Κολύμπι σε κρύο νερό: οι βασικοί κανόνες ασφάλειας

Το κολύμπι σε κρύο νερό δεν μοιάζει με το κολύμπι σε πισίνα, ούτε με το καλοκαιρινό κολύμπι στη θάλασσα. Αν κάνεις τρίαθλο, προπονείσαι για ανοιχτό νερό ή απλώς θες να συνεχίσεις να βουτάς και τον χειμώνα, το κρύο έχει δικούς του κανόνες. Εδώ είναι οι βασικοί, με βάση οδηγίες του Met Office και του 220 Triathlon.

Υπάρχει και σύνδεση με τον Μαραθώνιο της Κυριακής. Το Nuffield Health προτείνει τις πρώτες δύο μέρες μετά τον τερματισμό ελαφριά δραστηριότητα, όπως περπάτημα, ήπιο ποδήλατο ή κολύμπι, και καθόλου τρέξιμο. Αν διαλέξεις κολύμπι στη θάλασσα, ισχύουν οι κανόνες παρακάτω. Για τη μετακίνησή σου εκείνο το Σαββατοκύριακο δες τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις του Μαραθωνίου, και για το πότε ξανατρέχεις διάβασε το άρθρο μετά τον μαραθώνιο.

Τι είναι το κρύο σοκ και γιατί δεν έχει σχέση με τη φυσική σου κατάσταση

Σύμφωνα με το Met Office, το κρύο σοκ είναι μια ξαφνική και ακούσια αντίδραση του σώματος όταν βυθίζεσαι σε νερό κάτω από 15°C. Μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε, ανεξάρτητα από ηλικία, φυσική κατάσταση ή ικανότητα στο κολύμπι.

Η αντίδραση είναι άμεση και κρατά περίπου 90 δευτερόλεπτα. Περιλαμβάνει ένα ακούσιο εισπνευστικό «χασμουρητό» που μπορεί να οδηγήσει σε εισπνοή νερού, γρήγορη αναπνοή και απότομη αύξηση των παλμών. Μπορεί να έρθει πανικός, αποπροσανατολισμός και υπεραερισμός, που κάνουν το κολύμπι δύσκολο ή αδύνατο.

Αυτό σημαίνει ότι ένας γρήγορος κολυμβητής στην πισίνα δεν έχει κανένα πλεονέκτημα τα πρώτα δευτερόλεπτα. Για τον ίδιο λόγο οι πρώτες βουτιές της σεζόν χρειάζονται υπομονή.

Πώς μπαίνεις στο νερό

Το 220 Triathlon, στον οδηγό του για κολύμπι ανοιχτού νερού τον χειμώνα, δίνει ένα απλό σχέδιο εισόδου:

• Μπες σταδιακά. Ποτέ μην πηδάς και ποτέ μη βουτάς με το κεφάλι, γιατί αυξάνεις τον κίνδυνο για το κρύο σοκ και για εμπόδια κάτω από την επιφάνεια.
• Βρέξε πρώτα το πρόσωπό σου με κρύο νερό και δώσε χρόνο στο σώμα να συνηθίσει.
• Μην ξεκινήσεις να κολυμπάς πριν ελέγξεις την αναπνοή σου.
• Έλεγξε από πριν τη θερμοκρασία του νερού, τον καιρό και τις συνθήκες της θάλασσας.

Πόση ώρα μένεις μέσα

Για νερό κάτω από 15°C, το 220 Triathlon προτείνει στους αρχάριους να κολυμπούν ή να βουτούν μόνο για μερικά λεπτά. Η αντοχή στο κρύο χτίζεται σταδιακά σε πολλές εξόδους, άρα δεν περιμένεις πολλά από την πρώτη φορά.

Βγες όσο ακόμα νιώθεις καλά. Το ρίγος και η κούραση είναι σημάδια ότι έμεινες πολύ. Το Met Office προσθέτει στα σημάδια για έξοδο την αδυναμία, τον αποπροσανατολισμό, τη δύσπνοια και την κατάποση νερού.

Εξοπλισμός που κάνει διαφορά

Μια στολή (wetsuit) δίνει θερμότητα και πλευστότητα. Τα χέρια και τα πόδια χάνουν γρήγορα θερμότητα, άρα βοηθούν γάντια, παπουτσάκια και σκουφάκι από νεοπρένιο. Ένα φωτεινό σκουφάκι και ένα float ρυμούλκησης σε κάνουν ορατό στους άλλους. Το float μπορεί να σε στηρίξει σε έκτακτη ανάγκη, αλλά δεν είναι λόγος να κολυμπάς σε επικίνδυνο νερό. Το 220 Triathlon προτείνει επίσης να γράψεις πάνω του στοιχεία έκτακτης ανάγκης και να έχεις το κινητό σε αδιάβροχη θήκη.

Με παρέα και με σχέδιο

Ο κανόνας είναι ένας: ποτέ μόνος. Να έχεις έναν άνθρωπο στο νερό και ιδανικά κάποιον στην ακτή που μπορεί να σε βοηθήσει να αλλάξεις ρούχα ή να ειδοποιήσει. Σχεδίασε τη βουτιά από πριν, ξέρε το σημείο σου και τσέκαρε ότι υπάρχει σήμα στο κινητό. Αν ο καιρός αλλάξει, αλλάζεις και το σχέδιο.

Μετά την έξοδο: το «after drop»

Το πιο παραπλανητικό σημείο είναι μετά. Το 220 Triathlon γράφει ότι συνήθως κρυώνεις περισσότερο περίπου 10 λεπτά αφού βγεις από το νερό. Στεγνώσου και φόρα ζεστά στρώματα αμέσως. Έχε έτοιμο ένα ζεστό ρόφημα και κάτι γλυκό να φας, συνέχισε να κινείσαι και μην οδηγήσεις μέχρι να συνέλθεις πλήρως.

Αν βρεθείς στο νερό ξαφνικά

Αν πέσεις στο κρύο νερό απροσδόκητα, το Met Office συστήνει να μην κολυμπήσεις απότομα. Πέσε ανάσκελα και επέπλευσε με το κεφάλι έξω, με ανοιχτά χέρια και πόδια, και έλεγξε την αναπνοή σου. Μετά ζήτα βοήθεια ή κράτα κάτι που επιπλέει. Η τεχνική αυτή λέγεται «Float to Live» και προέρχεται από τον οργανισμό διάσωσης RNLI.

Πριν βουτήξεις: υγεία και πρακτική

Οι πηγές που διαβάσαμε δεν δίνουν ιατρικές οδηγίες για ανθρώπους με καρδιακά ή αναπνευστικά προβλήματα. Αν έχεις κάτι τέτοιο, ή αν δεν είσαι σίγουρος, συμβουλέψου γιατρό πριν κολυμπήσεις σε κρύο νερό. Αν προπονείσαι για τρίαθλο, δες και τη brick προπόνηση, που σε μαθαίνει να τρέχεις όταν τα πόδια έχουν ήδη δουλέψει.

Πηγές

• Met Office: Cold water shock, what it is and how to stay safe
• 220 Triathlon: How to swim safely in open water this winter