Με τι μπορείτε να αντικαταστήσετε μία φέτα ψωμί ή το κοτόπουλο;

Γράφει ο Πάρης Παπαχρήστος*

Πολλές φορές δέχομαι καθημερινά την ερώτηση: Mε τι θα μπορούσα να αντικαταστήσω το ψωμί, τα δύο μπιφτέκια, το κοτόπουλο;

Γι΄αυτό και σκέφτηκα να δημιουργήσω ένα άρθρο που αφορά τα ισοδύναμα τροφίμων, που για τους διαιτολόγους είναι η… βίβλος που χρησιμοποιούν καθημερινά όταν καταρτίζουν πλάνα διατροφής.

Συναντώ συχνά τη σύγχυση των ισοδυνάμων τροφίμων με τις μερίδες ή τον τρόπο συνδέονται με τις θερμίδες του εκάστοτε τροφίμου. Αυτά θα προσπαθήσω να σας ξεκαθαρίσω όσο γίνεται πιο απλά και με παραδέιγματα.

Τι είναι τα Ισοδύναμα Τροφίμων;

Τα ισοδυνάμα τροφίμων ομαδοποιούν τα τρόφιμα σε 6 κατηγορίες. Τα τρόφιμα που ανήκουν σε κάθε ομάδα έχουν τις ίδιες αναλογίες σε μακροθρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη) που περιέχουν και θερμίδες. Επομένως υπάρχει η δυνατότητα να αντικατασταθούν από άλλα τρόφιμα της ίδιας ομάδας χωρίς να αλλάξει η περιεκτικότητα στα θερμιδογόνα συστατικά και να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή.

1 ποτήρι γάλα (240ml) είναι «ισοδύναμο» με ένα κεσεδάκι γιαούρτι (180γρ) γιατί περιέχουν την ίδια ποσότητα υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπαρών. Άρα, τα τρόφιμα αυτά μπορούν να αντικατασταθούν μεταξύ τους

Ποια η διαφορά των ισοδυνάμων τροφίμων από τις μερίδες;

Ως μερίδα τροφίμου από κάθε ομάδα θεωρούμε μια συγκεκριμένη ποσότητα. Ωστόσο, το ισοδύναμο δεν ταυτίζεται πάντα με τη μερίδα του τροφίμου. Για παράδειγμα, θεωρώντας ως 1 μερίδα γάλακτος το 1 φλιτζάνι 240 ml  αυτό αποτελεί το 1 ισοδύναμο γάλακτος και μπορεί να αντικατασταθεί από άλλα γαλακτοκομικά παρόμοιας σύστασης. Αντίθετα, ως 1 ισοδύναμο κρέατος ορίζονται τα 30γρ, ποσότητα που δεν αντιστοιχεί στη μερίδα!

Πώς μπορώ να αξιοποιήσω τα ισοδύναμα τροφίμων;

Όταν ακολουθείς ένα ισορροπημένο πλάνο διατροφής, είναι εύκολο να αξιοποιήσεις τους παρακάτω πίνακες για να αντικαταστήσεις τρόφιμα με κάποια άλλα, που ανήκουν στην ίδια κατηγορία και περιέχουν την ίδια περιεκτικότητα σε μακροθρεπτικά συστατικά που αποδίδουν και θερμίδες. Μπορεί να υπάρχουν κάποιες κατηγορίες που θα σε δυσκολέψουν, όπως τα σύνθετα φαγητά π.χ. παστίτσιο, πίτσα με τι να τα αντικαταστήσεις, ωστόσο με μια μικρή καθοδήγηση από ένα διαιτολόγο, είναι κάτι που μπορείς να κάνεις έπειτα και από μόνος σου.

Για να σε βοηθήσω θα σου δώσω μερικά παραδείγματα ισοδυνάμων!

Γαλακτοκομικά
1 ποτήρι γάλα (240ml) είναι ισοδύναμο με: 1 κεσεδάκι γιαούρτι (180γρ)
1 φλιτζάνι κεφίρ (240ml)
1 φλιτζάνι γάλα σόγιας αποβουτυρωμένο (240ml)

Όσον αφορά τα λαχανικά εδώ τα πράγματα είναι πιο εύκολα καθώς ένα ισοδύναμο λαχανικών ισούται είτε με 1 φλιτζάνι ωμά είτε με μισό (1/2) φλιτζάνι βραστά λαχανικά.

Έτσι για παράδειγμα:

Λαχανικά
1 φλιτζάνι τομάτα ισοδυναμεί με: 1 φλιτζάνι λάχανο
1 φλιτζάνι μαρούλι
½ φλιτζάνι χόρτα βραστά
½ φλιτάζνι κολοκυθάκια βραστά
½ φλιτζάνι κουνουπίδι βραστό
½ φλιτζάνι μπρόκολο βραστό
½ φλιτζάνι μελιτζάνες βραστές
½ φλιτζάνι μπάμιες βραστές

Αν μιλήσουμε για τα φρούτα θα σου έλεγα πώς ως 1 φρούτο ορίζουμε ό,τι χωράει στην παλάμη, μας με πιο απλά λόγια. Πιο συγκεκριμένα, σε επίπεδο ισοδυνάμων μπορείς να δεις τα παραδείγματα που ακολουθούν:

Φρούτα
1 μέτριο μήλο ισοδυναμεί με: 1 μεγάλο ακτινίδιο
¾ του φλιτζανιού ανανά
1 μέτριο αχλάδι
4 μέτρια βερίκοκα
4 αποξηραμένα βερίκοκα
2 φρέσκα δαμάσκηνα
3 αποξηραμένα δαμάσκηνα
½ μπανανα
2 σύκα αποξηραμένα
17 ρόγες σταφύλι
12 κεράσια
1 και ¼ φλιτζάνι φράουλες

1 φρούτο ισούται με ½ φλιτζάνι χυμού

Ωστόσο, αναέμσα σε αυτά τα 2 θα σου πρότεινα να καταναλώσεις ολόκληρο το φρούτο καθώς έτσι θα λάβεις και τις φυτικές ίνες που θα σε κρατήσουν χορτάτο για μεγαλύετρο χρονικό διάστημα.

Ας περάσουμε τώρα στο άμυλο, όπου ως άμυλο, ενοούμε το ψωμί, το ρύζι, τα ζυμαρικά κτλπ.

Αμυλούχα τρόφιμα
1 φέτα ψωμί (30γρ) ισοδυναμεί με: ½ κουλούρι στρογγυλό
5 κράκερς
4 κριτσίνια (10 εκατοστών)
1 γλιτζάνι κρουτόν
½ πίτα αλλάδωτη
½  τορτίγια
½ φλιτζάνι δημητριακά πρωινού
½ φλιτζάνι όσπρια μαγειρεμένα, στραγγισμένα
½ πατατα
1/3 του φλιτζανιού ρίζι μαγειρεμένο
½ πατάτα

Αν μιλήσουμε για το κρέας επειδή εδώ τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα θα σου έδινα την εξής απλή συμβουλή:

Αντικατέστησε το λευκό κρέας με λευκό κρέας στην ίδια ποσότητα π.χ. κοτόπουλο με ψάρι και το κόκκινο κρέας με κόκκινο κρέας π.χ. χοιρινό με αρνί ή μοσχάρι στην ίδια ποσότητα

Να θυμάσαι! Σ ένα διαιτολόγιο το τυρί θεωρείται ισοδύναμο κρέατος. Έτσι, τα μακαρόνια με 2 κουταλιές της σούπας τριμμένο τυρί, μπορούν να γίνουν μακαρόνια με 2 κουταλιές της σούπας κιμά.

Για το τέλος άφησα τα ισοδύναμα λίπους. Εδώ ισχύουν τα εξής:

Λιπαρά
1 κ. του γλυκού ελαιόλαδο ισοδυναμεί με: 6 αμύγδαλα
10 μικρές ή 5 μεγάλες ελιές
6 κάσιους
2 κ. του γλυκού ταχίνι
1 κ. του γλυκού μαργαρίνη
2 ολόκληρα καρύδια
Τι δεν μπορώ να κάνω γνωρίζοντας τα ισοδύναμα τροφίμων;

Δε δείχνει δυστυχώς ακριβώς τη θρεπτική αξία του κάθε τροφίμου, για παράδειγμα για να μάθουμε πόσο ασβέστιο περιέχει ένα ποτήρι γάλα με χαμηλά λιπαρά θα πρέπει να ανατρέξουμε στους πίνακες τροφίμων.  Όμως παρόλα αυτά θεωρείται μια πρακτική και γρήγορη μέθοδος που εφαρμόζεται σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, διότι βοηθάει στον υπολογισμό των υδατανθράκων της διατροφής τους, των λιπιδίων και των θερμίδων που λαμβάνουν. Επίσης μπορούν να μετρούν και τις πρωτεΐνες, απαραίτητη γνώση για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη που εμφανίζουν και νεφροπάθεια.

Διαβάστε ακόμα: Μικρές αντικαταστάσεις τροφίμων… για μεγάλα οφέλη!


*Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος, M.Sc., ιδρυτής του πρώτου portal διατροφής σε Ελλάδα και Κύπρο, όπου διατηρεί ένα πολυδιαιτολογικό γραφείο στο Παγκράτι, παρέχοντας διαιτολογικές υπηρεσίες. Είναι συγγραφέας του πρώτου βιβλίου της σειράς medNutrition wellness, με τίτλο «Μύθοι και Αλήθειες στη διατροφή μας».


Previous ArticleNext Article

Πόσο νερό πίνουμε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση;

Πόσο νερό πίνουμε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση;

Κατά τη διάρκεια παρατεταμένης άσκησης, αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος και παρατηρείται απώλεια υγρών κυρίως, μέσω της εφίδρωσης.

Ο μηχανισμός της εφίδρωσης χρησιμοποιείται από τον οργανισμό, προκειμένου να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του σώματος και να την επαναφέρει σε φυσιολογικά επίπεδα. Το «τίμημα», ωστόσο, για τον οργανισμό είναι η απώλεια υγρών, που μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Ενυδάτωσης (European Hydration Institute), μία ήπια αφυδάτωση (απώλεια ίση ή μεγαλύτερη του 1-2% του σωματικού βάρους) μπορεί να μειώσει τη σωματική απόδοση κατά την άσκηση. Ειδικότερα, όταν η άσκηση πραγματοποιείται σε θερμό περιβάλλον, η αφυδάτωση αυξάνει περισσότερο τη θερμοκρασία του σώματος, εξαιτίας της μειωμένης εφίδρωσης και της μειωμένης ροής του αίματος στο δέρμα.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε την αφυδάτωση;

ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ: Η ενυδάτωση του οργανισμού μας είναι υψίστης σημασίας, ακόμα και πριν την έναρξη της άσκησης, καθώς συμβάλλει στη μέγιστη σωματική απόδοση. Συστήνεται η κατανάλωση περίπου 500ml υγρών, τουλάχιστον 4 ώρες πριν και 250 ml υγρών, 10-15 λεπτά πριν την έναρξη της άσκησης, αλλά όχι παραπάνω για να μη φτάσουμε στο άλλο άκρο. (American College of Sports Medicine, ACSM).

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης ενισχύει σημαντικά την αθλητική απόδοση. Η κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης έχει ως στόχο να αναπληρώνονται τα σωματικά υγρά, που χάνονται, λόγω της αυξημένης εφίδρωσης. Η συχνότητα και η ποσότητα των υγρών, που πρέπει να καταναλώνονται καθορίζεται από την ένταση και τη διάρκεια της άσκησης, τις καιρικές συνθήκες (ζέστη, υγρασία) και από κάποια χαρακτηριστικά του ατόμου (βάρος και ικανότητα εφίδρωσης).

  • Όταν ξεκινάμε την άσκηση αφυδατωμένοι είναι πολύ σημαντική η αναπλήρωση των υγρών, κατά τη διάρκεια της.
  • Όταν η άσκηση διαρκεί λιγότερο από 40 λεπτά, ή η ένταση είναι χαμηλή δεν χρειάζεται να καταναλώνουμε υγρά, με την προϋπόθεση ότι ξεκινάμε ενυδατωμένοι. Εφόσον επιθυμούμε να καταναλώσουμε υγρά, καλή επιλογή αποτελεί το νερό ή οποιοδήποτε άλλο μη αλκοολούχο ρόφημα.
  • Σε περίπτωση που η άσκηση διαρκεί περισσότερο από 60 λεπτά, τα ενεργειακά ποτά αποτελούν καλύτερη επιλογή από το σκέτο νερό. Βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι μειώνουν το αίσθημα της κούρασης, καθώς παρέχουν στον οργανισμό, εκτός από υγρά, ηλεκτρολύτες και ενέργεια, με τη μορφή υδατανθράκων. Ωστόσο, μην καταναλώνετε περισσότερο από 1 λίτρο αθλητικού ποτού για κάθε μία ώρα άσκησης.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ: Στο τέλος της άσκησης, στόχος μας είναι να «διορθώσουμε» την απώλεια υγρών μέσα στις επόμενες 2 ώρες. Αρχικά, ελέγχουμε το βάρος του σώματός μας, ώστε να διαπιστώσουμε την απώλεια υγρών που είχαμε. Στη συνέχεια, καλύπτουμε με υγρά (σε λίτρα) το 100-120% του σωματικού μας βάρους (σε kg), που χάθηκε. Για παράδειγμα, αν το βάρος μετά την άσκηση μειώθηκε κατά 1 kg, αναπληρώνουμε με 1 έως 1,2 λίτρα υγρών.

Πώς μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες μας σε υγρά;

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι οι καθημερινές ανάγκες μας σε υγρά καλύπτονται κατά 70-80% από όλα τα μη αλκοολούχα ροφήματα (νερό, γάλα, χυμοί, καφές, τσάι, αναψυκτικά) και κατά 20-30% από τρόφιμα (φρούτα, λαχανικά, γιαούρτι, ζελέ, κ.ά.). Τα ποσοστά ποικίλλουν ανάλογα με τις ατομικές επιλογές και τη διατροφή που ακολουθείται (European Hydration Institute, ΕΗΙ).

Διαβάστε ακόμα: Από τι κινδυνεύουμε αν ξαναγεμίζουμε τα πλαστικά μπουκαλάκια του νερού;

Πηγή: nutromed.gr

Μια ολόκληρη πόλη «μπήκε» σε δίαιτα για να χάσει 100.000 κιλά!

Μια ολόκληρη πόλη "μπήκε" σε δίαιτα για να χάσει 100.000 κιλά!

Η απώλεια βάρους μπορεί να είναι αρκετά δύσκολη: καταμέτρηση θερμίδων, άσκηση, μη κατανάλωση ανθυγιεινών σνακ και αποχή από το αλκοόλ· αυτό δεν είναι απαραίτητα διασκεδαστικό. Εκτός και αν το κάνετε μαζί με άλλους. Αυτό είναι που σκέφτηκαν οι υπέρβαροι κάτοικοι της ισπανικής πόλης Ναρόν. Περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι επιθυμούν να συνεργαστούν για να χάσουν βάρος. Ο στόχος: 100.000 κιλά λιγότερα έως τις αρχές του 2020.

Το έργο ξεκίνησε από τις αρχές του έτους. Και υπάρχουν ήδη οι πρώτες επιτυχίες: η Μαρία Τερέζα Ροντρίγκεθ ζύγιζε το Μάρτιο ακόμα 82 κιλά. «Τώρα είμαι 70» λέει η 55χρονη. Αθλείται τώρα μιάμιση ώρα κάθε μέρα. «Περπατάω με φίλους, συμπεριλαμβανομένης μιας γυναίκας στην ηλικία των 80 που πρέπει να της κρατάνε το χέρι».

Την ιδέα για την κοινή δίαιτα είχε ο γιατρός Κάρλος Πινιέιρο. «Στον 21ο αιώνα, οι άνθρωποι ξεχνούν να τρέχουν πραγματικά» λέει ο 63χρονος. Με την υποστήριξη της διοίκησης της πόλης, τον Ιανουάριο κάλεσε τους πολίτες της πόλης στη Γαλικία να τρώνε υγιεινότερα και να κάνουν περισσότερη άσκηση. Από τότε ασχολείται τακτικά με τα άτομα που θέλουν να χάσουν βάρος στο πάρκο της πόλης.

Από τους 40.000 κατοίκους της πόλης, περίπου 9.000 είναι υπέρβαροι, περίπου 3.000 θεωρούνται παχύσαρκοι, σύμφωνα με τον Πινιέιρο. Η Γαλικία στη βορειοδυτική Ισπανία είναι η περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό παχύσαρκων ανθρώπων στην Ισπανία, σύμφωνα με μελέτη της Ισπανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

«Λόγω του βροχερού κλίματος εδώ, οι άνθρωποι είναι συχνά στο σπίτι και καταναλώνουν πολλές θερμίδες κάθε μέρα» λέει ο Πινιέιρο. Η κουζίνα της Γαλικίας είναι γνωστή για τις συχνά τεράστιες μερίδες της.

Εστιατόρια και σχολεία συμμετέχουν

Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα θα λάβουν ατομικές συμβουλές για τον καλύτερο τρόπο μόνιμης μείωσης του βάρους τους και, συνεπώς, για τον περιορισμό του κινδύνου χρόνιων ασθενειών. Έρχονται τακτικά στα κέντρα υγείας της πόλης για να ζυγίζονται.

18 εστιατόρια στην πόλη θέλουν επίσης να συνεισφέρουν στην επίτευξη του στόχου των 100.000 κιλών και να προσφέρουν υγιεινότερα πιάτα. «Αντικαταστήστε το βούτυρο με φυσικό ελαιόλαδο» λέει ο ιδιοκτήτης εστιατορίου Ντιέγκο Πλάτας.

«Δεν είναι εύκολο να πείσεις τους ενήλικες» λέει ο γιατρός Πινιέιρο. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης παιδιά, που πρέπει να διδάσκονται έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Στο σχολείο της Ναρόν ο Χόρχε Χουάν εφαρμόζει ένα πιλοτικό πρόγραμμα. Κάθε μέρα, τα παιδιά μπορούν να αθλούνται για μια ώρα και να κάνουν μια βόλτα στον παραλιακό δρόμο κατά τη διάρκεια των διακοπών. Η καθηγήτρια Μαρία Χοσέ Καθόρλα έδωσε πρώτη το παράδειγμα: μέσα σε ένα χρόνο έχει χάσει 14 κιλά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μπανάνες: Η αθλητική κίτρινη υπερτροφή

Μπανάνες: Η αθλητική κίτρινη υπερτροφή

Μετά από μια σκληρή προπόνηση ο ανθρώπινος οργανισμός εισέρχεται στη φάση της ανάκαμψης. Πολλοί αθλητές πίνουν αθλητικά ροφήματα ενέργειας προκειμένου να βοηθήσουν το σώμα τους να ανακάμψει πιο αποτελεσματικά. Υπάρχει ωστόσο μια τροφή που είναι πολύ πιο αποτελεσματική όσον αφορά το ζήτημα της ανάκαμψης. Είναι η μπανάνα όπως ισχυρίζεται μια νέα σχετική έρευνα που είδε το φως της δημοσιότητας.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές συνέκριναν τις επιδράσεις των μπανανών και των αθλητικών ποτών και διαπίστωσαν ότι οι πρώτες παρείχαν ίσα ή μεγαλύτερα αντιφλεγμονώδη οφέλη.

Η μελέτη

Για τη μελέτη, παρατηρήθηκαν 20 ποδηλάτες που συμμετείχαν τακτικά σε αγώνες δρόμου, ηλικίας 22-50 ετών και οι οποίοι ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για πολλές κούρσες. Κάποιοι ήπιαν μόνο νερό κατά τη διάρκεια των αγώνων και άλλοι κατανάλωναν ένα αθλητικού ρόφημα ή μισή μπανάνα κάθε 30 λεπτά κούρσας.

Οι αναβάτες που έπιναν μόνο νερό είχαν σχετικά υψηλά επίπεδα φλεγμονής στο αίμα τους ενώ αντίστοιχα, πολύ χαμηλότερο ήταν το ποσοστό αν οι ποδηλάτες έτρωγαν μπανάνα ή έπιναν ένα αθλητικό ρόφημα. Το ενδιαφέρον ωστόσο έχει να κάνει με το ότι οι αναβάτες που έτρωγαν μπανάνες παρήγαγαν επίσης λιγότερο γενετικό πρόδρομο του ενζύμου COX-2, που εντείνει την φλεγμονή.

Ο Ντέιβιντ Νίμαν, επικεφαλής και συγγραφέας της μελέτης καθώς και διευθυντής του εργαστηρίου αθλητικού επιδόσεων στο Πανεπιστήμιο Appalachian στις ΗΠΑ, ισχυρίζεται ότι οι μεταβολητές της μπανάνας βοηθούν να καταπολεμηθεί το γονίδιο COX-2 που προάγει τη φλεγμονή μετά την άσκηση. «Πρόκειται για το ίδιο γονίδιο που καταπολεμούν η ασπιρίνη και η ιβουπροφαίνη», τονίζει ο ίδιος επισημαίνοντας ωστόσο πως συνιστάται οι αθλητές να παίρνουν φάρμακα που λειτουργούν ως παυσίπονα μετά από μια προπόνηση.

Ο Νίμαν τονίζει επίσης πως σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη, οι μπανάνες μπορούν να βοηθήσουν τους μυς να ανακάμψουν ταχύτερα μετά την προπόνηση. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αθλητικά ροφήματα είναι επίσης χρήσιμα ενώ τα ποσοστά ζάχαρης ανάμεσα σε αυτά και τις μπανάνες είναι περίπου τα ίδια.

Οι μπανάνες όμως έχουν και άλλα θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη C και η βιταμίνη Β6 καθώς και διάφορες φυτικές ίνες, κάτι που δεν ισχύει για τα αθλητικά ροφήματα». Ορίστε λοιπόν: ένας ακόμα λόγος για να αγαπήσετε αυτή την κίτρινη υπερτροφή.

Διαβάστε ακόμα: Μια μπανάνα την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα!

Send this to a friend