Είδη τυριών και τι προσφέρουν σε όσους αθλούνται (pics)

Είδη τυριών και τι προσφέρουν στο μενού όσων αθλούνται (pics)

Κάποτε θεωρούνταν καταστροφή για την δίαιτα, πλέον το τυρί έχει επιστρέψει για τα καλά στo μενού των αθλητών. «Ο λόγος που πολλοί ανησυχούν για το τυρί έχει να κάνει με το γεγονός ότι περιέχει κορεσμένα λίπη και αλάτι», τονίζει η διαιτολόγος Sophie Medlin.

«Για τον λόγο αυτό το τυρί θεωρούνταν ύποπτο για τις καρδιακές παθήσεις όταν είχαμε την πεποίθηση πως αυτές προκαλούνται μόνο από την συσσώρευση κορεσμένου λίπους.

Ωστόσο αποδεικνύεται πως η σχέση του κορεσμένου λίπους με τα καρδιακές παθήσεις είναι αρκετά πιο περίπλοκη από ότι νομίζαμε, ενώ κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν πως τα κορεσμένα λίπη έχουν θετικό αντίκτυπο στην υγείας μας».

Συγκεντρώσαμε τις καλύτερες επιλογές τυριών που θα σας βοηθήσουν μα πετύχετε τους διατροφικούς σας στόχους χωρίς να χάσετε σε γεύση.

Υψηλής περιεκτικότητας σε ασβέστιο: Τυρί Tσένταρ

CCheddar

Το πανταχού παρόν αγαπημένο τυρί μπορεί να υπερηφανεύεται για 222 mg ασβεστίου που εμπεριέχονται ανά μερίδα 30 γραμμαρίων. Η μερίδα αυτή περιέχει επίσης 7,62 γραμμάρια πρωτεΐνης και συμβάλει σε ένα ισορροπημένο γεύμα.

Υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες: Τυρί κότατζ

CCottage

Ενώ το τσένταρ έχει περισσότερες πρωτεΐνες ανά γραμμάριο, σε 150 γραμμάρια τυρί κότατζ περιέχονται 15.2 γραμμάρια πρωτεϊνης και μόλις 96 θερμίδες. Επιλέξτε το σαν εναλλακτική αντί για sour cream και μεξικανικά πιάτα.

Kερδίστε περισσότερα καταναλώνοντας μικρότερες ποσότητες: Παρμεζάνα

CParm

Μια από τις καλύτερες εξαγωγές της Ιταλίας, η παρμεζάνα συνδυάζει δυνατή γεύση σε μικρή μερίδα. Παρά την υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος μπορείτε με την παρμεζάνα να συνοδεύσετε ένα πιάτο ζυμαρικών, δίχως να προσθέσετε περιττές θερμίδες.

Το καλύτερο για τα τοστ: Jarlsberg

CJarl

Σκληρό τυρί με χαμηλά λιπαρά, συνίσταται για ένα σάντουιτς με ψημένο τυρί. Επιλέξτε ψωμί ολικής άλεσης και αντί για βούτυρο, προσθέστε σπανάκι, τομάτες, πιπεριές και μανιτάρια για έξτρα φυτικές ίνες.

Μπλε τυριά, μπρι και καμαμπέρ

CBlue

Ερευνα που δημοσιεύθηκε το περιοδικό «Ιατρικές Υποθέσεις», υποστηρίζει πως τα μουχλιασμένα τυριά όπως το ροκφόρ, το καμαμπέρ και η γκοργκοντζόλα εμπεριέχουν αντι- βακτηριακές και αντι- καρκινικές ουσίες που δεν βρίσκονται σε άλλα τυριά.

Συνδυάζεται με τα πάντα: Μοτσαρέλα

CMozz

Τα 100 γραμμάρια μοτσαρέλας περιέχουν 236 θερμίδες και 18 γραμμάρια πρωτεΐνης, που σημαίνει πως μπορείτε να προσθέσετε λιωμένη μοτσαρέλα σε ζυμαρικά που έχουν αρκετούς υδατάνθρακες, χωρίς να χάσετε τα θρεπτικά οφέλη. Επίσης ταιριάζει αρκετά στην σαλάτα αλλά και στην πίτσα.

Το καλύτερο από τα γλυκά τυριά: Κουάρκ

CQuark

Με 68 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια και καθόλου λίπος αυτό το μαλακό τυρί αποτελεί ιδανικό υποκατάστατο του μαρκαρπόνε ή του ανθότυρου σε γλυκά πιάτα όπως το τσιζκεικ.

Διαβάστε ακόμα: Οι διατροφικές τάσεις του 2019 και πως ωφελούν την προπόνησή μας

Πηγή: runnersworld.com

Previous ArticleNext Article

Τροφές που οι διατροφολόγοι προτείνουν να μην καταναλώνετε

Τροφές που οι διατροφολόγοι προτείνουν να μην καταναλώνετε

Υπάρχουν τροφές που πρέπει να καταναλώνετε με μέτρο και κάποιες που δεν πρέπει να βάζετε καν στο στόμα σας. Μπορεί να δείχνουν ελκυστικές λόγω των χαμηλών λιπαρών και της νόστιμης γεύσης, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως κάνουν για εσάς.

Πρέπει να γνωρίζετε πως οι ετικέτες στις συσκευασίες είναι συχνά παραπλανητικές. Για παράδειγμα ο χυμός φρούτων δεν είναι πάντοτε τόσο φρέσκος και θρεπτικός και μπορεί να περιέχει περισσότερη ζάχαρη από ένα αναψυκτικό.

Σύμφωνα με την Αρχή Διατροφής ο χυμός φρούτων περιέχει πολύ λιγότερα θρεπτικά συστατικά σε σύγκριση με πολλές φυτικές τροφές. Δεν περιέχει φυτικές ίνες και έχει όσες θερμίδες περιέχουν αρκετά ζαχαρούχα ροφήματα.Υπάρχουν επίσης τροφές που περιέχουν τρανς λιπαρά και θα πρέπει να μείνετε μακριά τους. Αυτές αυξάνουν την κακή χοληστερόλη και συμβάλουν στην εμφάνιση καρδιακών νοσημάτων.

Ακολουθεί η λίστα με τις τροφές και τα ροφήματα  που οι ειδικοί συνιστούν να τις βγάλετε από τα πρόγραμμά σας:

Tρανς λιπαρά

Υπάρχουν τροφές με μερικώς υδρογωνομένα έλαια, γι αυτό διαβάστε προσεκτικά τις ετικέτες τους. Ακόμη και αν αναφέρουν πως έχουν 0 τρανς λιπαρά ανά μερίδα, ενδέχεται να περιέχουν μικρές ποσότητες, αφού επιτρέπεται η σήμανση με αυτό τον τρόπο για τροφές που περιέχουν λιγότερο από 0,5 τρανς λιπαρά.

Φυστικοβούτυρο με λίγα λιπαρά

Όταν αφαιρείται λίπος, ισοσταθμίζεται με έξτρα ποσότητα ζάχαρης και άλλων συμπληρωμάτων. Το γνήσιο φυστικοβούτυρο θα πρέπει να προέρχεται μοναχά από καβουρδισμένα φιστίκια. Το λίπος στο φυσικό φυστικοβύτυρο κάνει καλό στην καρδιά  και σας χορταίνει.

Κοκτέιλ με χυμό φρούτων

Στα ποτά που γίνεται ανάμειξη του αλκοόλ με χυμούς φρούτων που έχουν αρκετή πρόσθετη ζάχαρη, το αποτέλεσμα δεν είναι καλό για εσάς. Σίγουρα δεν χρειάζεστε αυτή την επιπλέον ποσότητα ζάχαρης στον οργανισμό σας.

Αναψυκτικά

Δεν ωφελούν σε τίποτε καθώς είναι γεμάτα ζάχαρη. Προτιμήστε τα ανθρακούχο νερό ή το seltzer με λίγο χυμό φρούτου.

Μαργαρίνη

Θεωρείται ως μια καλή εναλλακτική αντί του βουτύρου, ωστόσο πολλές εκδόσεις της, περιέχουν υδρογονωμένο λάδι με τρανς λίπη.

Μεγάλα ψάρια

Τα ψάρια όπως το σκουμπρί περιέχουν υψηλές ποσότητες υδραργύρου, προτιμήστε τον γαύρο, τη σαρδέλα τα στρείδια  και τα μικρότερα ψάρια γενικά για να πάρετε Ω3.

Βρώμη με φρούτα 

Επιλέξτε τις νιφάδες που έχει σαν βάση μόνο την βρώμη και εμπλουτίστε την γεύση με φρούτα και κανέλα.

Φρούτα σε κονσέρβα με σιρόπι

Συνήθως έχουν έξτρα ποσότητες ζάχαρης λόγω του σιροπιού. Προτιμήστε τα φρούτα κονσέρβας σε νερό ή χυμό.

Γαλακτοκομικά προϊόντα

Τα προϊόντα αυτά εκτός από την θετική επίδραση στα κόκαλα, έχουν και παρενέργειες που πολλοί αγνοούν. Ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία των μαλλιών, τα νύχια  και να προκαλέσουν αλλεργικά συμπτώματα. Επιλέξτε τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα αμύγδαλα, τις φακές και τα αβοκάντο για να πάρετε τη βιταμίνη D που χρειάζεστε, καθώς και το ασβέστιο και τις πρωτεΐνες.

Επεξεργασμένο αλεύρι

Όλα τα θρεπτικά στοιχεία του χάνονται κατά την διαδικασία της επεξεργασίας. Το σώμα παλεύει να το χωνέψει τα παράγωγά του λόγω έλλειψης φυτικών ινών. Η γλουτένη που περιέχει συχνά δημιουργεί αλλεργικές αντιδράσεις.

Διαβάστε ακόμα: Πρέπει να «κόβουμε» το ψωμί όταν κάνουμε διατροφή;

Τροφές που έχουν τη φήμη του superfood και τελικά είναι junk food!

Τροφές που έχουν τη φήμη του superfood και τελικά είναι junk food!

Κάποια τρόφιμα έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα καλή φήμη στους κύκλους της καλής διατροφής. Ο τρόπος που διαφημίζονται μας κάνει να πιστεύουμε πως καταναλώνουμε κάποιου είδους superfood το οποίο δεν μας γεμίζει θερμίδες.

Πολλές φορές, ωστόσο, αυτή η διαφήμιση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, και ενώ νομίζουμε πως τρεφόμαστε καλά, καταλήγουμε να καταναλώνουμε τροφές αντίστοιχα βλαβερές με τα junk food.

Τις τρώμε μάλιστα σε περιόδους που κάνουμε κάποια διατροφή ή δίαιτα ωστόσο, στην ουσία τα αποτελέσματα είναι αντίστροφα από αυτά που θέλουμε.

Συγκεντρώσαμε τις 5 πιο συνηθισμένες από αυτές:

Τσιπς μπανάνας

Προτείνονται εδώ και χρόνια σαν μια γλυκιά εναλλακτική απέναντι σε διάφορα παχυντικά, ζαχαρώδη σνακ, και θεωρούνται υγιεινά επειδή είναι φρούτο. Είναι, όμως, κυριολεκτικά τηγανητές ροδέλες μπανάνας, οπότε μια μικρή μερίδα μπορεί να περιέχει μέχρι και 10 γραμμάρια κορεσμένου λίπους και τουλάχιστον 150 θερμίδες.

Η υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, λοιπόν, εκτινάσσει την χοληστερίνη, και ανεβάζει τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2 εξίσου με οποιοδήποτε άλλο γλυκό. Πέρα από αυτό, το τηγάνισμα κάνει τν μπανάνα να χάνει πολλά από τα σημαντικά θρεπτικά συστατικά της. Αν σας αρέσει όντως η γεύση των τσιπς μπανάνας, προτιμήστε να φτιάξετε μόνοι σας, βάζοντας μερικές φέτες μπανάνας στον φούρνο.

Μπάρες ενέργειας

Μια εξαιρετικά βολική επιλογή για σνακ στα γρήγορα, με ποικιλία ξηρών καρπών, και συνήθως σε καλή τιμή. Το πρόβλημα; Η περιεκτικότητα σε περιττή ζάχαρη, ή περιττό αλάτι. Ορισμένα mix μπορούν να περιέχουν μέχρι και 600 θερμίδες. Ψάξτε για mix ξηρών καρπών που να μην περιέχουν καθόλου ζάχαρη, και προτιμότερα ωμούς καρπούς. Ή, εναλλακτικά, αγοράστε τους ξεχωριστά, ώστε να είστε απόλυτα σίγουροι για το τι παίρνετε. Οι μπάρες δεν είναι πάντοτε καλές.

Όλα τα προϊόντα με 0% λιπαρά

Υπάρχει ένα κοινό λάθος που κάνουμε όσον αφορά σε αυτά τα τρόφιμα. Πιστεύουμε ότι η 0% περιεκτικότητα σε λιπαρά συνεπάγεται και 0 θερμίδες, κάτι που – προφανώς – δεν μπορεί να ισχύει. Υπάρχουν δύο λόγοι που αυτά τα φαγητά είναι βλαβερά για την υγεία μας.

Αφενός, η επίδραση που έχει στην ψυχολογία μας η (υποτιθέμενη) γνώση ότι ένα τρόφιμο είναι καλό για την υγεία, μας κάνει να νιώθουμε ότι μπορούμε να το καταναλώσουμε σε μεγαλύτερο βαθμό. Συνεπώς, λαμβάνουμε περισσότερες θερμίδες. Αφετέρου, αφαιρώντας το λίπος από το φαγητό, αφαιρούμε και ένα μεγάλο κομμάτι της γεύσης του – το οποίο αναπληρώνεται με ζάχαρη, η οποία είναι πολύ πιο επικίνδυνη από τα λιπαρά. Καλύτερα να αποφύγετε τα 0% προϊόντα και να βελτιώσετε τη διατροφή που ήδη κάνετε.

Καστανή ζάχαρη

Κάποτε ακούγαμε πως η καστανή ζάχαρη είναι πιο υγιεινή από τη λευκή, καθώς είναι πιο φυσική και λιγότερο επεξεργασμένη. Και τα δύο είδη, όμως, φτιάχνονται από σακχαρόζη, και οι ομοιότητές τους είναι περισσότερες από τις διαφορές. Για την ακρίβεια, η καστανή ζάχαρη δεν είναι τίποτα περισσότερο από λευκή ζάχαρη με προσθήκες μελάσας. Ίδια, όμως, σε διατροφική αξία.

Φαγητά χωρίς γλουτένη

Τα φαγητά χωρίς γλουτένη είναι της μόδας τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν υπάρχει κάποια εξήγηση για αυτό. Για άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη, δηλαδή δυσανεξία στη γλουτένη, αυτά τα τρόφιμα είναι – προφανώς – ό,τι καλύτερο. Για τον υπόλοιπο κόσμο; Όχι και τόσο. Τα προϊόντα χωρίς γλουτένη υπόκεινται σε μεγάλη επεξεργασία, και δεν παράγονται από υλικά ολικής άλεσης, συνεπώς έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως και σημαντικά αντιοξειδωτικά συστατικά.

Διαβάστε ακόμα: Υγιεινές τροφές που που αν τρώτε υπερβολικά γίνονται ανθυγιεινές

«Υγιεινά» προϊόντα που πρέπει να προσέχετε λόγω της ζάχαρης

"Υγιεινά" προϊόντα που πρέπει να προσέχετε λόγω της ζάχαρης

Mε νέα κατευθυντήρια γραμμή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει σε ενήλικες και παιδιά την μείωση της ημερήσιας πρόσληψης ζάχαρης κατά λιγότερο από 10% από την συνολική πρόσληψη ενέργειας.

Οι καραμέλες, τα ντόνατς, τα αναψυκτικά, οι χυμοί και άλλα προϊόντα είναι κύριες πηγές πρόσθετης ζάχαρης. Το ίδιο ισχύει με το σιρόπι που χρησιμοποιείται στην παρασκευή ή την επεξεργασία κάποιων τροφίμων. Θα εκπλαγείτε με το πόσες γλυκαντικές ουσίες περιέχουν τα αγαπημένα σας σνακ και οι τροφές που καταναλώνετε για πρωινό.

Για να αποφύγετε κάτι τέτοιο θα πρέπει να ελέγχετε προσεκτικά τις ετικέτες με τα συστατικά των προϊόντων που αγοράζετε. Σε ένα γραμμάριο περιέχονται τέσσερεις θερμίδες, αν λοιπόν ένα προϊόν έχει 15 γρ. ζάχαρης σε κάθε μερίδα, αυτό σημαίνει πως θα προσλάβετε 60 θερμίδες από την ζάχαρη και μόνο.

Το πρόβλημα είναι πως πολλά άτομα καταναλώνουν τρεις φορές περισσότερο από το κανονικό προϊόντα που λογίζονται ως «υγιεινά» αλλά στην πραγματικότητα περιέχουν υψηλά ποσοστά ζάχαρης.

Δείτε την λίστα που ακολουθεί με τα σημαντικότερα από αυτά:

Ενεργειακές μπάρες και μπάρες από γκρανόλα: Μικρές ποσότητες από αυτές τις μπάρες είναι σε θέση να αυξήσουν τα επίπεδα ινσουλίνης στον οργανισμό σας. Οι περισσότερες μπάρες περιέχουν 10 γρ. ζάχαρης, γι΄ τον λόγο αυτό προτιμήστε κάποιο άλλο σνακ όταν χρειάζεστε άμεσα ενέργεια.

Δημητριακά: Ομάδες εργασίας εξέτασαν 84 είδη δημητριακών και βρήκαν πως τα 54 από αυτά είχαν ποσοστό ζάχαρης 24%-26% κατά βάρος. Επίσης πολλά από αυτά είναι υψηλής περιεκτικότητας σε αλάτι.

Χυμός πορτοκαλιού: Tα φρέσκα φρούτα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, ωστόσο οι περισσότερες από αυτές χάνονται στην υγρή τους μορφή, ενώ η ζάχαρη ανεβαίνει σε υψηλά επίπεδα.

Γιαούρτι με άρωμα: Aν θέλετε να φάτε γιαούρτι και φρούτα καλύτερα να τα αγοράσετε ξεχωριστά και να τα ανακατέψετε σε ένα μπολ. Τα γιαούρτια με διάφορες γεύσεις είναι συχνά εμπλουτισμένα με αρκετή ζάχαρη.

Kατεψυγμένες βάφλες: Μερικές από αυτές περιέχουν 17 γρ. ζάχαρης, συνεπώς δεν είναι η καλύτερη λύση για ένα γρήγορο πρωινό.

Eνεργειακά ποτά: Πολλά από τα ενεργειακά περιέχουν 90 θερμίδες και αρκετές γλυκαντικές ουσίες. Προτιμήστε το ανθρακούχο νερό, το τσάι και τον καφέ.

Σως ζυμαρικών: Δώστε προσοχή στην σάλτσα ντομάτας που χρησιμοποιείται συχνά ως συνοδευτικό στα ζυμαρικά. Είναι υψηλής περιεκτικότητας σε νάτριο, ενώ δεν πάει πίσω και σε ζάχαρη.

Φυστικοβούτυρο: Mόλις μια κουταλιά της σούπας περιέχει 3 γρ. ζάχαρης, ενώ οι γνωστές μάρκες έχουν ακόμη περισσότερο. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα για όσους προθέτουν ζελέ σε αυτό το αγαπημένο σνακ.

Αρωματισμένα νερά: Mόλις 8 ουγκιές από το νερό αυτό περιέχουν 13 γρ. ζάχαρης. Όπου βλέπετε την λέξη «αρωματισμένο», σημαίνει αυτόματα πως έχει πρόσθετε γλυκαντικές ουσίες.

Πλιγούρι βρώμης: Υποτίθεται πως είναι μια υγιεινή επιλογή για πρωινό αλλά όλα εξαρτώνται από το είδος που θα επιλέξετε να καταναλώσετε. Κάποια από αυτά είναι «φορτωμένα» με ζάχαρη και τεχνητά αρώματα.

Smoothies: Μπορεί να θεωρούνται από πολλούς ως μια καλή λύση για να ξεκινήσετε την μέρα σας ή να τονωθείτε μετά την άσκηση, ωστόσο αρκετά από αυτά είναι πλούσια σε ζάχαρη. Προτιμήστε να φτιάξετε μόνοι σας σπίτι από το να καταφύγετε σε κάποιο έτοιμο.

Σούπες σε κονσέρβα: Tα περισσότερα προϊόντα κονσέρβας περιέχουν μπόλικο νάτριο ώστε να αντέχουν στον χρόνο. Η ζάχαρη χρησιμοποιείται για τον ίδιο σκοπό. Το κουτί της κλασσικής ντοματόσουπας περιέχει 20 γρ. ζάχαρης.

Ψωμί: Mια και μόνο φέτα από το λευκό ψωμί που κυκλοφορεί στο εμπόριο, περιέχει 2 γρ. ζάχαρης. Αρκετά ψωμιά μάλιστα περιέχουν σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή ποσότητα φρουκτόζης όπως αρκετά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Αποξηραμένα φρούτα: Mπορεί να περιέχουν θρεπτικά συστατικά αλλά σε πολλά από αυτά το 50% είναι ζάχαρη. Τα αγορασμένα κεράσια και κράνμπερι αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Διαβάστε ακόμα: Πέντε υγιεινές τροφές που μπορούν να γίνουν… εφιάλτης

Πόσο υγιεινό είναι να παρακάμπτεις το πρωινό;

Πόσο υγιεινό είναι να παρακάμπτεις το πρωινό;

Η παράκαμψη του πρωινού πριν από μια πρωινή προπόνηση καθώς και η κατανάλωση ενός γεύματος αμέσως μετά από μια βραδινή προπόνηση μπορεί να φαίνονται απόλυτα λογικές συνήθειες, αλλά μπορούν να θέσουν την καρδιά σας σε κίνδυνο.

Γενικότερα, οι άνθρωποι που τρώνε βραδινό και παραλείπουν το πρωινό τείνουν να έχουν περισσότερες πιθανότητες καρδιακής προσβολής σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Εφημερίδα Προληπτικής Καρδιολογίας.

Στη μελέτη, οι ερευνητές αξιολόγησαν τις διατροφικές συνήθειες 113 ατόμων πριν πάθουν καρδιακή προσβολή. Στη συνέχεια, παρακολουθήσαν για 30 ημέρες μετά τη νοσηλεία τους λόγω καρδιακής προσβολής.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι άνθρωποι που δεν έπαιρναν πρωινό τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα και έτρωγαν δείπνο δύο ώρες πριν κοιμηθούν, ήταν τέσσερις έως πέντε φορές πιο πιθανό να υποστούν ξανά καρδιακή προσβολή.

«Μεταβολικό προφίλ»

«Γνωρίζαμε από άλλες μελέτες ότι η παράκαμψη του πρωινού και η βραδινή διατροφή μπορούν να επιδεινώσουν το μεταβολικό προφίλ ενός ατόμου. Ωστόσο, είναι πραγματικά εκπληκτικό το ότι αυτές οι συνήθειες μπορούν να επιδεινώσουν τόσο σημαντικά το πρόβλημα», τονίζει για το θέμα ο Μάρκος Μινικούτσι, καθηγητής στο κρατικό πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο στη Βραζιλία.

Οι ερευνητές υποθέτουν πως αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι με αυτές τις ανθυγιεινές διατροφικές συμπεριφορές έχουν και άλλες ανθυγιεινές συνήθειες. Επιπλέον, η εν λόγω έρευνα έχει επίσης συνδέει την παράκαμψη του πρωινού με πράγματα όπως η αύξηση του σωματικού βάρους αλλά και το να μην δέχεται το σώμα σας την πρόσληψη ινσουλίνης, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα καθώς και τις πιθανότητες σακχαρώδη διαβήτη.

Άλλοι παράγοντες που μπορεί να προκύψουν εξαιτίας αυτών των διατροφικών συνηθειών είναι η φλεγμονή και η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, φαινόμενα που θα μπορούσαν να παίζουν μεγάλο ρόλο σε καρδιακά ανθυγιεινά αποτελέσματα.

Αφορά τους πάντες… 

Αν και αυτά τα ευρήματα παρατηρήθηκαν σε ασθενείς που έχουν ήδη υποστεί καρδιακές προσβολές, η έρευνα τονίζει τον κίνδυνο ακόμη και για φαινομενικά υγιείς ανθρώπους. Μια μελέτη του 2017 που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας διαπίστωσε ότι οι όσοι δεν τρώνε πρωινό είναι πιο πιθανό να έχουν αρτηριοσκλήρωση ή σκλήρυνση των αρτηριών, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες καρδιακής προσβολής.

Με βάση τα ευρήματα της μελέτης, ο Μινικούτσι συνιστά στους ασθενείς να τρώνε για βράδυ τουλάχιστον δύο ώρες πριν ξαπλώσουν και να τρώνε ένα πλήρες πρωινό. Συγκεριμένα, ένα πρωινό που να περιλαμβάνει πλούσια σε πρωτεΐνες γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το γάλα ή το γιαούρτι και ειδικά αν πρόκειται να ακολουθήσει πρωινή προπόνηση.

Διαβάστε ακόμα: Έρευνα ανατρέπει τη σχέση πρωινού γεύματος και απώλειας βάρους

Τι ακριβώς είναι το γλυκογόνο και γιατί δεν πρέπει να… πέφτει;

Τι ακριβώς είναι το γλυκογόνο και γιατί δεν πρέπει να... πέφτει;

Ίσως έχει τύχει και σε εσάς να ακούσετε κάποιον γνωστό σας που γυμνάζεται συστηματικά να λέει κάτι περί αντικατάστασης των ποσοτήτων γλυκογόνου μετά από μια προπόνηση και στη συνέχεια να τρώει μια πίτσα ολόκληρη.

Τι είναι τελικά αυτό το γλυκογόνο και γιατί είναι σημαντικό για τον οργανισμό; Καταρχάς, θα πρέπει να κατανοήσουμε τη σχέση μεταξύ υδατανθράκων, γλυκόζης και γλυκογόνου:

Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες ή αλλιώς σακχαρίτες αποτελούν μια ομάδα οργανικών μορίων που περιλαμβάνει σάκχαρα, άμυλα και κυτταρίνη. Χωρίζονται είτε σε πολλαπλά μόρια σακχαριτών συνδεδεμένα μεταξύ τους (πολυσακχαρίτες) είτε σε δύο μόρια σακχαρίτη (δισακχαρίτες) είτε σε ένα μόριο σακχαρίτη (μονοσακχαρίτης).

Γλυκόζη

Οι μονοσακχαρίτες και οι δισακχαρίτες μπορούν επίσης να αναφέρονται ως σάκχαρα. Η γλυκόζη (σάκχαρο αίματος) είναι ένας σημαντικός μονοσακχαρίτης που παρέχει ενέργεια στον οργανισμό όσον αφορά τις μυϊκές συσπάσεις. Η γλυκόζη αποθηκεύεται ως ειδικός πολυσακχαρίτης στο σώμα μας που ονομάζεται γλυκογόνο.

Γλυκογόνο

Όταν πολλά μόρια γλυκόζης δημιουργούν μια αλυσίδα μεταξύ τους σχηματίσουν γλυκογόνο, το οποίο αποθηκεύεται στους μύες και στο συκώτι. Το γλυκογόνο διασπάται σε μεμονωμένα μόρια γλυκόζης στα μυϊκά κύτταρα όταν χρειάζεται για την παραγωγή ενέργειας.

Το γλυκογόνο είναι ουσιαστικά αποθηκευμένος υδατάνθρακας και όπως γνωρίζουμε οι υδατάνθρακες ως υπόστρωμα για ασκήσεις αντοχής είναι κάτι πολύ σημαντικό. Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στις μυϊκές μας ίνες και στο συκώτι και είναι άμεσα διαθέσιμο για χρήση κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Ορισμένες μελέτες έχουν ορίσει τον λόγο αναφορικά με το γιατί το γλυκογόνο είναι τόσο σημαντικό. Αυτές οι μελέτες έδειξαν ότι:

α) Το γλυκογόνο των μυών εξαντλείται συστηματικά κατά τη διάρκεια της βαριάς άσκησης άσκησης.

β) Η περιεκτικότητα του οργανισμού σε γλυκογόνο είναι σχεδόν μηδενική κατά την εξάντληση.

γ) Ο χρόνος γυμναστικής μέχρι την εξάντληση σχετίζεται άμεσα με την ποσότητα των αποθεμάτων γλυκογόνου κατά την αρχή της άσκησης στους μυς που χρησιμοποιούνται.

Αυτά τα αποτελέσματα υποστηρίχθηκαν και επιβεβαιώθηκαν από πολλές σχετικές μελέτες. Είναι σαφές ότι το γλυκογόνο είναι σημαντικό και η ποσότητά του που έχετε κατά τη διάρκεια της άσκησης είναι επίσης σημαντική.

Τα επίπεδα γλυκογόνου πριν από την άσκηση

Η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες είναι το κλειδί για τη διατήρηση και τη μεγιστοποίηση των αποθεμάτων γλυκογόνου. Η βάση για αυτό είναι αρκετά απλή: για να έχετε πλεόνασμα από υδατάνθρακες στον οργανισμό σας, θα πρέπει πρώτα και κύρια να τρώτε υδατάνθρακες.

Υπάρχουν κάποιες λίγο πιο πολύπλοκες στρατηγικές για τη μεγιστοποίηση των αποθεμάτων γλυκογόνου σας, όπως η καρβοφόρτωση ή η πρόσληψη υδατανθράκων με συγκεκριμένους τρόπους, αλλά μια πιο απλή στρατηγική είναι και πιο εύκολη.

Η απλούστερη στρατηγική είναι απλά να διατηρήσετε μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, η οποία αντανακλά τις ενεργειακές απαιτήσεις της προπόνησης ή των αγώνων.

Τα επίπεδα γλυκογόνου κατά την άσκηση

Μόλις ξεκινήσετε το τρέξιμο, ο οργανισμός σας χρησιμοποιεί τα επίπεδα γλυκογόνου σας, ειδικά κατά την πρώτη ώρα άσκησης και κατά τη διάρκεια προσπαθειών υψηλότερης έντασης. Δεν θα αντικαταστήσετε τα επίπεδα γλυκογόνου καθώς τρέχετε αλλά μάλλον θα βασίζεστε όλο και περισσότερο στη γλυκόζη του αίματος και στα ελεύθερα λιπαρά οξέα. Ειδικά στα μεταγενέστερα στάδια μιας μεγαλύτερης διαδρομής.

Τα επίπεδα γλυκογόνου μετά την άσκηση

Η αντικατάσταση των επιπέδων γλυκογόνου θα πρέπει να είναι μία από τις βασικές σας ανησυχίες αμέσως μετά την προπόνηση ή τον αγώνα διότι:

  1. Η συστηματική εξάντληση του γλυκογόνου έχει αποδειχθεί ότι είναι επιζήμια για τις επιδόσεις κατά τη διάρκεια μιας βαριάς προπόνησης.
  2. Ο ρυθμός αντικατάστασης του γλυκογόνου είναι υψηλότερος αμέσως μετά την άσκηση μέσω της κατανάλωσης ενός γεύματος με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες.
  3. Τα επίπεδα γλυκογόνου πρέπει να επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα σε περίπου 24 ώρες εάν φάτε ένα πλούσιο σε υδατάνθρακες γεύμα και συνεχίσετε να καταναλώνετε υψηλά επίπεδα υδατανθράκων στα άλλα γεύματά σας.
  4. Για να διασφαλίσετε ότι τα αποθέματα γλυκογόνου επιστρέφουν σε κανονικά επίπεδα για την επόμενη προπόνηση, φάτε ένα γεύμα με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες αμέσως μετά την άσκηση και συνεχίστε να τρώτε υδατάνθρακες ως μέρος των κανονικών σας γευμάτων.

Περιληπτικά:

  • Tο γλυκογόνο αποθηκεύεται σε υδατάνθρακες και υπάρχει κυρίως στους μυς μας.
  • Η απόδοσή μας στις δραστηριότητες αντοχής επηρεάζεται από τα επίπεδα γλυκογόνου μας.
  • Το γλυκογόνο είναι ένας περιορισμένος πόρος για τον οργανισμό μας μόλις αρχίσει η άσκηση.
  • Η αντικατάσταση των αποθεμάτων γλυκογόνου μετά την άσκηση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της απόδοσης κατά την καθημερινή εκπαίδευση και τον αγώνα.
  • Το γλυκογόνο αντικαθίσταται πολύ γρήγορα μετά την άσκηση.
  • Χρειάζονται περίπου 24 ώρες για την πλήρη αναπλήρωση των επιπέδων γλυκογόνου, συνυπολογίζοντας την κατανάλωση ενός ψηλού γεύματος υδατανθράκων μετά την άσκηση και εν γένει μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες.

Διαβάστε ακόμα:Τα μεγαλύτερα διατροφικά λάθη που κάνουν οι δρομείς μετά τo τρέξιμο

Συμπληρώματα Διατροφής: Γιατί και για ποιους;

Συμπληρώματα Διατροφής: Γιατί και για ποιους;

Γράφει η Μέμα Λαμπροπούλου*

Η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής εμφανίζει μια όλο και αυξανόμενη τάση τα τελευταία χρόνια λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος του κοινού για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής αλλά και δεδομένων των σύγχρονων συνθηκών ζωής που συχνά δεν επιτρέπουν την ισορροπημένη διατροφή.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές και έρευνες εταιριών δημοσκόπησης, η αγορά συμπληρωμάτων διατροφής παγκοσμίως προβλέπεται να φτάσει τα 180 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2020, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,4%. Μάλιστα, ο τζίρος από την αγορά συμπληρωμάτων για τη δεκαετία 2007-2017 διπλασιάστηκε σε σύγκριση με προηγούμενη περίοδο.

Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής;

Σύμφωνα με τον ΕΟΦ (άρθρο 2 της ΚΥΑΥ1/127962/03):

«Ως συμπληρώματα διατροφής νοούνται τα διατροφικά προϊόντα αρμοδιότητας ΕΟΦ με σκοπό τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας, τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών (δηλαδή βιταμίνες και ιχνοστοιχεία), ή άλλων ουσιών με θρεπτικές ή φυσιολογικές επιδράσεις (πχ βρώσιμα εκχυλίσματα φυτών και άλλα συστατικά φυσικής προέλευσης με θρεπτικά συστατικά όπως βιταμινούχα, μέταλλα, αμινοξέα, πρωτεΐνες αντιοξειδωτικές ουσίες κτλ), μεμονωμένων ή σε συνδυασμό και τα οποία διατίθενται στο εμπόριο σε δοσιμετρικές μορφές (κάψουλες, δισκία, φακελάκια σκόνης, φύσιγγες υγρού προϊόντος, φιαλίδια με σταγονόμετρο κλπ) που προορίζονται να ληφθούν σε προμετρημένες μικρές μοναδιαίες ποσότητες.»

Στα συμπληρώματα διατροφής, ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται τα προϊόντα Ειδικής Διατροφής που αποτελούν προϊόντα για αθλητές, δίαιτες μειωμένων θερμίδων για απώλεια βάρους, ειδικών ιατρικών σκοπών, κλπ.

Η πώληση και διαφήμιση συμπληρωμάτων διατροφής διέπεται από αυστηρούς κανονισμούς, ορισμένους από τον ΕΟΦ και σε εναρμόνιση με την EFSA, την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (όσον αφορά τους ισχυρισμούς υγείας που τα συνοδεύουν). Σύμφωνα με αυτούς τους κανονισμούς:

  • Τα συμπληρώματα διατροφής δεν θα πρέπει να φέρουν θεραπευτικές ή προληπτικές ενδείξεις αντιμετώπισης νόσου όπως αυτές που αναγράφονται σε φάρμακα, καθώς ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός σε μία ισορροπημένη διατροφή.
  • Θα πρέπει πάντα να «καθίσταται σαφές στον καταναλωτή ότι το διαφημιζόμενο προϊόν δεν υποκαθιστά τη «συνήθη δίαιτα», δηλαδή την ενδεδειγμένη και ισορροπημένη διατροφή, αλλά τη συμπληρώνει. Τούτο επιτυγχάνεται για παράδειγμα, με ευκρινείς και ευανάγνωστες επισημάνσεις, όπως «το παρόν δεν υποκαθιστά την ισορροπημένη διατροφή».
  • Τα συμπληρώματα διατροφής δεν αξιολογούνται ούτε εγκρίνονται από τον ΕΟΦ παρά μόνο του γνωστοποιούνται και τους γίνεται κατασταλτικός έλεγχος. Έτσι, οποιαδήποτε αναφορά σε προϊόντα που είναι «εγκεκριμένα» από τον ΕΟΦ θεωρείται παραπλανητική.
  • Η πώλησή τους μπορεί να γίνει αποκλειστικά από φαρμακεία ή καταστήματα τα οποία πωλούν τυποποιημένα τρόφιμα.

Πόσο συχνά χρησιμοποιούν οι Έλληνες συμπληρώματα διατροφής;

Η Ελλάδα φαίνεται να είναι από τις πλέον αναπτυσσόμενες αγορές συμπληρωμάτων διατροφής, ειδικά μετά το «άνοιγμα» της αγοράς και τη δυνατότητα διάθεσης συμπληρωμάτων διατροφής σε όλα τα καταστήματα με τυποποιημένα προϊόντα εκτός από τα φαρμακεία όπου πωλούνταν παραδοσιακά. Έτσι, το 2017 η Ελλάδα κατείχε τη 2η θέση παγκοσμίως όσον αφορά το ρυθμό αύξησης κατανάλωσης συμπληρωμάτων και την 1η στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου και Καταναλωτικών Αγαθών) το 2018, 1 στους 2 καταναλωτές αναφέρει πως χρησιμοποιεί κάποιο συμπλήρωμα διατροφής, με κύρια αιτία για αυτό την πεποίθησή του ότι θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του. Πρωταρχική σημασία στην απόφαση για έναρξη λήψης κάποιου συμπληρώματος διατροφής φαίνεται ότι αποτελεί η ενημέρωση γύρω από τις επιδράσεις τους στην υγεία. Επιπλέον, 3 στους 4 από όσους δεν λαμβάνουν κάποιο συμπλήρωμα διατροφής τώρα, επιθυμούν να το κάνουν.

Όσον αφορά το είδος των συμπληρωμάτων που προτιμούν οι Έλληνες, αυτά περιλαμβάνουν κατά σειρά τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα (29%), τα προβιοτικά (17%), το ασβέστιο (15%) και το μαγνήσιο (14%), ενώ από τις βιταμίνες οι Έλληνες φαίνετια να λαμβάνουν κυρίως βιταμίνη C και D (από 19% αντίστοιχα) και καθώς και το σύμπλεγμα βιταμινών Β (9%).

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μόλις το 32% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι τα συμπληρώματα διατροφής είναι περιττά εφόσον ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή.

Σε ποιον είναι χρήσιμα τα συμπληρώματα διατροφής;

Παρ’ ότι μία πλήρης και ισορροπημένη διατροφή μπορεί να παρέχει στον οργανισμό τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά, εντούτοις, τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό βοηθό για αρκετές ομάδες ανθρώπων που, είτε λόγω οργανικών προβλημάτων (δυσαπορρόφηση, αυξημένες ανάγκες κλπ) είτε λόγω περιοριστικής διατροφής (χορτοφάγοι κλπ) είναι σε υψηλό κίνδυνο για διατροφικές ελλείψεις.

Σε κάποιες, μάλιστα, από αυτές τις περιπτώσεις τα συμπληρώματα διατροφής θεωρούνται σχεδόν απαραίτητα. Ενδεικτικά, τα συμπληρώματα διατροφής θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα σε:

  • Άτομα που λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή, η οποία επηρεάζει την απορρόφηση συγκεκριμένων βιταμινών και ιχνοστοιχείων
  • Ειδικοί πληθυσμοί, όπως οι έγκυες, οι θηλάζουσες μητέρες και οι ηλικιωμένοι, στους οποίους υπάρχει αυξημένη ανάγκη για συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά
  • Καπνιστές, οι οποίοι έχουν αυξημένες ανάγκες σε αντιοξειδωτικά
  • Άτομα που ακολουθούν περιοριστικές δίαιτες με στόχο την απώλεια βάρους, για παρατεταμένα διαστήματα
  • Χορτοφάγους, όπου αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα από το ημερήσιο διαιτολόγιο για μεγάλο διάστημα
  • Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, όπου είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η επαρκής πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών (σίδηρος, φυλλικό οξύ κλπ)
  • Αθλητές και αθλούμενους, ανάλογα με το προπονητικό επίπεδο, τον προπονητικό στόχο και την ποιότητα της διατροφής τους

Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα συμπληρώματα διατροφής και σε ποιους ανθρώπους «ταιριάζουν»;

Παρακάτω σας αναφέρουμε τα 5 πιο συχνά συμπληρώματα διατροφής και τις περιπτώσεις ανθρώπων που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη λήψη τους.

Συμπληρώματα σιδήρου

Χρησιμεύουν ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, όπου η έλλειψη σιδήρου είναι πολύ συχνή. Καθ’ ότι ο σίδηρος αποτελεί ένα από τα πιο «δύσκολα» συστατικά από θέμα απορρόφησης και βιοδιαθεσιμότητας, το συμπλήρωμα είναι συχνά μονόδρομος. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • Έγκυες,
  • γυναίκες με μεγάλη απώλεια αίματος κατά την έμμηνο ρύση,
  • χορτοφάγοι ή άτομα που νηστεύουν μεγάλα διαστήματα,
  • άτομα που νιώθουν ανεξήγητη κόπωση σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα (υπνηλία, απώλεια μαλλιών, σπάσιμο νυχιών κλπ)

Συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D

Και τα δύο είναι απαραίτητα για την καλή υγεία των οστών και δίνονται συχνά μαζί σε άτομα με οστεοπενία. Ειδικά η έλλειψη βιταμίνης D έχει λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με οστεοπενία,
  • παιδιά, βρέφη λόγω αυξημένων αναγκών,
  • ηλικιωμένα άτομα λόγω ελλιπούς έκθεσης στον ήλιο, αυστηρά χορτοφάγοι (vegan) που δεν καταναλώνουν καμία πηγή ασβεστίου και βιταμίνης D

Συμπλήρωμα ω-3 λιπαρών οξέων ή ιχθυελαίου

Τα ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν πολυακόρεστα λιπαρά που έχουν μελετηθεί αρκετά για την επίδρασή τους στην υγεία, ιδιαίτερα της καρδιάς, και είναι τα κύρια λιπαρά που περιέχουν τα ιχθυέλαια. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με δυσλιπιδαιμίες (υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL),
  • άτομα με ελλιπή διατροφή σε ω-3 λιπαρά οξέα

Συμπλήρωμα βιταμίνης Β12

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ωστόσο η έλλειψή της ακούγεται όλο και πιο συχνά τελευταία. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • ηλικιωμένοι (λόγω μειωμένης απορρόφησης της βιταμίνης), χορτοφάγοι

Προβιοτικά

Τα προβιοτικά αποτελούν μικροοοργανισμούς της φυσιολογικής εντερικής χλωρίδας, οι οποίοι συντελούν στην βέλτιστη γαστρεντερική λειτουργία. Άτομα που μπορούν να ωφεληθούν από αυτά:

  • άτομα με γαστρεντερικές ενοχλήσεις (μετεωρισμό, δυσκοιλιότητα κλπ) με ή χωρίς εγκατεστημένο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου

Πότε πρέπει να λάβω κάποιο συμπλήρωμα διατροφής;

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι σημαντικό να λαμβάνονται έπειτα από συμβουλή ιατρού ή πτυχιούχου Διαιτολόγου, αφότου έχει εντοπιστεί (βάσει ειδικών εξετάσεων ή κλινικής αξιολόγησης) έλλειψη σε κάποιο θρεπτικό συστατικό ή εφόσον υπάρχει λόγος ώστε να θεωρείται χρήσιμο.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνα, οι Έλληνες δηλώνουν ότι σε ποσοστό 77% ενημερώνουν τον ιατρό τους για τη λήψη κάποιου συμπληρώματος, ωστόσο, σε ποσοστό 33% δεν εμπιστεύονται την κρίση του σχετικά με αυτό ή θεωρούν ότι έχει ελλιπείς γνώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να γίνεται υπό παρακολούθηση και με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα καθώς η υπερβολική λήψη αρκετών βιταμινών και ιχνοστοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα από αυτά. Ένας ειδικός επιστήμονας μπορεί να σας συμβουλέψει κατάλληλα.


*Η Μέμα Λαμπροπούλου είναι Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, απόφοιτος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Εργάζεται στο Ευτροφία, το πρώτο διατροφικό εργαστήρι στην Πάτρα. Το άρθρο της δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο www.mednutrition.gr


Διαβάστε ακόμα: Συμπληρώματα διατροφής: Γιατί μια κάψουλα δεν θα γίνει ποτέ φαΐ

x

Send this to a friend