Drop παπουτσιών τρεξίματος: τι είναι και πώς το διαλέγεις

Στη σελίδα ενός παπουτσιού τρεξίματος θα δεις δύο αριθμούς που μοιάζουν ίδιοι και δεν είναι: το drop και το stack height. Το drop παπουτσιών είναι ο λόγος που ένα μοντέλο «νιώθει» διαφορετικά στη φτέρνα και στις γάμπες, και το stack height είναι ο λόγος που ένα άλλο μοιάζει με μαξιλάρι. Εδώ μαθαίνεις να τους διαβάζεις, πού οι προδιαγραφές της εταιρείας διαφέρουν από τις μετρήσεις και τι αλλάζει όταν αλλάζεις ζευγάρι.

Το κείμενο στηρίζεται σε δημοσιευμένους οδηγούς και δεδομένα μετρήσεων. Δεν περιγράφει δική μας δοκιμή παπουτσιού.

Τι είναι το drop και τι το stack height

Το drop (ή offset) είναι η διαφορά ύψους, σε χιλιοστά, ανάμεσα στο υλικό της σόλας κάτω από τη φτέρνα και κάτω από το μπροστινό μέρος του πέλματος. Το Running Warehouse δίνει ένα απλό παράδειγμα: φτέρνα 37 mm και μπροστινό μέρος 27 mm σημαίνουν drop 10 mm.

Το stack height είναι κάτι άλλο: το σύνολο του υλικού ανάμεσα στο πόδι σου και στο έδαφος. Το RunRepeat το ορίζει ως το υλικό που βρίσκεται ανάμεσα στο πόδι και στο έδαφος και το μετρά σε χιλιοστά, με το πόδι έξω από το παπούτσι, μαζί με το ένθετο (insole), τη μεσόσολα και το εξωτερικό ελαστικό. Η διαφορά τους έχει πρακτική συνέπεια, όπως σημειώνει το Running Warehouse: ένα παπούτσι με λίγο υλικό μπορεί να έχει μεγάλο drop και ένα παπούτσι με πολύ υλικό μπορεί να έχει μικρό.

Οι κατηγορίες του drop και τι σημαίνουν για το πόδι

Το Running Warehouse χωρίζει το drop σε τρεις κατηγορίες:

• Zero drop: 0 mm, φτέρνα και μπροστινό μέρος στο ίδιο ύψος.
• Χαμηλό drop: 1 έως 6 mm.
• Υψηλό drop: 7 mm και πάνω.

Σύμφωνα με τον ίδιο οδηγό, το χαμηλότερο drop φορτώνει περισσότερο τις γάμπες και τον αχίλλειο τένοντα, ενώ το υψηλότερο μεταφέρει περισσότερη πίεση στα γόνατα και στα ισχία και προσθέτει ευκολότερα μαλακό υλικό στη φτέρνα. Η ίδια σελίδα γράφει ρητά ότι η έρευνα δεν έχει αποδείξει πως κάποιο συγκεκριμένο drop είναι ανώτερο. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει «σωστός» αριθμός. Υπάρχει ο αριθμός που ταιριάζει στο πόδι, στο ιστορικό τραυματισμών και στον τρόπο που πατάς.

Ο οδηγός δίνει και μερικές γενικές κατευθύνσεις: όσοι πατούν με τη φτέρνα συνήθως ταιριάζουν με υψηλό drop, όσοι πατούν στο μέσο ή στο μπροστινό μέρος συχνά προτιμούν χαμηλό ή μηδενικό. Για τα επίπεδα πέλματα προτείνει μέτριο drop και για τα υψηλά τόξα χαμηλότερο, ενώ για όποιον έχει ιστορικό τραυματισμού προτείνει drop που προστατεύει την αδύναμη περιοχή. Για όσους ξεκινούν, η προτεραιότητα είναι η άνεση. Πάρε τα ως αφετηρία και όχι ως κανόνα.

Stack height: πόσο υλικό είναι «πολύ»

Το RunRepeat ταξινομεί τα παπούτσια με βάση το ύψος στη φτέρνα: κάτω από 20 mm είναι minimalist, από 20 έως 35 mm «κανονικά» και πάνω από 35 mm maximalist. Για αρχάριους ο οδηγός αναφέρει ως ενδεικτικό εύρος τα 30 έως 35 mm. Ως παράδειγμα μετρήσεων του εργαστηρίου του, το Pegasus 40 είχε στη φτέρνα 30,2 mm και το Novablast 4 39,2 mm.

Εδώ έρχεται ο κανόνας των αγώνων. Η World Athletics, όπως προκύπτει από το δελτίο της στις 28 Ιουλίου 2020, επιτρέπει σε αγώνες δρόμου πάχος σόλας έως 40 mm. Ο κανόνας αφορά τις επίσημες διοργανώσεις και όχι τον περίπατο του Σαββάτου, και το RunRepeat σημειώνει ότι οι ερασιτέχνες δρομείς δεν έχουν όριο. Αν σε ενδιαφέρει πώς μπαίνει το carbon plate σε αυτή την εικόνα, το έχουμε εξηγήσει στο άρθρο για το carbon plate.

Η προδιαγραφή της εταιρείας δεν είναι πάντα η μέτρηση

Ο αριθμός στην ετικέτα δεν είναι πάντα αυτός που βγάζει η μέτρηση. Το RunRepeat δίνει δύο παραδείγματα από τα δικά του δεδομένα: το Gaviota 3 έχει drop 5 mm κατά την εταιρεία και περίπου 10 mm στη μέτρηση, και το Cloudswift έχει 7 mm κατά την εταιρεία και 11,6 mm στη μέτρηση. Το RunRepeat δεν εξηγεί εδώ την αιτία, οπότε δεν το διαβάζουμε ως λάθος κανενός. Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι ο αριθμός είναι μια ένδειξη.

Πρακτικά: αν τον χρησιμοποιείς για να συγκρίνεις δύο ζευγάρια, κράτα τις συγκρίσεις στην ίδια πηγή. Αν αλλάζεις στο ίδιο μοντέλο, δες αν η νέα έκδοση έχει διαφορετική προδιαγραφή. Το Running Warehouse θυμίζει ότι το drop βρίσκεται αφαιρώντας το ύψος του μπροστινού μέρους από το ύψος της φτέρνας, και συνήθως αναγράφεται στην περιγραφή του προϊόντος.

Αν αλλάξεις drop: μην το κάνεις μονομιάς

Το Running Warehouse συμβουλεύει ότι, όταν η διαφορά drop ανάμεσα στο παλιό και στο νέο ζευγάρι είναι 4 mm ή περισσότερο, ειδικά προς τα κάτω, αυξάνεις τη χρήση σταδιακά για να αποφύγεις πόνο στις γάμπες ή στον αχίλλειο. Σημειώνει επίσης ότι η εναλλαγή παπουτσιών με διαφορετικό drop μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των τραυματισμών υπέρχρησης.

Το RunRepeat προσθέτει μια προσοχή στα ακραία: τα minimalist παπούτσια μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού στον αχίλλειο, ενώ η μετάβαση σε maximalist φαίνεται λιγότερο ριψοκίνδυνη από τη μετάβαση σε minimalist, ιδίως τον πρώτο μήνα. Το ίδιο κείμενο γράφει ότι τα πολύ μαλακά παπούτσια αυξάνουν την ακαμψία του ποδιού και το φορτίο κρούσης και ότι η σκληρότητα του υλικού δεν φαίνεται να επηρεάζει τον κίνδυνο τραυματισμού. Πρόκειται για περίληψη του RunRepeat, που δεν δίνει αριθμούς, γι’ αυτό διάβασέ τη ως ένδειξη. Αν έχεις πόνο στον αχίλλειο, ο πρώτος σταθμός είναι γιατρός ή φυσικοθεραπευτής και όχι το κατάστημα. Για τον ρόλο της σταδιακής φόρτισης δες το άρθρο για τον αχίλλειο τένοντα.

Πώς το χρησιμοποιείς όταν διαλέγεις

1. Βρες το drop και το ύψος της φτέρνας του παπουτσιού που φοράς τώρα. Αν σου κάθεται καλά, αυτό είναι το σημείο αναφοράς σου.
2. Κράτα την αλλαγή μικρότερη από 4 mm, όταν μπορείς. Αν δεν μπορείς, κάνε τα πρώτα τρεξίματα με το νέο ζευγάρι σύντομα και εύκολα.
3. Δες τον αριθμό ως ένδειξη και όχι ως εγγύηση: αν υπάρχει ανεξάρτητη μέτρηση, χρησιμοποίησέ την.
4. Αν τρέχεις και με δύο ζευγάρια, η εναλλαγή τους είναι εύκολος τρόπος να ποικίλλει το φορτίο.

Για έναν οδηγό σύγκρισης δύο καθημερινών μοντέλων με πολύ υλικό, δες το άρθρο για το Brooks Glycerin Flex και το New Balance Ellipse.

Πηγές: Running Warehouse, «Running Shoe Offsets Explained» · RunRepeat, «Stack Height: Tool, Shoe Lab Data & In-Depth Guide» · World Athletics, δελτίο για τους κανόνες υποδημάτων (28/7/2020)