Roger Bannister: ο φοιτητής που έσπασε τα 4 λεπτά
Στις 6 Μαΐου 1954 ένας φοιτητής ιατρικής έτρεξε το μίλι σε 3:59,4. Η ιστορία του Roger Bannister: μια αποτυχία, προπόνηση στα διαλείμματα και δύο φίλοι.
Στις 6 Μαΐου 1954, ένας φοιτητής ιατρικής έτρεξε το μίλι (1.609 μέτρα) σε 3:59,4 στην πίστα Iffley Road της Οξφόρδης. Ο Roger Bannister έγινε ο πρώτος άνθρωπος που κατέβηκε κάτω από τα τέσσερα λεπτά, και η ιστορία του δεν είναι μόνο ένα ρεκόρ. Είναι μια ιστορία για μια αποτυχία, ένα ωράριο στο νοσοκομείο και δύο φίλους που αποφάσισαν να τον βοηθήσουν.

Η αποτυχία που προηγήθηκε
Το 1952, στους Ολυμπιακούς του Ελσίνκι, ο Bannister τερμάτισε τέταρτος στα 1.500 μέτρα. Σύμφωνα με το World Athletics, στο τελευταίο λεπτό προστέθηκαν ημιτελικοί, και ο ίδιος έπρεπε να τρέξει τρεις διαδοχικές μέρες. Το Smithsonian σημειώνει ότι ο βρετανικός Τύπος έκρινε την εμφάνιση σκληρά, και το World Athletics ότι ο ίδιος χαρακτηρίστηκε δημόσια «αποτυχημένος». Δύο χρόνια αργότερα, το όνομά του ήταν ήδη δεμένο με το μίλι. (World Athletics) (Smithsonian)
Προπόνηση στο διάλειμμα του μεσημεριού
Ο Bannister ήταν φοιτητής στην Ιατρική Σχολή του St Mary’s Hospital στο Λονδίνο και, όπως γράφει το World Athletics, προπονούνταν στα μεσημεριανά διαλείμματα των καθημερινών. Τα Σαββατοκύριακα έκανε προπόνηση με τον Chris Brasher και τον Chris Chataway, υπό τον προπονητή του Brasher, τον Franz Stampfl.
Ένα από τα βασικά του προγράμματα ήταν διαστήματα: δέκα επαναλήψεις των 400 μέτρων με δύο λεπτά ανάπαυσης, σε μέσο χρόνο 66 δευτερολέπτων, που προσπαθούσε να κατεβάσει προς τα 58. Οι χρόνοι δεν είναι για σένα, η δομή είναι: σαφής στόχος ρυθμού, ελεγχόμενη ανάπαυση, σταδιακή πρόοδος. Αν θες κάτι αντίστοιχο σε μικρότερη κλίμακα, δες τα hill repeats που έχουμε γράψει.

6 Μαΐου 1954: ο αέρας, οι δύο φίλοι και το 3:59,4
Την ημέρα του αγώνα υπήρχε δυνατός αέρας. Το World Athletics περιγράφει ότι ο Bannister δίσταζε μέχρι που είδε τη σημαία μιας κοντινής εκκλησίας να σταματά να κυματίζει. Το History.com αναφέρει ότι έβρεχε και φυσούσε πλάγια στην πίστα, και ότι η εκκίνηση δόθηκε στις 6 το απόγευμα.
Ο Brasher τράβηξε τον ρυθμό στην αρχή και ο Chataway πήρε τη σκυτάλη αργότερα. Οι ενδιάμεσοι χρόνοι, σύμφωνα με το World Athletics και το βιβλίο του Bannister, ήταν 57,5 στον πρώτο γύρο, 1:58 στο μισό μίλι και 3:00,7 στα τρία τέταρτα. Ο Bannister προσπέρασε τον Chataway περίπου 300 γιάρδες πριν τον τερματισμό, και τερμάτισε σε 3:59,4.
Για να βάλεις το νούμερο στο δικό σου πλαίσιο: με δικό μας υπολογισμό, 3:59,4 για 1.609 μέτρα σημαίνει περίπου 2:29 το χιλιόμετρο. Το προηγούμενο ρεκόρ ανήκε στον Σουηδό Gunder Hägg, από το 1945, λίγο πάνω από 4:01.

Τι έμεινε από την ομάδα
Το 3:59,4 δεν ήταν σόλο εγχείρημα. Ο Brasher και ο Chataway έτρεξαν μπροστά του και κράτησαν τον ρυθμό στα πρώτα τρία τέταρτα του μιλίου. Στη δική σου προπόνηση το αντίστοιχο είναι απλό: ένας φίλος που κρατά τον ρυθμό στο tempo ή στα διαστήματα κάνει συχνά πιο εύκολο ό,τι μόνος σου φαίνεται βαρύ. Το ίδιο ισχύει για τη ρουτίνα: αυτό που ξέρεις ότι σε περιμένουν να κάνεις το κάνεις συχνότερα.
Το ρεκόρ που κράτησε 46 μέρες
Η απάντηση ήρθε γρήγορα. Σύμφωνα με το Smithsonian και το World Athletics, ο Αυστραλός John Landy έκοψε περίπου 1,5 δευτερόλεπτο και ο Bannister έχασε το ρεκόρ μετά από 46 μέρες. Την ίδια χρονιά, στους Αγώνες της Κοινοπολιτείας στο Βανκούβερ, οι δύο τους συναντήθηκαν και ο Bannister τερμάτισε σε 3:58,8 έναντι 3:59,6 του Landy (στοιχεία από λεζάντα του Smithsonian).
Το μάθημα για όλους μας: το «αδύνατο» τρέχει πολύ γρήγορα όταν κάποιος το κάνει πρώτος. Αν σε ενδιαφέρει πώς αντιμετωπίζεται ένα άλλο «φράγμα» της εποχής μας, δες το άρθρο μας για τον μαραθώνιο κάτω από 2 ώρες.
Μετά την πίστα
Ο Bannister έγινε νευρολόγος. Σύμφωνα με το Smithsonian διετέλεσε πρόεδρος του Βρετανικού Συμβουλίου Αθλητισμού (1971-1974) και κατά τη θητεία του συγκέντρωσε ερευνητές για να αναπτυχθεί το πρώτο τεστ ανίχνευσης αναβολικών στεροειδών. Έγινε ιππότης το 1975 και πέθανε τον Μάρτιο του 2018, σε ηλικία 88 ετών (History.com). Για τη στιγμή του 1954 είπε ότι ήξερε πως το είχε καταφέρει πριν ακούσει τον χρόνο (World Athletics).
Αν σε ενδιαφέρουν οι ιστορίες του μαραθωνίου πιο κοντά στη δική μας ιστορία, διάβασε και για τον Σπύρο Λούη, τον νερουλά που κέρδισε το 1896.
Πηγές
World Athletics Heritage: Roger Bannister, 70 years since the sub-four-minute mile (6 Μαΐου 2024) · HISTORY: First four-minute mile · Smithsonian Magazine: Five things to know about Roger Bannister


