Τρέξιμο στην κατηφόρα: Ένας πολύπλοκος δρομικός μηχανισμός!

Γράφει ο Γιάννης Δαγκόγλου*

Από αθλητικής άποψης είναι απαραίτητο ένα πολύ καλό επίπεδο δύναμης, ειδικά στα κάτω άκρα όπου αναπτύσσονται συνολικά μεγάλες ροπές, δεδομένου των συνεχόμενων ‘’αλμάτων προς τα κάτω’’ που προκαλούν έκκεντρες μυϊκές συσπάσεις. Επιπρόσθετα ο κορμός πρέπει να έχει μια πολύ καλή ικανότητα ισορρόπησης των φυγόκεντρων δυνάμεων  (πλαγίων και συστροφών) και των κάθετων έλξεων.

Η ζώνη των ώμων και του βραχίονα, καθώς και τα άνω άκρα  παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην σταθεροποίηση του σώματος. Η καρδιοαναπνευστική επιβάρυνση παραμένει υψηλή – παρότι πολλοί πιστεύουν το αντίθετο – όπως αποδεικνύεται από αντίστοιχα στοιχεία που έχουν μετρηθεί με παλμογράφους σε  αγώνες βουνού,  skyrunning ή αγώνες trail  όπου η καρδιακή συχνότητα είναι σταθερά πάνω από το αναερόβιο κατώφλι. Ακόμα και σε αγώνες trail μεγάλης διάρκειας που καλύπτονται σε πιο αργούς ρυθμούς, την κατηφόρα ο αθλητής συνήθως  την τρέχει σε υψηλούς ρυθμούς.

Βασικό ρόλο παίζουν σύνθετες ικανότητες νευρολογικής φύσεως, που συμπεριλαμβάνουν την ιδιοδεκτικότητα (proprioception),  την αίσθηση του πατήματος καθώς και την ικανότητα και το κουράγιο να βουτήξει ο αθλητής στην κατηφόρα. Αυτό το τελευταίο είναι μια ιδιότητα που συνδέεται με την ψυχολογική κατάσταση του αθλητή καθώς και τον χαρακτήρα του.

Πρέπει να γίνει επίσης κατανοητό ότι ακόμη και τα χαρακτηριστικά που έχουν να κάνουν με τα φυσικά και ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά  του κάθε αθλητή, και που συνδέονται με ένα  σύνθετο σύστημα που αποτελείται από μοχλούς, αποτελούν σημαντικό παράγοντα που προσδιορίζει  την απόδοση στα κατηφορικά κομμάτια της διαδρομής. Σαν παράδειγμα αναφέρω ότι το χαμηλό κέντρο βάρους βοηθάει σημαντικά στην διατήρηση της ισορροπίας στην κατηφόρα, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αλλαγές πορείας.

Ένα άλλο βασικό στοιχείο που χαρακτηρίζει την ικανότητα απόδοσης στην κατηφόρα είναι η ικανότητα όρασης. Η οπτική οξύτητα είναι η ικανότητα της όρασης και ακόμα και σε περίπτωση κάποιας πάθησης (μυωπία, υπερμετρωπία…) μπορεί  να διορθωθεί με φακούς επαφής ή με γυαλιά και για αυτό δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την άσκηση αυτής της μορφής αθλητικής δραστηριότητας.

Ο Γάλλος νευροφυσιολόγος Bourdiol έχει ασχοληθεί εκτενώς με την ορθοσωμία και την οπτική ικανότητα. Είναι γνωστό ότι και τα δυο μάτια δεν κάνουν την ίδια λειτουργία. Στην πραγματικότητα,  στο μάτι που λέμε ότι είναι για να φυλάμε επικρατεί η ικανότητα της λεγόμενης περιφερειακής όρασης και εμπλέκεται  περισσότερο στις  μη ορθολογιστικές λειτουργίες που θέτουν την οπτική ικανότητα στην κατάσταση να ορίζει στο σώμα τις κινήσεις του.

Τρέξιμο σε ανηφόρα ή κατηφόρα; Τελικά τι είναι πιο επίπονο;

Στην πραγματικότητα όταν κατεβαίνουμε γρήγορα μέσα σε ένα δάσος ή σε ένα κακοτράχαλο μονοπάτι το βλέμμα μας δεν θα είναι ποτέ καρφωμένο στο σημείο που βάζουμε το πόδι μας αλλά θα κοιτάξει μερικά μέτρα μπροστά, θα προηγείται. Το σημείο στο οποίο τοποθετούμε το πόδι μας έχει ήδη ‘’ειδωθεί και ακουστεί’’ από το νευροφυσιολογικό σύστημα της ιδιοδεκτικότητας του ίδιου του ποδιού, που μεταδίδει μια σειρά από πληροφορίες στο υπόλοιπο σώμα για να προσαρμοστεί στις ανωμαλίες του εδάφους.  Αυτές οι πληροφορίες που λαμβάνονται κατηφορίζοντας (μάτι-σώμα) και ανηφορίζοντας (πόδι-σώμα) αποτελούνται από σύνθετα και ταχύτατα  νευροκινητικά αντανακλαστικά που κανονικά λαμβάνουν χώρα και στην καθημερινή μας ζωή αλλά σε μια κατηφόρα ενός αγώνα ορεινού τρεξίματος είναι επαυξημένα σε πολλαπλάσιο βαθμό!

Αυτές οι τελευταίες ικανότητες είναι  δύσκολο να αναπτυχθούν προπονητικά, ειδικά στους ενήλικες, και είναι μέρος του γενετικού υλικού του κάθε ανθρώπου.

Η κατηφόρα όπως και η ανηφόρα μπορεί να αξιολογηθεί σε σχέση με τρία βασικά της στοιχεία: την υψομετρική διαφορά το βάθος  και το μήκος της. Για το βάθος ισχύει το ίδιο που έχουμε αναφέρει και για την ανηφόρα με την μόνη διαφορά ότι αλλάζοντας την παράμετρο ταχύτητα γίνεται πολύ πιο έντονο – πιο εξαγριωμένο θα λέγαμε!

Το προφίλ μιας κατηφόρας – η καλύτερα η κλίση της – είναι το στοιχείο εκείνο που χαρακτηρίζει τον ίδιο τον τρόπο που αντιμετωπίζεται από τον αθλητή: Τρέχοντας ο αθλητής προωθητικά χωρίς να κοντράρει με την φτέρνα στην κατηφόρα χρησιμοποιεί τον πιο γρήγορο και παραγωγικό τρόπο,  και από  άποψη φυσικής τον λιγότερο δαπανηρό (δηλαδή με το λιγότερο κόστος) από την στιγμή που το πόδι ακουμπάει και απογειώνεται σπρώχνοντας πάνω στο έδαφος με μικρό χρόνο επαφής, αποφεύγοντας έτσι να “κάθεται” με δύναμη στο έδαφος.

Είναι προφανές ότι όσο αυξάνεται η κλίση του εδάφους τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες κάποιας πτώσης η τυχόν διαστρέμματος. Θα είναι δηλαδή απαραίτητο σε μερικά κομμάτια να κάνουμε πιο κοφτό το βήμα χρησιμοποιώντας ακόμα και πλάγια βήματα  για να κόψουμε  την ταχύτητα που κινούμαστε. Αυτό που πρέπει σε κάθε περίπτωση να θυμόμαστε είναι ότι μια κατηφόρα που την κατεβαίνουμε ‘’φρεναριστά’’ είναι πάρα πολύ κουραστική κυρίως λόγω των έκκεντρων συσπάσεων που σε μεγάλο βαθμό επιβαρύνουν τους μύες του τετρακέφαλου και  των εμπρόσθιων μηριαίων.

Το μήκος της κατηφόρας σε κάποιο βαθμό καθορίζει την ταχύτητα που θα την τρέξει ο αθλητής γιατί είναι προφανές  πως τρέχοντας ‘’λυμένος ‘’ μπορεί να τρέξει μεγάλες υψομετρικές διαφορές χωρίς μυϊκές ενοχλήσεις και ενοχλήσεις στις αρθρώσεις που σε αντίθετη περίπτωση είναι πιθανόν να έχει με την αύξηση της ταχύτητας.

Το τρέξιμο λοιπόν στην κατηφόρα αποτελεί ίσως τον πιο πολύπλοκο δρομικό μηχανισμό, αφού δεν εξαρτάται μόνο από τα χαρακτηριστικά δύναμης, ταχύτητας και αντοχής του αθλητή αλλά και από άλλες κρίσιμες παραμέτρους που έχουν να κάνουν με το νευρικό σύστημα, την οπτική οξύτητα, την σωματική δομή καθώς και τον χαρακτήρα του.

Διαβάστε επίσης: Τα βασικά λάθη τεχνικής στο τρέξιμο και τρόποι για να τα διορθώσετε

* Γιάννης Δαγκόγλου είναι προπονητής στους δρόμους μεσαίων και μεγάλων αποστάσεων καθώς και στο βάδην. Είναι κάτοχος πτυχίου ΤΕΦΑΑ και διδακτορικού τίτλου σπουδών από την Εθνική Γυμναστική Ακαδημία της Σοφίας με θέμα την αξιολόγηση της προπόνησης των νεαρών αθλητών βάδην. Άρθρα του και υπηρεσίες μπορείτε να βρει στο www.smartrun.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Πρωτιά για την Ελπίδα Τόκα στο Διασυλλογικό Πρωτάθλημα

Μετά από μια μακρά περίοδο αγωνιστικής απραξίας λόγω της πανδημίας και ενός σοβαρού τραυματισμού η Ελπίδα Τόκα επανήλθε με μια τεχνική και παράλληλα εντυπωσιακή κούρσα στο Διασυλλογικό Πρωτάθλημα που διεξήχθη την Κυριακή 9/5 στον Άγιο Κοσμά.

Η έμπειρη αθλήτρια της ΑΕΚ, παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες κατέλαβε την πρώτη θέση στο αγώνισμα των 400μ. με εμπόδια νικώντας και τους δυνατούς ανέμους 6 μποφόρ που επικρατούσαν στην περιοχή.

«Το πιο σημαντικό για εμένα είναι πως τερμάτισα υγιής, χωρίς ενοχλήσεις και νιώθω δυνατή και αισιόδοξη για τους επόμενους αγώνες», δήλωσε μετά τον τερματισμό η αθλήτρια η οποία στοχεύει στην πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο.

Επόμενοι σταθμοί στο δρόμο της πρόκρισης το Grand Prix Τοφάλεια, το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ανοιχτού Στίβου και επιλεγμένοι αγώνες στο εξωτερικό.

https://www.instagram.com/elpidatoka/

https://www.facebook.com/elpidatokahurdler

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Ρεκόρ με 184.236 συμμετέχοντες στο Wings for Life World Run

Δρομείς & άνθρωποι σε αναπηρικά αμαξίδια απ’ όλο τον κόσμο, έγραψαν ιστορία με τον μεγαλύτερο αγώνα τρεξίματος συγκεντρώνοντας μεγάλο ποσό για την θεραπεία τραυματισμών στην σπονδυλική στήλη.

Ποτέ ξανά δεν έχουν συμμετάσχει τόσο πολλοί άνθρωποι σε μια εκδήλωση τρεξίματος: στο Wings for Life World Run που έγινε την Κυριακή έδωσαν το παρόν 184.236 συμμετέχοντες από 195 χώρες και έτρεξαν για όλους αυτούς που δεν μπορούν. Έτσι συγκεντρώθηκαν συνολικά 4,1 εκατομμύρια ευρώ από τα παράβολα συμμετοχής και τις δωρεές τα οποία θα διατεθούν για έρευνες που αφορούν στους τραυματισμούς στον σπονδυλική στήλη.

Ο Σουηδός Aron Andersson (με 66,8 χλμ.) πήρε τη νίκη στην κατηγορία ανδρών για τρίτη φορά, μετά τις νίκες του το 2017 και 2018, ενώ στις γυναίκες επικράτησε η Ρωσίδα Nina Zarina (με 60,2 χλμ.) για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Στον αγώνα του 2021 δρομείς και χρήστες αμαξιδίων διένυσαν κατά μέσο όρο 12,3 χιλιόμετρα μέχρι την στιγμή που τους έφτασε και τους πέρασε η κινούμενη γραμμή τερματισμού, ενώ μια από τις ομορφιές του Wings for Life World Run είναι ότι όλοι είναι τερματίσαντες.

Η Anita Gerhardter & ο διευθυντής του αγώνα Colin Jackson χαμογελούν © SEBASTIAN MARKO FOR WINGS FOR LIFE WORLD RUN

Το μόνο που μπορώ να πω είναι ένα τεράστιο ευχαριστώ σε κάθε άνθρωπο που έτρεξε, περπάτησε ή ρόλαρε μαζί μας αυτή τη σημαντική μέρα
Anita Gerhardter, CEO i Wings for Life

“Δεν έχω λόγια. Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο ονειρευόμασταν. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ένα τεράστιο ευχαριστώ σε κάθε άνθρωπο που έτρεξε, περπάτησε ή ρόλαρε μαζί μας αυτή τη σημαντική μέρα,” δήλωσε η Anita Gerhardter, CEO της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Wings for Life. “Μαζί, γιορτάσαμε την ζωή και παράλληλα μαζέψαμε ένα πολύ μεγάλο ποσό για την θεραπεία των τραυματισμών στην σπονδυλική στήλη.”

To Wings for Life World Run διοργανώθηκε για όγδοη χρονιά και ήταν αναμφισβήτητα μια εντυπωσιακή εκδήλωση η οποία όχι μόνο έφερε την παγκόσμια σκηνή του τρεξίματος πιο κοντά, αλλά πρόσφερε και πολλά σαν αγώνας. Κάποιοι έτρεξαν μόνοι, άλλοι σε μικρές ομάδες, κάποιοι διέσχισαν περιοχές της κεντρικής Ευρώπης με χιονισμένα βουνά να τους περιβάλουν, ενώ άλλοι έτρεχαν στις ακτές ωκεανών, το σούρουπο ή στην αυγή, ενώ μια δρομέας στην Αφρική εντοπίστηκε να τρέχει δίπλα σε καμηλοπαρδάλεις. Παράλληλα και οι καιρικές συνθήκες από 151 χώρες είχαν μεγάλες αποκλίσεις: από κρύο και βροχή στην Ιρλανδία και στην Ισπανία, μέχρι χιονόπτωση στην Νορβηγία και πολλή ζέστη στην Ελλάδα.

Οι συμμετέχοντες απ’ όλο τον κόσμο ξεκίνησαν ακριβώς την ίδια ώρα, 11:00 UTC, ενώ ήταν συνδεδεμένοι εικονικά μέσω της εφαρμογής Wings for Life World Run. Αυτό αποδείχθηκε πως ήταν η βάση για μια ξεχωριστή ομαδική εμπειρία, με ιδιαίτερα εμπνευσμένα σχόλια από του οδηγούς του εικονικού Catcher Car, το οποίο άρχισε την καταδίωξη -ως κινούμενη γραμμή τερματισμού- 30 λεπτά μετά την εκκίνηση των δρομέων. Έτσι, όλοι οι συμμετέχοντες μπόρεσαν να νιώσουν αυτή την ξεχωριστή αίσθηση.

“Είμαι πραγματικά ενθουσιασμένος με το γεγονός ότι συμμετείχαν πάνω από 180.000 άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο για να τρέξουν μαζί για έναν καλό σκοπό,” δήλωσε ο Jon Ridgeon, CEO του αθλητικού τμήματος του Wings for Life και πρώην παγκόσμιας κλάσης αθλητής στα 110 μέτρα με εμπόδια από την Βρετανία, ο οποίος άκουσε τα καλά νέα για το ρεκόρ συμμετοχών ενώ βρίσκονταν στο Τόκιο. “Είναι φανταστικό το γεγονός ότι με έξυπνες λύσεις, όπως μια εφαρμογή, ένα παγκόσμιο event όπως το Wings for Life World Run, μπορεί να διοργανωθεί αυτή την πολύ δύσκολη περίοδο. Ήταν μια αχτίδα φωτός για όλους τους δρομείς και αθλητές του πλανήτη και ελπίζω πως αντίστοιχα events θα πραγματοποιούνται στο μέλλον και θα δίνουν την δυνατότητα στους ανθρώπους να συνεχίσουν τις αθλητικές τους δραστηριότητες κατά την διάρκεια της πανδημίας.”

Ήταν μια αχτίδα φωτός για όλους τους δρομείς και αθλητές του πλανήτη
Jon Ridgeon, CEO i World Athletics

“Ειδικά για έμενα, που είμαι ένας άνθρωπος με τραυματισμό στην σπονδυλική στήλη, είναι πραγματικά υπέροχο ότι αποφάσισαν πάνω από 180.000 άνθρωποι να συμμετάσχουν στο Wings for Life World Run προκειμένου να συνεισφέρουν στο να βρεθούν θεραπείες για την σπονδυλική στήλη” δήλωσε ο τρείς φορές νικητής από την Σουηδία, ο Andersson. “ο αγώνας αυτός έφερε τόση χαρά στην καρδιά μου και πραγματικά λατρεύω το γεγονός ότι αποτελώ μέρος αυτής της προσπάθειας. Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς όλους όσους συμμετείχαν γιατί συνεισέφεραν για έναν πολύ σημαντικό σκοπό. Οπότε, σας ευχαριστώ όλους σας!”

Μάλιστα υπήρχε μια πολύ μεγάλη γκάμα αθλητών στο Wings for Life World Run, από αρχάριους μέχρι έμπειρους ultrarunners που δημιούργησαν ένα εκλεκτό συνονθύλευμα. Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι στον μοναδικό αυτό αγώνα, από ανθρώπους σε αμαξίδια με εντελώς διαφορετικές κινητικές ικανότητες μέχρι υπεραθλητές και όλοι μαζί για έναν κοινό καλό σκοπό. Από το 2014 έχουν λάβει μέρος συνολικά 925.096 συμμετέχοντες στον φιλανθρωπικό αυτό αγώνα και έχουν διανύσει συνολικά 9.034.954 χιλιόμετρα έχοντας συγκεντρώσει 33,3 εκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα το 100% αυτού του ποσού -από τα παράβολα συμμετοχής και τις δωρεές- έχει διατεθεί για έρευνες για τους τραυματισμούς στην σπονδυλική στήλη.

Η ημερομηνία για το επόμενο Wings for Life World Run έχει ήδη οριστεί. Θα πραγματοποιηθεί στις 8 Μαΐου του 2022 και ήδη έχουν ανοίξει οι συμμετοχές.

Τα πλήρη αποτελέσματα και η δήλωση συμμετοχής για τον αγώνα του 2022 μπορεί να βρεις στο www.wingsforlifeworldrun.com

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend