Σύκα: Υπερτροφή από τα χρόνια των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Σύκα: Υπερτροφή από τα χρόνια των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Γράφει η Ειρήνη Κοντοπίδου*

Τα σύκα (Ficus Carica) είναι ένα από τα πρώτα καλλιεργούμενα φρούτα. Τα αποξήραναν και τα αποθήκευαν για μεταγενέστερη κατανάλωση.

Λίγα ιστορικά στοιχεία

Η Βίβλος αναφέρει ότι υπήρχε μια συκιά στον Κήπο της Εδέμ ενώ τα σύκα είναι τα φρούτα που αναφέρονται περισσότερο μέσα σε αυτήν. Ο Αδάμ και η Εύα κάλυπταν τα γυμνά σώματα τους με «φύλλα συκής». Τα σύκα επίσης αναφέρονται σε ένα Βαβυλωνικό βιβλίο υμνογραφίας που χρονολογείται 2000 π.Χ. Ο θρύλος λέει ότι η θεά Δήμητρα αποκάλυψε πρώτο στους θνητούς, το φρούτο του φθινοπώρου, που το ονόμασαν σύκο. Ήταν το αγαπημένο φρούτο της Κλεοπάτρας, η οποία πέθανε από τσίμπημα δηλητηριώδες φιδιού το οποίο βρισκόταν μέσα σε καλάθι με σύκα που της προσέφεραν. Κάθε κάτοικος των Αθηνών αναφέρονται ως «φιλόσυκος», δηλαδή φίλος των σύκων. Τα σύκα προσφέρονταν ως «μετάλλιο» στους νικητές των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ οι αθλητές τα κατανάλωναν ως υπερτροφή στη διάρκεια της προπόνησης. Οι Αρχαίοι Έλληνες τα θεωρούσαν «πιο πολύτιμα και από τον χρυσό».

Που καλλιεργούνται τα σύκα;

Αν και θεωρείται φρούτο, το σύκο είναι στην πραγματικότητα ένα λουλούδι ανεστραμμένο στον εαυτό του. Οι σπόροι του είναι ο πραγματικός καρπός μέσα στα σύκα. Είναι τα μόνα φρούτα που πρέπει να ωριμάσουν πλήρως και να ημιαποξηραθούν πάνω στο δέντρο. Φύονται από περιοχές της Ασιατικής Τουρκίας μέχρι τη νότια Ινδία, και απλώνονται σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Σήμερα, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Τουρκία και οι ΗΠΑ είναι οι κύριες παραγωγικές χώρες αποξηραμένων συκών. Οι Ισπανοί έφεραν τα σύκα στην Αμερική στις αρχές του 16ου αιώνα. Το σύκο της Σμύρνης εισήχθη από την Τουρκία στην Καλιφόρνια το 1882. Η Καλιφόρνια παράγει το 100% των ξηρών σύκων που καλλιεργούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα δέντρα των σύκων έχουν τεράστια μακροζωία, κάποια από αυτά εξακολουθούν να παράγουν καρπούς 100 χρόνια αργότερα.

Ποιες ποικιλίες σύκων υπάρχουν;

Καλλιεργούμενα σύκα

Υπάρχουν τέσσερις ποικιλίες καλλιεργούμενων σύκων:

  • Τα πορτοκαλί χρώματος Calimyrna
  • Τα σκούρα πορφυρά Mission
  • Τα μικρά αλλά πλούσια σε ζάχαρη Adriatic
  • Τα μοναδικά λευκά-κεχριμπαρένια Kadota

Οι δύο πρώτες ποικιλίες αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα της εμπορικής παραγωγής. Δύσκολα βρίσκουμε στην αγορά σύκα με την ονομασία της ποικιλίας τους. Συνήθως χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με το χρώμα τους. Έτσι υπάρχουν άσπρα, μαύρα και κόκκινα.

Αποξηραμένα σύκα

Τα αποξηραμένα σύκα είναι διαθέσιμα σε πολλές μορφές:

  • Ολόκληρα για αυτούσια κατανάλωση
  • Συμπυκνωμένα
  • Με τη μορφή πάστας, σκόνης, συμπυκνώματος ή σε κύβους για βιομηχανική χρήση

Στα ξηρά σύκα προστίθεται σορβικό κάλιο για να ανατρέψει την αλκοολική ζύμωση και την ανάπτυξη μούχλας. Τα ξηρά σύκα επεξεργάζονται σε τέτοιο βαθμό, ώστε να περιέχουν υγρασία από 14-20% έως 30%. Συγκριτικά με άλλα αποξηραμένα φρούτα, όπως βερίκοκα ή μήλα, για να σταθεροποιηθεί το χρώμα τους προστίθενται χαμηλά επίπεδα διοξειδίου του θείου.

Σύκα και η διατροφική ανάλυση τους

Μια μερίδα σύκα αντιστοιχεί σε 100γρ ωμών ή στο ¼ μιας κούπας ή σε 40γρ. αποξηραμένων. Η θρεπτική τους ανάλυση, τόσο των νωπών όσο και των ξηρών, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:

Θρεπτικά συστατικά Ωμά σύκα ανά 100γρ Ξηρά σύκα ανά 100γρ
Θερμίδες 74 283
Ολικά λιπαρά 0.3 g 0.52 g
Κορεσμένο λίπος 0.1 g 0.0 g
Νάτριο 1 mg 12.26 mg
Ολικοί Υδατάνθρακες 19 g 66.16 g
Διαιτητικές Ίνες 2.9 g 12.21 g
Σάκχαρα 16 g 49 g
Πρωτεΐνες 0.8 g 3.14 g

Τι περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά έχουν τα σύκα;

Τα σύκα δεν έχουν λιπαρά, ούτε χοληστερόλη καθώς και νάτριο. Αντιθέτως, περιλαμβάνουν πολύ κάλιο, το οποίο μπορεί να αντισταθμίσει το νάτριο που καταναλώνουμε από τα επεξεργασμένα τρόφιμα και να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η υψηλή τους περιεκτικότητα σε κάλιο μπορεί να εξουδετερώνει την έκκριση ασβεστίου που προκαλείται από τις υψηλές ποσότητες αλατιού. Αυτό με τη σειρά του βοηθά στη διατήρηση του ασβεστίου στα οστά και μειώνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.

Ασβέστιο

Από άλλα παρόμοια φρούτα, τα σύκα έχουν την υψηλότερη συγκέντρωση μετάλλων, και τη δεύτερη μεγαλύτερη συγκέντρωση ασβεστίου μετά τα πορτοκάλια. Μισή κούπα σύκα ισοδυναμεί με τόσο ασβέστιο όσο περιέχεται σε μισή κούπα γάλα. Ο Οργανισμός Άγριας Ζωής της Νέας Υόρκης, πρόσφατα διαπίστωσε ότι το υψηλό ποσοστό ασβεστίου που υπάρχει στα άγρια σύκα, τα κατατάσσει σε φρούτα-κλειδιά, πολύ καίρια για την επιβίωση άλλων φυτών και ζώων.

Φυτικές ίνες

Επιπλέον, έχουν τις περισσότερες φυτικές ίνες από τα συνηθισμένα φρούτα. Μια μερίδα προσφέρει το 20% των ημερήσιων αναγκών σε φυτικές ίνες, με περισσότερο από το 28% αυτών να είναι διαλυτές. Οι διαλυτές φυτικές ίνες έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στον έλεγχο της γλυκόζης του αίματος, στη μείωση της χοληστερόλης δεσμεύοντας την στο πεπτικό σύστημα και αυξάνουν το αίσθημα κορεσμού.

Πρεβιοτικά

Επίσης, περιέχουν πρεβιοτικά, τα οποία βοηθούν στην υποστήριξη των προϋπαρχόντων καλών βακτηρίων στο έντερο, βελτιώνοντας την πεπτική ευεξία.

Τα σύκα είτε σαν φρούτο είτε σαν σνακ είναι ιδανική επιλογή στη διατροφή ενηλίκων και παιδιών γιατί προσφέρουν φυτικές ίνες και είναι από τη φύση τους γλυκά. Τα σύκα έχουν χρησιμοποιηθεί σε θεραπείες δέρματος, στομαχόπονους αλλά και σε όσους επιθυμούν να κόψουν το κάπνισμα. Ακόμη, σε μελέτη με διαβητικά άτομα βρέθηκε ότι όταν στο πρωινό τους γεύμα προστέθηκε εκχύλισμα από φύλλα συκιάς ή τσάι από αυτά, πέτυχαν καλύτερη γλυκαιμική ρύθμιση και μπόρεσαν να μειώσουν τη δόση της ινσουλίνης.

Αντιοξειδωτικά συστατικά των σύκων

Η αντιοξειδωτική δράση των σύκων έγκειται εκτός από τις πανταχού παρούσες πολυφαινόλες, σε άλλες δύο ενώσεις, συγκεκριμένα τη βενζαλδεϋδη και τις κουμαρίνες.

Βενζαλδεϋδη

Η βενζαλδεϋδη έχει χρησιμοποιηθεί επιτυχώς για τη θεραπεία ανθρώπινων καρκινωμάτων.

Κουμαρίνες

Οι κουμαρίνες είναι οι κύριες ενώσεις που απομονώνονται από το πτητικό εκχύλισμα των σύκων και έχουν χρησιμοποιηθεί πολύ για τη θεραπεία του προστάτη.

Πολυφαινόλες

Τέλος, όσον αφορά τις πολυφαινόλες και χρησιμοποιώντας την ποσότητα των 100γρ ως  μέτρο σύγκρισης, τα σύκα περιέχουν το υψηλότερο ποσοστό αυτών συγκριτικά με τα πιο ευρέως καταναλισκόμενα φρούτα. Σε σύγκριση με τα σύκα, ακόμα και το κόκκινο κρασί ή το τσάι-τα οποία είναι πολύ γνωστά για τις πολυφαινόλες τους- έχουν χαμηλότερη συγκέντρωση σε αυτές. Μια μερίδα 40γρ περιέχει κατά μέσο όρο 444mg φαινολών, που είναι πολύ παραπάνω από τη συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα που αγγίζει τα 218mg.

Σύκο: Πώς θα επιλέξτε το καλύτερο;

Η εποχή των φρέσκων φρούτων είναι μεταξύ του τέλους του καλοκαιριού και του φθινοπώρου, ανάλογα και με την ποικιλία τους. Τα σύκα είναι αρκετά ευαίσθητα και ευαλλοίωτα και ιδανικά θα πρέπει να καταναλώνονται έως δύο ημέρες μετά τη συγκομιδή τους. Επιλέξτε όσα είναι τρυφερά και παχουλά, έχουν πλούσιο, βαθύ χρώμα και είναι απαλλαγμένα από μώλωπες. Δηλαδή, θα πρέπει να υποχωρούν ελαφρώς στην πίεση του χεριού χωρίς να αλλάζει το σχήμα τους.

Τα ώριμα σύκα είναι πιο αρωματικά. Αν η μυρωδιά τους είναι αρκετά ξινή, αυτό σημαίνει ότι έχουν παραωριμάσει και θα έχουν και ξινή γεύση. Όσο πιο ώριμα είναι, τόσα περισσότερα αντιοξειδωτικά συστατικά περιέχουν. Αν δεν είναι αρκετά ώριμα, κρατήστε τα σε θερμοκρασία δωματίου για να ωριμάσουν. Βέβαια, δε θα αποκτήσουν ποτέ την ίδια γεύση με αυτά που ωριμάσαν πάνω στο δέντρο. Τα ώριμα σύκα αποθηκεύεστε τα στο ψυγείο χωρίς να τα πλύνετε, έως ότου τα καταναλώσετε.

Τρόποι κατανάλωσης των σύκων 

Τα σύκα μπορούν να καταναλωθούν είτε ξεφλουδισμένα είτε όχι, ανάλογα με το πάχος του δέρματος τους καθώς και τις προσωπικές προτιμήσεις. Δεδομένου ότι τα εσωτερικά των ώριμων σύκων είναι μάλλον μαλακά και κολλώδη, μπορεί να είναι δύσκολο να κοπούν. Μπορείτε με αυτά να φτιάξετε σιρόπι, μαρμελάδες, κομπόστα, γλυκό του κουταλιού ή να τα καταναλώσετε ωμά μεμονωμένα ή ως μέρος μιας φρουτοσαλάτας. Επίσης, συνοδεύουν ιδανικά και αλμυρές γεύσεις σε συνταγές με βασικό υλικό το μοσχάρι, την πάπια ή το αρνί. Προτιμήστε να τα σερβίρετε σε θερμοκρασία δωματίου, και όχι παγωμένα, γιατί αλλοιώνεται η γεύση τους.

Μπορείτε να τα καταναλώσετε ως σνακ ή μέσα στο γιαούρτι, στα δημητριακά, στο κέικ και σε σαλάτες, να τα γεμίσετε με κρέμα τυριού και αλλαντικά ή να τα αναμίξετε με ξηρούς καρπούς και μέλι ως ένα εξαιρετικά δυναμωτικό σνακ.

Διατήρηση

Τα αποξηραμένα σύκα διατηρούνται για πολύ περισσότερο χρονικό διάστημα. Όταν αγοράζουμε αποξηραμένα σύκα θα πρέπει να εξασφαλίζουμε ότι είναι απαλλαγμένα από μούχλα και είναι μαλακά. Τα αποξηραμένα σύκα μπορούν να διατηρηθούν σε δροσερό, σκοτεινό μέρος ή στο ψυγείο.

Αντενδείξεις κατανάλωσης

Εξαιτίας των υψηλών επιπέδων οξαλικών που περιέχουν, η κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων είναι πιθανό να έχει καθαρτικό αποτέλεσμα και επομένως θα πρέπει να καταναλώνονται με σύνεση. Ακόμη, μπορεί να προκαλέσουν θέματα σε άτομα που έχουν νεφρικά προβλήματα ή πέτρες στη χοληδόχο κύστη, γιατί σε υψηλές συγκεντρώσεις σχηματίζουν λίθους οξαλικού ασβεστίου. Επίσης, μπορεί να ενοχλήσουν άτομα που υποφέρουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, λόγω των σπόρων που περιέχουν.

Απολαύστε αυτό το φρούτο σε όλες τις εκδοχές του και επωφεληθείτε από τις ευεργετικές του ιδιότητες!

Διαβάστε επίσης: 10 υπερτροφές που έχετε σπίτι σας και δεν το ξέρετε

* H Eιρήνη Κοντοπίδου είναι Κλινικός Διαιτολόγος, με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc.) στην χημεία και τεχνολογία τροφίμων. Εργάζεται ως ακαδημαϊκή υπεύθυνη του προγράμματος Διαιτολογίας του Μητροπολιτικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης και παρέχει διαιτολογικές υπηρεσίες στο γραφείο της στην Πυλαία Θεσσαλονίκης. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο www.mednutrition.gr

Previous ArticleNext Article

Γιατί το μεταλλικό νερό αυξάνει τις καύσεις των θερμίδων

Η κατανάλωση άφθονου νερού αποτελεί μέρος μιας επιτυχημένης δίαιτας καθώς όταν κάποιος πίνει συστηματικά νερό πριν το φαγητό μπορεί να χάσει κιλά.

Όμως το γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο. Το αδυνάτισμα μπορεί να οφείλεται στο ότι το νερό προκαλεί μείωση της όρεξης ή μπορεί λόγω των ιχνοστοιχείων που περιέχει να αυξάνει τις θερμίδες που καίει το σώμα, δηλαδή να αυξάνει τον μεταβολισμό.

Οι μελέτες σχετικά με το γιατί το νερό συμβάλλει στην απώλεια βάρους έχουν δείξει αντιφατικά αποτελέσματα μέχρι σήμερα. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι το νερό δεν “καίει” περισσότερες θερμίδες ενώ άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι ότι αυξάνει τις θερμίδες έως και 30%.

Τώρα επιστήμονες από την Ελβετία αναφέρουν πως όσοι πίνουν άφθονο νερό πριν από το φαγητό μπορεί να διαπιστώνουν ότι χάνουν βάρος, αλλά αυτό δεν οφείλεται τόσο στο ότι το νερό διεγείρει την καύση θερμίδων όσο σε άλλες επιδράσεις όπως είναι ο κορεσμός της πείνας.

Σε μελέτη που πραγματοποίησαν με 16 άνδρες, ηλικίας 20-30 ετών, ανακάλυψαν ότι έπειτα από την κατανάλωση 500 ml αποσταγμένου ή μεταλλικού νερού οι καύσεις των θερμίδων αυξάνονταν οριακά ή λίγο αντίστοιχα και άρα δεν μπορεί κάποιος να χάσει πολλά κιλά χωρίς να κάνει δίαιτα.

Συνεπώς, «το νερό δεν προκαλεί θερμογένεση», ξεκαθάρισαν η δρ Ναταλί Σαριέρ από το Πανεπιστήμιο του Fribourg, και οι συνεργάτες της, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Παχυσαρκίας, το οποίο διεξάγεται στο Λίβερπουλ. Η συμβολή του νερού στο αδυνάτισμα, πιθανώς οφείλεται σε άλλες δυνητικές επιδράσεις του, όπως ο κορεσμός της πείνας, πρόσθεσε η δρ Σαριέρ.

Ωστόσο έχει σημασία αν το νερό είναι αποσταγμένο ή μεταλλικό.

Ιχνοστοιχεία και άλατα στο νερό

Οι ερευνητές αναρωτήθηκαν εάν οι διαφοροποιήσεις που βρέθηκαν σε προηγούμενες μελέτες όσον αφορά τις θερμίδες που καίει το σώμα οφείλονται στα διαφορετικά είδη νερού που χρησιμοποιήθηκαν, δεδομένου ότι ορισμένα συστατικά του νερού (ιχνοστοιχείαάλατα κ.τ.λ.) θα μπορούσαν να επηρεάζουν την θερμογένεση (μεταβολισμό).

Έτσι, αποφάσισαν να ελέγξουν ξεχωριστά τις επιδράσεις του καθαρού, αποσταγμένου νερού και του μεταλλικού νερού στις καύσεις των 16 εθελοντών τους, υποβάλλοντάς τους σε ειδικές μετρήσεις εν όσω κάθονταν ακίνητοι στο εργαστήριό τους.

Η κατανάλωση του αποσταγμένου νερού φάνηκε να αυξάνει οριακά τις καύσεις (μόλις 2%), ποσοστό το οποίο δεν ήταν στατιστικά σημαντικό (δηλαδή μπορεί απλώς να ήταν ένα τυχαίο αποτέλεσμα και εάν επαναλαμβάνονταν η μελέτη να μην έδειχνε διαφορά).

Στη συνέχεια, οι ερευνητές ζήτησαν από τους εθελοντές να πιουν το μεταλλικό νερό και επανέλαβαν τις μετρήσεις τους. Αυτή τη φορά βρήκαν ότι η αύξηση των θερμίδων ήταν 5,8% – μία στατιστικά σημαντική μέτρηση.

Αλλά και πάλι θεώρησαν ότι αυξημένες θερμίδες που καίει το σώμα καταναλώνοντας μεταλλικό νερό είναι μικρή και δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του σωματικού βάρους χωρίς κάποιος να ακολουθεί μια δίαιτα, δηλαδή να περιορίσει συνειδητά την πρόσληψη των θερμίδων του από το φαγητό.

Να επισημανθεί πάντως ότι στη μελέτη οι εθελοντές ήταν ακίνητοι. Ενδέχεται λοιπόν στην πραγματικότητα το νερό να έχει μια μεγαλύτερη συμβολή στο αδυνάτισμα, δηλαδή  στην περίπτωση που υπάρχει κίνηση.

Διαβάστε επίσης: Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού με χυμό λεμονιού

Πώς θα «ξυπνήσει» το μυαλό σου χωρίς να πιεις καφέ

Όταν «ξυπνάει» το μυαλό σας χωρίς να πιεις καφέ

Ένας σύντομος περίπατος διάρκειας έστω και 20 λεπτών μπορεί να ενισχύσει τη μνήμη εργασίας ακριβώς όπως και μια κούπα καφέ.

Αυτό υποστηρίζει μια έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Nature Scientific Reports. Στην εργασία αποδείχθηκε, μάλιστα, ότι η άσκηση μπορεί επίσης να μειώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της έλλειψης καφεΐνης, όπως ο πονοκέφαλος, η κούραση και η δυστροπία.

Η μνήμη εργασίας είναι η ικανότητα αποθήκευσης και διαχείρισης πληροφοριών τη στιγμή που χρειάζεται, όπως για παράδειγμα κάποιος που έχει την ικανότητα να θυμάται «απ’έξω» τη λίστα για το σουπερμάρκετ.

Σε προηγούμενες επιστημονικές έρευνες, έχει αποδειχθεί ότι η καφεΐνη και η άσκηση βελτιώνουν εξίσου συγκεκριμένες πτυχές της γνωστικής λειτουργίας όπως η προσοχή και η επαγρύπνηση, χωρίς ωστόσο να έχουν συγκριθεί άμεσα μέχρι τώρα.

Οι ερευνητές της μελέτης,με επικεφαλής τον διευθυντή του Εργαστηρίου Δυτικής Γυμναστικής και Ψυχολογίας της Υγείας, Χάρη Παπαβέσση, εξέτασαν την άσκηση σύντομης διάρκειας – συγκεκριμένα το περπάτημα σε διάδρομο ή στο δρόμο για 20 λεπτά – ενάντια σε μια δόση καφεΐνης – ποσότητα ίση με σχεδόν μία κούπα καφέ – όσον αφορά στη βελτίωση της μνήμης εργασίας.

Όπως αποδείχθηκε από τα αποτελέσματα, η σύγκριση αυτή ήταν ευνοϊκή για τον σύντομο περίπατο ενάντια στην καφεΐνη, με τα στοιχεία να αφορούν εξίσου τόσο τους ανθρώπους που κατανάλωναν όσο και αυτούς που απέφευγαν την καφεΐνη.

«Οι υγιείς ενήλικες που πίνουν δύο κούπες καφέ την ημέρα είναι σε γενικές γραμμές σε καλό επίπεδο, υπό την έννοια ότι αυτό δεν επηρεάζει τις περισσότερες σωματικές λειτουργίες. Για κάποιους πληθυσμούς, ωστόσο, η κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να αποτελεί πρόβλημα και να πρέπει να περιοριστεί ή να μειωθεί», εξηγούν οι επιστήμονες.

Οι ιδιαίτεροι αυτοί πληθυσμοί περιλαμβάνουν ανθρώπους που υποφέρουν από έντονο άγχος, άτομα που βιώνουν συχνά ή έντονο τρέμουλο, αλλά και τις έγκυες γυναίκες. Σημειώνεται ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης, δηλαδή περισσότερες από τέσσερις κούπες καφέ ημερησίως, βρίσκονται επίσης σε μεγαλύτερο κίνδυνο για τις αρνητικές επιδράσεις της καφεΐνης.

Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι η μείωση της κατανάλωσης καφεΐνης, είτε πρόκειται για ιατρική σύσταση είτε όχι, δεν είναι κάτι απλό, υποστηρίζουν, όμως, ότι η άσκηση μπορεί να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. «Στους ανθρώπους που βιώνουν την έλλειψη, ένας σύντομος αλλά έντονος περίπατος μπορεί να μειώσει κάποια από τα συμπτώματα», καταλήγουν χαρακτηριστικά.

Διαβάστε επίσης: Γρήγορο περπάτημα: Πόσα βήματα το λεπτό πρέπει να κάνεις;

Τρεις διατροφικοί μύθοι για όσους θέλουν να χάσουν περιττά κιλά

Τρεις διατροφικοί μύθοι για όσους θέλουν να χάσουν περιττά κιλά

Oι συμβουλές που ακολουθούν όσοι θέλουν να χάσουν περιττά κιλά είναι συχνά ανακριβείς με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οι μύθοι σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αλλά και στα έντυπα μέσα είναι αρκετοί. Παρακάτω παρατίθενται τρεις από τους πιο χαρακτηριστικούς:

Το μαύρο ψωμί παχαίνει λιγότερο από το άσπρο

Το μαύρο ψωμί είναι η τελευταία μόδα όχι μόνο στα εστιατόρια αλλά και στο φούρνο της γειτονιάς μας. Ένας από τους λόγους που αρκετοί το επιλέγουν είναι γιατί πιστεύουν οτι είναι πιο διαιτητικό. Η αλήθεια είναι ότι το μαύρο ψωμί είναι ανώτερο διατροφικά από το λευκό, που είναι περισσότερο επεξεργασμένο. Για παράδειγμα έχει περισσότερες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, συντελεί στην καλύτερη λειτουργία του εντέρου και βοηθά στη ρύθμιση του ζαχάρου και των λιπιδίων στο αίμα μας.

Από θερμιδικής άποψης όμως και τα δυο είδη ψωμιού και το άσπρο και το μαύρο είναι σχεδόν ίδια. Για να αποκτήσουμε το ιδανικό βάρος θα πρέπει να εμπλουτίσουμε το καθημερινό μας διαιτολόγιο με μαύρο ψωμί, που χάρη στη σύστασή του προσφέρει περισσότερα θρεπτικά συστατικά, μας κρατά χορτάτους για περισσότερη ώρα και περιέχει πολύτιμες φυτικές ίνες, θα πρέπει όμως να έχουμε υπ’ όψιν ότι πρόκειται για ψωμί, και είναι πλούσιο σε θερμίδες.

Η φρουκτόζη έχει λιγότερες θερμίδες από τη ζάχαρη

Ο μύθος της φρουκτόζης και πολλών άλλων υποκατάστατων ζάχαρης είναι αρκετά διαδεδομένος και πολλοί από εμάς την επιλέγουμε ως λιγότερο παχυντική από τη ζάχαρη. Η φρουκτόζη όπως και η στέβια συστήνεται σε δίαιτες, αλλά όσον αφορά τις θερμίδες της είναι ουσιαστικά ίδιες με αυτές της ζάχαρης.

Η αλήθεια είναι ότι η φρουκτόζη απορροφάται πιο αργά από το αίμα και είναι πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Αν τη χρησιμοποιούμε μπορούμε να μειώσουμε στις μισές τις θερμίδες που παίρνουμε κάθε μέρα από τη ζάχαρη που προσθέτουμε στα ροφήματά μας και επιπλέον είναι πιο υγιεινή λόγω της μικρότερης επεξεργασίας της.

Τα light προϊόντα αδυνατίζουν

Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα παρέχουν λιγότερες θερμίδες από τα κανονικά και κάτω υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορούν πράγματι να μας βοηθήσουν στην απώλεια βάρους. Είναι ειδικά επεξεργασμένα ώστε να περιέχουν λιγότερα λιπαρά και ζάχαρη από τα κανονικά κι έτσι μας δίνουν λιγότερες θερμίδες.

Έτσι τρόφιμα όπως τα αποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά, πραγματικά είναι ιδανικά για όσους προσέχουν τη σιλουέτα τους. Υπάρχουν όμως και προϊόντα, όπως οι σάλτσες, που ακόμη και στη light εκδοχή τους εξακολουθούν να είναι αρκετά παχυντικά και καλό είναι να μην τα χρησιμοποιούμε πολύ συχνά.

Διαβάστε ακόμα: Ποιες… ύπουλες τροφές μας κάνουν να πεινάμε περισσότερο;

Μπορεί το τρέξιμο να… νικήσει την κακή διατροφή;

Μαγνήσιο και δρομείς: Το μέταλλο που καθορίζει την αθλητική απόδοση

Κάνα-δυο φορές την εβδομάδα τρως έξω ή παραγγέλνεις μπέργκερ ή σουβλάκια στο σπίτι γιατί βαριέσαι να μαγειρέψεις ενώ με τα πατατάκια, τα γαριδάκια και τις σοκολάτες τα πας επίσης μια χαρά. Όμως είσαι δρομέας, τρέχεις διαρκώς και προπονείσαι συστηματικά.

Συνεπώς, όσο χάλια διατροφή και να κάνεις δεν παίρνεις βάρος. Άρα όλα καλά! Σωστά; Λάθος. Και πάλι πρέπει να βελτιώσεις την διατροφή σου.

Βουλωμένες αρτηρίες

Είναι αλήθεια ότι σε γενικές γραμμές, οι δρομείς και οι αθλητές εν γένει είναι πολύ καλύτερα σε επίπεδο υγείας από όλο τον υπόλοιπο πληθυσμό. Αυτό όμως δεν έχει να κάνει τόσο με το ότι αθλούνται αλλά κατά βάση με το ότι ταυτόχρονα προσέχουν τη διατροφή τους. Αυτό υποστηρίζει η Σάρα Μαχόνεϊ, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο του Μπέλαρμιν και ειδική σε θέματα άσκησης.

Στο γενικό κανόνα ότι όσοι τρέχουν προσέχουν και την διατροφή τους υπάρχουν τρανταχτές εξαιρέσεις. Και μπορεί σε νεαρή ηλικία η άσκηση να έχει αποτελέσματα στην υγεία τους αλλά όσο περνάνε τα χρόνια γίνεται κατανοητό πως από μόνη της δεν φτάνει. Ο βετεράνος μαραθωνοδρόμος Ντέιβ Μακ Γκίλιβραϊ, 63 χρονών και παρών σε κάθε Μαραθώνιο της Βοστώνης από το 1973 μέχρι και σήμερα, ένιωσε έντονη δυσκολία στην αναπνοή του πριν τέσσερα χρόνια ενώ έτρεχε. Οι εξετάσεις έδειξαν βουλωμένες αρτηρίες.

«Για μισό λεπτό. Πως γίνεται αυτό. Τρέχω σε όλη τη ζωή. Έχω ολοκληρώσει οκτώ τρίαθλα και έχω συμμετάσχει σε 140 μαραθώνιους. Πως γίνεται να έχω βουλωμένες αρτηρίες;», ήταν τα λόγια του όταν είδε τις εξετάσεις. O Μακ Γκίλιβραϊ είχε οικογενειακό ιστορικό σε καρδιακά προβλήματα ενώ έτρωγε άσχημα από έφηβος, δηλαδή το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του.

«Τρώμε ότι θέλουμε αφού δεν παίρνουμε κιλά»

«Πάντα ήξερα πως είμαι καλός δρομέας και με βάση το γεγονός ότι το σώμα μου βρισκόταν σε καλή φόρμα πίστευα πως μπορώ να τρώω ότι θέλω», λέει ο ίδιος περιγράφοντας μια παρεξήγηση που είναι πολύ διαδεδομένη στους δρομείς. Είναι χαρακτηριστικό πως πρόσφατα, σε ένα γκάλοπ που διενεργήθηκε μέσω Twitter από το αμερικάνικο site «Runner’s World», περισσότεροι από τους δρομείς δήλωσαν πως τρώνε ότι θέλουν αφού δεν παίρνουν κιλά και το 62% από αυτούς δεν κάνει καν τα βασικά όσον αφορά την τροφή του.

«Διαρκώς συναντώ δρομείς που βρίσκονται κοντά στα 50 και τα 60 και νομίζουν ότι επειδή τρέχουν δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα αλλά τελικά αποκτούν καρδιακά προβλήματα. Όταν τους αποκαλύπτω ότι πρέπει να προσέχουν τη διατροφή τους σοκάρονται», λέει ο Άαρον Μπάγκις, διευθυντής του Τμήματος Καρδιακών Προβλημάτων της Μασαχουσέτης και προσωπικός γιατρός του Μακ Γκίλιβραϊ.

Η έρευνα

Μια πρόσφατη έρευνα που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ συγκέντρωσε για τις ανάγκες της ένα μικρό αριθμό ατόμων που ασκούνται ανάμεσα στα 18 και τα 30 και τους έβαλε να τρώνε ένα πρωινό αποτελούμενο από σάντουιτς, μπέργκερ, τηγανητά, γλυκά και άλλες ανθυγιεινές τροφές για μερικές εβδομάδες.

Οι εξετάσεις που έκαναν μετά το τέλος του πειράματος έδειξαν πως δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα υγείας με αυτούς τους αθλητές, ούτε πήραν κιλά. Η έρευνα αυτή θόλωσε τα νερά και ενδυνάμωσε τον μύθο πως η συστηματική άσκηση θα «διαγράψει» τις κακές διατροφικές συνήθειες.

Η εν λόγω έρευνα ωστόσο διήρκεσε μόλις μερικές εβδομάδες. Όχι χρόνια. Και οι ζημιές από την κακή διατροφή κάνουν χρόνια να φανούν, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε και με αθλητές. «Είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται αργά αλλά ξεκινάει από τότε που είμαστε νέοι και διογκώνεται όσο μεγαλώνουμε. Το κακό είναι ότι δεν νιώθουμε συμπτώματα παρά μόνο όταν η ζημιά έχει γίνει», λέει ο Μπάγκις που προειδοποιεί: «Ακόμα και αν ασκήσει διαρκώς, αν παράλληλα κάνεις άλλα ανθυγιεινά πράγματα, αν τρέφεσαι άσχημα είναι δεδομένο πως θα το πληρώσεις».

Διαβάστε ακόμα: Γιατί οι δρομείς δεν μπορούν να τρώνε ό,τι θέλουν όποτε θέλουν;

Hangover: Τι πρέπει να φας για να συνέλθεις γρήγορα

Επιστήμονες της Βασιλικής Εταιρείας Χημείας στη Βρετανία συνιστούν ένα γλυκό αντίδοτο για τα συμπτώματα της μέθης, το γνωστό ως hangover.

Αναφέρουν ότι το μέλι δρα κατά των τοξικών επιδράσεων του μεθυσιού στο σώμα. Η φρουκτόζη είναι το συστατικό του μελιού που έχει τη θετική επίπτωση.

Φρουκτόζη

Ο Τζον Έμσλι από τη Βασιλική Εταιρεία Χημείας εξηγεί:.

«Τα συμπτώματα του hangover, όπως είναι ο πονοκέφαλος και το ανακατωμένο στομάχι, υπάρχουν επειδή το αλκοόλ διασπάται στην ουσία ακεταλδεΰδη η οποία είναι τοξική για το σώμα.

Μετά, η ακεταλδεΰδη μετατρέπεται, με τη χρήση της φρουκτόζης, σε οξικό οξύ, το οποίο με τη σειρά του διασπάται μέσω των φυσιολογικών μεταβολικών διαδικασιών του οργανισμού σε διοξείδιο του άνθρακα και αποβάλλεται με την εκπνοή από το σώμα.

Αν λοιπόν κάποιος καταναλώσει μέλι, προσφέρει στον οργανισμό του φρουκτόζη, κάλιο και νάτριο, τα οποία βοηθούν επίσης στην καλύτερη και ταχύτερη διάσπαση του αλκοόλ σε λιγότερο τοξικά υποπροϊόντα. Μπορεί πάντως να καταναλώσει και φρούτα, π.χ. ένα χυμό πορτοκαλιού, τα οποία επίσης περιέχουν φρουκτόζη και διάφορα μέταλλα. Πλούσια και κάλιο είναι η μπανάνα ενώ το νάτριο βρίσκεται στο αλάτι.

Κατά τον Έμσλι, στην καλύτερη αντιμετώπιση του hangover βοηθούν επίσης ένα ποτήρι γάλα πριν από το μεθύσι και καθώς και η κατανάλωση νερού πριν από τον ύπνο.

Σπαράγγια

Άλλες ερευνητικές ομάδες τα τελευταία χρόνια έχουν προτείνει μια σειρά από μεθόδους αποφυγής των συμπτωμάτων του hangover και μερικοί προτείνουν σπαράγγια. Η μελέτη αυτή δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Food Science.

Ερευνητές του Εθνικού Πανεπιστημίου Jeju της Νότιας Κορέας διαπίστωσαν ότι μεταλλικά στοιχεία αλλά και ορισμένα αμινοξέα των σπαραγγιών καταφέρνουν να αντικαθιστούν αντίστοιχα στοιχεία που καταστρέφονται στα ανθρώπινα κύτταρα εξαιτίας της κατανάλωσης αλκοόλ.

H απώλεια αυτών των στοιχείων έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ο έντονος πονοκέφαλος. Οι επιστήμονες βρήκαν ακόμα πως οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες προστατεύουν το συκώτι από τοξίνες.

«Τα σπαράγγια μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα της κατανάλωσης αλκοόλ και να προστατεύσουν τα κύτταρα του συκωτιού», ανέφερε ο B. Y. Kim, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Σύμφωνα μάλιστα με τους ερευνητές, για να έχουμε το μεγαλύτερο όφελος από την κατανάλωση σπαραγγιών πρέπει να καταναλώνουμε και τα φύλλα αλλά και το κοτσάνι τους.

Κοτόσουπα

Μια άλλη μελέτη έχει βρει ότι βοηθάει σημαντικά και η κοτόσουπα. Γενικά, οι κρεατόσουπες έχουν μια καλή αναλογία αλατιού, πρωτεϊνών, υδατανθράκων και θρεπτικών συστατικών που απαιτούνται για να καταπραϋνθεί ο πονοκέφαλος από το hangover.

Διαβάστε επίσης: Γιατί όταν πίνουμε αλκοόλ πεινάμε περισσότερο;

10 τροφές που πρέπει να προσθέσεις στη διατροφή σου μετά τα 40

Καθώς μεγαλώνουμε, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καταπολεμήσουμε ασθένειες, να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος και να απαλλαγούμε από τα περιττά κιλά.

Κι όμως μπορείς να βοηθήσεις τον οργανισμό σου να κάνει όλα τα παραπάνω, απλά και μόνο προσφέροντάς του τρόφιμα, που καταπολεμούν τον καρκίνο, εξομαλύνουν τις ρυτίδες και ενισχύουν τον μεταβολισμό.

Να ποιες θα πρέπει να βάλεις στο καλάθι σου κατά την επόμενη βόλτα σου στο σούπερ μάρκετ:

1. Σολομός

«Οι ορμονικές αλλαγές στα 40 σας μπορεί να επηρεάσουν την όρεξή σας», υποστηρίζει η διαιτολόγος, Lauren Slayton. «Τόσο η βιταμίνη D3 όσο και η πρόσθετη άπαχη πρωτεΐνη μπορούν να σας βοηθήσουν να διατηρήσετε την όρεξή σας υπό έλεγχο», λέει. Ο άγριος σολομός περιέχει και τα δύο αυτά θρεπτικά συστατικά και είναι και πεντανόστιμος!

2. Φυτικό γάλα

«Καθώς μεγαλώνουμε, το σώμα μας δεν μπορεί να διασπάσει τη λακτόζη αποτελεσματικά. Έτσι έχουμε αέρια και πρήξιμο. Αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα και πιθανότατα θα δείτε κάποιες βελτιώσεις», συμβουλεύει η διαιτολόγος Amy Shapiro. Η τέλεια έναλλακτική; Ένα φυτικό γάλα! Με τόση ποικιλία που κυκλοφορεί πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ, δεν θα ξέρεις τι να πρωτοδιαλέξεις!

3. Ξινό λάχανο

Εάν εδώ και χρόνια τρως πολλές επεξεργασμένες τροφές, το πιο πιθανό είναι να έχεις προβλήματα στο πεπτικό σου σύστημα τώρα στα 40. Τι συμβουλεύει ο Dr. Rob Silverman; Μα φυσικά να γεμίσεις τη διατροφή σου με προβιοτικά, όπως ξινό λάχανο, κεφίρ, κίμτσι, γιαούρτι και κομπούχα.

4. Σμέουρα

Τα θαυματουργά αυτά μούρα περιέχουν φυτοχημικά που καταπολεμούν τον καρκίνο, αλλά και 8γρ. φυτικών ινών ανά φλιτζάνι, οι οποίες μπορούν να σε βοηθήσουν να αισθανθείς πιο χορτάτος και να ανακουφιστείς από τη δυσκοιλιότητα.

5. Αβοκάντο

Το λιπαρό αυτό φρούτο περιέχει υγιεινά μονοακόρεστα λιπαρά, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της LDL χοληστερόλης. Μπορεί επίσης να μειώσει την επιθυμία για φαγητό και κατά συνέπεια την ανεπιθύμητη αύξηση του βάρους. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition Journal, οι άνθρωποι που έτρωγαν μόλις μισό φρέσκο αβοκάντο με το μεσημεριανό τους γεύμα ανέφεραν ότι μειώθηκε κατά 40% η επιθυμία για φαγητό για ώρες μετά.

6. Αμύγδαλα

Ο αγαπημένος αυτός ξηρός καρπός χάρη στα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά που περιέχει μπορεί επίσης να μειώσει την LDL χοληστερόλη.

7. Μήλα

Τελικά απ’ ό,τι φαίνεται, ένα μήλο την ημέρα όντως κάνει το γιατρό πέρα! Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στην Αμερικανική Εφημερίδα της Κλινικής Διατροφής, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έτρωγαν τακτικά μήλα είχαν 13 έως 22% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου από τους υπόλοιπους.

8. Σκόρδο

Μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα της χοληστερόλης και να μειώσει την υψηλή αρτηριακή πίεση. Επιπλέον, μια μελέτη στο ιαπωνικό περιοδικό Cancer Research έδειξε ότι η συχνή κατανάλωση σκόρδου μπορεί να προστατεύσει από τον καρκίνο του οισοφάγου και τον καρκίνο του στομάχου.

9. Σταφύλια

Όπως και το κρασί, τα σταφύλια περιέχουν μια πολυφαινόλη, τη ρεσβερατρόλη, που έχει συνδεθεί με τη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης καρδιακών ασθενειών και καρκίνου.

10. Τζίντζερ

Αποτελεί ένα από τα πιο παλιά γιατρικά για την καταπολέμηση του φουσκώματος και της ναυτίας. Η συγκεκριμένη ρίζα όμως μειώνει και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ενώ προάγει και την καλή υγεία χάρη στις αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές της ιδιότητες.

Διαβάστε επίσης: Οι ιδιαιτερότητες του σώματoς μετά τα 40 και πως πρέπει να προπονούμαστε

x

Send this to a friend