Δύο οφέλη και δύο παρενέργειες του καφέ

Ο καφές αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή καφεΐνης, μιας ουσίας που βρίσκεται σε πολλά φυτά και σε διάφορες ποσότητες για να τα προστατεύει από την οξείδωση και τα έντομα.

Εκτός από καφεΐνη, ο καφές περιέχει και άλλα συστατικά, όπως φλαβονοειδή, χλωρογενικό οξύ, νιασίνη, μαγνήσιο, κάλιο, διτερπένια, μελανοειδίνες, φουράνια, πυρρόλες και φυτικές ίνες.

Η καφεΐνη είναι μεν αντιοξειδωτικό αλλά στον άνθρωπο λειτουργεί κυρίως ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η πιο γνωστή επίδραση που έχει ένα φλιτζάνι καφέ είναι ότι δίνει σωματική και πνευματική εγρήγορση. Αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι αθλητές που χρησιμοποιούν την καφεΐνη για να βελτιώνουν τις επιδόσεις τους π.χ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες το 1984, οι Αμερικανοί ποδηλάτες είχαν πάρει υπόθετα καφεΐνης λίγο πριν αγωνιστούν.

Ενώ σε μέτριες ποσότητες προσφέρει τόνωση, η καφεΐνη μπορεί να έχει τοξικές παρενέργειες σε μεγάλες ποσότητες (πάνω από 250-300 mg τη μέρα) προκαλώντας ευερεθιστότητα, άγχος, αϋπνία, πονοκεφάλους και ταχυπαλμία. Η μέση περιεκτικότητα καφεΐνης στον καβουρδισμένο καφέ είναι 80-90 mg ανά 190 ml (ένα φλιτζάνι) και στον στιγμιαίο καφέ είναι 60-75 mg. Άρα τα 3-4 φλιτζάνια την ημέρα είναι το ανώτατο επιτρεπτό όριο.

Η καφεΐνη απορροφάται πλήρως από το στομάχι και το λεπτό έντερο μέσα σε 45 λεπτά. Κάποιοι άτομα όμως είναι ευαίσθητα και παρουσιάζουν δυσκολία στον μεταβολισμό της. Είναι γνωστό ότι οι άνθρωποι διαφέρουν πολύ ως προς την ευαισθησία τους απέναντι σ’ αυτήν την ουσία, μάλιστα οι επιστήμονες ανακάλυψαν και ένα “γονίδιο αργού μεταβολισμού” της καφεΐνης. Τα άτομα με αυτό το γονίδιο αποβάλλουν την καφεΐνη πιο αργά από το σώμα τους, κάτι που μπορεί να προκαλεί προβλήματα.

Ο καφές δεν κάνει κακό στην υγεία και τη δίαιτα, με την προϋπόθεση ότι η ποσότητά του δεν ξεπερνά το όριο της επιτρεπτής δόσης. Μάλιστα μια ελληνική μελέτη που αφορούσε άτομα της τρίτης ηλικίας στην Ικαρία -το νησί φημίζεται για τη μακροζωία των κατοίκων του- έδειξε ότι η μεγάλη πλειονότητα πίνει καθημερινά ελληνικό καφέ. Επειδή όμως ο καφές μπορεί να έχει και αρνητικές επιδράσεις, υπάρχουν τα υπέρ και τα κατά για την κατανάλωσή του.

Δύο εντυπωσιακά οφέλη

Έχει ευεργετική δράση στον σακχαρώδη διαβήτη. Η πλειονότητα των επιστημονικών δεδομένων συγκλίνει ότι ο καφές έχει ευεργετική δράση στο σακχαρώδη διαβήτη και ενδεχομένως στην άνοια και στη νόσο Πάρκινσον. Ακόμα και μια μέτρια πρόσληψη, ένα-δύο φλιτζάνια την ημέρα έχουν συσχετιστεί με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Δεν είναι σαφές ποιο συστατικό του καφέ έχει αυτή η θετική επίδραση. Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι η καφεΐνη και το μαγνήσιο συμβάλλουν στην ευαισθησία του οργανισμού απέναντι στην ινσουλίνη. Υπάρχουν όμως και μελέτες που βρήκαν ότι ο ντεκαφεϊνέ κάνει το ίδιο καλό, άρα ενδεχομένως να παίζουν ρόλο τα φλαβονοειδή.

Καφές και ημικρανίες: Μια… περίεργη σχέση

Ο καφές ανεβάζει κάπως τη χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια, λόγω των διτερπενίων, αλλά η χρήση φίλτρου στην παρασκευή του περιορίζει αυτή τη δράση. Παρότι ανεβάζει τη χοληστερίνη, οι μελέτες βρίσκουν ότι μάλλον ασκεί προστατευτική δράση στην καρδιά και στον εγκέφαλο. Φαίνεται πως βελτιώνει τη λειτουργία του ενδοθηλίου, ενός στρώματος κυττάρων που επικαλύπτουν σαν φόδρα τις αρτηρίες.

Αυξάνει τις καύσεις του σώματος και συμβάλει στην απώλεια θερμίδων. Επειδή η καφεΐνη λειτουργεί ως διεγερτικό, αυξάνει τις καύσεις του σώματος. Είναι γνωστό ότι ο καφές αυξάνει τις καύσεις διότι αρκετά άτομα μόλις πιουν καφέ ιδρώνουν κι αυτό σημαίνει ότι το σώμα τους εκείνη τη στιγμή καίει θερμίδες. Συνήθως όμως αυτό παρατηρείται όταν ο καφές είναι ζεστός. Και άλλα καυτά ροφήματα προκαλούν εφίδρωση όπως το τσάι, ορισμένες σούπες. Το ίδιο και η καψαϊκίνη, μια ουσία που κάνει τις κόκκινες πιπεριές καυτές.

Ο ζεστός καφές διεγείρει τους νευρικούς υποδοχείς του στόματος κάνοντας το νευρικό σύστημα α “πιστέψει” ότι ο οργανισμός έχει ζεσταθεί. Ο εσωτερικός θερμοστάτης που βρίσκεται στον υποθάλαμο του εγκεφάλου αντιδρά στέλνοντας σήμα για την ενεργοποίηση των ιδρωτοποιών αδένων. Αυτό σημαίνει απώλεια θερμίδων. Από την άλλη πλευρά πρέπει να ληφθεί ότι υπόψη ότι τα καυτά ροφήματα αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο στο λάρυγγα. Η κατανάλωση καφέ (ή τσαγιού) σε πολύ υψηλή θερμοκρασία, πάνω από 70 βαθμούς Κελσίου, σχετίζεται ακόμη και με οκταπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο λάρυγγα σε σύγκριση με μια χλιαρή θερμοκρασία. Πρόσεξε λοιπόν, ένα ρόφημα ποτέ δεν πρέπει να σου καίει τη γλώσσα.

Δύο παρενέργειες

Με προσοχή ο καφές στην εγκυμοσύνη. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η καφεΐνη μπορεί να ευθύνεται για λιποβαρή μωρά. Κατά την εγκυμοσύνη επιβραδύνεται ο ρυθμός με τον οποίο μεταβολίζεται η καφεΐνη, έτσι οι έγκυες γυναίκες έχουν υψηλότερα επίπεδα καφεΐνης στο αίμα τους και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από το σύνηθες. Αυτό μπορεί να επιδράσει αρνητικά στο έμβρυο και να αυξήσει τις πιθανότητες να γεννηθεί το παιδί με χαμηλό σωματικό βάρος. Επίσης ο καφές μειώνει την επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Χρειάζεται προσοχή γιατί η καφεΐνη δεν περιέχεται μόνο στον καφέ, αλλά και στο τσάι, τη σοκολάτα, τα ενεργειακά ποτά και τα αναψυκτικά τύπου κόλα. Έτσι μπορεί μια έγκυος γυναίκα να παίρνει μεγάλη ποσότητα χωρίς να το γνωρίζει.

Αυξάνει τη κορτιζόλη, την ορμόνη του στρες. Ο καφές ανεβάζει την κορτιζόλη, μία ορμόνη με κακή φήμη αλλά κάπως παρεξηγημένη. Όταν το σώμα στρεσάρεται, αυξάνεται η παραγωγή της κορτιζόλης. Αυτό όμως γίνεται για κάποιο λόγο. Ο σκοπός της κορτιζόλης είναι να δώσει ενέργεια στο σώμα. Από την άλλη μεριά, αν υπάρχει υπερκορτιζολισμός, δηλαδή συνεχώς ανεβασμένη παραγωγή κορτιζόλης στο σώμα, μπορεί να παρουσιαστούν παρενέργειες, ακόμα και ασθένειες.

Ένας βασικός λόγος που ο καφές είναι τονωτικός είναι επειδή αυξάνει την κορτιζόλη και έτσι μπορεί να χρησιμοποιήσει πιο εύκολα την ενέργεια που έχει. Μερικά άτομα ίσως είναι εθισμένα στον καφέ ακριβώς γι’ αυτό το λόγο. Επειδή νιώθουν πως έχουν χαμηλά επίπεδα ενέργειας χρειάζονται καφέδες για να λειτουργήσουν. Τα άτομα αυτά συχνά παραλείπουν το πρωινό τους. Τέλος, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση αν κι αυτό εξαρτάται ως ένα βαθμό από τα γονίδια.

Διαβάστε επίσης: Ο καφές μετά την άσκηση μειώνει τους μυϊκούς πόνους!

Previous ArticleNext Article

Γιατί το σώμα μας… ενθαρρύνει την αύξηση του βάρους;

Η απώλεια βάρους είναι ένα θέμα που δυσκολεύει τους περισσότερους ανθρώπους, καθώς, ακόμα κι όταν καταφέρουν να χάσουν κιλά, αυτά συχνά επιστρέφουν. Γιατί, λοιπόν, το σώμα δείχνει να «ενθαρρύνει» την παχυσαρκία;

Νέα έρευνα υποδεικνύει ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό ίσως να εντοπίζεται στην ανθρώπινη εξέλιξη, όταν ο μηχανισμός καταπολέμησης της πείνας έκανε το σώμα να αποθηκεύει το λίπος.

Το κλειδί του μηχανισμού αυτού είναι μια πρωτεΐνη που ονομάζεται «RAGE», όπως αναφέρουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU) που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο Cell Reports. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η πρωτεΐνη αυτή εξελίχθηκε για να βοηθά τους προγόνους μας να γλιτώνουν τη λιμοκτονία, όταν η εύρεση φαγητού ήταν δύσκολη.
Το λίπος συσσωρεύεται εύκολα και φεύγει δύσκολα

Σήμερα, όμως, που διανύουμε τις ημέρες της αφθονίας, η διαδικασία αυτή έχει αναχθεί σε δυσλειτουργία. Η πρωτεΐνη RAGE, που παράγεται για να καταπολεμήσει το κυτταρικό στρες που δημιουργείται από την υπερφαγία, φαίνεται πως εκλαμβάνει -λανθασμένα- το στρες αυτό ως πείνα, με αποτέλεσμα να «κλείνει» τον διακόπτη του σώματος που καίει το λίπος. Γι’αυτό και το λίπος συσσωρεύεται τόσο εύκολα, ενώ αποβάλλεται δύσκολα.

Ξεκινήσατε γυμναστική και αντί να χάνετε παίρνετε βάρος. Γιατί;

Σύμφωνα με την ερευνητικά ομάδα, όμως, φαίνεται να υπάρχει ελπίδα, καθώς η μελέτη πιθανόν να οδηγήσει σε φάρμακα κατά της παχυσαρκίας. «Πιστεύουμε ότι η πρωτεΐνη RAGE μπορεί να στοχευθεί. Όταν βάλαμε ποντίκια χωρίς έκφραση της πρωτεΐνης να ακολουθήσουν μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά, έτρωγαν μεν το φαγητό, χωρίς, ωστόσο, να καταλήξουν παχύσαρκα», σημείωσε σχετικά η Ann Marie Schmidt από την Ιατρική Σχολή του NYU, συγγραφέας της μελέτης.

Όπως ανέφερε η ίδια, μάλιστα, ακόμα και η έλλειψη της συγκεκριμένης πρωτεΐνης φάνηκε να είναι ασφαλής, τουλάχιστον για τα ποντίκια, αφού όταν οι ερευνητές διέγραψαν την RAGE από τα γονίδια των ποντικιών, εκείνα είχαν φυσιολογική αναπαραγωγική λειτουργία και δεν παρουσίασαν γνωστικά προβλήματα.

7 λόγοι που παίρνετε βάρος ενώ κάνετε σκληρή προπόνηση

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι, από τη στιγμή που η πρωτεΐνη RAGE φαίνεται να είναι ενεργή κατά την περίοδο του μεταβολικού στρες και όχι στις καθημερινές λειτουργίες, πιθανότατα η απομάκρυνσή της από το σώμα να μη δημιουργήσει προβλήματα.

Όπως και να έχει, πάντως, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η δημιουργία ενός τέτοιου φαρμάκου απέχει προς το παρόν αρκετά από την πραγματικότητα, καθώς οι μελέτες έχουν επικεντρωθεί προς το παρόν αποκλειστικά στα ποντίκια και τα αποτελέσματά τους δεν είναι δεδομένο ότι θα μεταφραστούν και στους ανθρώπους.

Διαβάστε επίσης: Τι συμβαίνει με το σωματικό σας βάρος όταν δεν κοιμάστε καλά;

Τροφές που προκαλούν ενοχλητικούς πονοκεφάλους

Αυτές οι τροφές (δυστυχώς) προκαλούν αφόρητους πονοκεφάλους

Ταλαιπωρείστε έντονα από πονοκεφάλους; Μπορεί να μην είναι ευρέως διαδεδομένο αλλά οι διατροφικές σας συνήθειες παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ ότι νομίζετε.

Όπως άλλωστε τονίζει και η ετήσια Επιστημονική Έκθεση της Διαιτητικής Συμβουλευτικής Επιτροπής (DGAC) τα τρόφιμα που παίρνουμε καθημερινά μπορεί να ευθύνονται για μια σειρά από συμπτώματα όπως όπως ζάλη, απώλεια μνήμης και πονοκεφάλους.

Ορισμένα από τα τρόφιμα που μας προκαλούν πονοκεφάλους -και  σε περίπτωση που υποφέρουμε από αυτούς μάλλον πρέπει να αποφεύγουμε- είναι τα εξής:

Ψωμί

Το ψωμί εμπεριέχει γλουτένη, η οποία (όχι μόνο στο ψωμί αλλά και σε όλα τα τρόφιμα που εμπεριέχεται) προκαλεί τόσο προβλήματα πέψης όσο και πονοκέφαλους σε κάποιους οργανισμούς που είναι ευαίθηση σε αυτή. Το ψωμί και γενικότερα οτιδήποτε παρασκευάζεται με σιτάρι, φύτρο σιταριού, σίκαλη, αλεύρι και καρυκεύματα καλό είναι να αποφεύγεται στην ημερήσια διατροφή όσων πάσχουν από πονοκεφάλους.

Παγωτό

Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο να απολαμβάνει κανείς τις πρώτες κουταλιές ενός λαχταριστού παγωτού και ξαφνικά να του προκαλείται ένας έντονος και «παγωμένος» πόνος στο κεφάλι, αυτό που λέμε «πονοκέφαλος παγωτού». Ο πόνος αυτός υποχωρεί μετά από λίγες στιγμές αλλά υπάρχει εξήγηση για την παρουσία του. Ένα πολύ κρύο φαγητό όπως το παγωτό προκαλεί μια αντανακλαστική συστολή των αιμοφόρων αγγείων γύρω από το κεφάλι σας. Αυτός είναι ο λόγος που πολλές φορές νιώθετε αυτό το εκνευριστικό πόνο όταν τρώτε παγωτό. Απλά μην το τρώτε τόσο λαίμαργα, φάτε το αργά και χαλαρά.

Καφές και ημικρανίες: Μια… περίεργη σχέση

Τσίχλα

Κι όμως, το να μασάς τσίχλα μπορεί να σου προκαλέσει πονοκέφαλο και αυτό έχει να κάνει με το υπερβολικό μάσημα που ταλαιπωρεί τα σαγόνια μας με αποτέλεσμα αυτό να έχει επιπτώσεις στο κεφάλι μας. Δεν είναι τυχαίο ότι μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι 19 στους 30 εφήβους που έκοψαν μαχαίρι το να τρώνε τσίχλα απαλλάχθηκαν από συστηματικούς πονοκεφάλους.

Τυρί

Όσο παλιότερο είναι ένα είδος τυριού τόσο ποιοτικότερο είναι στη γεύση αλλά ταυτόχρονα τόσο περισσότερη τυραμίνη περιέχει. Το ροκφόρ, το τσένταρ, η φέτα, η μοτσαρέλα, η παρμεζάνα και το ελβετικό τυρί έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε τυραμίνη, η οποία προκαλεί αφόρητους πονοκεφάλους ημικρανίας.

Κόκκινο κρασί

Για πολλούς ανθρώπους ένα ποτήρι κόκκινο κρασί στο τέλος της ημέρας ισοδυναμεί με μια στιγμή χαλάρωσης ωστόσο μπορεί να γίνει αιτία και για το ακριβώς ανάποδο, δηλαδή να προκαλέσει πονοκεφάλους. Το κρασί άλλωστε περιέχει υψηλά ποσοστά τυραμίνης, η οποία είναι ένα αμινοξύ που το σώμα μας δύσκολα μπορεί να ενσωματώσει με αποτέλεσμα να μας δημιουργεί πόνους στο κεφάλι.

Tροφές που καταπολεμούν την ημικρανία

Σοκολάτα

Συγνώμη, αλλά ναι: αυτή η ευτυχία υπό μορφή τροφής μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο. Η σοκολάτα περιέχει μερικές ουσίες που μπορεί όπως η καφεΐνη, τυραμίνη και φαινυλαιθυλαμίνη, συνδυασμός που για ορισμένους ανθρώπους είναι η απόλυτη συνταγή για πονοκέφαλο.

Διαβάστε ακόμα: Τροφές που μας φέρνουν υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας

x

Send this to a friend