Από τι κινδυνεύουμε αν δεν κοιμόμαστε τουλάχιστον 7 ώρες τη μέρα;

Από τι κινδυνεύουμε αν δεν κοιμόμαστε τουλάχιστον 7 ώρες τη μέρα;

Γράφει η Παρασκευή Κουστουράκη*

Ο ύπνος, αν και οι μηχανισμοί του βρίσκονται ακόμη υπό διερεύνηση, είναι εξαιρετικά ζωτικός για την ανθρώπινη ζωή. Πρόκειται για μια περίοδο φυσικής και νοητικής ανάπαυσης, κατά τη διάρκεια της οποίας η ικανότητα λήψης αποφάσεων και η συνειδητότητα μερικώς ή ολικώς αναστέλλονται. Ταυτόχρονα, οι σωματικές λειτουργίες επιβραδύνονται. Ορμονικά η διαδικασία του ύπνου ελέγχεται, κυρίως, από δύο ορμόνες, την μελατονίνη και την αδενοσίνη.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι δαπανάμε το 30% της ζωής μας για να κοιμηθούμε, ενώ πολλά ζώα καταλήγουν στο θάνατο εάν στερηθούν το ύπνο για λίγες εβδομάδες.

Ο ύπνος είναι βασικό συστατικό επιτυχίας για όσους αθλούνται.

Συνέπειες της έλλειψης ύπνου στην υγεία

Οι συνέπειες της έλλειψης ύπνου στην υγεία φαίνεται να είναι πολλαπλές. Mερικοί μόνο από τους τομείς που επηρεάζονται, είναι οι εξής:

  1. Γνωστική λειτουργία
  2. Συναισθηματική ευεξία
  3. Δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος
  4. Ανοχή στη γλυκόζη
  5. Ορμονικά επίπεδα

Τι συμβαίνει όταν ο ύπνος διαρκεί λιγότερο από 7 ώρες;

Εάν ο ύπνος διαρκεί λιγότερο από 7 ώρες ημερησίως φαίνεται να αυξάνεται ο κίνδυνος για καρδιοαγγειακά νοσήματα, όπως υπέρταση και υπερχοληστερολαιμία, ενώ παχυσαρκία και φλεγμονή πιθανότατα σχετίζονται και αυτές με έλλειψη και διαταραχές στον ύπνο.

Πότε είμαστε σίγουροι ότι έχουμε εξασφαλίσει επάρκεια ύπνου;

Ο ύπνος θεωρείται επαρκής όταν κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν υπάρχει υπνηλία ή δυσλειτουργικότητα. Η ακριβής διάρκεια του ποικίλει από άτομο σε άτομο και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, π.χ. η ηλικία. Για τους περισσότερους ενήλικες 7-8 ώρες ύπνου ημερησίως αρκούν. Το 1998 μόλις το 12% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ανέφερε διάρκεια ύπνου μικρότερη των 6 ωρών. Στην μελέτη NHANES που πραγματοποιήθηκε κατά τα έτη 2007-2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 37.3%, ενώ μόλις το 60.4% ανέφεραν διάρκεια ύπνου 7-9 ώρες.

Ποια η σχέση ύπνου και διατροφής;

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, όσοι κοιμούνται λιγότερο, είναι πιο πιθανό να καταναλώνουν πυκνοθερμιδικά τρόφιμα, περισσότερες θερμίδες από λιπαρά τρόφιμα και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζουν μικρές καταναλώσεις φρούτων και λαχανικών. Επιπλέον, η έλλειψη πρωινού γεύματος, η κατανάλωση του κυρίως γεύματος αργά το βράδυ, το τσιμπολόγημα καθώς η έλλειψη διατροφικής ποιότητας πιθανότατα να οδηγούν σε “έναν κακό ύπνο”.

Ποιο είναι το συμπέρασμα;

Βελτιώνοντας λοιπόν την ποιότητα της διατροφής μας και υιοθετώντας ένα διατροφικό μοντέλο με πρωινό, μικρά και συχνά γεύματα, φρούτα, λαχανικά, μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες και χαμηλή ποσότητα λιπαρών αυξάνουμε τις πιθανότητες να απολαύσουμε έναν ποιοτικό ύπνο. Όσον αφορά τη σχέση συγκεκριμένων τροφών και θρεπτικών συστατικών με την ποιότητα του ύπνου τα επιστημονικά δεδομένα είναι ακόμη λίγα και απαιτείται περαιτέρω μελέτη.

Ποιες διατροφές βλετιώνουν τον ύπνο μας;

Μέχρι τώρα κάποιες τροφές που ίσως βελτιώσουν τον ύπνο μας είναι οι εξής:

Ψάρια

H κατανάλωση ψαριών, κυρίως λιπαρών, φαίνεται να βοηθάει στη διαδικασία του ύπνου. Η βιταμίνη D, καθώς και άλλα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν τα ψάρια, όπως το σελήνιο, το ιώδιο και η πρωτεΐνη, πιθανότατα να αποτελούν την αιτία της σημαντικής αυτής επίδρασή τους.

Γάλα

Περιέχει διάφορα θρεπτικά συστατικά που φαίνονται να σχετίζονται με την ποιότητα του ύπνου. Το ασβέστιο και η μελατονίνη είναι κάποια από αυτά. Επιπλέον, η τρυπτοφάνη που το γάλα περιέχει αποτελεί πρόδρομο συστατικό της σεροτονίνης, ουσίας που ενισχύει το αίσθημα της ηρεμίας και της υπνηλίας.

Τροφές πλούσιες σε σελήνιο

Η έλλειψη σεληνίου σχετίζεται με δυσκολία στον ύπνο. Είναι σημαντικό λοιπόν η διατροφή μας να περιέχει τροφές που περιέχουν σελήνιο, όπως το κρέας, τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά, οι σπόροι και οι ξηροί καρποί.

Τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη

Η τρυπτοφάνη αποτελεί πρόδρομο συστατικό της σεροτονίνης, ουσίας που ενισχύει το αίσθημα της ηρεμίας και της υπνηλίας. Βασικές πηγές της τα γαλακτοκομικά, οι ξηροί καρποί, το μέλι, τα αβγά και οι μπανάνες.

Φρούτα και λαχανικά

Φαίνεται ότι μπορούν να βελτιώσουν τον ύπνο αφού περιέχουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τρυπτοφάνη καθώς και μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Όλα τα προαναφερόμενα συστατικά φαίνονται να σχετίζονται με καλύτερο και ποιοτικότερο ύπνο.

*Η Παρασκευή Κουστουράκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc. – MMedSci) στην Κλινική Διατροφή. Διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στην Καλλιθέα και ανήκει στους συνεργάτες του medNutrition.


Previous ArticleNext Article

Γιατί πρέπει όσοι αθλούνται να αυξάνουν το αλάτι το καλοκαίρι;

Γιατί πρέπει όσοι αθλούνται να αυξάνουν το αλάτι το καλοκαίρι;

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε αυξημένες απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών, εξαιτίας της εντονότερης εφίδρωσης.

Έτσι, η τακτική και επαρκής αναπλήρωσή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εύρυθμη λειτουργία και απόδοση του οργανισμού.

Ωστόσο, η παραπάνω ανάγκη συχνά παρερμηνεύεται, με αποτέλεσμα πολλοί να υποστηρίζουν ότι το καλοκαίρι θα πρέπει να αυξάνεται η πρόσληψη αλατιού, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κατάχρησή του.

Για ποιους ισχύει…

Στην πραγματικότητα, θα λέγαμε πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ισχύει μόνο για ειδικές περιπτώσεις ατόμων που πραγματοποιούν άσκηση υψηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας σε πολύ θερμό περιβάλλον.

Για ένα μέσο ενήλικα όμως, η τακτική κατανάλωση υγρών σε συνδυασμό με τη συνήθη πρόσληψη αλατιού είναι αρκετή για να καλύψει πλήρως και τις ανάγκες της θερινής περιόδου και δεν πρέπει να κάνει υπερβολές.

Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε πως το μεγαλύτερο μέρος της ημερήσιας πρόσληψης νατρίου-αλατιού προέρχεται από τα επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια της μέρας και είναι ήδη αρκετά υψηλότερη από αυτή που ορίζουν οι συστάσεις διεθνών οργανισμών για την προστασία της υγείας και την πρόληψη της υπέρτασης και άλλων χρόνιων νοσημάτων.

Διαβάστε ακόμα: Εννέα υγιεινά και θρεπτικά σνακ χωρίς αλάτι 

Γιατί η ενυδάτωση με φρούτα είναι καλύτερη από ότι με σκέτο νερό;

Γιατί η ενυδάτωση με φρούτα είναι καλύτερη από ότι με σκέτο νερό;

Γράφει ο Σάββας Τσανασίδης*

Ενυδάτωση του σώματος είναι η αποκατάσταση μιας ποσότητας ύδατος του, που μπορεί να έχει χαθεί από αυτό (π.χ. λόγω εξάτμισης του ιδρώτα). Πολύ σημαντική λοιπόν κρίνεται η ενυδάτωση του οργανισμού μας, ιδιαίτερα τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες που διανύουμε, είτε αθλούμαστε, είτε όχι.

Η σημασία των ηλεκτρολυτών

Όπως μας διδάσκουν τα βιβλία της βιοχημείας η σωστή ενυδάτωση συμβαίνει μόνο παρουσία ηλεκτρολυτών όπως το Νάτριο και το Κάλιο! Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για να απορροφήσουμε το νερό που πίνουμε πρέπει αυτό φυσικά να περιέχει ηλεκτρολύτες!

Τα φρούτα για παράδειγμα μπορούν να μας ενυδατώσουν καλύτερα από το νερό, καθώς περιέχουν: 90-98% νερό, αλλά και ηλεκτρολύτες όπως Νάτριο, Κάλιο, Μαγνήσιο! Γι’ αυτό καταναλώνουμε πάντα αρκετά φρούτα και λαχανικά το καλοκαίρι!

Ιδιαίτερα επίσης για εμάς που προσθέτουμε κάποιο φίλτρο στη βρύση μας, το οποίο αφαιρεί αρκετά από τα μέταλλα που αυτό φυσικώς περιέχει, μπορούμε να το συμπληρώσουμε με ηλεκτρολύτες.

Για παράδειγμα μπορούμε να:


• Γεμίσουμε μια μπουκάλα νερό, δροσερό ή παγωμένο
• Να προσθέσουμε μέσα φέτες από καθαρισμένο αγγούρι και λεμόνι και να το πιούμε κατά τη διάρκεια της ημέρας!

Άλλος τρόπος είναι να έχουμε πάντοτε κάποιο φρούτο μαζί μας (όπως μια μπανάνα) που μπορούμε άμεσα να καταναλώσουμε.

Καλοκαιρινά φρούτα όπως καρπούζι και πεπόνι είναι ιδιαίτερα υγιεινά και θρεπτικά και πρέπει οπωσδήποτε να συνυπάρχουν στο διαιτολόγιο μας (ιδιαίτερα στα παιδιά μας που μπορεί να αφυδατωθούν αρκετά εύκολα)!

Διαβάστε ακόμα: Υπερενυδάτωση: Γιατί όσοι αθλούνται δεν πρέπει να το παρακάνουν με το νερό;


*Ο Σάββας Τσανασίδης σπούδασε Διατροφή και Διαιτολογία στο ΑΤΕΙΘ Θεσσαλονίκης.


Πόσο υγιεινές είναι τελικά οι λεγόμενες… υπερτροφές;

Πόσο υγιεινές είναι τελικά οι λεγόμενες... υπερτροφές;

Οι προσδοκίες από τα εξωτικά φρούτα της νότιας Αμερικής, τα ασιατικά γκότζι μπέρι αλλά και τα ρόδια είναι πολύ μεγάλες. Αποκαλούνται υπερτροφές ή σούπερ φουντ όπως τα συναντάμε συχνά και η κατανάλωσή τους συμβάλλει στην καλή υγεία, το αδυνάτισμα και την ευεξία.

«Μπορούν να θεραπεύσουν, να προλάβουν ασθένειες και να αυξήσουν το αίσθημα ευεξίας» αναφέρεται σε ένα βιβλίο, το οποίο περιλαμβάνει τις 50 καλύτερες υπερτροφές. Από τότε που εδραιώθηκε αυτή η τάση πριν από μερικά χρόνια στη Γερμανία, προερχόμενη από τις ΗΠΑ, όλο και περισσότερα σχετικά προϊόντα βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ και όχι μόνο. Τι ακριβώς όμως είναι μια υπερτροφή;

Δεν υπάρχουν νομικά κατοχυρωμένες προδιαγραφές για το ποιες τροφές μπορούν να αποκαλούνται υπερτροφές, όπως δηλώνει η Άντγιε Γκαλ από τη Γερμανική Εταιρεία για τη Διατροφή στη Βόννη. «Γενικά ως υπερτροφές χαρακτηρίζονται εκείνες οι τροφές, οι οποίες είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και κυρίως φρούτα και λαχανικά». Οι σούπερ τροφές είναι συχνά πλούσιες σε βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία και αντιοξειδωτικά.

Στοιχεία που ενισχύουν την καλή υγεία του οργανισμού. Τα γκότζι μπέρι, οι σπόροι τσία και το ρόδι είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Ωστόσο και τα τοπικά μύρτιλα, οι τσουκνίδες, τα κυνόροδα αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία.

Αυξάνεται ο τζίρος των τοπικών υπερτροφών

Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα ως υπερτροφές θεωρούνταν τροφές από μακρινές εξωτικές χώρες δεν είναι τυχαίο, σύμφωνα με την Ρεγκίνα Άσμαν από το Κέντρο Καταναλωτών της Βρέμης. Ο συνδυασμός εξωτικού και καλής υγείας ερεθίζει τη φαντασία πολλών ανθρώπων. Ωστόσο η ειδικός πιστεύει πως αυτά τα εξωτικά φρούτα δεν είναι απαραίτητα.

Όποιος τρέφεται σωστά και ισορροπημένα, καταναλώνει πολλά φρούτα και λαχανικά που υπάρχουν και στη δική μας ήπειρο δεν έχει ανάγκη από τις μακρινές εξωτικές υπερτροφές. Εκτός αυτού τα προϊόντα από άλλες ηπείρους μπορεί να κρύβουν και κινδύνους αφού μπορεί να μην πληρούν τα ποιοτικά στάνταρ που ισχύουν στην Ευρώπη. Ακόμη διαφημίσεις που ισχυρίζονται ότι το ρόδι βοηθάει στην εμμηνόπαυση και στον καρκίνο του προστάτη δεν πρέπει να γίνονται άκριτα πιστευτές.

Το τελευταίο διάστημα πάντως φαίνεται ότι οι πλούσιες σε θρεπτικά στοιχεία τροφές που υπάρχουν στην Ευρώπη γίνονται ολοένα και πιο αγαπητές. Ο τζίρος των σπόρων τσία και άλλων εξωτικών σπόρων αυξήθηκε στη Γερμανία για παράδειγμα από τον Μάρτιο του 2017 μέχρι τον Μάρτιο του 2018 κατά 17%. Ο τζίρος για τον λιναρόσπορο το ίδιο διάστημα αυξήθηκε κατά 23%.

Οι ειδικοί πάντως συμφωνούν πως αυτό που απαιτείται για τη διατήρηση της καλής υγείας είναι μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε βιταμίνες και θρεπτικά στοιχεία.

Διαβάστε ακόμα: 10 superfoods της… διπλανής πόρτας που σας αδυνατίζουν!

Πηγή: DW – Έλεν Χόφμαν

Send this to a friend