Γιατί παίρνουμε βάρος όταν έχουμε άγχος;

Γράφει ο Νίκος Καφετζόπουλος*

Μας παχαίνει το άγχος; Όχι μόνο μας παχαίνει, αλλά και καταστρέφει όλους τους ρυθμιστικούς μηχανισμούς που έχει το ανθρώπινο σώμα για να ρυθμίσει τη πρόσληψη της τροφής.

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Το άγχος έχει γίνει κομμάτι της σύγχρονης ζωής και πολλοί το αντιμετωπίζουν με το λεγόμενο comfort food (συναισθηματικό φαγητό). Τί μας οδηγεί όμως εκεί; Το χρόνιο άγχος είναι δυσάρεστο.

Μπορεί να προκαλέσει ακόμα και κατάθλιψη. Τρόφιμα που απελευθερώνουν ντοπαμίνη & ανταμείβουν τον εγκέφαλο, μας προκαλούν ευχαρίστηση και αυτός είναι ένας τρόπος αυτοθεραπείας ενάντια στα αρνητικά συναισθήματα. Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο.

Ο ρόλος της κορτιζόλης

Υπό πίεση, ο εγκέφαλος απελευθερώνει από τα επινεφρίδια κορτιζόλη, γνωστή ως ορμόνη του στρες. Η κορτιζόλη λέει στο σώμα μας να γεμίσει άμεσα ενέργεια και να προετοιμαστεί να πολεμήσει ή να τρέξει, σε περίπτωση πχ που εμφανιστεί μπροστά μας μια αρκούδα.

Μας οδηγεί στην αναζήτηση λοιπόν πυκνών τροφών. Αλλά δεν θα συναντήσετε καμιά αρκούδα. Θα συναντήσετε έναν προϊστάμενο που περιμένει ή ένα χρέος που πρέπει να πληρωθεί ή έναν αδιάφορο σύζυγο.

Ο οργανισμός τις πήρε τις θερμίδες όμως και τώρα πρέπει να τις συσκευάσει (σε λίπος), αφού δεν τις χρησιμοποίησε κάπου. Και το άγχος συνεχίζεται. Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά & σάκχαρα μειώνουν την απόκριση στο άγχος.

Η ντοπαμίνη που απελευθερώνεται από την κατανάλωση αυτών των τροφίμων οδηγεί σε μια προσωρινή αποκατάσταση του στρες. Ρυθμίζει προς τα κάτω την οδό του υποθάλαμου & των επινεφριδίων για να απενεργοποιήσει την απόκριση στο στρες και να επαναφέρει το σώμα σε ισορροπία. Συναρπαστικό. Τρώμε πολύ πριν την απειλή, τρώμε και μετά για να την ξεπεράσουμε. Έχει και συνέχεια.

Σου προκαλεί άγχος ακόμα και το τρέξιμο; Να τι πρέπει να κάνεις

Άγχος, κορτιζόλη και ινσουλίνη

Το άγχος μέσω κορτιζόλης εμποδίζει περαιτέρω την απώλεια βάρους δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αύξησης βάρους. Σε συνδυασμό με άλλες ορμόνες, όπως ινσουλίνη και το NPY (Neuropeptide Y), προκαλείται αναδιανομή του λίπους από άλλες περιοχές του σώματος σε λίπος της κοιλιάς.

Ένας πιθανός λόγος είναι ότι το βαθύ κοιλιακό ή σπλαχνικό λίπος μετατρέπεται πιο εύκολα σε ενέργεια από το λίπος στους μηρούς ή τους γλουτούς. Ωστόσο, το σπλαχνικό λίπος είναι ένα όργανο. Απελευθερώνει ορμόνες και χημικές ουσίες που προκαλούν φλεγμονή και αντίσταση στην ινσουλίνη.

Με τη σειρά τους, αυτές οι ουσίες προάγουν περαιτέρω την αύξηση βάρους, τη συσσώρευση λίπους και το βάρος συνεχίζει να αυξάνεται μέχρι να βρει νέο (υψηλότερο) σημείο ισορροπίας. Άρα: Οι βλαβερές συνέπειες του στρες συμβαίνουν όχι μόνο από την έκθεση στο άγχος, αλλά και από την ανταπόκριση σε αυτό.

Πως αντιμετωπίζουμε το άγχος

Η ύπαρξη δεξιοτήτων και εργαλείων για τη διαχείριση του άγχους αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ελέγχου του βάρους μακροπρόθεσμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξαλείψετε το άγχος από τη ζωή σας. Το άγχος είναι αναπόφευκτο και η αποφυγή του είναι αδύνατη.

Τρόφιμα που μειώνουν το άγχος!

Αντ ‘αυτού, μπορείτε να εργαστείτε για να βελτιώσετε τον χειρισμό του άγχους. Υπάρχουν συγκεκριμένες αποδεδειγμένες συνήθειες και συμπεριφορές που βοηθούν. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που είναι ανθεκτικά στο άγχος έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά:

Αντιλαμβάνονται τις αγχωτικές καταστάσεις ως πρόκληση και όχι ως απειλή.

Εκτιμούν αυτά που έχουν. Η ευγνωμοσύνη από μόνη της φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης.

Έχουν υποστηρικτικές ανθρώπινες σχέσεις. Η εμπιστοσύνη και η  ενσυναίσθηση προκαλούν την απελευθέρωση της ορμόνης της  αγάπης, της οξυτοκίνης, η οποία βελτιώνει την απόκρισή μας στο άγχος. Έχουν μια αίσθηση σκοπού και νοήματος στη ζωή τους.

Υπάρχουν και πολλοί άλλοι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να κάνουμε το άγχος να λειτουργεί υπέρ μας, αντί να καταστρέφουμε τον οργανισμό & τις ορμόνες του. Το σημαντικό πράγμα που πρέπει να θυμάστε είναι ότι η διαχείριση του βάρους περιλαμβάνει πολλά περισσότερα από την εξισορρόπηση των θερμίδων. Πρέπει να δημιουργήσετε έναν τρόπο ζωής που ισορροπεί τις ορμόνες σας, ο οποίος στη συνέχεια ισορροπεί φυσικά και το βάρος σας.

Διαβάστε επίσης: H σωστή τακτική για να μειώσετε το άγχος και να κερδίσετε χρόνια ζωής!

* Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του.

Previous ArticleNext Article

Τρεις “γνωστές” δίαιτες που δεν κάνουν αυτό που θέλετε

Οι δίαιτες που δεν κάνουν ό,τι υπόσχονται!

Γράφει ο Νίκος Καφετζόπουλος*

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει πολύ έντονο ενδιαφέρον των ανθρώπων για την διατροφή, την άσκηση και γενικά για την ευεξία. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και ένα μεγάλο άλμα στην διατροφική παραπληροφόρηση και στις διατροφικές μόδες -δίαιτες! Ας δούμε τις δίαιτες που δεν πρέπει να ακολουθήσεις.

Παλαιολιθική δίατα

Τι είναι αυτό; Αυτή η δίαιτα κυκλοφορεί με πολλά ονόματα (στην Αμερική κυρίως), αλλά η προϋπόθεση είναι η ίδια – τρώτε μόνο φυτικές τροφές και τις τρώτε ωμές.

Διατροφικό σχόλιο:Μια καλά σχεδιασμένη φυτοφαγική δίαιτα με τη λήψη απαραίτητων συμπληρωμάτων, μπορεί να είναι μια υγιεινή διατροφή, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση για απώλεια βάρους. Ένα vegan cake είναι ακόμα ένα κέικ! Όσον αφορά το ακατέργαστο. Ένα τρόφιμο θεωρείται ακατέργαστο εάν δεν έχει θερμανθεί πάνω από 40-48 ° C. Δεν πρέπει επίσης να εξευγενισθεί, να παστεριωθεί ή να έχει υποστεί άλλη επεξεργασία με οποιονδήποτε τρόπο.

Ενώ πολλά τρόφιμα είναι καλό να τα τρώμε ωμά, άλλα είναι πιο θρεπτικά μαγειρεμένα – όπως τα καρότα και ντομάτες- και μερικά τρόφιμα δεν μπορούν να καταναλωθούν ωμά – όπως οι πατάτες.
Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να αφομοιώσει το ίδιο τόσο τα ωμά και τα μαγειρεμένα τρόφιμα, οπότε δεν υπάρχει λόγος να πιστεύετε ότι τα ωμά είναι διατροφικά ανώτερα.
Επιπλέον το ωμό φαγητό μπορεί να είναι δύσκολο να προετοιμαστεί, δύσκολο να το βρείτε εκτός σπιτιού και δεν είναι κατάλληλο για ορισμένες ομάδες όπως τα παιδιά ή οι έγκυες.

Συμπέρασμα: Ακατάλληλη πρόκληση! Δεν μπορεί να βλάψει την υγεία σας βραχυπρόθεσμα αλλά θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να μην είναι ισορροπημένη αυτού του είδους η διατροφή.

Αλκαλική διατροφή

Τι είναι; Οι υποστηρικτές αυτής της δίαιτας ισχυρίζονται ότι πρέπει να καταναλώνομαι μόνο αλκαλικές τροφές και όχι οι όξινες. Αυτό θα βοηθήσει στην αλλαγή της ισορροπίας του pH στο αίμα και στη μείωση των κινδύνων για την υγεία. Αυτή η δίαιτα μπορεί θα θεραπεύσει την οστεοπόρωση, ακόμη και τον καρκίνο, ισχυρίζονται κάποιοι!

Διατροφικό σχόλιο: Δυστυχώς, αυτή η δίαιτα βασίζεται σε μια βασική παρεξήγηση της ανθρώπινης φυσιολογίας. Το pH των τροφών που καταναλώνουμε δεν έχει αντίκτυπο στο pH του αίματός σας – ευτυχώς! Το ανθρώπινο σώμα είναι τέλεια ικανό να διατηρεί το αίμα μέσα σε ένα πολύ συγκεκριμένο εύρος pH (μεταξύ 7,35 και 7,45).

Εάν για κάποιο λόγο αυτό απορρυθμιστεί ο οργανισμός αρρωσταίνει τάχιστα και αν δεν αντιμετωπιστεί θα αποβεί και μοιραίο. Η διατροφή μπορεί να αλλάξει την τιμή του pH των ούρων, αλλά ο έλεγχος του pH των ούρων, μετρά μόνο το pH των ούρων και δεν σχετίζεται με το pH του αίματος, το οποίο δεν μπορεί να επηρεαστεί από τη διατροφή.

Συμπέρασμα: Η αλκαλική δίαιτα είναι μια μυθοπλασία. Φυσικά και είναι υγιεινό να τρώτε φρούτα και λαχανικά, αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με την αλκαλικότητα ή οξύτητα των τροφίμων.

Κετογονική δίαιτα

Τι είναι; Αυτή η δίαιτα κυκλοφορεί σε πολλές εκδόσεις. Μπορεί να την συναντήσετε και Atkins ή Paleo δίαιτα, αλλά η προϋπόθεση είναι πάντα η ίδια: Πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες (περίπου 20-50g ημερησίως ή 5% των συνολικών θερμίδων), σχετικά υψηλή σε λιπαρά και πρωτεΐνη. Τυπικά αποκλείει τα σιτηρά, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια, τα περισσότερα φρούτα και τα αμυλούχα λαχανικά. Οι υδατάνθρακες προέρχονται κυρίως από μη αμυλούχα λαχανικά, ξηρούς καρπούς και κάποιους σπόρους.

Τι συμβαίνει με τη συγκεκριμένη δίαιτα; Εάν μειώσετε σημαντικά την ποσότητα υδατανθράκων στη διατροφή σας, τα αποθέματα γλυκογόνου εξαντλούνται σε το σώμα μεταβαίνει στο κάψιμο του λίπους για ενέργεια. Αυτό προκαλεί αύξηση των επιπέδων κετονών και οι υποστηρικτές της δίαιτας ισχυρίζονται ότι μπορεί να βοηθήσει να χάσετε βάρος, να ελέγξετε την πείνα και να βελτιώσετε την υγεία σας.

Διατροφικό σχόλιο: Μια προσεκτικά σχεδιασμένη κετογονική δίαιτα μπορεί να αποτελέσει μια πολύ αποτελεσματική θεραπεία για άτομα με επιληψία. Όσον αφορά την απώλεια βάρους, δεν έχει κάτι μαγικό η κετογονική δίαιτα. Λειτουργεί όπως και κάθε άλλη, κόβοντας τις συνολικές θερμίδες και αφαιρώντας τα τρόφιμα τα άτομα τείνουν να τρώνε περισσότερο. Από την άλλη υπάρχουν και σοβαρές παρενέργειες αν κάποιος την ακολουθήσει, όπως χαμηλά επίπεδα ενέργειας, πονοκέφαλοι, δυσάρεστη αναπνοή, προβλήματα ύπνου, πεπτική δυσφορία κ.α.

Συμπέρασμα:  Η κετογονική δίαιτα είναι αποτελεσματική μέθοδος απώλειας βάρους βραχυπρόθεσμα, αλλά είναι δύσκολο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα. Το μεγαλύτερο μέρος της αρχικής απώλειας βάρους που παρατηρείται συχνά σχετίζεται με απώλειες υγρών. Μια αύξηση της πρωτεϊνικής πρόσληψης βοηθάει σε κάθε απώλεια βάρους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται κάποιος να αποκλείσει ομάδες τροφίμων, πολλώ μάλλον αυτή των φρούτων, λαχανικών και οσπρίων.

Διαβάστε ακόμα: Διατροφή την περίοδο των γιορτών; Και όμως γίνεται!

Τα πολλαπλά οφέλη της βιταμίνης B12 για τον οργανισμό

Ένα από τα μεγαλύτερα «όπλα» των υγειών τροφών, ένα από τα συστατικά που προσδίδουν στον ανθρώπινο οργανισμό πολλαπλά οφέλη δεν είναι άλλο από την κοβαλαμίνη ή αλλιώς βιταμίνη B12. Η B12, μέλος της ευρύτερης «οικογένειας» των βιταμινών B, αποτελεί ένα τεράστιο μέσο ισχυροποίησης της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος.

Από που να ξεκινήσουμε: διατηρεί τα κύτταρά μας σε καλή κατάσταση, αντιμετωπίζει τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, μας προφυλάσσει από την νόσο του Αλτσχάιμερ, από την κακοήθη και μεγαλοβλαστική αναιμία καθώς και από τον καρκίνο του μαστού. Το να τρώμε φαγητά που εμπεριέχουν B12 είναι μια από τις πιο σοφές επιλογές που μπορούμε να κάνουμε για τον εαυτό μας.

Η B12 δρα κατά την διάρκεια της διαδικασίας της πέψης και αποτελεί ένα από τα πιο βασικά συστατικά για την καλή φροντίδα των ερυθρών αιμοσφαιρίων, των νευρικών κύτταρα και πολλών άλλων βασικών στοιχείων για τον οργανισμό μας. Από την άλλη, η έλλειψη της B12 από τον οργανισμό μας μπορεί να αποβεί καθοριστικός παράγοντας για μια σειρά από άσχημα συμπτώματα. Η απώλεια μνήμης, η αϋπνία ή σε άλλες περιπτώσεις η υπνηλία, η δυσκοιλιότητα και οι συχνοί πονοκέφαλοι είναι ενδείξεις πως η B12 λείπει από τον οργανισμό μας. Αυτά τα συμπτώματα ωστόσο δεν είναι τα πιο σημαντικά, υπάρχουν κι άλλα ακόμα πιο επώδυνα.

Έρευνες έχουν δείξει πως οι άνθρωποι που πάσχουν από έλλειψη της B12 έχουν μια ροπή προς την κατάθλιψη, τους δημιουργούνται προβλήματα στην όραση και την ακοή, υποφέρουν από νευρολογικές διαταραχές και στοματικούς πόνους ενώ πολύ συχνά εμφανίζουν απώλεια βάρους, νιώθουν ναυτίες και μια ανεξήγητη κόπωση.

Ποια είναι τα τρόφιμα που εμπεριέχουν ισχυρές δόσεις Β12 και άρα αποτελούν ένα είδος «φαρμάκου» για την καταπολέμηση όλων αυτών των συμπτωμάτων; Κατά βάση, η B12 συναντιέται σε ζωικές τροφές παντός είδους αλλά πιο εξειδικευμένα και σε μεγαλύτερη ποσότητα την συναντάμε στο συκώτι, το σολομό, τα στρείδια, ο τόνος, το γάλα, το γιαούρτι, το κοτόπουλο και το τυρί.

Έτσι θα πάρουμε όλες τις βιταμίνες που χρειαζόμαστε απ’ την διατροφή μας

Ας δούμε συνοπτικά τα οφέλη της παρουσίας της B12 στον οργανισμό μας:

Συντήρηση Κυττάρων: Η εν λόγω βιταμίνη βοηθάει με καθοριστικό τρόπο στη διατήρηση διαφορετικών τύπων κυττάρων που υπάρχουν στο ανθρώπινο σώμα. Σημαντικές λειτουργίες όπως ο σχηματισμός, η επισκευή και η συντήρηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη βιταμίνη Β12. Επίσης, τα νευρικά κύτταρα ισχυροποιούνται από την παρουσία αυτής της βιταμίνης στο ανθρώπινο σώμα, κάτι που κρατάει το νευρικό μας σύστημα σε καλή κατάσταση.

Σχηματισμός DNA: Ένα σημαντικό στοιχείο για τον τακτικό σχηματισμό του DNA σώμα μας είναι η B12. Σε περίπτωση έλλειψής της, λαμβάνουν χώρα ανώμαλοι σχηματισμοί κυττάρων κάτι που οδηγεί στην εμφάνιση αναιμίας.

Κόπωση: Η B12 μας απαλλάσσει από την κόπωση και την αδυναμία, βελτιώνει τη συνολική αντοχή του ανθρώπινου σώματος και το κάνει ανθεκτικό στη βαριά πίεση της εργασίας.

Χοληστερόλη: Μια διατροφή που εμπεριέχει ικανοποιητικές ποσότητες Β12 είναι χρήσιμη για τη μείωση της χοληστερόλης, βοηθά στον έλεγχο του επιπέδου των τριγλυκεριδίων και διατηρεί τη σωστή λειτουργία της ανθρώπινης καρδιάς.

Αναιμία: Η Β12 θεωρείται ένα σημαντικό συστατικό για την καταπολέμηση και την θεραπεία πολλών μορφών αναιμίας καθώς η παρουσία της μέσα στο αίμα μας διατηρεί την ομαλή αναπαραγωγή του αίματος.

Νόσος Αλτσχάιμερ: Η Β12 είναι αποτελεσματική και για τη θεραπεία της νόσου του Αλτσχάιμερ. Ως γνωστόν, το Αλτσχάιμερ συνοδεύεται από συμπτώματα όπως η σύγχυση και ο γνωστικός εκφυλισμός και όπως αναφέρουν πολλοί ιατρικοί εμπειρογνώμονες, οι ασθενείς που πάσχουν από αυτή την ασθένεια έχουν στο οργανισμό τους μικρότερες ποσότητες της Β12 από το επιθυμητό.

Διαβάστε επίσης: Βιταμίνη C: Αυτές είναι οι καλύτερες πηγές

x
Send this to a friend