Από τι κινδυνεύουμε αν δεν κοιμόμαστε τουλάχιστον 7 ώρες τη μέρα;

Από τι κινδυνεύουμε αν δεν κοιμόμαστε τουλάχιστον 7 ώρες τη μέρα;

Γράφει η Παρασκευή Κουστουράκη*

Ο ύπνος, αν και οι μηχανισμοί του βρίσκονται ακόμη υπό διερεύνηση, είναι εξαιρετικά ζωτικός για την ανθρώπινη ζωή. Πρόκειται για μια περίοδο φυσικής και νοητικής ανάπαυσης, κατά τη διάρκεια της οποίας η ικανότητα λήψης αποφάσεων και η συνειδητότητα μερικώς ή ολικώς αναστέλλονται. Ταυτόχρονα, οι σωματικές λειτουργίες επιβραδύνονται. Ορμονικά η διαδικασία του ύπνου ελέγχεται, κυρίως, από δύο ορμόνες, την μελατονίνη και την αδενοσίνη.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι δαπανάμε το 30% της ζωής μας για να κοιμηθούμε, ενώ πολλά ζώα καταλήγουν στο θάνατο εάν στερηθούν το ύπνο για λίγες εβδομάδες.

Ο ύπνος είναι βασικό συστατικό επιτυχίας για όσους αθλούνται.

Συνέπειες της έλλειψης ύπνου στην υγεία

Οι συνέπειες της έλλειψης ύπνου στην υγεία φαίνεται να είναι πολλαπλές. Mερικοί μόνο από τους τομείς που επηρεάζονται, είναι οι εξής:

  1. Γνωστική λειτουργία
  2. Συναισθηματική ευεξία
  3. Δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος
  4. Ανοχή στη γλυκόζη
  5. Ορμονικά επίπεδα

Τι συμβαίνει όταν ο ύπνος διαρκεί λιγότερο από 7 ώρες;

Εάν ο ύπνος διαρκεί λιγότερο από 7 ώρες ημερησίως φαίνεται να αυξάνεται ο κίνδυνος για καρδιοαγγειακά νοσήματα, όπως υπέρταση και υπερχοληστερολαιμία, ενώ παχυσαρκία και φλεγμονή πιθανότατα σχετίζονται και αυτές με έλλειψη και διαταραχές στον ύπνο.

Πότε είμαστε σίγουροι ότι έχουμε εξασφαλίσει επάρκεια ύπνου;

Ο ύπνος θεωρείται επαρκής όταν κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν υπάρχει υπνηλία ή δυσλειτουργικότητα. Η ακριβής διάρκεια του ποικίλει από άτομο σε άτομο και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, π.χ. η ηλικία. Για τους περισσότερους ενήλικες 7-8 ώρες ύπνου ημερησίως αρκούν. Το 1998 μόλις το 12% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ανέφερε διάρκεια ύπνου μικρότερη των 6 ωρών. Στην μελέτη NHANES που πραγματοποιήθηκε κατά τα έτη 2007-2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 37.3%, ενώ μόλις το 60.4% ανέφεραν διάρκεια ύπνου 7-9 ώρες.

Ποια η σχέση ύπνου και διατροφής;

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, όσοι κοιμούνται λιγότερο, είναι πιο πιθανό να καταναλώνουν πυκνοθερμιδικά τρόφιμα, περισσότερες θερμίδες από λιπαρά τρόφιμα και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζουν μικρές καταναλώσεις φρούτων και λαχανικών. Επιπλέον, η έλλειψη πρωινού γεύματος, η κατανάλωση του κυρίως γεύματος αργά το βράδυ, το τσιμπολόγημα καθώς η έλλειψη διατροφικής ποιότητας πιθανότατα να οδηγούν σε “έναν κακό ύπνο”.

Ποιο είναι το συμπέρασμα;

Βελτιώνοντας λοιπόν την ποιότητα της διατροφής μας και υιοθετώντας ένα διατροφικό μοντέλο με πρωινό, μικρά και συχνά γεύματα, φρούτα, λαχανικά, μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες και χαμηλή ποσότητα λιπαρών αυξάνουμε τις πιθανότητες να απολαύσουμε έναν ποιοτικό ύπνο. Όσον αφορά τη σχέση συγκεκριμένων τροφών και θρεπτικών συστατικών με την ποιότητα του ύπνου τα επιστημονικά δεδομένα είναι ακόμη λίγα και απαιτείται περαιτέρω μελέτη.

Ποιες διατροφές βλετιώνουν τον ύπνο μας;

Μέχρι τώρα κάποιες τροφές που ίσως βελτιώσουν τον ύπνο μας είναι οι εξής:

Ψάρια

H κατανάλωση ψαριών, κυρίως λιπαρών, φαίνεται να βοηθάει στη διαδικασία του ύπνου. Η βιταμίνη D, καθώς και άλλα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν τα ψάρια, όπως το σελήνιο, το ιώδιο και η πρωτεΐνη, πιθανότατα να αποτελούν την αιτία της σημαντικής αυτής επίδρασή τους.

Γάλα

Περιέχει διάφορα θρεπτικά συστατικά που φαίνονται να σχετίζονται με την ποιότητα του ύπνου. Το ασβέστιο και η μελατονίνη είναι κάποια από αυτά. Επιπλέον, η τρυπτοφάνη που το γάλα περιέχει αποτελεί πρόδρομο συστατικό της σεροτονίνης, ουσίας που ενισχύει το αίσθημα της ηρεμίας και της υπνηλίας.

Τροφές πλούσιες σε σελήνιο

Η έλλειψη σεληνίου σχετίζεται με δυσκολία στον ύπνο. Είναι σημαντικό λοιπόν η διατροφή μας να περιέχει τροφές που περιέχουν σελήνιο, όπως το κρέας, τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά, οι σπόροι και οι ξηροί καρποί.

Τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη

Η τρυπτοφάνη αποτελεί πρόδρομο συστατικό της σεροτονίνης, ουσίας που ενισχύει το αίσθημα της ηρεμίας και της υπνηλίας. Βασικές πηγές της τα γαλακτοκομικά, οι ξηροί καρποί, το μέλι, τα αβγά και οι μπανάνες.

Φρούτα και λαχανικά

Φαίνεται ότι μπορούν να βελτιώσουν τον ύπνο αφού περιέχουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τρυπτοφάνη καθώς και μη επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Όλα τα προαναφερόμενα συστατικά φαίνονται να σχετίζονται με καλύτερο και ποιοτικότερο ύπνο.

*Η Παρασκευή Κουστουράκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με επιπλέον μεταπτυχιακή εξειδίκευση (M.Sc. – MMedSci) στην Κλινική Διατροφή. Διατηρεί διαιτολογικό γραφείο στην Καλλιθέα και ανήκει στους συνεργάτες του medNutrition.


Previous ArticleNext Article

Διατροφή την περίοδο των γιορτών; Και όμως γίνεται!

Διατροφή την περίοδο των γιορτών; Και όμως γίνεται!

Γράφει ο Νίκος Καφετζόπουλος*

Οι χριστουγεννιάτικες γιορτές πλησιάζουν και ήδη πολλοί ανησυχούν για το τι θα δείχνει η τις πρώτες μέρες του νέου έτους, αφού συνηθίζεται σε γιορτές και διακοπές να καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες φαγητού.

Σίγουρα είχατε μία πολύ κουραστική χρονιά και θεωρείτε ότι τώρα είναι μία ευκαιρία να χαλαρώσετε και ανταμείψετε τον εαυτό σας. Επιπλέον το εορταστικό πνεύμα και η ύπαρξη πολλών πειρασμών είναι ικανοί παράγοντες τα τινάξουν στον αέρα την όποια προσπάθεια για υγιεινή διατροφή κάνατε μέχρι τώρα. Για να σας βρει η νέα χρονιά ξεκούραστους και αναζωογονημένους και όχι με ένα επιπλέον πρόβλημα (αύξηση βάρους), στις φετινές εορτές θα κάνετε τα εξής:

Καταρχάς, αναθεωρήστε τους στόχους σας, προκειμένου να μην απογοητευτείτε. Στόχος είναι να διατηρήσετε το βάρος σας και όχι να χάσετε επιπλέον κιλά. Είναι δύσκολο να αντισταθεί κανείς στους εορταστικούς πειρασμούς ώστε να διατηρήσει την ενεργειακή του πρόσληψη στα επίπεδα που απαιτεί η απώλεια βάρους.

Επόμενο βήμα είναι να προσπαθήσετε να αποσυνδέσετε την έννοια της διασκέδασης και της ανταμοιβής με την ποσότητα φαγητού που καταναλώνετε.

Μην ξεχνάτε πως η απόλαυση δεν είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής με άλλα λόγια δεν θα είστε πιο ευτυχισμένοι, αν υπερκαταναλώσετε φαγητό. Έτσι, στις κοινωνικές συγκεντρώσεις που θα παρευρεθείτε, φροντίστε να μην επικεντρωθείτε στο φαγητό, αλλά να τις δείτε σαν ευκαιρία να παραβρεθείτε με φίλους σας, που ίσως έχετε και καιρό να δείτε.

Διατροφικά tips

  • Εάν είστε καλεσμένοι σε δείπνο, μην μένετε νηστικοί όλη την ημέρα. Καταναλώστε κανονικά το πρωινό, ένα ελαφρύ μεσημεριανό και κάτι ελαφρύ, όπως ένα γιαούρτι ή φρούτο 1-2 ώρες πριν την αναχώρηση.
  • Σε περιπτώσεις εστιατορίων, προσπαθήστε να παραγγείλετε ή μόνο ορεκτικά ή σαλάτα και κυρίως πιάτο. Στο τέλος αποφύγετε ή μοιραστείτε το γλυκό.
  • Σε περιπτώσεις μπουφέ, απολαύστε αποκλειστικά τα αγαπημένα σας εδέσματα και μην βιαστείτε να γεμίσετε το πιάτο σας. Προσπαθήστε να ξεκαθαρίσετε ποια είναι τα εορταστικά εδέσματα που σας αρέσουν περισσότερο και καταναλώστε τα σε μικρότερες ποσότητες.
  • Όταν τελειώσετε το γεύμα σας, μην καθίσετε στο τραπέζι για συζήτηση, προτιμήστε το σαλόνι ή άλλο χώρο.
  • Αποφύγετε τα τηγανητά και φαγητά πλούσια σε βούτυρο και κρέμα γάλακτος, τα γλυκά με πολλά λιπαρά (π.χ. πάστες) και προτιμήστε ένα μελομακάρονο. Είναι αποδεδειγμένο επιστημονικά πως μπορείτε να ικανοποιήσετε στο έπακρο το αισθησιακό σας κομμάτι, καταναλώνοντας μόνο 2-3 κουταλιές από το αγαπημένο σας γλυκό. Όσον αφορά τα γλυκά στο σπίτι (κουραμπιέδες και μελομακάρονα), βάλτε στόχο το ένα γλυκό την ημέρα και μην βιαστείτε να τα ψωνίσετε. Αν μπουν από αρχές Δεκεμβρίου στο σπίτι σας, αυξάνονται και οι πιθανότητες να πάρετε βάρος.
  • Αποφύγετε να συνοδεύετε το αλκοόλ με ξηρούς καρπούς.
  • Εκμεταλλευτείτε τον ελεύθερο χρόνο και διατηρήστε ένα ικανοποιητικό επίπεδο καθημερινής φυσικής δραστηριότητας. Μην ξεχνάτε πως εκτός από τον καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους και τα γνωστά οφέλη, επιπλέον βελτιώνει την διάθεση και μειώνει το στρες.
  • Ακολουθήστε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής κατά την διάρκεια των εορτών και αν θέλετε, χαλαρώστε ανήμερα τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Τέλος, μην ξεχνάτε ότι αν φάτε λίγο (ή πολύ) παραπάνω μία μέρα, δεν χρειάζεται να συνεχίσετε να τρώτε υπερβολικά και τις επόμενες μέρες. Ανασυγκροτηθείτε και επιστρέψτε στις υγιεινές σας συνήθειες!

Διαβάστε ακόμα: Πρωτεΐνες: Ο ρόλος, οι πηγές και οι ανάγκες των αθλητών

*Ο Νίκος Καφετζόπουλος είναι Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Έχει γράψει το βιβλίο “Πρακτικός οδηγός Αθλητικής Διατροφής”. Στο www.nutribase.gr μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη δουλειά του. Τηλ: 213 002 48 54 | 6942 84 24 63 | [email protected]

Οι διατροφικές τάσεις του 2019 και πως ωφελούν την προπόνησή μας

Οι διατροφικές τάσεις 2019 και πως ωφελούν την προπόνησή μας

Αν και υπάρχουν πολλές συμβουλές αναφορικά με την καλή διατροφή που είναι διαχρονικές και έχουν αντέξει τη δοκιμασία του χρόνου (για παράδειγμα: η ποσότητα της ζάχαρης στη διατροφή σας πρέπει να είναι συγκεκριμένη), ο τομέας της υγείας συνεχώς εξελίσσεται: νέες συμβουλές προκύπτουν κάθε χρόνο και το συγκεκριμένο πεδίο ενισχύεται συνεχώς.

Αν θέλετε να εκμεταλλευτείτε τις τελευταίες τάσεις αναφορικά με τις συμβουλές υγείας έτσι όπως προέκυψαν από το Ετήσιο Συνέδριο της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας των ΗΠΑ απλά ρίξτε μια ματιά στις παρακάτω συμβουλές:

Βρείτε σταθερές πηγές πρωτεΐνης

Είναι πασίγνωστο πως οι δρομείς προσπαθούν διαρκώς να ενισχύουν τον οργανισμό τους με πρωτεΐνες. Οι ειδικοί της διατροφής συστήνουν στους αθλητές που κάνουν σκληρή προπόνηση να καταναλώνουν περίπου 0,6 έως 0,9 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά γραμμάριο σωματικού βάρους για να υποστηρίξουν την μεταβολική προσαρμογή που προκύπτει από τη συνεχόμενη άσκηση καθώς και τη γενική υγεία. Ο καφές, η κρέμα γάλακτος και το πρωτεϊνικό νερό είναι μερικές σταθερές πηγές πρωτεΐνης που θα μπορούσαν να γίνουν τμήμα της διατροφής σας.

Οι πρωτεΐνες μπορούν να βρεθούν και σε υγιεινές τροφές

Όλο και πιο συχνά, οι αθλητές στρέφονται προς ένα πιο φιλικό προς το περιβάλλον είδος πρωτεΐνης στην προσπάθειά τους να συνδυάσουν υγιεινή τροφή και πρόσληψη πρωτεϊνών. Με δεδομένο πως το κρέας είναι η βασική πηγή πρωτεΐνης πρέπει να προσπαθείτε να τρώτε κρέατα που έχουν μεγαλώσει εκτρεφόμενα σε βοσκότοπο, είναι ελευθέρας βοσκής και χορτοφαγικά. Είναι κομματάκι δύσκολο και θέλει ψάξιμο αλλά η αναβάθμιση της φυσικής σας κατάστασης θα είναι εμφανής.

Δώστε σημασία στην υγεία του εντέρου

Η πέψη έχει πολύ μεγάλη σημασία. Όταν το έντερό σας δεν ανταποκρίνεται σωστά στις τροφές που τρώτε τότε υπάρχουν επιπτώσεις που δεν έχετε καν φανταστεί. Όταν αλλάζει η ισορροπία των βακτηριδίων, αυτόματα επηρεάζονται τα ενεργειακά σας επίπεδα, τα επίπεδα στρες και η ποιότητα του ύπνου. Ειδικά αν είστε αθλητές πρέπει να τρώτε καθημερινά τρόφιμα πλούσια σε προβιοτικά. Ευτυχώς, οι πηγές προβιοτικών δεν είναι δύσκολο να βρεθούν. Το γιαούρτι, το κεφίρ καθώς και το καλλιεργημένο ξινολάχανο είναι τρία ενδεικτικά παραδείγματα.

Ενισχύστε τον οργανισμό σας με ανταπτογόνα

Αν αναρωτιέστε τι είναι τα ανταπτογόνα δεν είστε μόνοι. Πρόκειται για φυσικά βότανα που μπορούν να ωφελήσουν το σώμα σας καταπολεμώντας τις επιδράσεις του στρες και των φλεγμονών καθώς και να προωθήσουν μια φυσιολογική αποκατάσταση μετά από μια σκληρή προπόνηση. Το τζίντζερ και τα μανιτάρια είναι δυο χαρακτηριστικά ανταπτογόνα.

Επικεντρωθείτε στις φυτικές πρωτεΐνες

Μπορείτε να βρείτε φυτικές πρωτεΐνες με το τσουβάλι στον μπακαλιάρο, τα ζυμαρικά ρεβιθιού, το ψωμί ολικής αλέσεως. Είναι σημαντικό να διασφαλίσετε ότι η φυτική πρωτεΐνη είναι κομμάτι της διατροφής σας καθώς οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες και τα ανόργανα άλατα που βρίσκονται σε αυτές εξασφαλίσουν ότι προμηθεύετε το σώμα σας με τα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται για την ανάκτηση των μυών καθώς και τη συνολική υγεία.

Διαβάστε ακόμα: Tα τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγουν όσοι αθλούνται

Πόση γυμναστική χρειάζεται για να «κάψετε» το… αμαρτωλό σας γεύμα;

Πόση γυμναστική χρειάζεται για να "κάψετε" το... αμαρτωλό σας γεύμα;

Πού και πού όλοι ενδίδουμε σε μερικά κομμάτια ή… μια ολόκληρη πίτσα, ή σε 2-3 σουβλάκια.

Όμως ξέρουμε πολύ καλά πως εάν δεν κάψουμε τις άπειρες θερμίδες που φάγαμε, θα το βρούμε μπροστά μας την επόμενη φορά που θα ανέβουμε στην ζυγαριά ή θα αισθανόμαστε φρικτά κατά την πρώτη μας εξόρμηση στις παραλίες το καλοκαίρι.

Δύσκολα όμως φαντάζεται κανείς πόσες θερμίδες έχουν τα αγαπημένα μας πρόχειρα φαγητά και πόσο κόπο χρειάζεται για να τις κάψουμε. Εμείς θα σε ενημερώσουμε και από εκεί και πέρα οι επιλογές δικές σου…

Πίτσα (μεγάλη)

Περιέχει περίπου 2.000 θερμίδες και για να την κάψεις θα χρειαστεί να παίξεις 4 ώρες ποδόσφαιρο.

Μπέργκερ με τηγανητές πατάτες

Κατά μέσο όρο περιέχει 900 θερμίδες και για να τις κάψεις θα πρέπει να κάνεις ζούμπα ή όποια άλλη αερόβια γυμναστική σου αρέσει για 3 ώρες.

Κινέζικο με νουντλς και γαρίδες

Μια μεγάλη μερίδα από το συγκεκριμένο πιάτο έχει περίπου 1.200 θερμίδες και για να τις κάψεις θα χρειαστούν 2 ώρες γυμναστικής με στατικό ποδήλατο.

Πατάτες με λιωμένο τυρί

Περιέχουν γύρω στις 350 θερμίδες και για να τις κάψεις θα πρέπει να κάνεις ποδήλατο για μισή ώρα.

Σουβλάκι με πίτα και γύρο

Πόση γυμναστική χρειάζεται για να "κάψετε" το... αμαρτωλό σας γεύμα;

Περιέχει 300 θερμίδες και επειδή είμαστε σίγουροι πως αποκλείεται να πάρεις μόνο ένα, να σου πούμε πως για να κάψεις δύο σουβλάκια θα χρειαστείς μία ώρα στο ελλειπτικό μηχάνημα.

Σουφλέ σοκολάτας

Περιέχει περίπου 500 θερμίδες και θα πρέπει να “λιώσεις” μισή ώρα στη hot yoga για να τις κάψεις.

Αν αποφασίσεις να το ρίξεις έξω και να συνοδεύσεις το “αμαρτωλό” σου γεύμα με ένα μεγάλο ποτήρι μπίρα των 250 θερμίδων θα πρέπει να προσθέσεις στο πρόγραμμα γυμναστικής σου και 25 λεπτά τρέξιμο, ενώ αν επιλέξεις ένα ποτήρι κόκκινο κρασί θα πρέπει να προσθέσεις 45 λεπτά περπάτημα για να κάψεις τις 70 θερμίδες του.

Κι αφού σε τρομάξαμε, θα πρέπει να σου θυμίσουμε πως δεν είναι απαραίτητο κάθε φορά που τρως κάτι ανθυγιεινό να αισθάνεσαι άσχημα και να σκέφτεσαι τις επιπτώσεις που πρόκειται να έχει στο σώμα σου.

Είναι ένα μπέργκερ ή μια πίτσα η καλύτερη διατροφική επιλογή που μπορείς να κάνεις; Εννοείται πως όχι. Ωστόσο μία φορά στο τόσο δεν βλάπτει να απολαμβάνεις το αγαπημένο σου λιπαρό φαγητό με την παρέα σου. Εξάλλου, μην ξεχνάς πως έτσι όπως μία σαλάτα δεν σε κάνει αδύνατο, έτσι και ένα σουβλάκι δεν πρόκειται να σε κάνει παχύσαρκο από την μία μέρα στην άλλη.

Πηγή: olivemagazine.gr

Send this to a friend