Superfoods που ανεβάζουν διάθεση και ενεργοποιούν τον μεταβολισμό

Superfoods που ανεβάζουν διάθεση και ενεργοποιούν τον μεταβολισμό

superfoods δεν αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία. Είναι απλά ένας όρος του μάρκετινγκ που περιγράφει τα τρόφιμα εκείνα που περιέχουν αρκετά θρεπτικά συστατικά, λίγες θερμίδες, λίγη ή καθόλου ζάχαρη και αλάτι, φυτικές ίνες και άλλα ενισχυτικά για την υγεία μας.

Οι περισσότεροι ορισμοί θα τα περιγράψουν ως πλούσιες πηγές αντιοξειδωτικών που προστατεύουν τα κύτταρα από την φθορά, αποτρέποντας έτσι πιθανές ασθένειες, ενώ περιέχουν θρεπτικά συστατικά που μειώνουν τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης αλλά και τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών νοσημάτων.

Κάποια από αυτά τα τρόφιμα έχουν θετική επίδραση στην διάθεση, την ενέργεια, τον μεταβολισμό και την όραση. Άλλα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την απώλεια βάρους κατά την θερινή περίοδο.

Ο καλύτερος τρόπος για να φάτε υγιεινά και φθηνά είναι να αγοράσετε φρούτα και λαχανικά που είναι στην εποχή τους. Υπάρχουν πολλές επιλογές ανάμεσα στον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο, από τις αγαπημένες φράουλες μέχρι τα λιγότερα γνωστά μωβ καρότα. Το ψάρι είναι επίσης μια καλή λύση αλλά θα πρέπει να προσέχετε από πού θα το προμηθευτείτε.

Ακολουθεί η λίστα με τα καλύτερα superfoods τα οποία μεταξύ άλλων θα σας βοηθήσουν και στην απώλεια βάρους μέχρι να έρθει το καλοκαίρι:

Ψάρια

Σύμφωνα με την διατροφολόγο των διασήμων, Angela Martindale, αν θέλετε να αγοράσετε ψάρι για να το μαγειρέψετε σπίτι θα πρέπει να ρωτήσετε πρώτα τον πωλητή από πού προέρχεται και αποφύγετε τα ψάρια του ιχθυοτροφείου. Τα ψάρια αποτελούν βασική τροφή της διατροφής των Νορβηγών που αποτελούν πρότυπο υγείας.

Βλαστοί από τροφές

Είναι ένα εξαιρετικό καλοκαιρινό superfood. Tα μπιζέλια, το κάρδαμο, το χόρτο βοσκής, οι φακές και το μπρόκολο αποτελούν πλούσια πηγή φυτικών πρωτεϊνών και είναι πιο θρεπτικά από πολλά άλλα οργανικά λαχανικά.

Βατόμουρα

Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και φυτικές ίνες και συμβάλουν στην πρόληψη του καρκίνου.

Μούρα

Εχουν πολλές και διαφορετικές ποικιλίες. Εχουν χρησιμοποιηθεί στην κινέζικη ιατρική για αιώνες και τα βρίσκουμε συνήθως στο τσάι, σε μαγειρεμένα επιδόρπια, στο κρασί και τον χυμό. Μειώνουν τις πιθανότητες εμφάνισης αναιμίας, αρθρίτιδας και διαβήτη.

Φρούτα χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη

Τα κεράσια, τα αχλάδια και τα σύκα αποτελούν μια καλή επιλογή φρούτου με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Το ίδιο ισχύει για τα cranberries και τα σμέουρα.

Καρπούζι

Αποτελείται κατά 92% από νερό και πολλοί υποστηρίζουν πως μπορεί να σας ενυδατώσει καλύτερα και από το ίδιο το νερό. Είναι πλούσιο σε ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο. Επίσης περιέχει λυκοπένιο που ενισχύει την άμυνα των κυττάρων.

Κόλιαντρο

Είναι ένα από τα καλύτερα βότανα για να το χρησιμοποιήσετε σε σαλάτες και καλοκαιρινά πιάτα. Είναι γεμάτο φυτοθρεπτικά συστατικά που μειώνουν το ζάχαρο στο αίμα, αλλά και τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης. Επίσης είναι πλούσιο σε μαγνήσιο και σίδηρο.

Σέσκουλο

Η βητακυανίνη που περιέχει αυξάνει την ενέργεια και έχει αντικαρκινικές ιδιότητες. Επίσης είναι πλούσιο σε μαγνήσιο και κάλιο που είναι ζωτικής σημασίας για την σταθερή πίεση του αίματος.

Μωβ καρότα

Είναι από τα πιο υγιεινά καρότα και γίνονται όλο και πιο διαδεδομένα ανάμεσα στους τοπικούς αγρότες των ΗΠΑ. Είναι πλούσια σε ανθοκυανίνες που εμποδίζουν τις ελεύθερες ρίζες να βλάψουν το σώμα σας, ενώ παράλληλα εμποδίζουν την πήξη του αίματος.

Αβοκάντο

Προσφέρουν 20 θρεπτικές ουσίες ζωτικής σημασίας όπως το κάλιο,η βιταμίνη Ε, οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β και φολικό οξύ. Βοηθά στην μείωση της χοληστερόλης και απομακρύνει τις φλεγμονές.

Φρέσκες εναλλακτικές του σολομού

Ο σολομός είναι ακριβός και δεν αρέσει σε πολλούς. Μπορεί να υποκατασταθεί από πέστροφα, ξιφία ή τόνο που περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Κεράσια

Δεν είναι μόνο ένα νόστιμο καλοκαιρινό φρούτο αλλά και το πλέον κατάλληλο για την αντιμετώπιση φλεγμονών. Μια τάρτα με κεράσια βοηθά στην ρύθμιση των επιπέδων της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων. Επίσης βοηθά στην μείωση του λίπους στην περιφέρεια.

Jicama

H jicama έχει μια ξεχωριστή γεύση που απελευθερώνεται όταν συνδυάζεται με μαγειρεμένα τρόφιμα στα οποία έχουν προστεθεί τα σωστά μπαχαρικά. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνταγές με τον ίδιο τρόπο που γίνεται με την γλυκοπατάτα. Ωστόσο η φλούδα της δεν τρώγεται. Περιέχει φυτική πρωτεΐνη, ιχνοστοιχεία, φυτοθρεπτικά συστατικά, διαιτητικές ίνες, βιταμίνες C, Ε, φυλλικό οξύ, Β6, το παντοθενικό οξύ, κάλιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, χαλκό και σίδηρο.

Προϊόντα με καψαϊκίνη

Ενισχύουν σημαντικά τον μεταβολισμό και βοηθούν στην προσπάθεια της απώλειας βάρους. Σκοτώνουν βακτήρια και ιούς, ενώ έχουν και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Καλοκαιρινό σκουός (κολοκυθάκι)

Εχει λιγότερους υδατάνθρακες από την χειμερινή του έκδοση, ενώ είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, τα δύο αντιοξειδοτικά που προστατεύουν τα μάτια σας.

Ροδάκινα

Εχουν μόλις 39 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια και είναι πλούσια σε φυτικές ίνες που βοηθούν το πεπτικό σύστημα.

Κόκκινες πιπεριές

Εχουν λίγες θερμίδες και είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες. Αποτελούνται κυρίως από νερό και υδατάνθρακες. Περιέχουν το β-καροτένιο το οποίο βοηθά στην άνοδο του επιπέδου της βιταμίνης C στον οργανισμό σας.

Ακτινίδια

Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες. Καταναλώνοντας 2-3 ημερησίως, μειώνετε σημαντικά την κακή χοληστερόλη  που δημιουργεί καρδιακά προβλήματα. Επίσης τα ακτινίδια είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη.

Previous ArticleNext Article

Αναλύοντας τους δημοφιλέστερους διατροφικούς μύθους

Του Νίκου Καφετζόπουλου*

Όπως συμβαίνει με τους μύθους γύρω από τη γυμναστική και το κάψιμο λίπους, έτσι ακριβώς και οι λανθασμένες αντιλήψεις γύρω από τη διατροφή στέκονται πολλές φορές εμπόδιο στην προσπάθειά μας να χάσουμε κιλά.

  • “Το βραδινό «παχαίνει»”. Φυσικά και δεν είναι αλήθεια, αφού το αν θα χάσει ένα άτομο βάρος, εξαρτάται από το ισοζύγιο ενέργειάς του. Αν η ενέργεια που προσλαμβάνει είναι μικρότερη από την ενέργεια που καταναλώνει, θα χάσει κιλά. Αν είναι μεγαλύτερη, θα πάρει. Παρ’ όλα αυτά, καλό είναι να προτιμήσεις ένα ελαφρύ βραδινό, 2-3 ώρες πριν από τον ύπνο, έτσι ώστε να προλάβει να ολοκληρωθεί η διαδικασία της πέψης.
  • “Το πράσινο τσάι αδυνατίζει”. Διαφημίζεται ότι το πράσινο τσάι, λόγω των κατεχινών και της καφεΐνης που περιέχει, βοηθά στην αύξηση του μεταβολισμού και, κατά συνέπεια, στην απώλεια βάρους. Η αλήθεια είναι ότι όντως φαίνεται να αυξάνει τον μεταβολισμό, αλλά η αύξηση αυτή δεν είναι τόσο σημαντική ώστε να βοηθήσει κάποιον να αδυνατίσει, αν δεν προσέξει γενικότερα την διατροφή του.
  • “Το γκρέιπφρουτ είναι λιποδιαλυτικό”. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, δεν υπάρχουν τρόφιμα που «αδυνατίζουν» ή που ενεργοποιούν τον μεταβολισμό σε τέτοιο βαθμό ώστε να επέλθει απώλεια βάρους. Η μόνη αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να αποδώσουμε μαγικές ιδιότητες σε κανένα τρόφιμο και, για να ενεργοποιηθεί ο μεταβολισμός, πρέπει να αυξηθεί η φυσική δραστηριότητα.
  • “Το μαύρο ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες”. Κι όμως, άσπρο και μαύρο ψωμί έχουν τις ίδιες θερμίδες. Όντως, το ψωμί ολικής άλεσης έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταναλωθεί σε μεγαλύτερες ποσότητες από το λευκό. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και τα υπόλοιπα προϊόντα ολικής άλεσης, όπως, για παράδειγμα, τα ζυμαρικά.
  • “Οι ανάλατοι ξηροί καρποί δεν έχουν θερμίδες”. Οι ανάλατοι ξηροί καρποί απλώς δεν έχουν αλάτι! Θερμιδικά δεν έχουν διαφορά με τους αλατισμένους – κάτι που σημαίνει ότι περιέχουν περίπου 500 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Φυσικά και μπορούν να αποτελούν μέρος ενός υγιεινού διαιτολογίου, αλλά πάντα με μέτρο.
  • “Η μαύρη σοκολάτα είναι «αθώα»”. Η μαύρη σοκολάτα είναι ανώτερη θρεπτικά από τη γάλακτος, λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας σε κακάο και αντιοξειδωτικά. Ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να καταναλώνεται ελεύθερα, καθώς προσδίδει τις ίδιες θερμίδες με όλες τις άλλες σοκολάτες – περίπου 500 με 600 ανά 100 γραμμάρια.

Διαβάστε επίσης: Πως… αυτοκτονούμε μέσω της διατροφής μας

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Πώς η διατροφή μας επηρεάζει την κλιματική αλλαγή

Της Μάιρας-Ευαγγελίας Στεφανάκου*

Κατά το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η ακτινοβολία που απορροφά η ατμόσφαιρα από τον ήλιο θερμαίνει την επιφάνεια της γης, μία φυσική διαδικασία απαραίτητη για τη συντήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Από την άλλη, από τα μέσα του 20ου αι., εξαιτίας της υπερβολικής βιομηχανικής δραστηριότητας του ανθρώπου, το φαινόμενο αυτό έχει λάβει μεγαλύτερες από τις φυσιολογικές διαστάσεις, σε σημείο να μιλάμε πλέον για υπερθέρμανση του πλανήτη και κλιματική αλλαγή.

Από τι επηρεάζεται η κλιματική αλλαγή;

Στην ατμόσφαιρα, συγκεκριμένα αέρια εμποδίζουν τη θερμότητα από το να δραπετεύσει. Κάποια από αυτά, όπως οι υδρατμοί, ανταποκρίνονται με φυσικό ή χημικό τρόπο σε θερμοκρασιακές αλλαγές, και δε συνεισφέρουν στην ένταση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Αντίθετα, κάποια άλλα αέρια παραμένουν για πολύ καιρό στην ατμόσφαιρα, όπως για παράδειγμα το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το υποξείδιο του αζώτου (N2O), το μεθάνιο (CH4), κι οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs). Αυτά παράγονται κι εκπέμπονται, εκτός από κάποιες φυσικές διεργασίες, κυρίως από τις πρακτικές καλλιέργειας του εδάφους και την καύση ορυκτών καυσίμων. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση, όλα τα παραπάνω προκάλεσαν πρωτοφανή για τον πλανήτη μας αύξηση των βλαβερών αερίων του θερμοκηπίου, φέρνοντάς μας σήμερα αντιμέτωπους με την κλιματική αλλαγή.

Η κλιματική αλλαγή μπορεί να θεωρηθεί ως πανδημία, εξαιτίας των σαρωτικών επιδράσεων που επιφέρει στην ανθρώπινη υγεία και τον πλανήτη. Η επιστημονική κοινότητα κάνει λόγο για τον όρο «συνδημία», δηλαδή τη συνέργεια των ακόλουθων επιδημιών: παχυσαρκία, υποσιτισμός, και κλιματική αλλαγή, τα οποία απειλούν την υγεία και την επιβίωση. Επομένως , η κλιματική αλλαγή και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοεξαρτώμενες. Η παραγωγή της τροφής, όπως θα δούμε και παρακάτω, είναι ένα ταξίδι με μεγάλο περιβαλλοντικό αντίκτυπο κι επηρεάζει την κλιματική αλλαγή, ενώ η κλιματική αλλαγή σύντομα θα αρχίσει να επηρεάζει και την ποιότητα και ποσότητα της παραγόμενης τροφής στο μέλλον.

Η ανθρώπινη διατροφή, η χρήση νερού και γης και η μόλυνση του περιβάλλοντος που σχετίζονται με την παραγωγή τροφής συνεισφέρουν στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου. Το ταξίδι των τροφίμων μέχρι το πιάτο μας περικλείει κάθε πλευρά αγροτικής παραγωγής, αποθήκευσης, επεξεργασίας, διανομής, και κατανάλωσης. Σε κάθε στάδιο παράγονται απόβλητα, ενώ υπάρχουν κι απώλειες θρεπτικών συστατικών. Μάλιστα, το 19% των αερίων του θερμοκηπίου προέρχονται από την κτηνοτροφία (μεθάνιο, οξείδιο του αζώτου, συνεισφορά από τις σοδιές που χρησιμοποιούνται ως τροφή για τα ζώα, αποψίλωση των δασών).

Πώς συνδέεται η εκτροφή ζώων με την κλιματική αλλαγή;

Από μετρήσεις που έχουν γίνει όσον αφορά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά βάρος τροφίμου, φαίνεται ότι το βοδινό κρέας έχει ασύγκριτα μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από οποιοδήποτε άλλο τρόφιμο. Ακολουθεί το αρνίσιο κρέας,το τυρί και τα γαλακτοκομικά, και τα λευκά κρέατα, όπως ψάρι και πουλερικά, και τα αυγά. Αντιθέτως, το ρύζι, τα σιτηρά, τα όσπρια, και τα φρούτα και τα λαχανικά που είναι οι κύριες φυτικές ομάδες τροφίμων που στηρίζουν την ανθρώπινη διατροφική πυραμίδα έχουν πολλές φορές λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ειδικά οι ξηροί καρποί φαίνεται ότι έχουν και θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Ενώ λοιπόν τα δεδομένα δείχνουν ότι τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα είναι πολύ επιβαρυντικά για την ατμόσφαιρα, την ίδια στιγμή είναι πολύ δημοφιλής διατροφική επιλογή για το σύγχρονο (κυρίως δυτικό) άνθρωπο. Η παραγωγή του κόκκινου κρέατος έχει αυξηθεί 4-5 φορές από τη δεκαετία του 1960 (από 71 σε 318 εκατομμύρια τόνους), κι αναμένεται να φτάσει τους 455 εκατομμύρια τόνους έως το 2059. Αυτή η αύξηση αντικατοπτρίζει την αυξημένη ζήτηση του κρέατος, την αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού, και την αυξημενη κατα κεφαλήν κατανάλωση του κόκκινου κρέατος από 20 kg σε 43 kg ανά άτομο.

Σχετικά με τη χρήση γης που εκμεταλλεύεται η κτηνοτροφία, πριν από μία χιλιετία μόνο το 4% της κατοικίσιμης (που δεν είναι έρημος) ξηράς χρησιμοποιείτο στις καλλιέργειες, ενώ πλέον αυτό το ποσοστό έχει φτάσει στο 50%. Από αυτήν, τα τρία τέταρτα είναι αφιερωμένα σε βοσκοτόπια και σε γη για σοδειές για την εκτροφή των ζώων. Από την άλλη, η κτηνοτροφία αποδίδει μόνο το 18% των θερμίδων και το 37% των πρωτεϊνών της ανθρώπινης διατροφής παγκοσμίως. Όλη αυτή η ραγδαία γεωργική επέκταση έχει επηρεάσει αρνητικά τη φυσιογνωμία του περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητα. Συνεπώς, είναι κρίσιμο ζήτημα η ανθρωπότητα να αναθεωρήσει το θέμα της κατανάλωσης τόσο μεγάλων ποσοτήτων κρέατος, ειδικά κόκκινου, λόγω του πολύ μεγάλου οικολογικού κόστους που έχει, παράλληλα με το κόστος που έχει στην ανθρώπινη υγεία.

Vegan και κλιματική αλλαγή

Πολλοί άνθρωποι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν στραφεί για ηθικούς και οικολογικούς λόγους σε διατροφικά πρότυπα που περιορίζουν ή αποκλείουν το κρέας ή και γενικά τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα. Έτσι, βλέπουμε τάσεις όπως η χορτοφαγία και η αυστηρή χορτοφαγία (βηγκανισμός) να κερδίζουν έδαφος.

Παρ’όλα αυτά, ο αποκλεισμός του κρέατος, ακόμη και του βοδινού, και των ζωικών τροφίμων γενικά, δεν είναι απαραίτητος. Μπορεί η εργοστασιακού τύπου εκτροφή να απαιτεί τη σίτιση των ζώων με σοδειές που καταλαμβάνουν επιπλέον χωράφια, όμως η φυσική μέθοδος σίτισης των αγελάδων είναι η ελεύθερη βοσκή σε εκτάσεις οι οποίες έτσι κι αλλιώς έχουν φτωχό έδαφος και δεν είναι εκμεταλλεύσιμες. Η βόσκηση, εντούτοις, παράγει κοπριά η οποία γονιμοποιεί τις σοδειές, με αποτέλεσμα να υπάρχει τελικά παραγωγή φαγητού. Ουσιαστικά, το ιδανικό για το περιβάλλον είναι η σύμπραξη των σοδειών με το μεγάλωμα των ζώων.

Το κρέας και τα γαλακτοκομικά είναι αναμφίβολα πολύ θρεπτικές τροφές, εφόσον καταναλώνονται με μέτρο. Ειδικά κάποια απαραίτητα θρεπτικά μόρια, όπως οι βιταμίνες D3, και B12, και το λιπαρό DHA, και κάποια άλλα χρήσιμα συστατικά όπως η κρεατίνη, η καρνοσίνη, ο αιμικός σίδηρος, και η ταυρίνη είναι διαθέσιμα μόνο στο κρέας. Άτομα τα οποία αποκλείουν το κρέας μπορούν να λάβουν αυτά τα θρεπτικά συστατικά αναγκαστικά μέσω συμπληρωμάτων διατροφής ή εμπλουτισμένων τροφίμων.

Μεσογειακή Διατροφή φιλική προς το περιβάλλον

Η Μεσογειακή Δίαιτα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως μία από τις πιο μακροβιοτικές και ωφέλιμες για την υγεία δίαιτες. Εκτός όμως από απλά ένα διατροφικό μοτίβο, είναι κι ένα πολιτισμικό μοντέλο του πώς τα τρόφιμα διαλέγονται, παράγονται, επεξεργάζονται, και διανέμονται. Το 2010 μάλιστα ανακηρύχτηκε από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας.

Η Μεσογειακή Διατροφή,αντίθετα με το βηγκανισμό, δεν αποκλείει τα ζωικά τρόφιμα, όμως στηρίζεται όντως στα φυτικής προέλευσης τρόφιμα. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο διατροφής, η μερίδα του λέοντος της δίαιτας πρέπει να αποτελείται από φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, καρπούς, σπόρους, φυτικά έλαια, και όσπρια, και σε μικρότερες ποσότητες τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Όσο για το κρέας, η μεσογειακή διατροφική πυραμίδα ορίζει να καταναλώνονται σποραδικά το ψάρι και τα πουλερικά από 1-2 φορές την εβδομάδα, και το κόκκινο κρέας το πολύ 1 φορά το μήνα. Με αυτό τον τρόπο η διατροφή έχει την απαραίτητη ποικιλία που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός, χωρίς να αποκλείονται ολόκληρες ομάδες τροφίμων.

Συνοψίζοντας

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η Μεσογειακή Δίαιτα θα μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί «βιώσιμη διατροφή», αφού οι αρχές της συνάδουν με τις επιλογές τροφίμων που έχουν να κάνουν με μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Η έμφαση, τέλος, πρέπει να δωθεί στη μείωση του κόκκινου κρέατος στη μία φορά το μήνα, και την αντικατάστασή του με φυτικά τρόφιμα ή κρέατα όπως τα πουλερικά και το ψάρι με, που επιβαρύνουν πολύ λιγότερο το περιβάλλον.

* Το άρθρο της Μάιρας-Ευαγγελίας Στεφανάκου δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

x
Send this to a friend