Χορτοφαγία: Υγεία, χωρίς ελλείψεις

Tου Κωνσταντίνου Κούτσικα*

Σύμφωνα με διεθνείς χορτοφαγικούς οργανισμούς (Vegetarian Society και Vegetarian Resource Group), «χορτοφάγος ονομάζεται εκείνος που δεν καταναλώνει κρέας, πουλερικά και θαλασσινά και όλα τα υποπροϊόντα τους, με ή χωρίς την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων και αυγών».

Χαρακτηριστικά της χορτοφαγικής διατροφής

Όπως φαίνεται σε πολλές μελέτες, μια διατροφή βασισμένη αποκλειστικά σε φυτικές τροφές, προσδίδει σημαντικά οφέλη στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι χορτοφαγικές δίαιτες έχουν τα εξής διατροφικά χαρακτηριστικά:

  • Περιλαμβάνουν μεγάλες ποσότητες φρούτων, λαχανικών και οσπρίων
  • Περιέχουν χαμηλά ποσοστά λιπαρών, ιδιαίτερα κορεσμένων και trans λιπαρών
  • Τα λιπαρά, που περιλαμβάνει μια χορτοφαγική διατροφή, ανήκουν κυρίως στην ευεργετική κατηγορία των μονο-ακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών
  • Περιέχουν ελάχιστη χοληστερόλη
  • Είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες
  • Περιέχουν σημαντική περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και φυτοχημικά συστατικά
  • Οφέλη της χορτοφαγίας για την υγεία

Για τους παραπάνω λόγους, οι χορτοφάγοι φαίνεται να έχουν χαμηλότερα ποσοστά διαφόρων χρόνιων ασθενειών όπως:

  • καρδιαγγειακά νοσήματα
  • υπέρταση, διαβήτη
  • παθήσεις πεπτικού
  • αυτοάνοσα νοσήματα
  • αλλεργίες
  • άνοια
  • ορισμένους τύπους καρκίνου (π.χ. καρκίνο παχέος εντέρου) κ.ά.
  • Oλοκληρώνοντας την ανάγνωση του άρθρου έχετε τη δυαντότητα να δείτε περισσότερα στο infographic της χορτοφαγίας.
Είναι ασφαλής η χορτοφαγική διατροφή;

Έγκριτοι διαιτολογικοί φορείς, όπως για παράδειγμα ο Αμερικάνικος Διαιτολογικός Σύλλογος, έχουν υποστηρίξει ότι μια σωστά σχεδιασμένη χορτοφαγική δίαιτα, αποτελεί μια υγιεινή και θρεπτικά επαρκή διατροφή

Μάλιστα, μια χορτοφαγική διατροφή είναι δυνατό να βοηθήσει στην πρόληψη και στη θεραπεία συγκεκριμένων παθολογικών καταστάσεων.

Μια καλά σχεδιασμένη χορτοφαγική δίαιτα, η οποία έχει συνταχθεί από έναν πτυχιούχο διαιτολόγο, είναι κατάλληλη για όλα τα στάδια της ζωής, όπως την παιδική και εφηβική ηλικία, για τις εγκυμονούσες και τις θηλάζουσες, καθώς και για τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους.

Πώς η χορτοφαγία επηρεάζει το περιβάλλον;

Σημαντική είναι και η συνεισφορά της χορτοφαγίας στην προστασία του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα, υπολογίζεται ότι το 70% της αγροτικής γης σε ολόκληρο τον πλανήτη, χρησιμοποιείται για τις ανάγκες της εκτροφής των ζώων. Επιπλέον, για να παραχθεί 1 κιλό σιταριού απαιτούνται 1.000-2000 λίτρα νερού, ενώ για την παραγωγή ενός κιλού βοδινού, χρειάζονται 13.000 έως και 100.000 λίτρα νερού.

Μια διατροφή χωρίς κρέας και ζωικών παραγώγων αποτελεί μια πραγματική πράξη αγάπης για τα ζώα. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι σε όλον τον κόσμο πιστεύουν ότι είναι λάθος τα ζώα να υποφέρουν και να θανατώνονται, μόνο και μόνο για να μετατραπούν σε τροφή. Τα ζώα στα εκτροφεία, πολλές φορές τα μεταχειρίζονται βάναυσα και μεγαλώνουν σε στοιβαγμένους και μικροσκοπικούς χώρους, μέσα στα δικά τους απόβλητα, δίχως καλής ποιότητας τροφή.

Χορτοφαγία και διατροφικά συστατικά: τι πρέπει να προσέξετε;
Εκείνο που αξίζει να τονιστεί είναι ότι, όσο πιο αυστηρός είναι ο τύπος της χορτοφαγίας (και άρα αποκλείει περισσότερες ομάδες τροφίμων), τόσο μεγαλύτερη έμφαση και προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην κάλυψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, όπως της πρωτεΐνης, του σίδηρου, του ασβεστίου, της βιταμίνης B12, του ιωδίου, των ω-3 λιπαρών, της βιταμίνη D και του ψευδαργύρου.

Φυτικές πηγές πρωτεΐνης

Πολλοί πιστεύουν ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι δυνατόν να επιτευχθεί μόνο μέσα από την πρόσληψη κρέατος. Αυτή όμως η πεποίθηση δεν είναι ακριβής, μιας και όλες οι φυτικές τροφές, με εξαίρεση τα φρούτα, περιέχουν πρωτεΐνη. Πλούσιες πηγές φυτικής πρωτεΐνης είναι:

  • *τα όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια)
  • ο αρακάς
  • η σόγια και τα προϊόντα της (τυρί τόφου, τέμπε) και
    οι ξηροί καρποί
Αξιοποιείστε τις συμπληρωματικές πρωτεΐνες

Ενώ μια φυτική τροφή από μόνη της δεν καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού στα απαραίτητα αμινοξέα, σε συνδυασμό με κάποιο άλλο φυτικό τρόφιμο, μπορεί να εφοδιάσει πλήρως τον οργανισμό με όλα τα απαραίτητα αμινοξέα.

Για παράδειγμα, τα δημητριακά, που περιέχουν μικρή ποσότητα από το αμινοξύ λυσίνη, μπορούν να συμπληρωθούν από τα όσπρια, που περιέχουν επαρκείς ποσότητες λυσίνης. Από την άλλη, το χαμηλό επίπεδο του απαραίτητου αμινοξέος μεθειονίνη στα όσπρια, αντισταθμίζεται από την υψηλή συγκέντρωσή του στα δημητριακά.

Επάρκεια σιδήρου στη χορτοφαγία

Σχετικά με τον σίδηρο, αποτελεί ένα ιχνοστοιχείο, το οποίο αποτελεί συστατικό της αιμοσφαιρίνης των ερυθροκυττάρων, με την αποστολή να μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς. Όταν οι αποθήκες σιδήρου του οργανισμού εξαντληθούν, δεν παρέχεται αρκετό οξυγόνο στα κύτταρα. Έτσι, προκαλείται η σιδηροπενική αναιμία, με κυριότερο χαρακτηριστικό, την έντονη κούραση.

Πολλές φυτικές τροφές αποτελούν πλούσιες πηγές σιδήρου:

Τα όσπρια: Φακές, φασόλια, ρεβίθια.
Τα λαχανικά: Σπανάκι, κολοκυθάκια, αρακάς, μπρόκολο, φύλλα παντζαριού, ντοματοχυμός.
Τα φρούτα: Αποξηραμένα φρούτα (δαμάσκηνα, βερίκοκα, σύκα, σταφίδες).
Οι ξηροί καρποί: Κάσιους, αμύγδαλα, φιστίκια, κολοκυθόσποροι, ηλιόσποροι, σουσάμι.
Τα εμπλουτισμένα τρόφιμα: Δημητριακά πρωινού, γάλα και γιαούρτι σόγιας.
Άλλα τρόφιμα: Μαύρη σοκολάτα, μελάσα σακχαροκάλαμου.

Συνδιασμοί για καλύτερη απορρόφηση σιδήρου

Ένας εύκολος τρόπος αύξησης της απορρόφησης του σιδήρου από τον οργανισμό είναι να συνδυάστε το γεύμα σας με βιταμίνη C- η βιταμίνη C αυξάνει έως και κατά 4 φορές την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C είναι τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, μανταρίνι, λεμόνι), το μπρόκολο, οι πιπεριές και το κουνουπίδι. Προσθέστε, για παράδειγμα, πιπεριά στις φακές ή χυμό λεμονιού στα ρεβίθια.

Ασβέστιο και χορτοφαγία

Η πρόσληψη ασβεστίου έχει συνδεθεί στο μυαλό του περισσότερου κόσμου με την κατανάλωση γαλακτοκομικών. Κι όμως! Οι ανάγκες σε ασβέστιο μπορούν να καλυφθούν πλήρως και από τις φυτικές πηγές. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το μπρόκολο, τα αμύγδαλα, το σουσάμι, τα αποξηραμένα φρούτα, είναι κάποιες από τις πολλές φυτικές τροφές που περιέχουν ασβέστιο.

Οι απαιτήσεις των αυστηρά χορτοφάγων σε ασβέστιο δεν αλλάζουν σε σχέση με τους χορτοφάγους που καταναλώνουν γαλακτοκομικά. Η καθημερινή συνιστώμενη διαιτητική πρόσληψη για τους ενήλικες είναι 1000 mg ενώ για τους εφήβους και τις γυναίκες σε εμμηνόπαυση 1300 και 1200 mg αντίστοιχα.

Προσοχή στη βιταμίνη Β12

Ο διεθνής χορτοφαγικός οργανισμός Vegan Outreach, εφιστά την προσοχή στους χορτοφάγους και ιδιαίτερα στους αυστηρά χορτοφάγους για τη Β12, γιατί πολλοί χορτοφάγοι και ιδιαίτερα οι αυστηρά χορτοφάγοι, θεωρούν ότι η διατροφή τους είναι επαρκής σε θρεπτικά συστατικά, μην δίνοντας σημασία ή ακόμα και αγνοώντας την πρόσληψη της συγκεκριμένης βιταμίνης. Σε αυτό συνεπικουρεί και το γεγονός ότι τα συμπτώματα, από τη διαιτητική στέρηση της βιταμίνης, αργούν να εμφανιστούν (3 έως 10 χρόνια), επειδή η περίσσεια της βιταμίνης Β12 αποθηκεύεται στο συκώτι.

Πολλοί επίσης πιστεύουν ότι, ο ίδιος οργανισμός μπορεί να παράξει Β12, καλύπτοντας τις ανάγκες του οργανισμού. Η αλήθεια είναι ότι ο οργανισμός παράγει Β12 στο παχύ έντερο, από τους μικροοργανισμούς που φυσιολογικά το αποικίζουν, ωστόσο δεν είναι δυνατή η απορρόφησή της, γιατί η απορρόφηση λαμβάνει χώρα σε υψηλότερο σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα και συγκεκριμένα κοντά στο τελικό κομμάτι του λεπτού εντέρου.

Μήπως χρειάζεστε συμπλήρωμα βιταμίνης Β12;

Για όλους αυτούς τους λόγους, πολλοί χορτοφαγικοί οργανισμοί, καθώς και ο Αμερικάνικος Διαιτολογικός Σύλλογος, σε έκθεσή του (2016), προτείνει την ένταξη εμπλουτισμένων τροφίμων σε Β12 ή συμπληρωμάτων Β12 στη διατροφή των αυστηρά χορτοφάγων και όσων δεν καταναλώνουν αυγά και γαλακτοκομικά.

Για τους αυστηρά χορτοφάγους, που δεν καταναλώνουν εμπλουτισμένα τρόφιμα, o αυστηρά χορτοφαγικός οργανισμός The Vegan Society (www.vegansociety.com), προτείνει τη λήψη συμπληρώματος διατροφής Β12. Πιο συγκεκριμένα, προτείνει τη λήψη, είτε 10 μg καθημερινά, είτε δοσολογία 2000 μg ανά εβδομάδα (διαμοιρασμένο σε 1 ή 2 δόσεις εβδομαδιαίως).

Τι συμβαίνει με τη χορτοφαγία στην εγκυμοσύνη;

Οι απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά των χορτοφάγων εγκύων, δεν διαφέρουν σε σχέση με τις μη χορτοφάγες εγκυμονούσες, με εξαίρεση ίσως τον σιδήρου, λόγω της μειωμένης απορρόφησης του φυτικού σιδήρου σε σχέση με τον ζωικό (αιμικό σίδηρο).

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα μέχρι στιγμής ερευνητικά στοιχεία, δεν φαίνεται να υπάρχει διαφορά στους δείκτες υγείας των παιδιών που έχουν γεννηθεί από έγκυες χορτοφάγους και μη

Χορτοφαγική διατροφή και θηλασμός

Η θέση πολλών μεγάλων διαιτολογικών συλλόγων, όπως των Η.Π.Α. και του Καναδά, υποστηρίζει πως μια ισορροπημένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να υποστηρίξει έναν υγιή θηλασμό. Τα παιδιά που θηλάζονται από σωστά διατρεφόμενες μητέρες, που ακολουθούν μια χορτοφαγική διατροφή, μεγαλώνουν και αναπτύσσονται κανονικά. Μάλιστα, έχει φανεί πως το γάλα των χορτοφάγων μητέρων που καταναλώνουν βιολογικά προϊόντα, περιέχει χαμηλότερα επίπεδα περιβαλλοντολογικών τοξινών σε σχέση εκείνο των κρεοφάγων θηλαζουσών.

Είναι κατάλληλη η χορτοφαγική διατροφή για τα παιδιά;

Σύμφωνα με τον Αμερικάνικο Διαιτολογικό Σύλλογο και την Αμερικάνικη Παιδιατρική Ακαδημία, η ανάπτυξη των χορτοφάγων παιδιών δεν διαφέρει από εκείνη των μη χορτοφάγων παιδιών

Βασική προϋπόθεση σε αυτό είναι ο σχεδιασμός των γευμάτων να προσφέρει επάρκεια και ισορροπία στα απαιτούμενα θρεπτικά συστατικά.

Η χορτοφαγική διατροφή φαίνεται να προσφέρει διατροφικά πλεονεκτήματα, τόσο στα παιδιά, όσο και στους εφήβους. Μελέτες ανάφεραν ότι, οι έφηβοι χορτοφάγοι καταναλώνουν περισσότερες φυτικές ίνες, σίδηρο, φυλλικό οξύ, βιταμίνη Α και C από τους μη χορτοφάγους εφήβους. Επίσης, έχει καταγραφεί σε αυτά τα παιδιά μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και περιορισμένη κατανάλωση γλυκών και αλμυρών σνακ.

Τι να κρατήσετε;

Μια χορτοφαγική διατροφή είναι αποδεδειγμένα ευεργετική, τόσο για την ανθρώπινη υγεία, όσο και για τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος.

Στο infographic που ακολουθεί απαριθμούμε τα οφέλη της και απαντούμε στο σημαντικότερο ερώτημα σχετικά με τη χορτοφαγία: Πώς θα αποφύγουμε τις διατροφικές ελλείψεις;

Διαβάστε ακόμα: Έρευνα: Η εισαγωγή της χορτοφαγίας στη ζωή ενός μαραθωνοδρόμου


*Ο Κων/νος Κούτσικας είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με μεταπτυχιακό δίπλωμα (Μ. Sc.) στην Κλινική Διατροφή και συγγραφέας του Ελληνικού Χορτοφαγικού βιβλίου «Κρέας; Όχι ευχαριστώ!». Παρέχει εξατομικευμένες διαιτολογικές υπηρεσίες στο γραφείο του, στη Θεσσαλονίκη. Το άρθρο δημοσιέυτηκε αρχικά στο www.mednutrition.gr


 

Previous ArticleNext Article

Τρόφιμα χωρίς Γλουτένη: Ανάγκη ή διατροφικό μάρκετινγκ;

Της Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη*

Τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη λανσάρονται τελευταία ως θαυματουργά τρόφιμα που συντελούν στη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων και στην αναστολή της βιολογικής γήρανσης. Έχουν ωστόσο επιστημονική βάση οι ισχυρισμοί αυτοί; Είναι μια συχνή απορία των ασθενών με διαταραχή λιπιδίων.

Η γλουτένη είναι πρωτεΐνη του ενδοσπερμίου του μαλακού σιταριού, κριθαριού και σίκαλης, η οποία αποτελείται από τη γλοιαδίνη και γλουτελίνη. Σε βαρέως πάσχοντες από δυσανεξία σε γλουτένη το ανοσοποιητικό σύστημα δημιουργεί αυτοαντισώματα, τα οποία κινητοποιούνται με την λήψη γλουτένης και προκαλούν εκτεταμένες αλλοιώσεις στον βλεννογόνο του λεπτού εντέρου ποικίλλουσας βαρύτητας: Απουσία αλλοίωση ή βράχυνση λαχνών, αύξηση της συσσώρευσης λεμφοκυττάρων, παθολογική βιοψία, συμπτώματα δυσανεξίας, αυξημένη πιθανότητα προσβολής από διαβήτη, καρκίνο, λεμφώμτα, νευρολογικές διαταραχές, αυτοάνοσα νοσήματα.

Η δυσανεξία στην γλουτένη είναι πάθηση αρκετά διαδεδομένη σήμερα και μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία.
Τα συμπτώματα που παρουσιάζονται μετά από κατανάλωση γλουτένης  είναι ποικίλα, εμφανίζονται μαζί ή μεμονωμένα:

·        Φούσκωμα
·        Ναυτία
·        Κοιλιακός πόνος
·        Διάρροια
·        Δυσκοιλιότητα
·        Εξάνθημα
·        Δύσπνοια
·        Κνησμός
·        Ζάλη
·        Πονοκέφαλος
·        Εφίδρωση
·        Λιποθυμία
·        Ατονία

Η δυσανεξία στην γλουτένη μπορεί να είναι αιτία ανεξήγητης υπογονιμότητας οστεοπόρωσης ινομυαλγίας καθυστέρησης ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους ανεξήγητης απώλειας βάρους.

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν, άνθρωποι με κληρονομική προδιάθεση και αντίστοιχο οικογενειακό ιστορικό. Η δυσανεξία στην γλουτένη είναι συνηθέστερη σε άτομα βορειοευρωπαϊκής καταγωγής και πιο σπάνια στα άτομα βορειοαφρικανικής, ασιατικής και ινδιάνικης καταγωγής.

Στους ανθρώπους με ελαφρά ή βαριά δυσανεξία σε γλουτένη απευθύνονται τα τρόφιμα ελεύθερα γλουτένης. Η απομάκρυνση της γλουτένης από την διατροφή συνεπάγεται την βελτιστοποίηση της πέψης τους και την ομαλοποίηση της απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών των τροφών, τα οποία όταν δεν έχει απομακρυνθεί η γλουτένη από την διατροφή τους απορροφώνται πλημμελώς ή καθόλου.

Προσοχή

Ωστόσο εάν δεν πάσχετε από δυσανεξία στην γλουτένη αλλά αμιγώς από διαταραχή λιπιδίων, τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη δεν συνιστώνται για εσάς.

Η απόσυρση της γλουτένης από την διατροφή μπορεί να είναι εξαιρετικά επιβλαβής σε εσάς. Τα δημητριακά ολικής αλέσεως , αποτελούν μια μεγάλη πηγή ινών και συντελούν στην καλή λειτουργία της πέψης, στον έλεγχο του βάρους και στη μείωση της χοληστερόλης, του σακχάρου αίματος και της αρτηριακής πίεσης στην αποτελεσματική εξουδετέρωση καρκινογόνων.

Εξάλλου, η γενετική τροποποίηση είναι περισσότερο διαδεδομένη σε τρόφιμα χωρίς γλουτένη (π.χ. καλαμπόκι, σόγια) συγκριτικά με τα σιτηρά. Χρόνια σύνδρομα κόπωσης υψηλή συγκέντρωση αρσενικού και βιταμινικές ανεπάρκειες έχουν συνδεθεί με την χρόνια στέρηση γλουτένης.

Προσοχή λοιπόν, γιατί το μάρκετινγκ στην αγορά για τα προϊόντα χωρίς γλουτένη προσπαθεί να σας πείσει να αγοράζετε αντίστοιχα προϊόντα, τα οποία κοστίζουν πιο ακριβά χωρίς να σας προσφέρουν όφελος εάν δεν πάσχετε από αντίστοιχη δυσανεξία.

*Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη Ιατρός Ειδική Παθολόγος
Φραγκοπούλου 10, Κηφισιά
24ωρη γραμματεία νοσοκομειακά περιστατικά: 210-6252770
Email: [email protected]
http://iatreioamoschovaki.gr
https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Γιατί το μεταλλικό νερό αυξάνει τις καύσεις των θερμίδων

Η κατανάλωση άφθονου νερού αποτελεί μέρος μιας επιτυχημένης δίαιτας καθώς όταν κάποιος πίνει συστηματικά νερό πριν το φαγητό μπορεί να χάσει κιλά.

Όμως το γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο. Το αδυνάτισμα μπορεί να οφείλεται στο ότι το νερό προκαλεί μείωση της όρεξης ή μπορεί λόγω των ιχνοστοιχείων που περιέχει να αυξάνει τις θερμίδες που καίει το σώμα, δηλαδή να αυξάνει τον μεταβολισμό.

Οι μελέτες σχετικά με το γιατί το νερό συμβάλλει στην απώλεια βάρους έχουν δείξει αντιφατικά αποτελέσματα μέχρι σήμερα. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι το νερό δεν “καίει” περισσότερες θερμίδες ενώ άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι ότι αυξάνει τις θερμίδες έως και 30%.

Τώρα επιστήμονες από την Ελβετία αναφέρουν πως όσοι πίνουν άφθονο νερό πριν από το φαγητό μπορεί να διαπιστώνουν ότι χάνουν βάρος, αλλά αυτό δεν οφείλεται τόσο στο ότι το νερό διεγείρει την καύση θερμίδων όσο σε άλλες επιδράσεις όπως είναι ο κορεσμός της πείνας.

Σε μελέτη που πραγματοποίησαν με 16 άνδρες, ηλικίας 20-30 ετών, ανακάλυψαν ότι έπειτα από την κατανάλωση 500 ml αποσταγμένου ή μεταλλικού νερού οι καύσεις των θερμίδων αυξάνονταν οριακά ή λίγο αντίστοιχα και άρα δεν μπορεί κάποιος να χάσει πολλά κιλά χωρίς να κάνει δίαιτα.

Συνεπώς, «το νερό δεν προκαλεί θερμογένεση», ξεκαθάρισαν η δρ Ναταλί Σαριέρ από το Πανεπιστήμιο του Fribourg, και οι συνεργάτες της, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Παχυσαρκίας, το οποίο διεξάγεται στο Λίβερπουλ. Η συμβολή του νερού στο αδυνάτισμα, πιθανώς οφείλεται σε άλλες δυνητικές επιδράσεις του, όπως ο κορεσμός της πείνας, πρόσθεσε η δρ Σαριέρ.

Ωστόσο έχει σημασία αν το νερό είναι αποσταγμένο ή μεταλλικό.

Ιχνοστοιχεία και άλατα στο νερό

Οι ερευνητές αναρωτήθηκαν εάν οι διαφοροποιήσεις που βρέθηκαν σε προηγούμενες μελέτες όσον αφορά τις θερμίδες που καίει το σώμα οφείλονται στα διαφορετικά είδη νερού που χρησιμοποιήθηκαν, δεδομένου ότι ορισμένα συστατικά του νερού (ιχνοστοιχείαάλατα κ.τ.λ.) θα μπορούσαν να επηρεάζουν την θερμογένεση (μεταβολισμό).

Έτσι, αποφάσισαν να ελέγξουν ξεχωριστά τις επιδράσεις του καθαρού, αποσταγμένου νερού και του μεταλλικού νερού στις καύσεις των 16 εθελοντών τους, υποβάλλοντάς τους σε ειδικές μετρήσεις εν όσω κάθονταν ακίνητοι στο εργαστήριό τους.

Η κατανάλωση του αποσταγμένου νερού φάνηκε να αυξάνει οριακά τις καύσεις (μόλις 2%), ποσοστό το οποίο δεν ήταν στατιστικά σημαντικό (δηλαδή μπορεί απλώς να ήταν ένα τυχαίο αποτέλεσμα και εάν επαναλαμβάνονταν η μελέτη να μην έδειχνε διαφορά).

Στη συνέχεια, οι ερευνητές ζήτησαν από τους εθελοντές να πιουν το μεταλλικό νερό και επανέλαβαν τις μετρήσεις τους. Αυτή τη φορά βρήκαν ότι η αύξηση των θερμίδων ήταν 5,8% – μία στατιστικά σημαντική μέτρηση.

Αλλά και πάλι θεώρησαν ότι αυξημένες θερμίδες που καίει το σώμα καταναλώνοντας μεταλλικό νερό είναι μικρή και δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του σωματικού βάρους χωρίς κάποιος να ακολουθεί μια δίαιτα, δηλαδή να περιορίσει συνειδητά την πρόσληψη των θερμίδων του από το φαγητό.

Να επισημανθεί πάντως ότι στη μελέτη οι εθελοντές ήταν ακίνητοι. Ενδέχεται λοιπόν στην πραγματικότητα το νερό να έχει μια μεγαλύτερη συμβολή στο αδυνάτισμα, δηλαδή  στην περίπτωση που υπάρχει κίνηση.

Διαβάστε επίσης: Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού με χυμό λεμονιού

Πώς θα «ξυπνήσει» το μυαλό σου χωρίς να πιεις καφέ

Όταν «ξυπνάει» το μυαλό σας χωρίς να πιεις καφέ

Ένας σύντομος περίπατος διάρκειας έστω και 20 λεπτών μπορεί να ενισχύσει τη μνήμη εργασίας ακριβώς όπως και μια κούπα καφέ.

Αυτό υποστηρίζει μια έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Nature Scientific Reports. Στην εργασία αποδείχθηκε, μάλιστα, ότι η άσκηση μπορεί επίσης να μειώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της έλλειψης καφεΐνης, όπως ο πονοκέφαλος, η κούραση και η δυστροπία.

Η μνήμη εργασίας είναι η ικανότητα αποθήκευσης και διαχείρισης πληροφοριών τη στιγμή που χρειάζεται, όπως για παράδειγμα κάποιος που έχει την ικανότητα να θυμάται «απ’έξω» τη λίστα για το σουπερμάρκετ.

Σε προηγούμενες επιστημονικές έρευνες, έχει αποδειχθεί ότι η καφεΐνη και η άσκηση βελτιώνουν εξίσου συγκεκριμένες πτυχές της γνωστικής λειτουργίας όπως η προσοχή και η επαγρύπνηση, χωρίς ωστόσο να έχουν συγκριθεί άμεσα μέχρι τώρα.

Οι ερευνητές της μελέτης,με επικεφαλής τον διευθυντή του Εργαστηρίου Δυτικής Γυμναστικής και Ψυχολογίας της Υγείας, Χάρη Παπαβέσση, εξέτασαν την άσκηση σύντομης διάρκειας – συγκεκριμένα το περπάτημα σε διάδρομο ή στο δρόμο για 20 λεπτά – ενάντια σε μια δόση καφεΐνης – ποσότητα ίση με σχεδόν μία κούπα καφέ – όσον αφορά στη βελτίωση της μνήμης εργασίας.

Όπως αποδείχθηκε από τα αποτελέσματα, η σύγκριση αυτή ήταν ευνοϊκή για τον σύντομο περίπατο ενάντια στην καφεΐνη, με τα στοιχεία να αφορούν εξίσου τόσο τους ανθρώπους που κατανάλωναν όσο και αυτούς που απέφευγαν την καφεΐνη.

«Οι υγιείς ενήλικες που πίνουν δύο κούπες καφέ την ημέρα είναι σε γενικές γραμμές σε καλό επίπεδο, υπό την έννοια ότι αυτό δεν επηρεάζει τις περισσότερες σωματικές λειτουργίες. Για κάποιους πληθυσμούς, ωστόσο, η κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να αποτελεί πρόβλημα και να πρέπει να περιοριστεί ή να μειωθεί», εξηγούν οι επιστήμονες.

Οι ιδιαίτεροι αυτοί πληθυσμοί περιλαμβάνουν ανθρώπους που υποφέρουν από έντονο άγχος, άτομα που βιώνουν συχνά ή έντονο τρέμουλο, αλλά και τις έγκυες γυναίκες. Σημειώνεται ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης, δηλαδή περισσότερες από τέσσερις κούπες καφέ ημερησίως, βρίσκονται επίσης σε μεγαλύτερο κίνδυνο για τις αρνητικές επιδράσεις της καφεΐνης.

Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι η μείωση της κατανάλωσης καφεΐνης, είτε πρόκειται για ιατρική σύσταση είτε όχι, δεν είναι κάτι απλό, υποστηρίζουν, όμως, ότι η άσκηση μπορεί να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. «Στους ανθρώπους που βιώνουν την έλλειψη, ένας σύντομος αλλά έντονος περίπατος μπορεί να μειώσει κάποια από τα συμπτώματα», καταλήγουν χαρακτηριστικά.

Διαβάστε επίσης: Γρήγορο περπάτημα: Πόσα βήματα το λεπτό πρέπει να κάνεις;

Τρεις διατροφικοί μύθοι για όσους θέλουν να χάσουν περιττά κιλά

Τρεις διατροφικοί μύθοι για όσους θέλουν να χάσουν περιττά κιλά

Oι συμβουλές που ακολουθούν όσοι θέλουν να χάσουν περιττά κιλά είναι συχνά ανακριβείς με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οι μύθοι σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αλλά και στα έντυπα μέσα είναι αρκετοί. Παρακάτω παρατίθενται τρεις από τους πιο χαρακτηριστικούς:

Το μαύρο ψωμί παχαίνει λιγότερο από το άσπρο

Το μαύρο ψωμί είναι η τελευταία μόδα όχι μόνο στα εστιατόρια αλλά και στο φούρνο της γειτονιάς μας. Ένας από τους λόγους που αρκετοί το επιλέγουν είναι γιατί πιστεύουν οτι είναι πιο διαιτητικό. Η αλήθεια είναι ότι το μαύρο ψωμί είναι ανώτερο διατροφικά από το λευκό, που είναι περισσότερο επεξεργασμένο. Για παράδειγμα έχει περισσότερες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, συντελεί στην καλύτερη λειτουργία του εντέρου και βοηθά στη ρύθμιση του ζαχάρου και των λιπιδίων στο αίμα μας.

Από θερμιδικής άποψης όμως και τα δυο είδη ψωμιού και το άσπρο και το μαύρο είναι σχεδόν ίδια. Για να αποκτήσουμε το ιδανικό βάρος θα πρέπει να εμπλουτίσουμε το καθημερινό μας διαιτολόγιο με μαύρο ψωμί, που χάρη στη σύστασή του προσφέρει περισσότερα θρεπτικά συστατικά, μας κρατά χορτάτους για περισσότερη ώρα και περιέχει πολύτιμες φυτικές ίνες, θα πρέπει όμως να έχουμε υπ’ όψιν ότι πρόκειται για ψωμί, και είναι πλούσιο σε θερμίδες.

Η φρουκτόζη έχει λιγότερες θερμίδες από τη ζάχαρη

Ο μύθος της φρουκτόζης και πολλών άλλων υποκατάστατων ζάχαρης είναι αρκετά διαδεδομένος και πολλοί από εμάς την επιλέγουμε ως λιγότερο παχυντική από τη ζάχαρη. Η φρουκτόζη όπως και η στέβια συστήνεται σε δίαιτες, αλλά όσον αφορά τις θερμίδες της είναι ουσιαστικά ίδιες με αυτές της ζάχαρης.

Η αλήθεια είναι ότι η φρουκτόζη απορροφάται πιο αργά από το αίμα και είναι πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Αν τη χρησιμοποιούμε μπορούμε να μειώσουμε στις μισές τις θερμίδες που παίρνουμε κάθε μέρα από τη ζάχαρη που προσθέτουμε στα ροφήματά μας και επιπλέον είναι πιο υγιεινή λόγω της μικρότερης επεξεργασίας της.

Τα light προϊόντα αδυνατίζουν

Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα παρέχουν λιγότερες θερμίδες από τα κανονικά και κάτω υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορούν πράγματι να μας βοηθήσουν στην απώλεια βάρους. Είναι ειδικά επεξεργασμένα ώστε να περιέχουν λιγότερα λιπαρά και ζάχαρη από τα κανονικά κι έτσι μας δίνουν λιγότερες θερμίδες.

Έτσι τρόφιμα όπως τα αποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά, πραγματικά είναι ιδανικά για όσους προσέχουν τη σιλουέτα τους. Υπάρχουν όμως και προϊόντα, όπως οι σάλτσες, που ακόμη και στη light εκδοχή τους εξακολουθούν να είναι αρκετά παχυντικά και καλό είναι να μην τα χρησιμοποιούμε πολύ συχνά.

Διαβάστε ακόμα: Ποιες… ύπουλες τροφές μας κάνουν να πεινάμε περισσότερο;

Μπορεί το τρέξιμο να… νικήσει την κακή διατροφή;

Μαγνήσιο και δρομείς: Το μέταλλο που καθορίζει την αθλητική απόδοση

Κάνα-δυο φορές την εβδομάδα τρως έξω ή παραγγέλνεις μπέργκερ ή σουβλάκια στο σπίτι γιατί βαριέσαι να μαγειρέψεις ενώ με τα πατατάκια, τα γαριδάκια και τις σοκολάτες τα πας επίσης μια χαρά. Όμως είσαι δρομέας, τρέχεις διαρκώς και προπονείσαι συστηματικά.

Συνεπώς, όσο χάλια διατροφή και να κάνεις δεν παίρνεις βάρος. Άρα όλα καλά! Σωστά; Λάθος. Και πάλι πρέπει να βελτιώσεις την διατροφή σου.

Βουλωμένες αρτηρίες

Είναι αλήθεια ότι σε γενικές γραμμές, οι δρομείς και οι αθλητές εν γένει είναι πολύ καλύτερα σε επίπεδο υγείας από όλο τον υπόλοιπο πληθυσμό. Αυτό όμως δεν έχει να κάνει τόσο με το ότι αθλούνται αλλά κατά βάση με το ότι ταυτόχρονα προσέχουν τη διατροφή τους. Αυτό υποστηρίζει η Σάρα Μαχόνεϊ, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο του Μπέλαρμιν και ειδική σε θέματα άσκησης.

Στο γενικό κανόνα ότι όσοι τρέχουν προσέχουν και την διατροφή τους υπάρχουν τρανταχτές εξαιρέσεις. Και μπορεί σε νεαρή ηλικία η άσκηση να έχει αποτελέσματα στην υγεία τους αλλά όσο περνάνε τα χρόνια γίνεται κατανοητό πως από μόνη της δεν φτάνει. Ο βετεράνος μαραθωνοδρόμος Ντέιβ Μακ Γκίλιβραϊ, 63 χρονών και παρών σε κάθε Μαραθώνιο της Βοστώνης από το 1973 μέχρι και σήμερα, ένιωσε έντονη δυσκολία στην αναπνοή του πριν τέσσερα χρόνια ενώ έτρεχε. Οι εξετάσεις έδειξαν βουλωμένες αρτηρίες.

«Για μισό λεπτό. Πως γίνεται αυτό. Τρέχω σε όλη τη ζωή. Έχω ολοκληρώσει οκτώ τρίαθλα και έχω συμμετάσχει σε 140 μαραθώνιους. Πως γίνεται να έχω βουλωμένες αρτηρίες;», ήταν τα λόγια του όταν είδε τις εξετάσεις. O Μακ Γκίλιβραϊ είχε οικογενειακό ιστορικό σε καρδιακά προβλήματα ενώ έτρωγε άσχημα από έφηβος, δηλαδή το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του.

«Τρώμε ότι θέλουμε αφού δεν παίρνουμε κιλά»

«Πάντα ήξερα πως είμαι καλός δρομέας και με βάση το γεγονός ότι το σώμα μου βρισκόταν σε καλή φόρμα πίστευα πως μπορώ να τρώω ότι θέλω», λέει ο ίδιος περιγράφοντας μια παρεξήγηση που είναι πολύ διαδεδομένη στους δρομείς. Είναι χαρακτηριστικό πως πρόσφατα, σε ένα γκάλοπ που διενεργήθηκε μέσω Twitter από το αμερικάνικο site «Runner’s World», περισσότεροι από τους δρομείς δήλωσαν πως τρώνε ότι θέλουν αφού δεν παίρνουν κιλά και το 62% από αυτούς δεν κάνει καν τα βασικά όσον αφορά την τροφή του.

«Διαρκώς συναντώ δρομείς που βρίσκονται κοντά στα 50 και τα 60 και νομίζουν ότι επειδή τρέχουν δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα αλλά τελικά αποκτούν καρδιακά προβλήματα. Όταν τους αποκαλύπτω ότι πρέπει να προσέχουν τη διατροφή τους σοκάρονται», λέει ο Άαρον Μπάγκις, διευθυντής του Τμήματος Καρδιακών Προβλημάτων της Μασαχουσέτης και προσωπικός γιατρός του Μακ Γκίλιβραϊ.

Η έρευνα

Μια πρόσφατη έρευνα που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ συγκέντρωσε για τις ανάγκες της ένα μικρό αριθμό ατόμων που ασκούνται ανάμεσα στα 18 και τα 30 και τους έβαλε να τρώνε ένα πρωινό αποτελούμενο από σάντουιτς, μπέργκερ, τηγανητά, γλυκά και άλλες ανθυγιεινές τροφές για μερικές εβδομάδες.

Οι εξετάσεις που έκαναν μετά το τέλος του πειράματος έδειξαν πως δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα υγείας με αυτούς τους αθλητές, ούτε πήραν κιλά. Η έρευνα αυτή θόλωσε τα νερά και ενδυνάμωσε τον μύθο πως η συστηματική άσκηση θα «διαγράψει» τις κακές διατροφικές συνήθειες.

Η εν λόγω έρευνα ωστόσο διήρκεσε μόλις μερικές εβδομάδες. Όχι χρόνια. Και οι ζημιές από την κακή διατροφή κάνουν χρόνια να φανούν, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε και με αθλητές. «Είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται αργά αλλά ξεκινάει από τότε που είμαστε νέοι και διογκώνεται όσο μεγαλώνουμε. Το κακό είναι ότι δεν νιώθουμε συμπτώματα παρά μόνο όταν η ζημιά έχει γίνει», λέει ο Μπάγκις που προειδοποιεί: «Ακόμα και αν ασκήσει διαρκώς, αν παράλληλα κάνεις άλλα ανθυγιεινά πράγματα, αν τρέφεσαι άσχημα είναι δεδομένο πως θα το πληρώσεις».

Διαβάστε ακόμα: Γιατί οι δρομείς δεν μπορούν να τρώνε ό,τι θέλουν όποτε θέλουν;

Hangover: Τι πρέπει να φας για να συνέλθεις γρήγορα

Επιστήμονες της Βασιλικής Εταιρείας Χημείας στη Βρετανία συνιστούν ένα γλυκό αντίδοτο για τα συμπτώματα της μέθης, το γνωστό ως hangover.

Αναφέρουν ότι το μέλι δρα κατά των τοξικών επιδράσεων του μεθυσιού στο σώμα. Η φρουκτόζη είναι το συστατικό του μελιού που έχει τη θετική επίπτωση.

Φρουκτόζη

Ο Τζον Έμσλι από τη Βασιλική Εταιρεία Χημείας εξηγεί:.

«Τα συμπτώματα του hangover, όπως είναι ο πονοκέφαλος και το ανακατωμένο στομάχι, υπάρχουν επειδή το αλκοόλ διασπάται στην ουσία ακεταλδεΰδη η οποία είναι τοξική για το σώμα.

Μετά, η ακεταλδεΰδη μετατρέπεται, με τη χρήση της φρουκτόζης, σε οξικό οξύ, το οποίο με τη σειρά του διασπάται μέσω των φυσιολογικών μεταβολικών διαδικασιών του οργανισμού σε διοξείδιο του άνθρακα και αποβάλλεται με την εκπνοή από το σώμα.

Αν λοιπόν κάποιος καταναλώσει μέλι, προσφέρει στον οργανισμό του φρουκτόζη, κάλιο και νάτριο, τα οποία βοηθούν επίσης στην καλύτερη και ταχύτερη διάσπαση του αλκοόλ σε λιγότερο τοξικά υποπροϊόντα. Μπορεί πάντως να καταναλώσει και φρούτα, π.χ. ένα χυμό πορτοκαλιού, τα οποία επίσης περιέχουν φρουκτόζη και διάφορα μέταλλα. Πλούσια και κάλιο είναι η μπανάνα ενώ το νάτριο βρίσκεται στο αλάτι.

Κατά τον Έμσλι, στην καλύτερη αντιμετώπιση του hangover βοηθούν επίσης ένα ποτήρι γάλα πριν από το μεθύσι και καθώς και η κατανάλωση νερού πριν από τον ύπνο.

Σπαράγγια

Άλλες ερευνητικές ομάδες τα τελευταία χρόνια έχουν προτείνει μια σειρά από μεθόδους αποφυγής των συμπτωμάτων του hangover και μερικοί προτείνουν σπαράγγια. Η μελέτη αυτή δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Food Science.

Ερευνητές του Εθνικού Πανεπιστημίου Jeju της Νότιας Κορέας διαπίστωσαν ότι μεταλλικά στοιχεία αλλά και ορισμένα αμινοξέα των σπαραγγιών καταφέρνουν να αντικαθιστούν αντίστοιχα στοιχεία που καταστρέφονται στα ανθρώπινα κύτταρα εξαιτίας της κατανάλωσης αλκοόλ.

H απώλεια αυτών των στοιχείων έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ο έντονος πονοκέφαλος. Οι επιστήμονες βρήκαν ακόμα πως οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες προστατεύουν το συκώτι από τοξίνες.

«Τα σπαράγγια μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα της κατανάλωσης αλκοόλ και να προστατεύσουν τα κύτταρα του συκωτιού», ανέφερε ο B. Y. Kim, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Σύμφωνα μάλιστα με τους ερευνητές, για να έχουμε το μεγαλύτερο όφελος από την κατανάλωση σπαραγγιών πρέπει να καταναλώνουμε και τα φύλλα αλλά και το κοτσάνι τους.

Κοτόσουπα

Μια άλλη μελέτη έχει βρει ότι βοηθάει σημαντικά και η κοτόσουπα. Γενικά, οι κρεατόσουπες έχουν μια καλή αναλογία αλατιού, πρωτεϊνών, υδατανθράκων και θρεπτικών συστατικών που απαιτούνται για να καταπραϋνθεί ο πονοκέφαλος από το hangover.

Διαβάστε επίσης: Γιατί όταν πίνουμε αλκοόλ πεινάμε περισσότερο;

x

Send this to a friend