Ποιος είναι ο ρόλος της συσκευασίας των τροφίμων;

Γράφει η Νικολία Σαλίαϊ*

Πλέον πολύ λίγα τρόφιμα πωλούνται χωρίς συσκευασία. Η επιλογή των κατάλληλων υλικών και συστημάτων συσκευασίας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού των προϊόντων.

Μπορεί μερικές δεκαετίες πριν η συσκευασία να ήταν απλά αναγκαία για να παρατείνουν την διατηρησιμότητα των τροφίμων, όμως πλέον έχει εξελιχθεί σε ολόκληρη επιστήμη. Μια επιστήμη που εξελίσσεται ραγδαία.

Τι προσφέρει η σωστή συσκευασία;

  1. Η συγκράτηση του προϊόντος: Είναι απαραίτητο για την αποτελεσματική μεταφορά, αποθήκευση και διανομή του προϊόντος. Η συγκράτηση επιτρέπει την κατανομή του προϊόντος σε τμήματα γνωστού βάρους ή όγκου και διευκολύνει το εμπόριο. Επιπλέον, το σχήμα και οι διαστάσεις της συσκευασίας καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τον απαιτούμενο χώρο για αποθήκευση και μεταφορά.
  1. Προστασία και συντήρηση. Αποτελεί την σημαντικότερη λειτουργία της συσκευασίας, διότι προστατεύει το περιεχόμενο προϊόν από φυσική, χημική και μικροβιακή επίθεση, από μηχανικές φθορές, από τις συνθήκες του περιβάλλοντος (υγρασία, αέρας, φώς), από ξένες ύλες, από έντομα και τρωκτικά. Όλα αυτά συνδέονται άμεσα με την διάρκεια ζωής δηλαδή την διατηρησιμότητα του περιεχόμενου τροφίμου.
  1. H άνεση στην προμήθεια και τη χρήση του προϊόντος από τον καταναλωτή. Η προσαρμογή του μεγέθους της συσκευασίας στις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων καταναλωτών (μέγεθος οικογένειας, μεμονωμένα άτομα, ειδικά μεγέθη κ.λπ.) είναι ένα από τα βήματα που έχει αναλάβει η βιομηχανία για την ενίσχυση της ευκολίας των προϊόντων μέσω της συσκευασίας. Ορισμένα παραδείγματα είναι: συσκευασίες υπό πίεση (για χτυπημένη κρέμα), αεροζόλ (για επίστρωση, αρωματικές ύλες, λάδι κ.λπ.), συσκευασίες που μπορούν εύκολα να ανοιχτούν ή/και να επανασφραγιστούν και συσκευασίες που μπορούν να χρησιμεύσουν ως σκεύη θέρμανσης και σαν πιάτα κ.α.
  1. Η επικοινωνία με τον καταναλωτή. Η ποσότητα των πληροφοριών που είναι υποχρεωτικές από τον νόμο να τυπώνονται σε μια συσκευασία αυξάνεται συνεχώς. Εκτός από τα κείμενα και τα γραφικά που εξυπηρετούν το σκοπό της αναγνώρισης των προϊόντων και των εμπορικών σημάτων και την προώθηση τους, η εκτύπωση περιλαμβάνει συνήθως βασικά στοιχεία όπως κατάλογο συστατικών, καθαρό βάρος, δεδομένα θρεπτικών στοιχείων, ημερομηνία παραγωγής ή λήξης, τιμή, barcode και πληροφορίες που απαιτούνται για την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος.

Ποια υλικά χρησιμοποιούνται για συσκευασία;

Τα περισσότερα υλικά που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία των τροφίμων ανήκουν στις ακόλουθες κατηγορίες: μέταλλα, γυαλί, χαρτί και πολυμερή. Ορισμένα μέσα συσκευασίας αποτελούνται από συνδυασμό δύο ή περισσότερων υλικών των κατηγοριών που αναφέρονται παραπάνω.

Η χημική σύνθεση και οι φυσικές ιδιότητες των υλικών συσκευασίας καθορίζουν την ικανότητά τους να εκπληρώνουν τις διάφορες λειτουργίες που απαιτούνται για την συσκευασία. Συγκεκριμένα οι πιο σημαντικές ιδιότητες που πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο αυτό είναι οι ιδιότητες μεταφοράς, οι οπτικές ιδιότητες, οι μηχανικές ιδιότητες και η χημική δραστικότητα.

Ας δούμε όμως ορισμένα χαρακτηριστικά από τα κύρια υλικά συσκευασίας.

ΓΥΑΛΙ

Τα πλεονεκτήματα του γυαλιού ως υλικού συσκευασίας είναι η διαφάνεια, η αδράνεια, η αδιαπερατότητα, η ακαμψία, η θερμική αντίσταση (όταν θερμαίνεται σωστά). Είναι επίσης φιλικό προς το περιβάλλον καθώς μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί και να ανακυκλωθεί. Τα μειονεκτήματά του είναι η ευθραυστότητα και το βάρος. Τα γυάλινα δοχεία τυποποιούνται σε πολύ μικρότερο βαθμό από τα μεταλλικά δοχεία. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα μπουκάλια και βάζα είναι ειδικά σχεδιασμένα για ένα προϊόν ή έναν κατασκευαστή. Από την άλλη πλευρά, τα πώματα για δοχεία από γυαλί είναι κάπως πιο τυποποιημένα.

ΜΕΤΑΛΛΑ

Τα μεταλλικά δοχεία προσφέρουν το πλεονέκτημα της ανώτερης μηχανικής αντοχής, της αδιαπερατότητας στη μεταφορά μάζας και στο φώς, της καλής θερμικής αγωγιμότητας και της αντοχής σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες. Οι τελευταίες δύο ιδιότητες καθιστούν τις μεταλλικές συσκευασίες ιδιαίτερα κατάλληλες για την θερμική επεξεργασία εντός συσκευασίας.

Το αλουμίνιο είναι το πιο άφθονο μέταλλο στη γη. Είναι ελαφρύ, λαμπερό, αρκετά ισχυρό, μακράς διαρκείας και ανακυκλώσιμο. Το αλουμίνιο βρίσκεται σε δύο μορφές: κονσέρβες αλουμινίου (που χρησιμοποιούνται κυρίως για μπύρα και αναψυκτικά) και φύλλο αλουμινίου (ελάσματα). Έχει καλές ιδιότητες φραγμού. Χρησιμοποιείται για την κατασκευή κονσερβών, μεταλλικών δίσκων και για φόρμες έτοιμων φαγητών που είναι ανθεκτικά σε υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατεψυγμένα και θερμά γεύματα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αλουμινόχαρτο για άμεση συσκευασία των τροφίμων ή και για πλαστικοποίηση χαρτιού ή πλαστικού για καλύτερη αντοχή, θερμική σταθερότητα και ως εμπόδιο κατά της υγρασίας, των ελαίων, του αέρα και των οσμών.

ΠΟΛΥΜΕΡΗ

Αποτελεί την σημαντικότερη κατηγορία των υλικών συσκευασίας. Τα πολυμερή είναι συνθετικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρύτατα είτε μόνα τους είτε σε σύνθετα υλικά. Τα γνωστά σε όλους μας πλαστικά σχηματίζονται με βάση τα πολυμερή, τα οποία επεξεργάζονται με μια σειρά από βελτιωτικές ουσίες και διαδικασίες. Μπορούν να είναι εύκαμπτα ή άκαμπτα, διαφανή ή αδιαφανά, θερμοσκληρυνόμενα ή θερμοπλαστικά, κρυσταλλικά ή πρακτικά άμορφα. Κατά κανόνα, είναι πολύ λιγότερο ακριβό από το μέταλλο ή το γυαλί, και σίγουρα πολύ ελαφρύτερο. Είναι εξαιρετικά κατάλληλα για την εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών συσκευασίας όπως τροποποιημένη ατμόσφαιρα (MAP), ενεργή και “έξυπνη” συσκευασία.

Σε αντίθεση με το μέταλλο ή το γυαλί, τα πολυμερή είναι διαπερατά σε μικρά μόρια σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Αυτό έχει ως συνέπεια την διαπερατότητα της συσκευασίας σε αέρια και ατμούς (ιδιαίτερα στο οξυγόνο και στους υδρατμούς) και την μετανάστευση ουσιών χαμηλού μοριακού βάρους από τη συσκευασία στα τρόφιμα (μονομερή, σταθεροποιητές, πλαστικοποιητές) ή από το φαγητό στο υλικό συσκευασίας και έξω (συστατικά αρώματος).

ΧΑΡΤΙ

Το χαρτί είναι ένα παλιό αντικείμενο συσκευασίας, που παρασκευάζεται από υλικά με βάση την κυτταρίνη (π.χ. ξύλο). Τα κύρια πλεονεκτήματα του χαρτιού ως υλικού συσκευασίας είναι το χαμηλό κόστος, η ευρεία διαθεσιμότητα, το χαμηλό βάρος, η δυνατότητα εκτύπωσης και η μηχανική αντοχή. Το πιο σοβαρό του μειονέκτημα είναι η ευαισθησία του στην υγρασία. Οι ιδιότητες του χαρτιού ωστόσο μπορούν να τροποποιηθούν μέσω της σύνθεσης του πολτού, της διαδικασίας παρασκευής και των διαφόρων επιφανειακών επεξεργασιών. Η διαπερατότητα στην υγρασία και το λίπος μπορεί να μειωθεί με επικάλυψη με κερί (κερωμένο χαρτί). Χρησιμοποιείται ως κύρια συσκευασία (κιβώτια, περιτυλίγματα, σακουλάκια) και είναι το κύριο υλικό που χρησιμοποιείται για δευτερεύουσα συσκευασία (κουτιά από κυματοειδές χαρτόνι ή χαρτοκιβώτια).

Νομικό Πλαίσιο Συσκευασίας

Όλα ξεκινάνε από την καταλληλότητα των υλικών συσκευασίας, καθώς αποτελεί την αρχή του νομικού πλαισίου. Ως «Καταλληλότητα Συσκευασίας» νοούμε την ικανότητα της συσκευασίας να διατηρεί σε άριστη κατάσταση το τρόφιμο και να πληροί τις προδιαγραφές υγιεινής για τον καταναλωτή.

Η καταλληλότητα των υλικών συσκευασίας εξαρτάται από το είδος του τροφίμου που συσκευάζεται και διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία του τροφίμου. Συγκεκριμένα, για να δώσει ένας παραγωγός εγγύηση για την καταλληλότητα της συσκευασίας θα πρέπει να ακολουθήσει μία χρονοβόρα διαδικασία, όπου περιλαμβάνει και χημικές αναλύσεις των πρώτων υλών που χρησιμοποιεί και των τελικών συσκευασιών που παράγει με αυτές.

Έπειτα ο παραγωγός ορίζει την προδιαγραφή της συγκεκριμένης συσκευασίας, η οποία περιλαμβάνει την κατηγορία του τροφίμου που είναι κατάλληλη, με ποιες προϋποθέσεις και σε ποια θερμοκρασία.

Μια ακόμα υποχρέωση των κατασκευαστών συσκευασίας είναι να παρέχουν στους παραγωγούς τροφίμων, τους οποίους προμηθεύουν με συσκευασίες, την λεγόμενη «Δήλωση Συμμόρφωσης» για κάθε είδος συσκευασίας. Η «Δήλωση Συμμόρφωσης» προκύπτει  από τα αποτελέσματα των αναλύσεων.

Τι να προσέξουμε όταν ανοίξουμε τη συσκευασία;

Δεν αποθηκεύουμε ή μεταχειριζόμαστε τα τρόφιμα όπως μας βολεύει αλλά σύμφωνα με τις οδηγίες που μας δίνονται από τον παραγωγό στην συσκευασία. Είναι πολύ σημαντικό για την ασφάλεια μας να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες αυτές, διότι έτσι διασφαλίζεται η ποιότητα του προϊόντος. Σε πολλά ευπαθή τρόφιμα, και όχι μόνο, δίνονται σαφής οδηγίες για το που θα πρέπει να αποθηκευτούν μετά το άνοιγμα της συσκευασίας.

Θα ήθελα να τονίσω ότι δεν υπάρχουν μεμονωμένες οδηγίες για κάθε είδος συσκευασίας διότι κάθε προϊόν είναι μοναδικό και οφείλουμε να εμπιστευτούμε την εταιρεία παραγωγής που γνωρίζει την καταλληλότητα της συσκευασίας. Συνεπώς υπάρχουν συσκευασίες που αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες και άλλες που είναι επικίνδυνες διότι μπορεί να προκληθεί μεταναστεύσει ουσιών από την συσκευασία στο τρόφιμο.

Κλείνοντας λοιπόν θα τονίσω για ακόμα μια φορά πόσο σημαντικό είναι ως καταναλωτές να διαβάζουμε την ετικέτα των τροφίμων. Εκεί θα βρούμε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειαζόμαστε, καθώς η ετικέτα/επισήμανση αποτελεί τον διαμεσολαβητή ανάμεσα στην εταιρεία παραγωγής και στον καταναλωτή.

Διαβάστε επίσης: Είστε σίγουροι ότι ξέρετε να διαβάζετε τις ετικέτες τροφίμων;

* Η Νικολία Σαλίαϊ είναι Τεχνολόγος Τροφίμων με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην Φυσικοχημεία. Εργάζεται ως Σύμβουλος Καινοτομίας και Ανάπτυξης νέων προϊόντων, αλλά και ως Υπεύθυνη Διασφάλισης Ποιότητας σε βιομηχανίες και βιοτεχνίες τροφίμων στη Κρήτη. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

Previous ArticleNext Article

Η παγκόσμια περιπέτεια HIGHLANDER Mt. Olympus – Greece έρχεται στην Ελλάδα

Η παγκόσμια πεζοπορική διοργάνωση HIGHLANDER Adventure®, θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στις 14 – 18 Οκτωβρίου 2020 στην περιοχή Δίον– Όλυμπος, με την ονομασία HIGHLANDER Mt. Olympus Greece.

To HIGHLANDER Adventure είναι μία υψηλών προδιαγραφών περιπέτεια σε φυσικό πεδίο, η οποία ξεκίνησε το 2017, από την Κροατία, με σκοπό να αναδείξει την πεζοπορική εμπειρία ως παράγοντα «ευ ζην», για τους λάτρεις της φύσης σε όλο τον κόσμο και όχι μόνο. To HIGHLANDER Adventure είναι μία πεζοπορική γιορτή μεσαίων αποστάσεων και όχι αγώνας, όπου οι συμμετέχοντες μέσα σε 5 (πέντε) ημέρες θα πρέπει να καλύψουν ~100 χλμ. Αντίστοιχες διοργανώσεις έχουν λάβει χώρα σε Κροατία, Αυστρία, και Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η πρώτη διοργάνωση στην Ελλάδα θα λάβει χώρα στον Όλυμπο, το γνωστότερο μυθολογικά βουνό της υφηλίου, προσφέροντας στους Έλληνες και ξένους συμμετέχοντες τη δυνατότητα όχι μόνο να γνωρίσουν έναν νέο τρόπο άσκησης, αλλά και να εξερευνήσουν στοιχεία της ελληνικής μυθολογίας, από κοντά.

Η ανάληψη αυτής της διοργάνωσης έχει σκοπό

  • να αναδείξει την ελληνική φυσική ομορφιά και του ορεινού πεδίου, το οποίο είναι άγνωστο στο εξωτερικό
  • να ενισχύσει το τουριστικό προϊόν στην ορεινή Ελλάδα και τα βουνά της
  • να φέρει τον άνθρωπο πιο κοντά στο φυσικό στοιχείο, μέσα από μία ασφαλή διοργάνωση
  • να τονίσει τη σημασία των υπαίθριων δραστηριοτήτων για την ψυχική και σωματική ευεξία
  • να ευαισθητοποιήσει σχετικά με την προφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος ως κληροδότημα για τις επόμενες γενιές.

Η πεζοπορική εκδήλωση HIGHLANDER Mt. Olympus Greece απευθύνεται σε άντρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω, με αγάπη για περιπέτεια και νέες εμπειρίες.

Η ΕΥ ΖΗΝ Greece AE, η εταιρεία που το 2019 διεξήγαγε τον 1ο αγώνα IRONMAN®70.3® Costa Navarino, είναι ο διοργανωτής και αυτής της καινοτόμου εκδήλωσης καθώς η τριακονταετή εμπειρία της έχει δείξει τη βαθιά γνώση στην outdoor δραστηριότητα.

Ο κ. Θανάσης Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ ΖΗΝ Greece AE, επίσημου licensee των διοργανώσεων IRONMAN®, B2Run® και HIGHLANDER Adventure® στην Ελλάδα, δήλωσε: «Στα 30 χρόνια της ΕΥ ΖΗΝ Greece είναι για εμάς συγκινητικό να παρουσιάζουμε μία νέα και τόσο περιπετειώδη διοργάνωση, η οποία μας φέρνει πιο κοντά στις ρίζες τόσο αυτού του τόπου όσο της ίδιας της εταιρείας μας. Για εμάς η προβολή της Ελλάδας είναι αυτοσκοπός και αναζητούμε διαρκώς νέους τρόπους να το αποδεικνύουμε. Ελπίζουμε τόσο το ελληνικό κοινό, όσο και ο ξένος ταξιδιώτης να αγκαλιάσει τη διοργάνωση και να βρει ακόμη περισσότερα κίνητρα να ταξιδέψει σε γωνιές της χώρας μας, τις οποίες δε φανταζόταν ότι διαθέτουμε. Το πρώτο πράγμα που έρχεται στο νου κάποιου, όταν ακούει Ελλάδα, είναι τα πανέμορφα νησιά μας με τα καταγάλανα νερά, αλλά δε μπορεί να μη νοιώσει δέος όταν για πρώτη φορά αντικρίζει το βουνό των βουνών, το βουνό των Θεών- τον Όλυμπο»

Η πλατφόρμα εγγραφής για το HIGHLANDER Mt. Olympus, Greece είναι ήδη ανοιχτή στο https://highlanderadventure.com/olympus

Οι συμμετέχοντες μπορούν να απευθύνονται στο [email protected] για οποιεσδήποτε ερωτήσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το brand HIGHLANDER Adventure και την παγκόσμια σειρά δράσεων, επισκεφτείτε τη  διεύθυνση www.highlanderadventure.com

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητα της ΕΥ ΖΗΝ Greece A.E. επισκεφτείτε τη διεύθυνση www.ezgreece.gr

Ο Σ.Α.Ν. στην παρουσίαση βιβλίου “Όταν γεννιέσαι τρεις φορές, Δωρεά οργάνων – Δώρο ζωής”

Με αυτή τη φράση ο πρόεδρος του Σ.Α.Ν. Αντώνης Χατζησάββας προλόγησε το βιβλίο του Δημήτρη Στρατούλη, στην παρουσίαση που πραγματοποιήθηκε στην Μεταμόρφωση την Τετάρτη 8 Ιουλίου.
Μια επένδυση Ζωής για τουλάχιστον 9 συνανθρώπους μας, που μέσα από τη Δωρεά Οργάνων πολλοί δεν θα είχαν την δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Επένδυση Ζωής για τους ιατρούς, νοσηλευτές που εμπλέκονται στην διαδικασία των μεταμοσχεύσεων. Επένδυση Ζωής και για το κράτος ακόμη, αν το δούμε από την οικονομική πλευρά του, καθώς ένας μεταμοσχευμένος κοστίζει πολύ λιγότερα χρήματα από έναν αιμοκαθαιρόμενο.

Ο Αντώνης Χατζησάββας, ως νεφροπαθής εδώ και 35 χρόνια, αναφέρθηκε πιο συγκεκριμένα στις επιλογές που έχει ένας νεφροπαθής για να μεταμοσχευθεί και φυσικά στο τι πρέπει να γίνει ώστε η Δωρεά Οργάνων να γίνει βίωμα και άμεση θεραπεία για όσους χρειάζονται την πολυπόθητη δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Η συμβολή του κράτους, οι συντονιστές μεταμόσχευσης, η εκκλησία, οι σύλλογοι ασθενών σημαντικά κομμάτια για τη Δωρεά Οργάνων.

Την παρουσίαση του βιβλίου “Όταν γεννιέσαι τρεις φορές, δωρεά οργάνων – δώρο ζωής” διοργάνωσε ο σύνδεσμος Αιμοδοτών Δωρητών Οργάνων ¨Κωστάκης Μεσογίτης” σε ανοιχτό χώρο με βάση τα υγειονομικά πρωτόκολλα του ΕΟΔΥ.
Ο Σ.Α.Ν. εκτός από την παρουσία του προέδρου, τίμησε την εκδήλωση με τη παρουσία αρκετών μελών του, που βοήθησαν και στην διανομή του φυλλαδίου μας στους πολίτες και συνασθενείς που βρέθηκαν στην εκδήλωση.

Μέσα από αυτό το βιβλίο, είναι μία ευκαιρία να ακουστεί και να διαδοθεί ακόμα περισσότερο το δυνατό μήνυμα  για τη Δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις, κορυφαία πράξη κοινωνικής αλληλεγγύης, η οποία σώζει ζωές σοβαρά πασχόντων συνανθρώπων μας και που δυστυχώς, η Ελλάδα είναι τελευταία στην Ευρώπη.
x
Send this to a friend