Τρέξιμο στην κατηφόρα: τεχνική και προπόνηση για trail
Η κατηφόρα στο trail κουράζει τους μύες αλλιώς από την ανηφόρα. Πιο γρήγορα βήματα, αλλαγή πατήματος και μία προπόνηση πριν τον αγώνα, με βάση άρθρο του Alex Hutchinson.

Στο trail η ανηφόρα παίρνει την προσοχή, αλλά το τρέξιμο στην κατηφόρα είναι αυτό που σε αφήνει με πόνο στα τετρακέφαλα για τρεις μέρες. Δεν σημαίνει ότι το κάνεις λάθος: στην κατηφόρα οι μύες δουλεύουν διαφορετικά απ’ ό,τι στην ανηφόρα, και χρειάζονται δική τους προπόνηση. Ο Alex Hutchinson, σε άρθρο του στο Runner’s World SA (2017), μαζεύει τις βασικές ιδέες για το πώς κατεβαίνεις πιο αποτελεσματικά. Εδώ τα βλέπεις μεταφρασμένα σε προπόνηση.
Γιατί η κατηφόρα κουράζει περισσότερο απ’ όσο φαίνεται
Το άρθρο αναφέρει μια μελέτη που δεν κατονομάζει, σύμφωνα με την οποία ένα σύντομο και γρήγορο τρέξιμο σε κατηφόρα προκάλεσε μυϊκή βλάβη παρόμοια με αυτή που βλέπουν οι ερευνητές σε ορεινούς υπερμαραθωνίους έως 300 χιλιομέτρων. [ΕΛΕΓΧΟΣ: το Runner’s World SA δεν ονομάζει τη μελέτη και δεν μπόρεσε να επιβεβαιωθεί από δεύτερη πηγή· διάβασέ το ως ισχυρισμό του άρθρου]
Το συμπέρασμα που μένει για όποιον τρέχει στο βουνό είναι ότι η κατηφόρα θέλει προπόνηση, όχι μόνο θάρρος.

Πιο γρήγορα, πιο κοντά βήματα
Η πρώτη συμβουλή του άρθρου είναι να κάνεις πιο γρήγορα και πιο κοντά βήματα. Αναφέρεται μια μελέτη όπου η αύξηση του cadence κατά περίπου 8% πάνω από τον φυσικό ρυθμό μείωσε την απώλεια δύναμης μετά από κατηφορικό τρέξιμο 45 λεπτών. [ΕΛΕΓΧΟΣ: ούτε αυτή η μελέτη κατονομάζεται στο άρθρο]
Πώς το εφαρμόζεις χωρίς να μετράς κάθε βήμα:
- Σκέψου «ελαφριά, γρήγορα βήματα», σαν να πατάς σε ζεστή άμμο.
- Αν ήδη κοντύνεις το βήμα σου στις κατηφόρες, ο Hutchinson προειδοποιεί ότι το να το κοντύνεις ακόμα περισσότερο μπορεί να είναι αναποτελεσματικό. Δοκίμασε μέχρι να βρεις το βήμα που σε κάνει να νιώθεις ότι δεν φρενάρεις.
- Αν χρησιμοποιείς ρολόι, παρακολούθησε το cadence σε μια γνωστή κατηφόρα για να δεις πού βρίσκεσαι. Για το τι σημαίνει ο αριθμός στο γενικό τρέξιμο, δες και το άρθρο για το cadence.

Πού πατάς: φτέρνα ή μπροστά;
Το άρθρο γράφει ότι κάποια στοιχεία δείχνουν πως η προσγείωση στη φτέρνα κουράζει λιγότερο από την προσγείωση στο μέσο ή στο μπροστινό μέρος του πέλματος, λόγω της γωνίας του γόνατος κατά την επαφή. Η πρακτική συμβουλή του όμως είναι πιο απλή: άλλαζε το σημείο που πατάς, ώστε να μοιράζεται το φορτίο σε διαφορετικές μυϊκές ομάδες. Σε ανομοιόμορφο μονοπάτι αυτό γίνεται σχεδόν μόνο του, ενώ στον ασφαλτόδρομο πρέπει να το σκεφτείς.
Εξάσκησε την κατηφόρα, γιατί προπονείται
Η πιο ενδιαφέρουσα ιδέα του άρθρου είναι το «repeated bout effect»: μία έντονη προπόνηση σε κατηφόρα μειώνει τη μυϊκή βλάβη και την απώλεια δύναμης σε παρόμοιες προπονήσεις που ακολουθούν, για έως και 10 εβδομάδες. [ΕΛΕΓΧΟΣ: το άρθρο δεν δίνει πηγή για τις 10 εβδομάδες] Ο στόχος, όπως τον περιγράφει, είναι να νιώσεις ήπιο πόνο την επομένη, όχι τόσο που να μην μπορείς να τρέξεις.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η πρώτη σου μεγάλη κατηφόρα πριν από έναν αγώνα δεν πρέπει να είναι ο ίδιος ο αγώνας. Βάλε μία προπόνηση με κατηφόρα στο πρόγραμμά σου λίγες εβδομάδες νωρίτερα, και μην την αφήσεις για την τελευταία εβδομάδα. Για την προπόνηση στην ανηφόρα που συμπληρώνει την κατηφόρα, δες τα hill repeats χωρίς εξοπλισμό.
Προπόνηση ανάλογη με τον αγώνα
Ο Hutchinson προτείνει να ταιριάζεις την προπόνησή σου με τον αγώνα: διάρκεια, κλίση και ένταση της κατηφόρας. Σε αγώνα με κυματιστό ανάγλυφο, ψάξε τρέξιμο με αλλαγές ρυθμού σε λοφώδες έδαφος και πιέσε τον ρυθμό στις κατηβασιές όσο πιο γρήγορα μπορείς με ασφάλεια. Η λέξη «ασφάλεια» εδώ μετράει: μην το δοκιμάσεις σε βρεγμένο ή γλιστερό μονοπάτι χωρίς πρόσφυση.
Μια προπόνηση για να δοκιμάσεις
Αν θες να βάλεις τις παραπάνω ιδέες σε μία εβδομάδα, μπορείς να χτίσεις κάτι τέτοιο, ως δική μας εφαρμογή του άρθρου και όχι ως πρόγραμμα από τη μελέτη:
- Διάλεξε έναν λόφο με ήπια κλίση που να έχει ασφαλές και σταθερό έδαφος.
- Ανέβα εύκολα και κατέβα με γρήγορα, κοντά βήματα, χωρίς να αναγκάζεσαι να φρενάρεις.
- Άλλαξε λίγο το πάτημα σε κάθε επανάληψη και κράτα σημείωση για το πώς ένιωσες την επόμενη μέρα.
- Αν η επόμενη μέρα είναι ήπιος πόνος, επανέλαβε μετά από μερικές εβδομάδες. Αν είναι έντονος πόνος, μείωσε.
Τι δεν λέει το άρθρο
Το άρθρο δεν μιλά για κλίση του κορμού ούτε για θέση των χεριών. Αν θες συμβουλές σε αυτά, ψάξε προπονητή ή οδηγό που να τα στηρίζει με πηγές. Και αν νιώσεις πόνο στο γόνατο ή στην κνήμη που δεν περνά, μην τον προσπεράσεις: συμβουλέψου γιατρό ή φυσικοθεραπευτή.
Την επόμενη φορά που θα βγεις σε λόφο, κράτα ένα απλό σχέδιο: πιο γρήγορα, πιο κοντά βήματα, αλλαγή σημείου πατήματος και μία προπόνηση κατηφόρας πριν από τον αγώνα. Δεν χρειάζεται τίποτα άλλο για να ξεκινήσεις.
Πηγές: Alex Hutchinson, «The Right Way to Run Downhill», Runner’s World SA (2017)

