Η σημασία του πρωινού γεύματος για τα παιδιά και τους έφηβους

Του Γιάννη Χρύσου*

Η άρνηση των μικρών παιδιών, αλλά και των εφήβων, να ξεκινήσουν τη μέρα τους με ένα καλό πρωινό είναι ένα μόνιμο θέμα διένεξης σχεδόν σε κάθε οικογένεια.

Το θέμα αυτό δεν πρέπει να είναι αμελητέο καθώς το πρωινό όχι μόνο προσφέρει την απαραίτητη ενέργεια που απαιτείται στο ξεκίνημα της ημέρας, αλλά έχει βρεθεί πως τα παιδιά που παίρνουν καλό πρωινό έχουν 2-5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να καλύψουν τα 2/3 των συνιστώμενων ημερήσιων προσλήψεων από τις περισσότερες βιταμίνες και μέταλλα που απαιτούνται για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Σε έρευνα που έγινε σε σχολείο της Louisiana και δημοσιεύτηκε στο Journal of Adolescent Health βρέθηκε ότι το 19% των μαθητών που παρέλειπαν εντελώς το πρωινό εμφάνιζαν πολύ χαμηλότερα ποσά διαφόρων μετάλλων και βιταμινών, συγκριτικά με τους συμμαθητές τους που έπαιρναν κανονικά πρωινό.

Αυτό που είναι πολύ βασικό να κατανοήσουν οι γονείς είναι ότι τα θρεπτικά συστατικά που χάνουν τα παιδιά και οι έφηβοι όταν παραλείπουν το πρωινό τους, σπάνια αναπληρώνονται από άλλα γεύματα. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι ένα σωστό πρωινό βελτιώνει την απόδοση στο σχολείο και την ευκολία παρακολούθησης του μαθήματος. Ακόμη, τα παιδιά που παίρνουν πρωινό εμφανίζουν σπανιότερα κατάθλιψη, άγχος ή υπερκινητικότητα. Επίσης, σκέφτονται γρηγορότερα και πιο καθαρά, αισθάνονται λιγότερη κούραση και υπνηλία (ιδιαίτερα κατά τα πρωινά μαθήματα) και έχουν μικρότερες πιθανότητες να παραπονεθούν για πόνους στην κοιλιά ή ζάλη.

Ιδιαίτερης σημασίας, όμως, δεν είναι μόνο η ύπαρξη του πρωινού ως γεύμα αλλά και η ποιότητά του. Ένα καλό πρωινό θα πρέπει να παρέχει στο παιδί το 25-30% των ημερήσιων αναγκών του οργανισμού σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Ένα ισορροπημένο πρωινό πρέπει να παρέχει πρωτεΐνες, καλής ποιότητας λιπαρά, υδατάνθρακες καθώς και πολύ σημαντικά θρεπτικά συστατικά που τα παιδιά συχνά δεν προσλαμβάνουν επαρκώς όπως οι φυτικές ίνες, η βιταμίνη C, το φυλικό οξύ, ο σίδηρος και το ασβέστιο.

Μια εξαιρετική επιλογή στο πρωινό γεύμα των παιδιών μπορεί να αποτελέσει το ταχίνι, που είναι 100% αλεσμένο σουσάμι. Το ταχίνι είναι ένα κατεξοχήν φυσικό προϊόν που περιέχει πολύ καλής ποιότητας πρωτεΐνες (υψηλής βιολογικής αξίας) απαραίτητες για την ανάπτυξη του μυϊκού συστήματος των παιδιών και των εφήβων, πολυακόρεστα λιπαρά οξέα τα οποία συμβάλουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και σχετίζονται με την καλύτερη πνευματική ανάπτυξη των παιδιών και υδατάνθρακες, οι οποίοι παρέχουν την απαραίτητη ενέργεια που θα τους επιτρέψει να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της καθημερινής πνευματικής και σωματικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το ταχίνι περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β που ενεργοποιούν ακόμη καλύτερα τις πνευματικές διαδικασίες του παιδιού και ασβέστιο, απαραίτητο για την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και άλλα προϊόντα που παράγονται από το σουσάμι, όπως το παστέλι με σουσάμι και ο χαλβάς από ταχίνι.

Συνεπώς, γίνεται εύκολα αντιληπτό το πόσο σημαντικό είναι να μάθουμε στα παιδιά μας πριν ξεκινήσουν τις δραστηριότητες της ημέρας να τρώνε στο σπίτι πρωινό που να περιλαμβάνει συστατικά όπως το ταχίνι καθώς επίσης και να αποφεύγουν την κατανάλωση τροφίμων που είναι φτωχά σε θρεπτικά συστατικά και περιέχουν πολλές θερμίδες, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά (π.χ. τυρόπιτες, πατατάκια, γαριδάκια κ.α.) στο σχολείο ή και έξω από αυτό.

Διαβάστε ακόμα: 4 σημαντικοί λόγοι για να φάτε πρωινό πλούσιο σε πρωτεΐνες

Πηγή: http://medlabgr.blogspot.com


* Ο Γιάννης Χρυσός είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος


 

Previous ArticleNext Article

Τι συμβαίνει με το σωματικό σας βάρος όταν δεν κοιμάστε καλά;

Photo by Matthew T Rader on Unsplash

Το… χτύπημα που μπορεί να δεχθεί ο μεταβολισμός σας από τον τον κακό ύπνο είναι πολύ μεγάλο και υπάρχουν πολλές έρευνες που το επιβεβαιώνουν.

Η έλλειψη ύπνου μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε λιγότερο πλήρης από την διατροφή σας και να σας οδηγήσει σε υπερκατανάλωση σνακ, τα οποία τις περισσότερες φορές είναι παχυντικά.

Αυτή η υπερκατανάλωση τροφής σε συνδυασμό με όλες τις δυσλειτουργίες που προκαλούνται από τις λίγες ώρες ύπνου, οδηγούν τον οργανισμό σας να μην μεταβολίζει το λίπος και ως εκ τούτου, οι αποθήκες σας να γεμίζουν.

Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal of Lipid Research, 15 υγιείς άντρες στις ηλικίες των 20 ετών ελέγχθηκαν σε εργαστήριο ύπνου για 10 νύχτες. Για πέντε από αυτές τις νύχτες, κρατήθηκαν ξύπνιοι, ώστε να μην περάσουν περισσότερο από πέντε ώρες στο κρεβάτι. Για τις υπόλοιπες νύχτες κοιμήθηκαν κανονικά συμπληρώνοντας 7-8 ώρες.

Μετά από τέσσερις νύχτες περιορισμού του ύπνου, οι ερευνητές έδωσαν στους συμμετέχοντες για βραδινό γεύμα ένα μπέργκερ υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. Αργότερα κατά την περίοδο της μελέτης, όταν τους επετράπη να κοιμηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πήραν ακριβώς το ίδιο γεύμα πριν κοιμηθούν.

Αν και οι δύο τύποι γευμάτων ήταν ίδιοι όσον αφορά την περιεκτικότητα σε λιπαρά, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αισθάνονται λιγότερο κορεσμένοι στις νύχτες που στερήθηκαν τον ύπνο.

Όταν οι ερευνητές που εξέτασαν δείγματα αίματος που λαμβάνονται καθ ‘όλη τη διάρκεια της μελέτης, διαπίστωσαν επίσης ότι τα σώματα των συμμετεχόντων αργούσαν να «καθαρίσουν» το λίπος – τα λιπίδια – από το αίμα μετά το γεύμα τις ημέρες του περιορισμένου ύπνου, αντίθετα με άλλες ημέρες που οι συμμετέχοντες στην έρευνα κοιμόντουσαν καλά

Οι υπερβολικές ποσότητες λιπιδίων μπορούν να προκαλέσουν την συσσώρευση λίπους στα τοιχώματα των αρτηριών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών παθήσεων και μπορεί επίσης να προκαλέσουν την αποθήκευση αυτού του λίπους, προκαλώντας αύξηση βάρους.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι δύο άνθρωποι που τρώνε ακριβώς τα ίδια πράγματα, αλλά κοιμούνται διαφορετικά, ενδέχεται να παρουσιάσουν τελείως διαφορετικές συμπεριφορές σε σχέση με το σωματικό τους βάρος.

Συνεπώς, αν κάποιος δεν κοιμάται σωστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι υποψήφιος να αυξήσει το σωματικό του βάρος, σε αντίθεση με κάποιον που κοιμάται τουλάχιστον 8 ώρες την ημέρα και ξεκουράζεται επαρκώς.

Διαβάστε επίσης: Γιατί… φρενάρει ο μεταβολισμός σας και δεν χάνετε κιλά;

Ιδανικά σνακ πρωτεΐνης αντί για junk food για όσους αθλούνται

Αθλείστε και προσέχετε την διατροφή σας. Επομένως γνωρίζετε πόσο σημαντική είναι η λήψη της πρωτεΐνης για να μπορέσετε να οικοδομήσετε τους μύες σας και να κάψετε το περιττό λίπος. Ταυτόχρονα, όμως, είστε και άνθρωπος και έχετε αδυναμία στο καλό φαγητό.

Στη συνέχεια, ακολουθούν ορισμένα υγιεινά σνακ που μπορείτε να τα γευτείτε χωρίς να έχετε τύψεις και ταυτόχρονα έχουν υπέροχη γεύση και υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Τυρί cottage

Στην κορυφή της λίστας με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και κατάλληλο για σνακ είναι το τυρί cottage. Ένα φλιτζάνι τυρί cottage έχει περίπου 20-30 γραμμάρια πρωτεΐνης και περίπου 5-10 γραμμάρια λίπους. Προσθέστε κάποια φρέσκα φρούτα στο τυρί και έχετε ήδη μια υψηλή σε πρωτεΐνες, αλλά και περιεκτικότητα σε ίνες υγιεινό σνακ.

Μια εξαιρετική εναλλακτική για όσους προσέχουν τη διατροφή τους και αθλούνται είναι το Arla Protein cottage Cheese με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη σε σχέση με τα προϊόντα της αγοράς

Ξηροί καρποί και σπόροι

Αμύγδαλα, φιστίκια και άλλοι ξηροί καρποί έχουν όλα υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, γεγονός που τα κάνει  μια καλή επιλογή για ένα υγιεινό σνακ. Εκτός από πρωτεΐνη οι ξηροί καρποί περιέχουν καλά λιπαρά που έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία σας. Μπορείτε να φάτε μια χούφτα καρύδια πριν ή μετά την προπόνηση σας για μια ώθηση γεμάτη πρωτεΐνη, αλλά και σπόρους από ηλιοτρόπια και κολοκύθες που είναι επίσης πλούσια σε πρωτεΐνες.

Αυγά

Τα αυγά περιέχουν και τα 9 απαραίτητα για τον οργανισμό αμινοξέα, έτσι ώστε να θεωρείται μια πλήρης πρωτεϊνική τροφή. Είναι μια καλή ιδέα να περιλαμβάνει ολόκληρα αυγά στην καθημερινή διατροφή σας, ως ένα σνακ ή ένα πλήρες γεύμα. Τα βραστά αυγά είναι το ιδανικό σνακ, και αν συνδυάσετε 3-4 αυγά  με κάποια λαχανικά έχετε ένα εξαιρετικό γεύμα για να το πάρετε μαζί σας.

Τόνος

Με περίπου 20g πρωτεΐνης ανά κυτίο και υψηλή περιεκτικότητα σε απαραίτητα λιπαρά οξέα, ο τόνος είναι το ιδανικό σνακ υψηλής πρωτεΐνης. Μπορείτε να απλώσετε τον τόνο σε φρυγανισμένο ψωμί, ή να φτιάξετε ένα σάντουιτς τόνου. Γευτείτε το άφοβα, χωρίς να ανησυχείτε αν θα καταστρέψετε τη σιλουέτα σας.

Πλιγούρι βρώμης

Η βρώμη περιέχει περίπου 12 g πρωτεΐνης ανά 100g. Προσθέτοντας ένα φλιτζάνι γιαούρτι σε ένα μπολ μαζί με πλιγούρι βρώμης και θα έχετε επιπλέον  8-10 γραμμάρια πρωτεΐνης στο σνακ σας. Μπορείτε, ακόμη να σερβίρετε ζεστό πλιγούρι βρώμης με λίγο σιρόπι σφενδάμου ή κανέλα στην κορυφή.

Επιλέξτε λοιπόν, το πρωτεϊνικό  σνακ που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες και τις γεύσεις σας και ανακαλύψτε ξανά την έννοια του σνακ.

Διαβάστε επίσης: Πρωτεΐνη σε σκόνη: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις

Πόσο απαραίτητο είναι το ψωμί στη διατροφή μας;

Πιθανόν να έχεις ακούσει ότι η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί το ιδανικότερο πρότυπο διατροφής μέχρι και σήμερα! Στην βάση, λοιπόν, της πυραμίδας της Μεσογειακής διατροφής βρίσκονται τα αμυλούχα τρόφιμα, αναπόσπαστο κομμάτι των οποίων αποτελεί και το αγαπημένο μας ψωμί.

1. Πόσο απαραίτητο είναι το ψωμί στην διατροφή μας; 

Το ψωμί συνηθίζεται να καταναλώνεται σε καθημερινή βάση από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και αποτελεί μια από τις βασικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού, καθώς έχει υψηλή διατροφική αξία και περιέχει μια καλή ποσότητα υδατανθράκων. Θυμήσου ότι οι υδατάνθρακες έχουν ως βάση τους τη γλυκόζη, και συνεπώς αποτελούν  το κύριο «καύσιμο» του οργανισμού μας! Για τον λόγο αυτό, συστήνεται να υπάρχουν καθημερινά στο διαιτολόγιό μας. Αν σκεφτούμε ότι από την ενέργεια που μας δίνει η διατροφή μας μέσα σε ένα 24ωρο, το 50-55% αυτής είναι καλό να προέρχεται από τους υδατάνθρακες, αντιλαμβάνεται κανείς ότι το ψωμί δεν είναι άδικα στη βάση της Μεσογειακής Διατροφής! Βέβαια οι υδατάνθρακες αυτοί μπορεί να προέρχονται εκτός από το ψωμί, κι από άλλες πηγές όπως είναι το ρύζι, τα μακαρόνια, τις πατάτες ή και από μη αμυλούχα τρόφιμα όπως φρούτα και λαχανικά.

2. Ποια είναι η διατροφική του αξία και τι μας προσφέρει;

Ας δούμε όμως πιο προσεκτικά τη διατροφική αξία του ψωμιού… Πρόκειται είναι ένα πολύ θρεπτικό τρόφιμο καθώς είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, γεγονός που βοηθάει τόσο στην αύξηση του κορεσμού όσο και στην ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Ακόμα, αποτελεί σημαντική πηγή υδατανθράκων, περιέχει πρωτεΐνες και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως η θειαμίνη και η νιασίνη. Συχνό φαινόμενο αποτελεί και ο εμπλουτισμός των αλεύρων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ψωμιού με ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνες, γεγονός που κατατάσσει το ψωμί ως μια σημαντική πηγή ασβεστίου, σιδήρου, βιταμινών και μετάλλων.

3. Πόσο αλάτι έχει το ψωμί;

Το ψωμί αποτελεί μία πηγή πρόσληψης αλατιού στην διατροφή μας, παρόλα αυτά δεν περιέχει σημαντικές ποσότητες σε σχέση με άλλα τρόφιμα αν καταναλώνεται σε λογική ποσότητα. Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε την περιεκτικότητα ορισμένων τροφίμων σε αλάτι.

Συστατικά (100γρ) Ψωμί Σοκολάτα Κίτρινο τυρί Τυρί φέτα Λουκάνικο
Να (mg) 473 24 819 1139 911

Βλέπουμε λοιπόν ότι η ποσότητα Να που περιέχει το ψωμί δεν είναι μεγάλη σε σχέση με άλλα τρόφιμα και καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η ποσότητα είναι που μας δημιουργεί πρόβλημα. Τέλος, άτομα που έχουν αυξημένη πίεση και πρέπει να αποφεύγουν τρόφιμα που περιέχουν αλάτι, μπορούν να επιλέξουν ψωμί που είναι χαμηλό σε αλάτι.

4.Πώς πρέπει να καταναλώνουμε το ψωμί;

Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής  είναι καλό να υπάρχει μέτρο σε όλες μας τις διατροφικές επιλογές. Είναι σημαντικό εκτός από την ποιότητα του ψωμιού επομένως, να υπολογίζεις και την ποσότητά του!

Αυτό ισχύει τόσο για το ψωμί, όσο και για υπόλοιπα τρόφιμα, όπως είναι το κρέας, το γάλα, τα μακαρόνια κτλ. Δεν υπάρχει λόγος να εστιάζουμε σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, αλλά πρέπει να βλέπουμε τη συνολική πρόσληψη θερμίδων μέσα στην ημέρα!

Όσον αφορά το ψωμί και τους υδατάνθρακες γενικότερα, ωστόσο, είναι καλό να μη ξεπερνάμε τη συνολική ποσότητα υδατανθράκων μέσα σε μια ημέρα. Αυτό μπορείς εύκολα να το πετύχεις περιλαμβάνοντας στα γεύματά σου 3 διαφορετικές ομάδες τροφίμων, δηλαδή ένα συνδυασμό μίας εκ των αμυλούχων τροφών (π.χ. ζυμαρικά, ρύζι, ψωμί, όσπρια, πατάτες), μίας πηγής πρωτεϊνών (κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, τυρί, γαλακτοκομικά) και λαχανικών. Κάποια παραδείγματα είναι:

  • Το πρωί με την ομελέτα σας ή αλειμμένο με λίγο ταχίνι, μέλι ή φυτική μαργαρίνη.
  • Το μεσημέρι δίπλα από το ψητό και τη σαλάτα σας αντί της πατάτας, του ρυζιού ή των ζυμαρικών.
  • Το απόγευμα σε φρυγανισμένες μπουκιές μέσα στη σαλάτα σας ή για το λαχταριστό τοστ σας.

Ένας εύκολος και πρακτικός τρόπος για να το πετύχεις αυτό είναι να γεμίζεις το πιάτο σου για κάθε κυρίως γεύμα στη μισή ποσότητα του πιάτου (1/2) με λαχανικά, το ¼ του πιάτου με πρωτεΐνη (κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγό, τυρί, γαλακτοκομικά) και το υπόλοιπο ¼ με υδατάνθρακες (πατάτα, ρύζι, μακαρόνια, ψωμί ή παξιμάδι). Έτσι, έχεις έναν εύκολο «μπούσουλα» για να μη ξεφεύγεις στις ποσότητες… και θυμήσου, εάν στο πιάτο σου έχεις ήδη μακαρόνια ή πατάτες για παράδειγμα απέφυγε να προσθέσεις και το ψωμί!

5. Ποια είναι τα είδη του ψωμιού;

Η θρεπτική αξία του ψωμιού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αλεύρι που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του, καθώς και το βαθμό διύλισης κατά την παραγωγική διαδικασία. Τα συστατικά και τα διατροφικά στοιχεία του ψωμιού διαφέρουν ανάλογα τον τύπο του (λευκό, μαύρο, πολύσπορο κ.λπ.). Για παράδειγμα, το ψωμί που παρασκευάζεται από αλεύρι ολικής αλέσεως, περιέχει σημαντικές ποσότητες βιταμινών και ανόργανων συστατικών, διότι κατά την επεξεργασία του σίτου δεν αφαιρείται το φύτρο και το πίτουρο, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του λευκού. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να δίνουμε προσοχή στον τύπο ψωμιού που επιλέγουμε, έτσι ώστε να μεγιστοποιούμε τα οφέλη για τον οργανισμό μας! 

Για τη παρασκευή του ψωμιού χρησιμοποιούνται διάφορα άλευρα, τα οποία επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη θρεπτική αξία του ψωμιού, καθώς καθορίζουν τα συστατικά και τα διατροφικά του στοιχεία. Πάμε λοιπόν να δούμε αναλυτικά τα είδη του ψωμιού και τη διατροφική τους αξία!

Ψωμί ολικής άλεσης

Για την παρασκευή του συγκεκριμένου ψωμιού, χρησιμοποιείται αλεύρι ολικής άλεσης, το οποίο παράγεται από ολόκληρο το σπόρο του σιταριού, συμπεριλαμβανομένων του φύτρου και του πίτουρου. Το ψωμί ολικής άλεσης έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, και μέταλλα από το συνηθισμένο αλεύρι γενικής χρήσης.

Μαύρο ψωμί

Στο σημείο αυτό είναι καλό να γνωρίζουμε ότι δεν είναι όλα τα μαύρα ψωμιά και ολικής άλεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το μαύρο ψωμί παρασκευάζεται από ανάμειξη λευκού αλεύρου και πίτουρου. Στην περίπτωση αυτή, το λευκό αλεύρι δεν υπόκεινται σε διαδικασία λεύκανσης, κι έτσι μαζί με την προσθήκη ελάχιστου πίτουρο, το ψωμί αποκτά καφέ χρώμα, χωρίς να είναι ολικής άλεσης.

Λευκό ψωμί

Παρασκευάζεται από το αλεύρι που περιέχει μόνο τον κεντρικό πυρήνα των σιτηρών (ενδόσπερμα).

Χωριάτικο ψωμί ή ψωμί από προζύμι

Το αλεύρι του συγκεκριμένου ψωμιού παράγεται αποκλειστικά και μόνο από σκληρό σιτάρι και έχει χρυσοκίτρινο χρώμα.

Ψωμί από καλαμποκάλευρο

Παρασκευάζεται από αλεύρι καλαμποκιού, το οποίο παράγεται από την άλεση ολόκληρου του σπόρου του αραβοσίτου και  έχει έντονο κίτρινο χρώμα.

Ψωμί σίκαλης

Ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται το αλεύρι σίκαλης, το οποίο είναι πολύ πλούσιο σε φυτικές ίνες, ιχνοστοιχεία (φώσφορο, μαγνήσιο, μαγγάνιο) και πρωτεΐνες.  Κατά την επεξεργασία του σπόρου της σίκαλης είναι δύσκολο να χωριστεί το πίτουρο από το φύτρο και το ενδόσπερμα, και έτσι, μένουν στο αλεύρι περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Συχνά το συγκεκριμένο αλεύρι έχει ένα πιο σκούρο χρώμα., αλλά μπορεί να το βρούμε με ανοιχτό ή σκούρο χρώμα, ανάλογα με τον τύπο του αλεύρου που χρησιμοποιείται και την προσθήκη χρωστικών.

Πολύσπορο ψωμί

Πρόκειται για υψηλής διατροφικής αξίας ψωμί, πλούσιο σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, αμινοξέα και θρεπτικά συστατικά. Από το όνομά του, καταλαβαίνουμε ότι παρασκευάζεται από διάφορα είδη δημητριακών.

Στο παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε τις διακυμάνσεις που υπάρχουν ανάλογα τον τύπο του ψωμιού:

Ανά φέτα (30g) Ψωμί λευκό Ψωμί ολικής Ψωμί σίκαλης Ψωμί καλαμποκιού
Ενέργεια Kcal 79,1 80,6 78 98
Πρωτεΐνες (g) 2,4 4,1 2,55 1,26
Λιπαρά (g) 1,1 1,3 0,99 3,04
Υδατάνθρακες (g) 14,1 13,2 14,49 16,09
Φυτικές Ίνες (g) 0,7 2,3 1,7 0,4
Σάκχαρα (g) 1,3 1,9 1,16 8,26
Ασβέστιο (mg) 32,1 31,1 22 65
Σίδηρος (mg) 0,9 0,8 0,85 0,48
Νάτριο(mg) 160 128 181 58
Θειαμίνη (mg) 0,1 0,1 0,130
Ριβοφλαβίνη (mg) 0,1 0,0 0,101
Νιασίνη (mg) 1,1 1,2 1,141
Βιταμίνη Β6 (mg) 0,0 0,1 0,022
Φυλλικό οξύ (μg) 21,8 19,6 45

*Πηγή: USDA. Για τα στοιχεία όπου υπάρχει παύλα (-) δεν υπήρχαν οι πληροφορίες στη σχετική πηγή.

6. Ποιο ψωμί να επιλέξουμε; 

Τα ψωμιά διαφέρουν ανάλογα με το είδος τους, τόσο σε θερμίδες (μικρές διακυμάνσεις) όσο και στα διατροφικά τους συστατικά. Έχει σημασία λοιπόν, να δίνουμε προσοχή στα διατροφικά στοιχεία του ψωμιού που επιλέγουμε, ώστε να μεγιστοποιούμε τα οφέλη για τον οργανισμό μας, ανάλογα με τις ανάγκες μας.

Για παράδειγμα, το ψωμί ολικής άλεσης αποτελεί εξαιρετική επιλογή για τα άτομα που είναι καλό να προσλαμβάνουν μια μεγαλύτερη ποσότητα φυτικών ινών μέσα στη μέρα τους, καθώς συγκριτικά με το λευκό είναι πιο πλούσιο σε φυτικές ίνες. Έτσι, είναι ιδανικό τόσο για άτομα που ταλαιπωρούνται από πεπτικά προβλήματα (π.χ. δυσκοιλιότητα) όσο και για άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς αυτοί θα πρέπει να επιλέγουν τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, έτσι ώστε να μην υπάρχει απότομη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.

Θυμήσου να αυξήσεις σταδιακά τις φυτικές ίνες στη διατροφή σου, ώστε να αποφύγεις τα αντίθετα αποτελέσματα που προκαλεί η απότομη αύξησή τους!

Τέλος, τα άτομα με κοιλιοκάκη ή αλλιώς δυσανεξία στη γλουτένη, ακολουθούν μια διατροφή ελεύθερη σε γλουτένη και συνεπώς, είναι καλό να αντικαταστήσουν το ψωμί τους με κάποιο αντίστοιχο που δεν περιέχει γλουτένη, όπως για παράδειγμα το ψωμί που παρασκευάζεται αποκλειστικά από αλεύρι ρυζιού ή καλαμποκιού. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό το τρόφιμο που θα επιλέξεις να περιέχει τη σήμανση «Ελεύθερο Γλουτένης».

Τυποποιημένο ή ψωμί φούρνου;

Στις μέρες μας μπορεί κάποιος πέρα από το φούρνο να αγοράσει ψωμί και από το supermarket. Το καλό που έχει το τυποποιημένο ψωμί είναι ότι μπορείς να δεις την ετικέτα του και να γνωρίζεις ανά πάσα στιγμή τα θρεπτικά του συστατικά. Καλό είναι να επιλέγετε ψωμιά που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες! Ένα ακόμη θετικό του να αγοράζεις τυποποιημένο ψωμί είναι ότι στο σουπερμάρκετ υπάρχουν ψωμιά με λειτουργικές ιδιότητες (όπως χαμηλό σε αλάτι ή σε υδατάνθρακες) και μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες όλων των καταναλωτών.

7. Αποθήκευση, συντήρηση και κατανάλωση ψωμιού

Συντήρηση στην ψύξη

Δεν καταναλώσατε όλο το ψωμί της ημέρας και σκεφτήκατε να το συντηρήσετε στο ψυγείο θεωρώντας ότι έτσι θα μείνει πιο φρέσκο; Δεν θα το έλεγα και πολύ καλή ιδέα διότι θα πετύχετε το αντίστροφο αποτέλεσμα. Γιατί συμβαίνει όμως αυτό;

1. Απώλεια υγρασίας

Η απώλεια υγρασίας είναι μόνο η μια πλευρά του τι κάνει το ψωμί μπαγιάτικο. Πιο συγκεκριμένα σε συνθήκες υψηλής υγρασίας (>16%) μπορεί να έχουμε ανάπτυξη βακτηρίων κυρίως του γένους Bacillus και μυκήτων διαφόρων γενών. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα το ψωμί να χαλάσει γρήγορα και να είναι ακατάλληλο για βρώση.

2. Αναδιαμόρφωση και η ανακρυστάλλωση του αμύλου

Το αλεύρι από σιτάρι, το κύριο συστατικό (μαζί με το νερό και τη μαγιά) της ζύμης του ψωμιού, είναι γεμάτο από κόκκους αμύλου. Αυτό το άμυλο, στη φυσική του κατάσταση, είναι σε μεγάλο βαθμό σε κρυσταλλική μορφή, που σημαίνει ότι τα μόριά του έχουν μια καθορισμένη γεωμετρική δομή. Μετά την ανάμιξή του με νερό για να σχηματιστεί η ζύμη και το ψήσιμό του σε υψηλές θερμοκρασίες, η κρυσταλλική δομή διαλύεται καθώς το άμυλο απορροφά νερό και χάνει την καθορισμένη της μορφή.  Όταν το ψωμί κρυώνει μετά το ψήσιμο, το άμυλο αρχίζει να ανασυντάσσεται σιγά-σιγά σε μια πιο καθορισμένη κρυσταλλική δομή και πάλι, αναδιαμορφώνεται και ανακρυσταλλώνεται, κάτι που κάνει το ψωμί να σκληραίνει και να μπαγιατεύει.  Αυτή η διαδικασία είναι τόσο αναπόφευκτη για τη σκλήρυνση του ψωμιού που, στην πραγματικότητα, ακόμη και αν κλείσετε με οποιονδήποτε τρόπο, ερμητικά το ψωμί ώστε να αποφύγετε την απώλεια υγρασίας, αυτό θα εξακολουθήσει να σκληραίνει και θα μπαγιατέψει.

Συντήρηση στην κατάψυξη

Αντίθετα, το πάγωμα στην κατάψυξη, επιβραδύνει  κατά πολύ τη διαδικασία του μπαγιατέματος. Αν επιμένετε να αγοράζετε φρέσκο ψωμί σε μεγάλες ποσότητες, τότε βάλτε το σε αεροστεγείς σακούλες ή δοχεία στην κατάψυξη και αφήστε το να ξεπαγώσει εντελώς σε θερμοκρασία περιβάλλοντος όταν το χρειαστείτε. Μπορείτε επίσης να ξαναζεστάνετε γρηγορότερα το κατεψυγμένο ψωμί χρησιμοποιώντας το φούρνο της κουζίνας (όχι των μικροκυμάτων).

Είναι προτιμότερο, λοιπόν, να αγοράζουμε όσα καρβέλια ή φρατζόλες χρειαζόμαστε ολόκληρα αντί για ψωμί σε φέτες, γιατί τα τελευταία έχουν μικρή διάρκεια ζωής. Απλά κόβουμε όσο νομίζουμε ότι θα καταναλώσουμε άμεσα και τοποθετούμε το ψωμί με την κομμένη πλευρά προς τα κάτω πάνω στον πάγκο. Αν παρόλα αυτά δεν επιθυμούμε να επισκεπτόμαστε τον φούρνο συχνά, μπορούμε να παίρνουμε όσα θέλουμε και να τα αποθηκεύουμε στην κατάψυξή μας.

Η συντήρηση του ψωμιού, λοιπόν, καλύτερο θα ήταν να γίνεται στον πάγκο του σπιτιού μας για 2 με 3 ημέρες και αν δεν καταφέρουμε να το καταναλώσουμε μέσα σε αυτό το διάστημα να πετιέται.

8. Το ψωμί τελικά παχαίνει ή είναι μύθος;

Σίγουρα θα έχετε ακούσει τη φράση  «το ψωμί παχαίνει». Κατά πόσο όμως ισχύει κάτι τέτοιο; Ευθύνεται το ψωμί για το υπερβάλλον βάρος;

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τρόφιμο το οποίο να ευθύνεται αποκλειστικά για την αύξηση του βάρους! Το ψωμί είναι ένα πολύ θρεπτικό τρόφιμο και αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού, με ελάχιστη ποσότητα λιπαρών που δεν αυξάνουν το θερμιδικό περιεχόμενό του.

Ας το δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά. Το ψωμί ανήκει στην κατηγορία των αμυλούχων τροφών και είναι ισοδύναμο (θερμιδικά και στα βασικά θρεπτικά του συστατικά – πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και λιπαρά) με άλλες αμυλούχες τροφές, όπως είναι το ρύζι ή η πατάτα. Για παράδειγμα, 1 φέτα ψωμί (περίπου 30g, όσο είναι και μία φέτα ψωμί του τοστ) έχει τις ίδιες ακριβώς θερμίδες (ισοδυναμεί) με  ½ πατάτα = ½ φλιτζάνι ζυμαρικά μαγειρεμένα = ½ φλιτζανιού ρύζι μαγειρεμένο = 2 κριτσίνια κ.α.

Γιατί θέλουμε ποικιλία των παραπάνω τροφών στην καθημερινότητά μας; Η κάθε επιλογή αμυλούχου τροφίμου διαφέρει στην ποσότητα μικρο-θρεπτικών συστατικών, δηλαδή βιταμινών και μετάλλων!

Η ποσότητα της μερίδας παίζει το μεγαλύτερο ρόλο στις τελικές θερμίδες, παρά το είδος του τρόφιμου

Οι υδατάνθρακες αντιπροσωπεύουν την πιο σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό με την συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη να φτάνει το 50-55%, και το 35% αυτών από αμυλούχες τροφές όπως το ψωμί, το ρύζι, τα μακαρόνια, οι πατάτες κ.α. Για αυτό το λόγο καλό είναι να περιέχονται καθημερινά στη διατροφή σας και να καταλαμβάνουν το ¼ του γεύματος.

Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο ότι στην πυραμίδα της μεσογειακής μας διατροφής αποτελούν τη βάση, περιέχοντας τρόφιμα τα οποία πρέπει να καταναλώνονται σε καθημερινή βάση και με μεγαλύτερη συχνότητα.

Όπως και είδαμε και παραπάνω, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι «το ψωμί παχαίνει» …ΝΑΙ το ψωμί έχει θέση στη διατροφή μας ακόμα και σε μία προσπάθεια διαχείρισης του βάρους!

Μάλιστα, στο σημείο αυτό είναι καλό να δούμε αναλυτικά μερικές επιλογές φαγητών που περιέχουν ψωμί και να τις συγκρίνουμε σχετικά με τις θερμίδες και τα λιπαρά τους.

Είδος Θερμίδες (kcal) Λιπαρά (γρ)
Τοστ κασέρι χαμηλών λιπαρών με γαλοπούλα 181 3,5
Τοστ γκούντα με χοιρινό ζαμπόν 310 15,3
Τοστ γραβιέρα με σολομό 296 13,6
Τυρόπιτα (140γραμ) 476 27,2

Είναι σημαντικό να αντιληφθεί κανείς τη μεγάλη διακύμανση των θερμίδων και των λιπαρών που μπορούν να έχουν διαφορετικά είδη τροφίμων. Τα αποτελέσματα του πίνακα μας βοηθάνε σε αυτό. Αξίζει να δείτε ότι μια τυρόπιτα περιέχει 7,8 φορές περισσότερα λιπαρά συγκριτικά με το τοστ με κασέρι χαμηλών λιπαρών και γαλοπούλας, δηλαδή σαν να τρώγατε 8 περίπου τοστ με κασέρι χαμηλών λιπαρών και γαλοπούλα μαζί!

9. Είναι κακό να τρως υδατάνθρακες το βράδυ;

Υπάρχει ένας αστικός μύθος που υποστηρίζει ότι αν θέλεις να χάσεις βάρος πρέπει να σταματήσεις να τρως υδατάνθρακες το βράδυ. Στην πραγματικότητα όμως αυτό δεν ισχύει και είναι λίγο δύσκολο αφού αυτή η οργανική ουσία υπάρχει σχεδόν παντού από τα φρούτα και τα λαχανικά μέχρι τα φασόλια και τους σπόρους.

Η αλήθεια είναι ότι οι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε γλυκόζη, η οποία χρησιμοποιείται από τον οργανισμό μας ως καύσιμο Η περίσσεια της γλυκόζης μετατρέπεται έπειτα σε γλυκογόνο, το οποίο αποθηκεύεται ως λίπος. Αυτό δεν είναι πρόβλημα του υδατάνθρακα, αλλά καθαρά θέμα υπερβολικής κατανάλωσης φαγητού καθώς όταν τρως παραπάνω θερμίδες από αυτές που χρειάζεσαι είναι λογικό κάποιες να αποθηκευτούν ως λίπος στο σώμα σου.

Ωστόσο καλό είναι να προσέχουμε, επίσης και το είδος των υδατανθράκων που καταναλώνουμε. Πιο συγκεκριμένα οι απλοί υδατάνθρακες, που υπάρχουν στο λευκό ψωμί και τα ζυμαρικά, είναι και αυτοί που ευθύνονται κυρίως για την αύξηση του βάρους διότι χωνεύονται μεν γρήγορα ωστόσο αυξάνουν το ίδιο γρήγορα το σάκχαρο στο αίμα μας. Οι σύνθετοι υδατάνθρακες, από την άλλη, που υπάρχουν στα ζυμαρικά ολικής άλεσης, στα φρούτα και τα λαχανικά είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες, οι οποίες επιβραδύνουν τη διαδικασία της πέψης και σε χορταίνουν για πολύ περισσότερο διάστημα σε σχέση  με τους απλούς.

Σημασία δεν έχει, λοιπόν, το πότε καταναλώνεις υδατάνθρακες αλλά η ποσότητα και το είδος που καταναλώνεις.

10.Με τι μπορώ να αντικαταστήσω το ψωμί;

Πολλές φορές λόγω του ότι δεν έχουμε σπίτι μας τα απαραίτητα αμυλούχα τρόφιμα για να συνοδεύσουμε το γεύμα μας, τα αντικαθιστούμε με ψωμί μιας και το ψωμί αποτελεί μια εύκολη και γρήγορη επιλογή για όλους. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζουμε τι ποσότητα του κάθε τρόφιμου αντιστοιχεί σε μία φέτα ψωμί για να μην υπερβαίνουμε στην ποσότητα και έχουμε ως αποτέλεσμα την πρόσληψη βάρους.

1 φέτα ψωμί ισοδυναμεί με:

  • 1 φέτα ψωμί του τοστ
  • 2 κριτσίνια
  • ½ κουλούρι Θεσσαλονίκης
  • ½ αραβική, τορτίγια ή αλάδωτη πίτα γύρου
  • ½ κρέπα
  • 2 παξιμάδια crispis
  • 2 φρυγανιές
  • 1/3 κούπας ρύζι
  • ½ κούπα μακαρόνια
  • 1/3 κριθαράκι
  • 2 ρυζογκοφρέτες
  • 2 μπισκότα cream crackers
  • 2 μπισκότα πτι μπερ
  • 5 αλατισμένα κράκερ
  • ½ φλιτζάνι βρώμης
  • ½ φλιτζάνι δημητριακά
  • 3 κ.σ πίτουρο σιταριού
  • 85 γρ πατάτα ψητή ή βραστή
  • ½ μέτρια γλυκοπατάτα
  • ½ φλ κινόα ή πλιγούρι

Παρόλα αυτά, λόγω του ότι από το ψωμί παίρνουμε μόνο το σιτάρι, δεν θα πρέπει να αντικαθιστούμε συνέχεια τις διάφορες αμυλούχες τροφές με ψωμί πάρα μόνο εάν δεν έχουμε χρόνο ή διαθέσιμα υλικά για να μαγειρέψουμε.

Υπάρχει διαφορά στο να καταναλώνουμε παξιμάδι αντί για ψωμί;

 Το παξιμάδι αποτελεί αγαπημένο τρόφιμο πολλών. Πόσοι από εσάς γνωρίζετε όμως ότι στον όγκο ενός παξιμαδιού μπορεί τελικά να κρύβονται και 3 και 4 φέτες ψωμί;

Το παξιμάδι ανήκει κι αυτό στην κατηγορία των αμυλούχων τροφίμων, περιέχει δηλαδή υδατάνθρακες… πρόκειται πρακτικά για ψωμί από το οποίο έχει αφαιρεθεί το νερό. Οι φυτικές ίνες, τα λιπαρά και οι τελικές θερμίδες του παξιμαδιού επηρεάζονται από το είδος του δημητριακού που έχει χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή του, εάν αυτό είναι ολικής άλεσης ή όχι και εάν περιέχει ελαιόλαδο.

Ένα παξιμάδι γύρω στα 20g αντιστοιχεί σε μία λεπτή φέτα ψωμί

Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφοροι τύποι παξιμαδιού για να καλύψουν όλες τις ανάγκες. Για την πιο εύκολη κατηγοριοποίησή τους ωστόσο, είναι μεγάλης σημασίας να διαβάζουμε την ετικέτα τους. Πιο συγκεκριμένα, είναι σημαντικό να εστιάζουμε στα λιπαρά καθώς και στο ποσοστό των κορεσμένων λιπαρών, που στην περίπτωση των παξιμαδιών κυμαίνονται από 1,8 έως 20%, με τα κριθαρένια να έχουν το χαμηλότερο ποσοστό. Επίσης, τα κριθαρένια έχουν και το μεγαλύτερο ποσοστό φυτικών ινών και λίγο χαμηλότερες θερμίδες.

Την επόμενη λοιπόν φορά που θα πάτε στο super market, αφιερώστε λίγο χρόνο στο να επιλέξετε το ιδανικό παξιμάδι για εσάς, διαβάζοντας τη διατροφική του ετικέτα. Να θυμάστε ότι η μερίδα του παξιμαδιού δεν είναι ίδια με του ψωμιού, διότι το πρώτο είναι αφυδατωμένο, δεν περιέχει δηλαδή τις ίδιες ποσότητες νερού με το ψωμί.

11. Είναι πιο υγιεινό το ψωμί Ζέας ή ντίνκελ;

 Οι νέες τάσεις είναι γεγονός, ακόμα και στην κατηγορία του ψωμιού! Το ψωμί Ντίνκελ και το ψωμί Ζέας είναι κάποιες από τις καινούριες τάσεις να δούμε πιο αναλυτικά:

Ψωμί Ντίνκελ

Το αλεύρι Ντίνκελ προέρχεται από ένα αρχαίο δημητριακό, και είναι πιο εύπεπτο από το αλεύρι σταριού, καθώς η γλουτένη που περιέχει αποτελείται από μεγαλύτερο αριθμό υδατοδιαλυτών πρωτεϊνών,  με αποτέλεσμα οι θρεπτικές του ουσίες να απορροφώνται εύκολα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Επίσης φαίνεται να έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες συγκριτικά με το συνηθισμένο άλευρο ψωμιού.

Ψωμί Ζέας

Η Ζέα είναι ένα δημητριακό που καλλιεργείται από την αρχαιότητα. Υπάρχουν αναφορές για αυτή σε ιστορικά κείμενα, υπάρχει όμως σύγχυση μέχρι και σήμερα για την ταυτότητά της.

Αυτό που σήμερα καλλιεργείται ως Ζέα είναι το δίκκοκο σιτάρι, που έχει παρόμοια θρεπτική αξία με το σιτάρι υπάρχουν ωστόσο μερικές αξιοσημείωτες διαφορές. Πιο συγκεκριμένα, η Ζέα έχει  περισσότερες φυτικές ίνες και μονοακόρεστα λιπαρά οξέα σε σχέση με το σιτάρι Περιέχει επίσης μεγαλύτερες ποσότητες λυσίνης (αμινοξύ το οποίο ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα) και μαγνησίου, ιχνοστοιχείο που αποτελεί καλή «τροφή» του εγκεφάλου. Ακόμα, θεωρείται πιο εύπεπτη από το σιτάρι και έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε γλουτένη συγκριτικά με το σιτάρι.

12. Εχω διαβήτη απαγορεύεται να φάω ψωμί;

Αν διαπιστώσεις στην αιματολογική εξέταση που έκανες, ότι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι πάνω από τα επιτρεπτά όρια, μην κυριεύεσαι από πανικό θεωρώντας ότι η λύση του προβλήματος είναι ο αποκλεισμός του ψωμιού από την διατροφή σου για την υπόλοιπη ζωή σου. Ανάλογα με το μέγεθος του προβλήματος, μπορεί να σχεδιαστεί κατάλληλο πρόγραμμα διατροφής, με τον σωστό καταμερισμό της ποσότητας των υδατανθράκων, που θα πρέπει να καταναλώνεις σε κάθε γεύμα, συμπεριλαμβανομένου και του ψωμιού. Η βασική οδηγία για το σχεδιασμό μιας διατροφής για τον διαβήτη είναι τα μικρά και συχνά γεύματα, με επιλογή τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως το ψωμί ολικής άλεσης, ώστε να μην υπάρχει απότομη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σου.

13.Έχω κοιλιοκάκη, απαγορεύεται να φάω ψωμί;

Η κοιλιοκάκη ή η δυσανεξία στη γλουτένη δεν είναι αλλεργία, αλλά μια αυτοάνοση διαταραχή. Η αντιμετώπιση της διαγνωσμένης κοιλιοκάκης επιτυγχάνεται με διατροφή ελεύθερη σε γλουτένη για την υπόλοιπη ζωή του πάσχοντα. Η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι και σε αλλά δημητριακά, όπως το κριθάρι, τη σίκαλη και το καμούτ. Κατά συνέπεια, τα τρόφιμα που την περιέχουν, απαγορεύεται να καταναλωθούν. Επομένως, το ψωμί που παρασκευάζεται από αλεύρι σίτου, κριθάρι και σίκαλη δεν πρέπει να καταναλώνεται. Μπορεί να αντικατασταθεί από ψωμί που παρασκευάζεται αποκλειστικά και μόνο από αλεύρι καλαμποκιού ή ρυζιού.

14. Τι να ρωτήσω του φούρναρη και τι να δω στην ετικέτα;

Πριν αγοράσεις ψωμί από το φούρνο καλό θα ήταν να ρωτήσεις το φούρναρη ορισμένες πληροφορίες για να κάνεις τη σωστή επιλογή ψωμιού. Αν επιθυμείς, λοιπόν, να αγοράσεις ψωμί ολικής αλέσεως θα πρέπει να ρωτήσεις του φούρναρη πόσο τις εκατό ολικής είναι. Ακόμη μπορείς να ρωτήσεις ποιες είναι οι πρώτες ύλες αλλά και ο τρόπος παρασκευής του ψωμιού που επέλεξες ή άλλες πληροφορίες όπως τι βάρος έχει το ψωμί που αγόρασες για να γνωρίζεις πόσες είναι οι μερίδες του. Αν υπάρχουν θέματα υγείας, είναι σημαντικό να ρωτήσεις τον υπεύθυνο του φούρνου τι ψωμί θα ήταν καλύτερο να επιλέξεις (π.χ χωρίς αλάτι-Na, ελεύθερο γλουτένης κ.α). Όσον αφορά τη διατροφική ετικέτα θα πρέπει να ελέγχεται το είδος αλευριού που έχει χρησιμοποιηθεί.

15.Πώς να φτιάξω ένα καλό σπιτικό ψωμί;

Προετοιμασία: 0:20′

Μαγείρεμα: 0:40′

Ποσότητα: 3 καρβελάκια ή 3 φρατζόλες

Υλικά συνταγής

  • 1 κιλό αλεύρι σταρένιο (σκληρό)
  • 50 γραμ. μαγιά
  • 1 κ.γλ. ζάχαρη
  • 3 κ.γλ. αλάτι
  • 2½ ποτήρια χλιαρό νερό (περίπου)
  • λίγο σουσάμι

Εκτέλεση

Για να φτιάξουμε τη βασική συνταγή για ψωμί, ενεργοποιούμε πρώτα τη μαγιά. Τη διαλύουμε σε ένα μπολ, πασπαλίζουμε με λίγη ζάχαρη και ρίχνουμε λίγο νερό. Ανακατεύουμε να διαλυθεί. Σκεπάζουμε με μεμβράνη και αφήνουμε για 10 λεπτά να ενεργοποιηθεί. Όταν αφρίσει η επιφάνεια είναι έτοιμη και την προσθέτουμε στο αλεύρι.

Κοσκινίζουμε το αλεύρι σε μια λεκάνη. Προσθέτουμε τη μαγιά, το αλάτι και τη ζάχαρη και ανακατεύουμε. Προσθέτουμε το νερό λίγο λίγο και ζυμώνουμε. Η ζύμη είναι έτοιμη όταν μαζευτεί σε μπάλα και καθαρίσουν τα τοιχώματα της λεκάνης. Τη βγάζουμε στον πάγκο μας και τη ζυμώνουμε για 10 λεπτά μέχρι να είναι εύπλαστη και να μην κολλάει στα χέρια.

Μαζεύουμε τη ζύμη σε μπάλα με τις ενώσεις προς τα κάτω. Τη βάζουμε σε λαδωμένο μπολ και τη σκεπάζουμε καλά. Την αφήνουμε 40 λεπτά να ανέβει. Έπειτα τη βγάζουμε στον πάγκο και τη ζυμώνουμε για λίγο.

Τη χωρίζουμε σε 3 μέρη. Πλάθουμε καρβελάκι ή φραντζόλες και τα κυλάμε σε σουσάμι. Τα αραδιάζουμε σε λαμαρίνα πασπαλισμένη με αλεύρι, τα σκεπάζουμε και τα αφήνουμε να διπλασιαστούν σε όγκο. Όταν φουσκώσουν τα καρβελάκια (θα χρειαστούν από 1 έως 2 ώρες, ανάλογα με τη θερμοκρασία του χώρου) τα χαράζουμε σε 2-3 σημεία και τα ψήνουμε στους 200 βαθμούς C για 35-40 λεπτά.

16. Παροιμίες και φράσεις σχετικές με ψωμί, μέρος της παράδοσης μας

Ο λαός λέει «Φάγαμε ψωμί και αλάτι ψωμί». Σίγουρα όμως υπάρχουν πολλές παροιμίες που περιέχουν την λέξη ψωμί και χρησιμοποιούμε συχνά στην καθημερινότητα μας. Ψάχνοντας, λοιπόν, στο διαδίκτυο βρήκαμε κάποιες από τις παροιμίες που υπάρχουν για το πολυαγαπημένο μας ψωμί και σας τις παρουσιάζουμε.

  • Φάγαμε ψωμί κι αλάτι μαζί
  • Για ένα κομμάτι ψωμί
  • Ψωμί δεν έχουμε, ραπανάκια για την όρεξη
  • Νηστεύει ο δούλος του Θεού, γιατί ψωμί δεν έχει
  • Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στο αλεύρι.
  • Από δύο πέτρες βγαίνει το αλεύρι.
  • Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθει.
  • Ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται.
  • Το ζυμάρι όσο ζυμώνεις τόσο φουσκώνει.
  • Για να ζυμώσει το πρωί από βραδύς κοσκίνιζε.
  • Εγώ ψοφώ για το ψωμί και ο άντρας μου δανείζει.
  • Γλυκό ψωμί δεν έφαγαν.
  • Της προκομμένης το ψωμί γρήγορα ανεβαίνει.
  • Όταν κοιμάται ο γυιόκας μου ψωμί δε μας γυρεύει.
  • Ο λόγος σου με χόρτασε και το ψωμί σου φάτο.
  • Ψωμί μη λείψει σπίτι μας και φούρνος μην καπνίσει.
  • Είπε το ψωμί ψωμάκι.
  • Αυτή η δουλειά έχει πολύ ψωμί.
  • Λίγα είναι τα ψωμιά του.
  • Αυτός δεν έχει ψωμί να φάει.
  • «Ψωμί – Παιδεία ? Ελευθερία».
  • Όποιος βαριέται να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει.
  • Αυτά είναι ψωμοτύρι για μένα.
  • Έχει πολλά ψωμιά ακόμα.
  • Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής.
  • Ψωμί δε γίνεται χωρίς προζύμι.
  • Η βιάση ψήνει το ψωμί μα δεν το καλοψήνει.
  • Με τον ιδρώτα του προσώπου σου να βγάζεις το ψωμί σου.
  • Το έδωσε για ένα κομμάτι ψωμί.
  • Όποιος έχει το καρβέλι έχει και το μαχαίρι.
  • Ο άνθρωπος που δεν πεινάει τι θα πει ψωμί δεν ξέρει.
  • Πρέπει να φας πολλά καρβέλια ακόμα.
  • Ψωμί δεν είχαμε τυρί μας ήρθε.

Συμπέρασμα

Εάν, λοιπόν, έχετε αποφασίσει πως θέλετε να χάσετε βάρος, μην σκέφτεστε πως πρέπει να πείτε το ψωμί… ψωμάκι! Το ψωμί είναι ιδιαίτερο θρεπτικό και οι επιλογές ψωμιών είναι πάρα πολλές. Έτσι λοιπόν το ψωμί μπορεί να ενταχθεί στο καθημερινό μας διαιτολόγιο σε ποσότητα ανάλογη με τις ατομικές ανάγκες του καθενός.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

Τροφές που δεν πρέπει να φάτε ποτέ μετά την ημερομηνία λήξης

Τροφές που δεν πρέπει ποτέ φάτε μετά την ημερομηνία λήξης

Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν, ότι μόνο και μόνο επειδή κάτι στο ψυγείο σας έχει περάσει την ημερομηνία λήξης του αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να το πετάξετε επιτόπου στα σκουπίδια.

Η βιομηχανία τροφίμων έχει κάνει αρκετές έρευνες για να προσδιορίσει ακριβώς ποιες τροφές παράγουν επικίνδυνα βακτήρια και πότε.

Για να είναι πάντα σίγουροι, ότι κανείς μας δεν θα πάθει τίποτα, βάζουν την ημερομηνία λήξης στην συσκευασία λίγες ημέρες, μερικές φορές, ακόμη και λίγες εβδομάδες, πιο νωρίς από την πραγματική στιγμή που η τροφή αυτή «χαλάει».

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση κάποιων τροφών μετά την ημερομηνία λήξης τους δεν είναι επικίνδυνη.

Τυποποιημένες σάλτσες σε βάζα (σ.σ και μαγιονέζες), έτοιμοι χυμοί, ακόμα και κρέας φρέσκο είναι μερικά παραδείγματα.

Αυτή, όμως, είναι η λίστα των top 6 τροφών που δεν πρέπει ποτέ να καταναλώσετε από την στιγμή που θα παρέλθει η ημερομηνία λήξης τους.

Αυγά

Δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων που αρρωσταίνουν από κάποια τρόφιμα, ή παθαίνουν δηλητηριάσεις, είναι επειδή κατανάλωσαν κάποια τροφή που περιείχε αυγά.

Κοτόπουλο

Ο καθένας έχει ακούσει ιστορίες για ανθρώπους που έχουν πάθει ζημιά από κοτόπουλο που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά. Αν το βάλετε στην κατάψυξη θα επεκτείνετε τη διάρκεια ζωής του για μερικούς μήνες, αλλά μετά την απόψυξη, φροντίστε να μαγειρέψετε καλά το κρέας για να αποφευχθεί οποιαδήποτε πιθανότητα να προσβληθείτε από E. Coli.

Αλλαντικά

Αντίστοιχα πράγματα ισχύουν και με τ’ αλλαντικά, αφού υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από λιστέρια, ή E.coli. Το να αναπτύξουν επικίνδυνα βακτήρια είναι, δυστυχώς, πολύ συχνό φαινόμενο στα επεξεργασμένα και προσυσκευασμένα κρέατα.

Μαλακά τυριά

Όταν ακόμα και τα σκληρά τυριά αναπτύσσουν μούχλα, μπορείτε να φανταστείτε τι συμβαίνει με τα μαλακά τυριά, τα οποία έχουν πολύ περισσότερη υγρασία. Αν περάσει η ημερομηνία λήξης υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για λιστέρια από ένα μουχλιασμένο κομμάτι. Πετάξτε τα μαλακά τυριά, αν δείτε ότι έχουν μούχλα.

Οστρακοειδή

Από τη στιγμή που έχουν κάποιο οστρακοειδές χαλάσει, γίνεται εξαιρετικά δυσώδες και βγάζει εμφανώς περισσότερη «γλίτσα», οπότε μπορείτε εύκολα να καταλάβετε ότι απαγορεύεται να το φάτε. Αλλιώς μπορεί να σας προκαλέσει μια ενδεχομένως θανατηφόρα λοίμωξη του αίματος από ένα βακτήριο που ονομάζεται V. vulnificus.

Μαλάκια

Όπως και τα στρείδια, έτσι και τα μαλάκια, όπως οι γαρίδες, τείνουν να αναπτύσσουν βακτήρια ακόμα και αν είναι σχετικά φρέσκα ή κατεψυγμένα. Από τη στιγμή που απομακρύνονται από τη θάλασσα, ξεκινάει μια αντίστροφη μέτρηση για βακτηριακή μόλυνση. Γι’ αυτό και τα μαλάκια πρέπει πάντοτε να καταναλώνονται όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Διαβάστε ακόμα: Και όμως υπάρχουν τροφές που είναι «αθάνατες» στο χρόνο

Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο θρόμβωσης με τη βοήθεια της διατροφής;

Της Νίκης Κουτσίκου*

Αν και η θρόμβωση μπορεί να αποτελεί μία νόσο όχι τόσο γνωστή σε πολλούς, είναι γεγονός ότι ευθύνεται για το 25% των θανάτων παγκοσμίως. Εάν βρίσκεστε σε ομάδα υψηλού κινδύνου για θρόμβωση υπάρχουν καλά νέα για εσάς, καθώς μπορείτε μέσω μιας σωστής και ισορροπημένης διατροφής να μειώσετε τον κίνδυνο αυτό.

Τι είναι η θρόμβωση;

Θρόμβωση είναι ο σχηματισμός θρόμβων, δηλαδή πηγμάτων αίματος στις αρτηρίες ή στις φλέβες, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η φυσιολογική ροή του αίματος. Οφείλεται στη συσσώρευση των αιμοπεταλίων, στο αυξημένο ιξώδες του αίματος και στη διαταραγμένη ινωδόλυση, δηλαδή τη λύση του θρόμβου.

Από τις σοβαρότερες εκδηλώσεις της δημιουργίας θρόμβων είναι το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η φλεβική θρομβοεμβολική νόσος

Βρίσκεστε σε ομάδα υψηλού κινδύνου;

Αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο έχετε εάν:

  • Καπνίζετε
  • Έχετε αυξημένη συγκέντρωση λιπιδίων στο αίμα
  • Πάσχετε από σακχαρώδη διαβήτη
  • Είστε υπερτασικοί
  • Έχετε συσσωρευμένο λίπος στον κορμό (κοιλιακή παχυσαρκία)

Ενώ αυξημένο κίνδυνο για φλεβική θρομβοεμβολική νόσο έχετε εάν:

  • Φέρετε κάποιο τραύμα ή κάταγμα
  • Υποβάλλεστε σε μεγάλο ορθοπαιδικό χειρουργείο
  • Υποβάλλεστε σε ογκολογικό χειρουργείο
  • Λαμβάνετε από του στόματος αντισυλληπτικά δισκία ή θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης
  • Είστε έγκυος ή στην περίοδο της λοχείας
  • Πάσχετε από θρομβοφιλία
  • Έχετε υποστεί στο παρελθόν φλεβική θρομβοεμβολή

Θρόμβωση και Διατροφή

Επιστημονικά δεδομένα έχουν δείξει ότι:

  1. Η αντικατάσταση του «κακών» κορεσμένων λιπαρών οξέων, που βρίσκονται σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, από τα ω-3 λιπαρά οξέα των ψαριών και τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα του ελαιολάδου μειώνει τη δραστηριότητα των αιμοπεταλίων.
  2. Η αντικατάσταση των τροφίμων υψηλού γλυκαιμικού δείκτη από τρόφιμα τα οποία δεν ανεβάζουν απότομα τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα προστατεύει από το σχηματισμό θρόμβων, προάγοντας τη σωστή λειτουργία της ινωδόλυσης.
  3. Μία δυτικού τύπου δίαιτα, πλούσια σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως κρέας, αυγά και εντόσθια, παρέχει μεγάλες ποσότητες χολίνης, ένα συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών το οποίο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης.
  4. Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ και ιδιαιτέρως κόκκινου κρασιού φαίνεται ότι δρα προστατευτικά. Για αυτό πιθανώς ευθύνεται η ρεσβερατρόλη, ένα αντιοξειδωτικό συστατικό της φλούδας των σταφυλιών.
  5. Τρόφιμα με αντιθρομβωτικές ιδιότητες είναι: τα μούρα, το κακάο, ο καφές, το σκόρδο, το ακτινίδιο, το κρεμμύδι, ο χυμός κόκκινων σταφυλιών, η τομάτα και ο κουρκουμάς.

H υιοθέτηση μιας μεσογειακού τύπου διατροφής προστατεύει έναντι της θρόμβωσης και σχετίζεται με μικρότερη θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα

Αντιπηκτική αγωγή και διατροφή

Η αντιπηκτική αγωγή χορηγείται με σκοπό τη μείωσης της πηκτικής ικανότητας του αίματος. Σε αυτήν ανήκουν τα κουμαρινικά αντιπηκτικά, τα οποία ανταγωνίζονται τη βιταμίνη Κ. Η συγκεκριμένη βιταμίνη συμμετέχει στην ενεργοποίηση της διαδικασίας πήξης του αίματος. Επομένως, εάν λαμβάνετε τέτοιου είδους αντιπηκτικά πρέπει να έχετε μία σταθερή πρόσληψη της βιταμίνης Κ από τη διατροφή, καθώς η αυξημένη πρόσληψή της μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της αγωγής. Στα τρόφιμα με μεγάλη περιεκτικότητα βιταμίνης Κ ανήκουν τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως οι λαχανίδες, το σπανάκι, τα πράσινα φύλλα των παντζαριών, τα σέσκουλα, το μπρόκολο, το λάχανο, τα γογγύλια, τα παντζάρια και το άισμπεργκ, ενώ από τα φυτικά έλαια, το σογιέλαιο και το κραμβέλαιο έχουν τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα της βιταμίνης.

Διαβάστε επίσης: Γιατί το λίπος γύρω από την κοιλιά «απειλεί» την καρδιά σας;

* Η Νίκη Κουτσίκου είναι Ιατρός και Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών και στη συνέχεια από το τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε στο mednutrition.gr

4 λόγοι που η σοκολάτα είναι ευεργετική για τους δρομείς

Θέλετε να βρείτε μια λιχουδιά που να μην νιώθετε ενοχές όταν την τρώτε αλλά μάλιστα, να ισχύει το ακριβώς αντίθετο και να λειτουργεί ενισχυτικά στην προπόνησή σας; Κι όμως, υπάρχει μια τέτοια: η σοκολάτα.

«Η σοκολάτα έχει δύο ιδιότητες που την καθιστούν καλή για την προπόνηση: τους υδατάνθρακες και τα αντιοξειδωτικά», λέει η προπονήτρια Νάταλι Ρίζο. Γενικότερα, οποιοσδήποτε τύπος σοκολάτας, λευκής, γάλακτος ή μαύρης έχει μια καλή ποσότητα υδατανθράκων, λόγω της περιεκτικότητάς της σε ζάχαρη.

Και όσο πιο σκούρα είναι η σοκολάτα, τόσο καλύτερη επιλογή, αφού περιέχει λιγότερα γραμμάρια ζάχαρης. Επιπλέον, η μαύρη σοκολάτα έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά από τη σοκολάτα γάλακτος.

Διαβάστε παρακάτω τους τρόπους που η σοκολάτα μπορεί να ενισχύσει την προπόνηση σας:

Αυξάνεται η αεροβική σας ικανότητα

Πολλές έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας μπορεί να βοηθήσει στο να χρησιμοποιείτε πιο αποτελεσματικά το οξυγόνο. Ο λόγος είναι πως, σύμφωνα με διάφορους ερευνητές, η επικικατίνη, μια ουσία που βρίσκεται στο κακάο, μπορεί να βοηθήσει τα τα κύτταρά σας να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά.

Ξεθολώνει το μυαλό σας

Υπάρχει ένας λόγος που το να τρώτε σοκολάτα σας κάνει να νιώθετε εκπληκτικά: το κακάο περιέχει σεροτονίνη, που ρυθμίζει τη διάθεση. Όσο πιο σκούρα είναι η σοκολάτα, τόσο περισσότερο ευεργετική είναι στον συγκεκριμένο τομέα, σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα της Ισπανίας. Συγκεκριμένα, μια πρόσφατη μελέτη από εκεί διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που έτρωγαν συχνά μαύρη σοκολάτα είχαν 70% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν συμπτώματα κατάθλιψης σε σχέση με τους υπόλοιπους. «Το να τρώτε μαύρη σοκολάτας πριν την προπόνηση θα σας δημιουργήσει θετική και ανατροφοδοτούμενη συμπεριφορά. Σε τέτοιο βαθμό που από ένα σημείο και μετά δεν θα μπορείτε να διαπιστώσετε αν ο ενθουσιασμός προέρχεται από τη σοκολάτα ή την προπόνηση», λέει ο επαγγελματίας προπονητής Ράιαν Τζόνσον.

Τρέχετε πιο μακρινές αποστάσεις

Η καφεΐνη που βρίσκεται στη μαύρη σοκολάτα μπορεί να σας επιτρέψει να τρέχετε περισσότερο. Άλλωστε, μια σχετική μελέτη διαπίστωσε ότι η κατάποση της καφεΐνης ενισχύει τόσο τη δύναμη όσο και την αντοχή. Επιπλέον, η κατανάλωση καφεΐνης με υδατάνθρακες – ένας συνδυασμός που υπάρχει στη σοκολάτα – μπορεί να βοηθήσει στην τόνωση της αποκατάστασης μυών μετά από μια σκληρή προπόνηση.

Μειώνονται οι φλεγμονές

Τα αντιοξειδωτικά της σοκολάτας, γνωστά ως φλαβονοειδή, βοηθούν στη μείωση των φλεγμονών. Ενώ η μαύρη σοκολάτα έχει περισσότερα φλαβονοειδή από τη σοκολάτα γάλακτος και οι δύο περιέχουν τις επιθυμητές ενώσεις. Δεδομένου ότι η συνεχής προπόνηση προκαλεί οξεία φλεγμονή στους μύες και τις αρθρώσεις, η κατανάλωση σοκολάτας πριν ή μετά από μια προπόνηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και του ελαφρού πόνου που σχετίζεται με αυτό.

Διαβάστε επίσης: Οι ευεργετικές ιδιότητες του σοκολατούχου γάλακτος μετά την προπόνηση

x

Send this to a friend