Τι είναι το υποδόριο και το σπλαχνικό λίπος και πως επηρεάζουν την υγεία μας

Γράφει η Δανάη Ευλογημένου (Διαιτολόγος – Διατροφολόγος)

Σπλαχνικό λίπος και υποδόριο λίπος. Σίγουρα έχεις ακούσει για το πώς επηρεάζει το σχήμα του σώματός σου και την υγεία σου, δηλαδή το πώς σχετίζεται η κατανομή του λίπους στο σώμα σου με την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης διαφόρων νοσημάτων.

Πολλές είναι οι μελέτες που δείχνουν το πόσο πιο επιβλαβές είναι για την ανθρώπινη υγεία το λίπος να συσσωρεύεται στην κοιλιακή χώρα, βλέπε σωματότυπο μήλου, σε σύγκριση με το να συσσωρεύεται σε άλλα σημεία του σώματος, βλέπε σωματότυπο αχλάδι. Ερωτήσεις όπως «Είναι σημαντικό το λίπος για τη διατήρηση της υγείας;», «Γιατί η κεντρικού τύπου παχυσαρκία επιβαρύνει την υγεία;» και «Πώς μπορώ να χάσω το υπερβάλλον σωματικό λίπος;», θα απαντηθούν παρακάτω.

Τι σημαίνει υποδόριο και τι σπλαχνικό λίπος

  • Υποδόριο λίπος αποτελεί το λίπος το οποίο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα και αποτελεί το 90% του συνολικού σωματικού λίπους των περισσότερων ανθρώπων.
  • Το σπλαχνικό ή ενδοκοιλιακό λίπος, περίπου το 10% του συνολικού λίπους στο σώμα, βρίσκεται μεταξύ των οργάνων στην περιοχή της κοιλιάς.

σπλαχνικο λιπος πως φευγει

Αν και το σπλαχνικό λίπος αποτελεί ένα μικρό ποσοστό του συνολικού σωματικού λίπους, είναι ένας βασικός παράγοντας για την εμφάνιση διαφόρων νοσημάτων.

Είναι σημαντικό το λίπος για τη διατήρηση της υγείας;

Ο λιπώδης ιστός είναι ένας χαλαρός συνδετικός ιστός που αποτελείται κυρίως από λιποκύτταρα και παίζει σημαντικό ρόλο στην αποθήκευση της ενέργειας, με τη μορφή τριγλυκεριδίων. Το λίπος προστατεύει σημαντικά όργανα του σώματος όπως είναι η καρδιά, ο εγκέφαλος, το συκώτι κ.ά., αλλά επίσης χρησιμεύει και ως μόνωση για τον οργανισμό καθώς μειώνει την απώλεια θερμότητας και έτσι κάνει πιο ανθεκτικό το άτομο στις μεταβολές της θερμοκρασίας.

Εκτός από ένα παθητικό ιστό, το λίπος έχει αναγνωριστεί ως ένα όργανο ικανό να εκκρίνει ορμόνες  όπως η λεπτίνη, τα οιστρογόνα κ.ά., δηλαδή αποτελεί ένα ενδορκινικό όργανο. Παρόλο που η ύπαρξη του λίπους είναι απαραίτητη για την φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, τα αυξημένα επίπεδά του ανεξαρτήτως σωματότυπου έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία.

Γιατί η κεντρικού τύπου παχυσαρκία επιβαρύνει την υγεία;

Η κεντρικού τύπου παχυσαρκία αντιπροσωπεύει την αύξηση του σπλαγχνικού λίπους. Το σπλαχνικό λίπος, παράγει υψηλότερη αναλογία δυνητικά επιβλαβών ουσιών, συγκριτικά με το υποδόριο λίπος το οποίο παράγει υψηλότερη αναλογία ωφέλιμων ουσιών για την υγεία. Συγκεκριμένα, το σπλαχνικό λίπος παράγει τις κυτοκίνες, πρωτεΐνες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή χαμηλού επιπέδου στον οργανισμό και να οδηγήσουν στην εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης.

Επίσης, παράγει ένα πρόδρομο μόριο της αγγειοτενσίνης, πρωτεΐνη η οποία προκαλεί συστολή των αιμοφόρων αγγείων και έτσι αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Το αυξημένο σπλαχνικό λίπος φαίνεται να συνδέεται επίσης, με την εμφάνιση άνοιας, άσθματος, καρκίνου του μαστού και παχέος εντέρου.

Παρότι τόσο ο αυξημένος υποδόριος, όσο και ο σπλαχνικός λιπώδης ιστός σχετίζονται με την ανάπτυξη χρόνιων νοσημάτων, το σπλαχνικό λίπος φαίνεται να είναι πιο ισχυρά συνδεδεμένος με την εμφάνισή τους.

Πώς μπορώ να χάσω το υπερβάλλον σωματικό λίπος;

Ενώ το υποδόριο σωματικό λίπος μπορεί να μειωθεί πιο εύκολα μέσω της υιοθέτησης ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, το σπλαχνικό λίπος, μπορεί να μειωθεί μόνο με αλλαγές όπως περιγράφονται παρακάτω:

Υιοθέτηση του Μεσογειακού προτύπου διατροφής: Η διατροφή που χαρακτηρίζεται από Μέτρο, Ισορροπία και Ποικιλία είναι αυτή που θα σε βοηθήσει να χάσεις το περιττό λίπος. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά είναι οι βασικοί πυλώνες της Μεσογειακής Διατροφής, διατροφικό πρότυπο το οποίο έχει τεκμηριωθεί από πληθώρα μελετών ότι συμβάλλει τόσο στην απώλεια και διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, αλλά επίσης προλαμβάνει την εμφάνιση διαφόρων νοσημάτων.

Κατανάλωσε καθημερινά λοιπόν, δημητριακά προϊόντα ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά, χρησιμοποίησε καθημερινά ελαιόλαδο ως τη βασική πηγή λίπους, προτίμησε την κατανάλωση τροφίμων φυτικής προέλευσης όπως τα όσπρια και τα λαδερά και περιόρισε την κατανάλωση κρέατος, ενυδατώσου επαρκώς και εξασφάλισε έτσι την υγεία σου μειώνοντας το σπλαχνικό λίπος.

Ένταξη της σωματικής δραστηριότητας: Τόσο η αερόβια π.χ. περπάτημα, ποδήλατο, χορός, όσο και η αναερόβια άσκηση π.χ. βάρη, ασκήσεις με το βάρος του σώματος, συμβάλλουν στην απώλεια του σπλαχνικού λίπους. Ασκήσου τουλάχιστον 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες την εβδομάδα, με στόχο τα 150 λεπτά άσκησης στο σύνολο.

Διακοπή καπνίσματος: Μελέτες δείχνουν ότι το κάπνισμα σχετίζεται με την αύξηση του σπλαχνικού λίπους και όχι τόσο με την αύξηση του λίπους στην περιοχή των γοφών και των μηρών.

Κοιμήσου επαρκώς. Φαίνεται ότι ο ανεπαρκής ύπνος σχετίζεται με σημαντικά πιο αυξημένη συσσώρευση του σπλαχνικού λίπους.

Πηγή: www.fmh.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Previous ArticleNext Article

Βελονισμός για απώλεια βάρους: Μπορεί να πετύχει;

Γράφει η Αδαμαντία Παπανιωάννου*

Η πρακτική του βελονισμού ξεκίνησε περίπου 3000 χρόνια πριν, στην αρχαία Κίνα. Παρόλο που στην ανατολή θεωρούνταν ως αποτελεσματική θεραπεία για ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, στη Δύση χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την ανακούφιση από τον πόνο. Η μετάδοση της στον Δυτικό κόσμο αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό, καθώς η επιτυχία της θεραπείας δεν μπορούσε να διαπιστωθεί με επιστημονικό τρόπο και για πολλά χρόνια θεωρούνταν απάτη.

Ο βελονισμός συνίσταται στην ένθεση βελονών, πάχους τρίχας, σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, γνωστά ως σημεία βελονισμού. Η θεραπεία στηρίζεται στην Κινέζικη θεωρία του Τσι (Qi), της ζωτικής ενέργειας που ρέει αρμονικά μέσα στο σώμα μας και είναι η βάση για την καλή υγεία. Η κυκλοφορία του τσι μέσα στο σώμα θεωρείται ότι γίνεται μέσω συγκεκριμένων μονοπατιών, καλούμενων «μεσημβρινών».

Οι μεσημβρινοί αλληλοσυνδέονται σε διάφορα σημεία του σώματος και στα σημεία αυτά βρίσκονται οι θέσεις στις οποίες εφαρμόζονται οι βελόνες. Η ροή του τσι μέσα στο σώμα θεωρείται ότι είναι αρμονική, όταν το yin και το yang, δηλαδή τα στοιχεία που αντιπροσωπεύουν το καλό και το κακό, βρίσκονται σε ισορροπία και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την καλή υγεία. Αντίθετα, όταν η ισορροπία των yin και yang διαταράσσεται, η ροή του τσι παρεμποδίζεται και ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση ασθενείας.

Εξηγείται ο μηχανισμός δράσης του βελονισμού από τη Δυτική Ιατρική;

Όπως είναι λογικό, οι θεωρίες των yin και yang και της ζωτικής ενέργειας που ρέει στο σώμα μας έρχονται σε σύγκρουση με όσα γνωρίζουμε στη δύση για την ανατομία και την παραδοσιακή ιατρική. Ο βελονισμός ανήκει στις τεχνικές Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής, όπου γίνεται μία προσπάθεια ενσωμάτωσης των τεχνικών του βελονισμού σε συνδυασμό πάντα με την επιστημονική προσέγγιση. Έτσι, έχουν προκύψει διάφορες τεχνικές βελονισμού πέραν του παραδοσιακού, όπως ο ιατρικός βελονισμός, ο ωτο-βελονισμός, ο ηλεκτροβελονισμός, ο βελνισμός με laser, ο κρανιοβελονισμός κ.ά.

Στη Δυτική ιατρική, πιστεύεται ότι ο βελονισμός λειτουργεί επηρεάζοντας τα επίπεδα νευροδιαβιβαστών του κεντρικού νευρικού συστήματος και διεγείροντας τα περιφερικά νεύρα στο σημεία αναφοράς. Αυτά τα διεγερμένα νεύρα μεταφέρουν στη συνέχεια τα σήματα κεντρικά, προκαλώντας την απελευθέρωση νευροχημικών ουσιών, όπως οι ενδορφίνες και η κορτιζόλη.

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι η θετική επίδραση του βελονισμού (κυρίως σε καταστάσεις χρόνιου πόνου) είναι αποτέλεσμα του φαινόμενου placebo και της προσδοκίας που το άτομο έχει για τη θεραπεία. Γενικά, οι κλινικές δοκιμές αποτυγχάνουν να αποδώσουν στο βελονισμό ένα ξεκάθαρο και αξιόπιστο όφελος στην αντιμετώπιση χρόνιων καταστάσεων, παρόλα αυτά πολλοί ασθενείς επιλέγουν τον βελονισμό όταν η παραδοσιακή ιατρική αποτυγχάνει να δώσει λύση σε χρόνια προβλήματα.

Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;

Ο βελονισμός έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία μίας πληθώρας παθολογικών καταστάσεων όπως ο πονοκέφαλος, ο πόνος στη μέση και τον αυχένα, η δυσεντερία, ο αγκώνας του τενίστα, o μετεγχειρητικός πόνος, η οδονταλγία, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο κολικός νεφρού, η ναυτία και ο εμετός και άλλες.

Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιείται ασφαλώς σε καταστάσεις χρόνιου πόνου. Έρευνες έχουν δείξει ότι έχει θετικά αποτελέσματα κυρίως στις περιπτώσεις ημικρανίας, αρθρίτιδας και ινομυαλγίας. Θετικά αποτελέσματα, σε μικρότερη κλίμακα, φαίνεται να έχει επίσης σε πόνους στη μέση και στον αυχένα. Η έρευνα αναμένεται να συνεχιστεί καθώς οι υπάρχουσες μελέτες έχουν γίνει σε μικρό δείγμα ανθρώπων και δεν υπάρχουν πολλές τυφλές μελέτες, συνεπώς αυξάνεται η πιθανότητα μεροληψίας (bias).

Βελονισμός και απώλεια βάρους – υπάρχουν αποτελέσματα ερευνών;

Η εφαρμογή του βελονισμού με στόχο την απώλεια βάρους δεν είναι τόσο διαδεδομένη, όσο για άλλες χρόνιες καταστάσεις και αυτό πιθανόν συμβαίνει εξαιτίας της έλλειψης επαρκών επιστημονικών στοιχείων, που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα της μεθόδου. Επιπλέον, ο σχεδιασμός τέτοιων μελετών είναι αρκετά πολύπλοκος και οι πρακτικές δυσκολίες έχουν να κάνουν με τον τύπο του βελονισμού που θα εφαρμοστεί κάθε φορά αλλά και με τον ίδιο τον βελονιστή (γνώσεις/ εμπειρία/ αποτελεσματικότητα).

Σε ανασκόπηση των πιο πρόσφατων κλινικών δοκιμών ο στόχος των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση του μεταβολικού ρυθμού, η μείωση της όρεξης (μέσω επίδρασης σε συγκεκριμένους νευροδιαβιβαστές και η αποκατάσταση της μη-ισορροπίας στον οργανισμό). Από τις έρευνες φαίνεται ότι συγκεκριμένες τεχνικές βελονισμού είναι πιθανό να παίξουν επικουρικό ρόλο σε μία συνολική προσπάθεια απώλειας βάρους. Χρειάζονται όμως περισσότερες έρευνες για να εξάγουμε ασφαλή και στέρεα συμπεράσματα.

Είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη ότι μία παρέμβαση όπως ο βελονισμός, με σκοπό την απώλεια βάρους, συμπεριλαμβάνει και άλλες αλλαγές στον τρόπο ζωής όπως διατροφή και άσκηση. Συνεπώς, είναι άσκοπο να περιμένει κανείς να μειώσει το βάρος του «παθητικά» με την εφαρμογή και μόνο μιας τέτοιας μεθόδου. Τέλος, οι έρευνες που έχουν γίνει ως τώρα είναι κατά κανόνα μικρής διάρκειας συνεπώς είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τι θα συμβεί μελλοντικά. Η θεραπεία της παχυσαρκίας είναι μακροχρόνια και ανάλογα θα πρέπει να σχεδιαστούν και οι μελλοντικές μελέτες.

Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε το 2018 στο αξιολογημένο από ομότιμους (peer-reviewed) περιοδικό Obesity Reviews συμπέρανε ότι ο συνδυασμός βελονισμού με συγκεκριμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής (διατροφή/άσκηση) ήταν περισσότερο αποτελεσματικός από ότι ο ψεύτικος βελονισμός, αλλά και από τις αλλαγές στον τρόπος ζωής χωρίς την εφαρμογή βελονισμού. Επιπλέον, ο βελονισμός (χωρίς αλλαγές στον τρόπο ζωής) δεν ήταν περισσότερο αποτελεσματικός από ότι ο ψεύτικος βελονισμός, ούτε περισσότερο αποτελεσματικός από την έλλειψη παρέμβασης.

Όπως φαίνεται ο βελονισμός από μόνος του δεν μπορεί να φέρει αποτελέσματα στην απώλεια βάρους, παρά μόνο αν συνοδεύεται από διατροφή και άσκηση. Στην ίδια μετα-ανάλυση φάνηκε ότι η εφαρμογή βελονισμού μαζί με αλλαγές στον τρόπο ζωής είχε αποτέλεσμα στην απώλεια βάρους μόνο υπέρβαρων υποκειμένων (Δείκτης μάζας σώματος >25 και <30) και όχι παχύσαρκων (Δείκτης μάζας σώματος >30).

Στον αντίποδα, έρευνες δείχνουν ότι ο βελονισμός δεν έχει καμία θετική επίδραση στην απώλεια βάρους. Αυτό έχει να κάνει πιθανόν με το σχεδιασμό της παρέμβασης, καθώς και με το ποια τεχνική βελονισμού χρησιμοποιείται κάθε φορά. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή ενός έμπειρου ιατρού με πιστοποιημένη εξειδίκευση στην εφαρμογή του βελονισμού και με σημαντική εμπειρία. Επιπλέον, δε θα πρέπει να παραλείπεται η ταυτόχρονη εφαρμογή της κατάλληλης διατροφής, καθώς είναι αυτή που θα λειτουργήσει σε συνδυασμό με το βελονισμό για το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Είναι ο Βελονισμός μια ασφαλής μέθοδος;

Σύμφωνα με τον Κώδικα Εφαρμογής Ιατρικού Βελονισμού που εξέδωσε η Ελληνική Κυβέρνηση προς αποφυγή σφαλμάτων και πλάνης: «Ο βελονισμός έχει αποδειχθεί ασφαλής όταν εφαρμόζεται από άρτια εκπαιδευμένους επαγγελματίες μετά από πλήρη εξέταση και διάγνωση καθώς και τήρηση των κανόνων ασφαλείας και δεοντολογίας».

Πιθανοί κίνδυνοι που μπορεί να προκύψουν από την εφαρμογή του βελονισμού από μη εξειδικευμένους ιατρούς είναι η εκμετάλλευση της αδυναμίας των ασθενών και τελικώς η εξαπάτηση τους, λάθος χρήση και πεποίθηση ότι ο βελονισμός αποτελεί πανάκεια, πιθανές παρενέργειες όπως αιμάτωμα και αιμορραγία, επιμόλυνση από μη αποστειρωμένες (μίας χρήσης) βελόνες, αποτροπή από την εφαρμογή ιατρικών θεραπειών που αποδεδειγμένα έχουν αποτέλεσμα, ψυχολογικό τραύμα και άλλα.

Συμπέρασμα

Ο βελονισμός είναι μία συμπληρωματική τεχνική και δεν αντικαθιστά ούτε την δίαιτα, ούτε την άσκηση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνεργιστικά σε μία συντονισμένη προσπάθεια απώλειας βάρους και θα πρέπει να γίνει από εξειδικευμένο ιατρό σε συνεργασία με τον Διαιτολόγο-Διατροφολόγο και άλλους ειδικούς εφόσον χρειάζεται (γυμναστή, ψυχολόγο κλπ.).

* Η Αδαμαντία Παπαϊωάννου είναι Διαιτολόγος -Διατροφολόγος, με μεταπτυχιακό από το τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου, του ΓΠΑ. Έχει εργαστεί στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των τροφίμων (EFSA) και μετεκπαιδεύεται διαρκώς σε νέους τομείς της Επιστήμης της Διατροφής. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο www.mednutrition.gr

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

Γιατί η απώλεια βάρους μειώνει τους πονοκεφάλους;

Για τους πάσχοντες από ημικρανία που είναι παχύσαρκοι, η απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει τους πονοκεφάλους και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, αναφέρουν ερευνητές από την Ιταλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της Endocrine Society (ENDO 2019), στη Νέα Ορλεάνη.

«Εάν υποφέρετε από ημικρανίες και είστε παχύσαρκοι, η απώλεια βάρους θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής σας», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Claudio Pagano, αναπληρωτής καθηγητής εσωτερικής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Padova στην Ιταλία.

Ο ίδιος πρόσθεσε πως όταν οι άνθρωποι χάνουν βάρος, ο αριθμός των ημερών ανά μήνα με ημικρανία μειώνεται, όπως και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων της κεφαλαλγίας.

Για να διερευνήσουν τις επιπτώσεις της απώλειας βάρους που επιτυγχάνεται μέσω χειρουργικής επέμβασης ή αλλαγής στη συμπεριφορά στην σοβαρότητα της ημικρανίας, ο Pagano και οι συνάδελφοί του εξέτασαν μελέτες που είχαν καταγράψει την ένταση και την συχνότητα της κεφαλαλγίας, τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), τη μεταβολή του ΔΜΣ και τις παρεμβάσεις (βαριατρική χειρουργική έναντι αλλαγή στη συμπεριφορά).

Η μετα-ανάλυση περιέλαβε 473 ασθενείς και 10 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια των ερευνητών. Διαπιστώθηκε ότι η απώλεια βάρους συνδέεται με σημαντικές μειώσεις στη συχνότητα του πονοκεφάλου στην ένταση του πόνου και στη διάρκειά τους.

Η βελτίωση δεν συνδέθηκε ούτε με το βαθμό παχυσαρκίας κατά την έναρξη ούτε με το βαθμό μείωσης του βάρους. Η επίδραση στην ημικρανία ήταν παρόμοια όταν επιτεύχθηκε μείωση του σωματικού βάρους μέσω χειρουργικής επέμβασης ή συμπεριφοράς και ήταν παρόμοια τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά.

Οι ερευνητές ανέφεραν: Η παχυσαρκία και η ημικρανία είναι κοινές στις εκβιομηχανισμένες χώρες. Η βελτίωση της ποιότητας ζωής και της αναπηρίας για αυτούς τους ασθενείς θα έχει μεγάλες επιπτώσεις σε αυτούς τους πληθυσμούς και θα μειώσει το άμεσο και έμμεσο κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Η απώλεια βάρους μειώνει επίσης τις παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη, της υπέρτασης, της στεφανιαίας νόσου, του εγκεφαλικού επεισοδίου και των αναπνευστικών ασθενειών.

Οι μηχανισμοί που συνδέουν την παχυσαρκία, την απώλεια βάρους και την ημικρανία παραμένουν ασαφείς, σύμφωνα με τους συγγραφείς, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν αλλαγές στη χρόνια φλεγμονή.

Διαβάστε επίσης: Ημικρανίες που προκαλούνται από συγκεκριμένες τροφές

Ακολουθήστε το Run 'n Fun στο Google News

x
Send this to a friend