες δρομείς;

Ο προγραμματισμός διατροφής μπορεί να βοηθήσει στην υπερνίκηση αυτής της αναβολικής αντοχής. Τα τρόφιμα και ιδιαίτερα η πρωτεΐνη αυξάνουν τη μυϊκή ανάπτυξη. Χρειάζεται λοιπόν ένα συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο και γι ‘αυτό δεν συνιστάται μια διατροφή με χαμηλές συνολικές θερμίδες. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι μέγιστες συγκεντρώσεις πρωτεϊνών επιτυγχάνονται όταν καταναλώνετε περίπου 20 γραμμάρια πρωτεΐνης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ένας αθλητικός διατροφολόγος θα συμβουλεύε να τρώτε τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες. Οι απαιτήσεις του οργανισμού σας για πρωτεΐνες σε αυτή τη φάση, αλλάζουν ανάλογα με το σωματικό σας βάρος. Για έναν αθλητή που διατρέχει κίνδυνο απώλειας μυών από ακινησία, το ιδανικό είναι να καταναλώνει καθημερινά περίπου 1,6 με 2,5 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικής μάζας.

Ποιο είδος πρωτεΐνης πρέπει να προσλαμβάνει ένας δρομέας όταν τραυματιστεί;

Το πιο σημαντικό με τις πρωτεϊνικές τροφές είναι τα αμινοξέα που εμπεριέχουν: τα διαφορετικά πρωτεϊνικά τρόφιμα έχουν και διαφορετικά επίπεδα και αριθμούς αμινοξέων. Για παράδειγμα, όλες οι ζωικές πρωτεΐνες (ψάρι, κρέας, αυγά και γαλακτοκομικά προϊόντα) έχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Οι πρωτεΐνες με βάση τα φυτά (ξηροί καρποί, φακές, φασόλια) είναι ατελείς σε πρωτεΐνες. Εκτός από τη διαθεσιμότητα αμινοξέων, πρέπει να εξεταστεί και ο ρυθμός της χώνεψης. Για παράδειγμα, η πρωτεΐνη από το γάλα χωνεύεται γρήγορα. Επίσης, έχει μεγάλες ποσότητες από ένα αμινοξύ που ονομάζεται λευκίνη, ένα αμινοξύ που οι αθλητικές εταιρίες διατροφής το χρησιμοποιούν ως συμπλήρωμα ανάκαμψης. Εκτός από το γάλα, είναι και το ψάρι, το κρέας και τα που αυγά εμπεριέχουν λευκίνη αλλά για σε αυτές τις τροφές, ο ρυθμός πέψης να είναι πιο αργός, συνεπώς πρέπει να υπάρχει η κατάλληλη ισορροπία.
Ποιο είναι το ιδανικό πρόγραμμα ημερήσιας διατροφής για έναν τραυματισμένο δρομέα;

Ένα ημερήσιο ιδανικό πρόγραμμα έχει ως εξής:

Πρωινό: 400γρ γιαούρτι, μια μικρή χούφτα δημητριακά και βραστά αυγά σε μια φέτα ψωμί.

Δεκατιανό: 500 γραμμάρια φυσικό γιαούρτι (προσθέστε 1-2 φρούτα αν θέλετε να αυξήσετε τη γεύση).

Μεσημεριανό: Κρέας ή ψάρι με σαλάτα

Βραδινό: 250 γραμμάρια τυρί cottage ή 600ml γάλα ή 400γρ γιαούρτι.

Διαβάστε επίσης: Το γόνατο του δρομέα: Τραυματισμοί, αιτίες και λύσεις

x

Send this to a friend