Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και διατροφή

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και διατροφή

Γράφει η Ελένη Δελβινιώτη*

Η ΧΑΠ είναι μια πάθηση που εκδηλώνεται ως στένωση των πνευμονικών αεραγωγών, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την δυσκολία στην αναπνοή εξαιτίας της αναπνευστικής ανεπάρκειας. Πιο συχνή αιτία της είναι το κάπνισμα. Αέρια τοξικά που συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα από τη μόλυνση καθώς επίσης και η σκόνη μπορεί να προκαλέσουν τη νόσο. Εμείς εδώ όμως θα εξετάσουμε ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής στη νόσο αυτή. Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή είναι απαραίτητη στους αθενείς με ΧΑΠ.

Ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής στους ασθενείς με ΧΑΠ;

Κατ’ αρχάς, το φαγητό αποτελεί βασικό καύσιμο του οργανισμού για όλες τις λειτουργίες του συμπεριλαμβανομένης και της αναπνοής. Το σώμα χρησιμοποιεί το φαγητό για να παράγει την ενέργεια που του χρειάζεται με μια διαδικασία περίπλοκη που ονομάζεται μεταβολισμός. Συγκεκριμένα, η τροφή αντιδρά με οξυγόνο και δίνει ενέργεια και διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο αποβάλλεται μέσω της αναπνοής. Η συσσώρευση διοξειδίου του άνθρακα στο σώμα μπορεί να προκαλέσει αδυναμία και κόπωση.

Για να αναπνέουν οι ασθενείς με ΧΑΠ χρειάζονται περισσότερη ενέργεια-τροφή. Μάλιστα οι μύες ενός ασθενούς με ΧΑΠ μπορεί να χρειάζονται για την αναπνοή έως και 10 φορές περισσότερες θερμίδες σε σχέση με έναν αντίστοιχο υγιή

Λοιμώξεις και βάρος στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια

Επιπλέον, η καλή διατροφή παρέχει άμυνα κατά των λοιμώξεων που είναι συχνές σε τέτοιους ασθενείς. Ο κίνδυνος των λοιμώξεων μειώνεται αν ο ασθενής ακολουθήσει μια υγιεινή διατροφή. Αν είστε υπέρβαροι και καπνίζετε, η καρδιά και οι πνεύμονες αναγκάζονται να δουλεύουν πιο σκληρά και συνεπώς δυσχεραίνεται η αναπνοή. Από την άλλη πλευρά, ένα χαμηλό βάρος οδηγεί σε γρήγορη κόπωση και αυξάνει την πιθανότητα για λοιμώξεις με τη συνεπακόλουθη επιβάρυνση της υγείας. Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους θα πρέπει να είναι ένας ακόμη στόχος των ασθενών με ΧΑΠ, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο με σωστή καθοδήγηση από κλινικό διαιτολόγο.

Συμβουλές για την διατροφική αντιμετώπιση της ΧΑΠ

Παρακολουθείστε τακτικά το βάρος σας με εβδομαδιαίο ζύγισμα

Σε περίπτωση που λαμβάνετε διουρητικά φάρμακα, θα πρέπει να ζυγίζεστε καθημερινά. Αν ακόμη διαπιστώσετε μείωση ή αύξηση βάρους 500-1000γρ, ενημερώστε αμέσως τον θεράποντα ιατρό σας.

Μείνετε ενυδατωμένοι

Να πίνετε τουλάχιστον 6-8 ποτήρια νερό ημερησίως, εκτός αν έχετε πρόβλημα με την καρδιά ή τα νεφρά σας.

Προσοχή στα καφεϊνούχα τρόφιμα και ροφήματα

Αποφύγετε τρόφιμα ή ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη, όπως τσάι, σοκολάτα, αναψυκτικά τύπου κόλα κλπ.

Καταναλώστε Ω3 λιπαρά οξέα

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα λόγω της αντιφλεγμονώδους δράσης τους ανακούφιζουν και την προστατεύουν τους πνεύμονες. Καλές πηγές λιπαρών ω-3 είναι τα ψάρια και τα θαλασσινά. Οι πιο πλούσιες πηγές είναι:

  • ο σολομός
  • η σαρδέλα
  • η ρέγκα
  • το σκουμπρί
  • ο ξιφίας
  • ο τόνος

Βιταμίνη D και ΧΑΠ

Τα επίπεδα της βιταμίνης D έχουν βρεθεί να είναι χαμηλά σε ασθενείς με ΧΑΠ και η ανεπάρκεια της σχετίζεται με την πρόωρη εξέλιξη της νόσου. Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D καθώς και η χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης D εμφανίζει έναν πολλά υποσχόμενο ρόλο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ΧΑΠ.

Εξασφαλίστε τις απαραίτητες φυτικές ίνες

Να επιλέγετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, όπως όσπρια, φρέσκα λαχανικά και φρούτα, προϊόντα ολικής αλέσεως. Στη διάρκεια μιας ημέρας μπορείτε π.χ. να καταναλώσετε:

  • 1 φλιτζάνι του τσαγιού δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης
  • 1 σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης
  • 1 φλιτζάνι του τσαγιού φακές ή αρακά με το κύριο γεύμα
  • 1 μπανάνα ως ενδιάμεσο γεύμα

xronia apofraktiki pnevmonopatheia xap diatrofi inside

Προσέξτε το νάτριο και το κάλιο

Περιορίστε το αλάτι στη διατροφή σας και αντικαταστήστε το με άλλα μυρωδικά. Υπερβολική χρήση του συντελεί σε κατακράτηση υγρών στο σώμα, εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό την αναπνοή. Αποφύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα με περιεκτικότητα νατρίου πάνω από 300mg.

Αν παίρνετε διουρητικά, ίσως πρέπει να αυξήσετε την πρόσληψη καλίου, με λήψη τροφών όπως πατάτα, μπανάνα, πορτοκάλι και ντομάτα.

Τι να αποφεύγετε;

Αποφύγετε την υπερπρόσληψη τροφής γενικά, καθώς επίσης και τροφών που παράγουν αέρια όπως

  • μπρόκολο
  • κουνουπίδι
  • πιπεριές
  • λάχανο
  • λιπαρά φαγητά
  • όσπρια
  • μήλο
  • αβοκάντο
  • πεπόνι
  • καρπούζι
  • ανθρακούχα αναψυκτικά

Ξαναβρείτε την όρεξή σας

Πώς να αντιμετωπίσετε την απώλεια όρεξης

  • Όταν λαμβάνετε ένα γεύμα, ξεκινήστε με τα φαγητά που σας προσφέρουν πολλές θερμίδες.
  • Μην σπαταλάτε τις δυνάμεις σας σε μικρού θερμιδικού περιεχομένου τροφές.
  • Είναι σημαντικό να τρώτε με παρέα. Βοηθάει στην βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασης και συνεπώς και στην όρεξή σας.
  • Βάλτε χρώμα στο πιάτο σας. Χρησιμοποιήστε π.χ. μυρωδικά βότανα για να σας φαίνονται πιο γευστικά και ελκυστικά τα φαγητά σας.
  • Να τρώτε ποικιλία φαγητών για να καλύπτετε τις ανάγκες σας σε όλα τα θρεπτικά συστατικά.
  • Καλό θα ήταν να παίρνετε σνακ πλούσια σε πρωτεΐνη και θερμίδες. Υψηλά σε θερμίδες σνακ είναι το παγωτό, τα μπισκότα, τα σάντουιτς, οι κρέμες, το γιαούρτι με φρούτα, οι ανάλατοι ξηροί καρποί κ.λπ.
  • Χρησιμοποιήστε τα συμπληρώματα διατροφής που θα σας συστήσει ο διαιτολόγος σας.

Αν ανασαίνετε με δυσκολία, δοκιμάστε τα παρακάτω

  • Μπείτε στο οξυγόνο τουλάχιστον 1 ώρα πριν το φαγητό.
  • Να μασάτε αργά και παίρνοντας βαθιές ανάσες. Επιλέξτε τροφές που μασώνται εύκολα.
  • Να έχετε πολλά μικρά γεύματα (5-6) καθημερινά. Τα μεγάλα γεύματα προκαλούν διάταση του στομάχου εμποδίζοντας την κίνηση- λειτουργία των πνευμόνων.
  • Να πίνετε τα υγρά στο τέλος των γευμάτων.

Αν συχνά νιώθετε κουρασμένοι ή πεσμένοι ψυχολογικά

  • Επιλέξτε φαγητά που μπορείτε να ετοιμάσετε εύκολα, όπως σάντουιτς, κράκερ με τυρί, γιαούρτι με φρούτα, μιλκσέικ κλπ.
  • Μαγειρέψτε μεγάλες ποσότητες φαγητού και βάλτε το στην κατάψυξη χωρισμένο σε μερίδες. Έτσι θα μπορείτε να αποψύχετε γρήγορα καθετί που χρειάζεστε.
  • Να ξεκουράζεστε πριν τα γεύματα, για να έχετε όρεξη όταν θα φάτε.
  • Ξεκινήστε νωρίς τα γεύματα για να έχετε χρόνο να καταναλώσετε ικανή ποσότητα θερμίδων ως το τέλος της ημέρας.

* H Ελένη Δελβινιώτη είναι Νοσοκομειακή Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Εργάζεται στο Τμήμα Διατροφής του Ιπποκρατείου Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών όπου ασχολείται με τη διατροφική υποστήριξη ασθενών. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο www.mednutrition.gr


Previous ArticleNext Article

Η προσφορά του… ταπεινού ηλιόσπορου σε όσους αθλούνται

Ο ηλιόσπορος και η προσφορά του στην αντοχή των δρομέων

Το μέγεθός τους είναι μικρό, αλλά τα οφέλη τους μεγάλα και ειδικά για τους δρομείς.

Οι ηλιόσποροι αποτελούν μια από τις πλουσιότερες πηγές βιταμίνης Ε στη φύση. Η βιταμίνη Ε αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά, που συμβάλλει εκτός των άλλων στην προστασία των κυττάρων του σώματός μας από τη γήρανση.

Σχετίζεται με μείωση της συχνότητας εμφάνισης φλεγμονωδών καταστάσεων, όπως το άσθμα, η οστεοαρθρίτιδα, και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ενώ παίζει σημαντικό ρόλο και στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Βάλτε λοιπόν στη διατροφή σας ξηρούς καρπούς όπως οι ηλιόσποροι, κατά προτίμηση ανάλατους. Μόλις ένα τέταρτο φλιτζάνι ηλιόσπορων μας εξασφαλίζουν το 62% της ποσότητας βιταμίνης E που χρειαζόμαστε κάθε ημέρα

Η βιταμίνη Ε, η οποία βοηθά στην αύξηση της αντοχής καθώς και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.  Δεν είναι τυχαίο που οι ηλιόσποροι και γενικά οι ξηροί καρποί θεωρούνται εξαιρετικές πηγές ακόρεστων λιπαρών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Αμερικάνικο Κολλέγιο Αθλητιατρικής αναφέρει πως οι απαιτήσεις των αθλητών αντοχής είναι αυξημένες όσον αφορά την πρόσληψη βιταμινών Ε

Το ελαιόλαδο επίσης αποτελεί μια εξαιρετική πηγή βιταμίνης Ε και καθώς είναι η πιο διαδεδομένη πηγή λίπους στη μεσογειακή διατροφή, δεν συστήνεται συχνά εξωγενής χορήγηση αυτής της βιταμίνης στη χώρα μας.

Και μια συνταγή για μπάρες με ηλιόσπορους

Υλικά: (για περίπου 28 μπάρες)
• 2 κούπες νιφάδες βρώμης (ή μούσλι με ξερά φρούτα)
• 1 κούπα ηλιόσπορους
• 3/4 κούπας χοντροκομμένα αμύγδαλα
• 1/2 κούπα χοντροκομμένα κάσιους
• 1/2 κούπα χοντροκομμένα καρύδια
• 3/4 κούπας σταφίδες (ή cranberries ή goji berries)
• 3/4 κούπας τριμμένη καρύδα
• 3/4 κούπας ζάχαρη καρύδας
• 3/4 κ.γ. κανέλα
• 1/4 κ.γ. μοσχοκάρυδο
• 1/2 μπαστουνάκι βανίλιας (τους σπόρους)
• ξύσμα ενός πορτοκαλιού
• 1 αυγό λιναρόσπορου *
• 1/2 κούπα μέλι
• 1/2 κούπα ελαιόλαδο

Εκτέλεση:
• Σε ένα μεγάλο μπωλ ανακατέψτε τα στεγνά υλικά.
• Προσθέστε το μουλιασμένο λιναρόσπορο, το μέλι και το λάδι και ανακατέψτε πολύ καλά με τα χέρια για να αναμιχθούν καλά τα υλικά.
• Ρίξτε το μίγμα σε ένα ταψάκι (25×35 cm) το οποίο έχετε στρώσει με λαδόκολλα και ψήστε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 °C (στις αντιστάσεις, στη μεσαία σχάρα) για 30-35 λεπτά.
• Αφού βγάλετε το μίγμα από το φούρνο, περιμένετε να κρυώσει για 10 λεπτά και μετά κόψτε σε κομμάτια.

*Το αυγό λιναρόσπορου το χρησιμοποιούμε αν θέλουμε να κάνουμε χορτοφαγική τη συνταγή. Αν όχι, τότε χρησιμοποιούμε κανονικό αυγό.

Διαβάστε ακόμα: Το smoothie που ρίχνει την πίεση και φτιάχνεται σε 5 λεπτά!

Πέντε λόγοι που δεν πρέπει να πετάς τη φλούδα της μπανάνας

Πέντε λόγοι που δεν πρέπει να πετάς τη φλούδα της μπανάνας

Μια μεσαίου μεγέθους μπανάνα έχει 102 θερμίδες, βιταμίνη C σε ποσοστό 17% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης και 3 γρ. φυτικών ινών. Περιέχει επίσης 27 γρ. υδατανθράκων, 422 μικρογραμμάρια καλίου και 14 γρ. ζάχαρης.

Είναι ένα από τα αγαπημένα φρούτα όσων τρέχουν. Και οι λόγοι είναι γνωστοί τουλάχιστον σε ότι αφορά το εσωτερικό της, αλλά τι ξέρετε για τη φλούδα;

Συνήθως το κάνουμε μηχανικά: ξεφλουδίζουμε την μπανάνα, την τρώμε και μετά πετάμε την φλούδα της. Ε, λοιπόν αυτό είναι μεγάλη απερισκεψία.

Διότι η φλούδα της μπανάνας μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη σε πολλά ζητήματα. Μάλιστα κάποια από αυτά έχουν να κάνουν και με την καλή μας υγεία. Ορισμένα από αυτά είναι τα εξής:

Μπορεί να φαγωθεί (!)

Σε πολλά μέρη του κόσμου η φλούδα της μπανάνας χρησιμοποιείται στη μαγειρική. Και μάλιστα είναι ένα συστατικό ιδιαιτέρως θρεπτικό. «Περιέχει υψηλές ποσότητες βιταμίνης Β6 και Β12 καθώς και μαγνησίου και καλίου. Περιέχει επίσης ίνες και πρωτεΐνες», λέει η διατροφολόγος Λόρα Φλόρες. Αν πλύνετε με ζεστό νερό και την αφήσετε να μουλιάσει προκειμένου να μαλακώσει, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υλικό σε αρκετά φαγητά και σούπες.

Κάνει το κρέας τρυφερό

Ακόμα και αν δεν θέλετε να φάτε την φλούδα της μπανάνας, μπορεί να είναι χρήσιμη όταν μαγειρεύεται κάποιο κρέας. Απλά πριν βάλετε το κρέας στην κατσαρόλα ή στον φούρνο, απλώστε μια φλούδα μπανάνας από κάτω του. Δεν θα το αφήσει να “στεγνώσει” και θα το κάνει ασύλληπτα μαλακό.

Σε ανακουφίζει από τον πόνο

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Ιατρικής Ένωσης της Ταϊλάνδης αποκάλυψε ότι τα εκχυλίσματα από τη φλούδα της μπανάνας είχαν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Αυτός μπορεί να είναι ο λόγος για τον οποίο κάποιοι λένε ότι αν πιέσεις τον φλοιό στο σημείο που έχει τσιμπήσει ένα έντομο ή στο σημείο που έχεις βγάλει ένα εξάνθημα ή υπάρχει κάποιο ηλιακό έγκαυμα, αυτόματα σου προσφέρει ανακούφιση.

Μπορείς να γυαλίσεις τα παπούτσια σου

Το κάλιο, για το οποίο φημίζονται οι μπανάνες, είναι ένα βασικό συστατικό στη βούρτσα καθαρισμού των παπουτσιών, κάτι που σημαίνει πως η φλούδα της μπανάνας μπορεί να χρησιμεύσει για καθαρισμό των παπουτσιών. Τρίψτε με μια φλούδα, στη συνέχεια σκουπίστε τα με μια χαρτοπετσέτα και την επόμενη στιγμή θα γυαλίζουν και μάλιστα χωρίς να έχετε χρησιμοποιήσει βλαβερά χημικά.

Είναι χρήσιμη για τον κήπο

Οι κηπουροί συνηθίζουν να χρησιμοποιούν τις φλούδες μπανάνας με διαφορετικούς λόγους. Το θάψιμο των κομμένων φλοιών στο χώμα των φυτών σας τα τροφοδοτεί με θρεπτικά συστατικά ενώ ταυτόχρονα, εμποδίζουν και το φύτρωμα ενοχλητικών χόρτων.

Διαβάστε ακόμα: Επτά εναλλακτικοί γευστικοί τρόποι για να απολαύσετε μία μπανάνα

Τι πρέπει να φάει κάποιος που θέλει να τρέξει σε υπερμαραθώνιο

Τι πρέπει να φάει κάποιος που θέλει να τρέξει σε υπερμαραθώνιο

Η συμμετοχή σε υπερμαραθώνιους και αγώνες υπεραποστάσεων δεν είναι το πιο απλό πράγμα στον κόσμο. Απαιτεί μήνες ή και χρόνια προετοιμασίας, η οποία εκτός από το αγωνιστικό και το ψυχολογικό περιλαμβάνει και το διατροφικό κομμάτι, καθώς το σώμα θα φτάσει στα όριά του κατά τη διάρκεια ενός αγώνα.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες διατροφικές συμβουλές, καθώς οι φήμες ότι κάποιος που συμμετέχει σε υπερμαραθώνιο τρώει πίτσες και κέικ πριν ή ακόμα και κατά τη διάρκεια του αγώνα, δεν είναι για να τις παίρνε κανείς στα σοβαρά.

1. Τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες

Η πρόσληψη υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για συμμετοχή σε αγώνες αντοχής είναι ιδιαίτερα σημαντική, με το «κλειδί» σε όλη τη διαδικασία να είναι οι δύο-τρεις μέρες πριν τον αγώνα.

«Οταν ετοιμάζεστε για συμμετοχή σε υπερμαραθώνιο καλό θα είναι να μην φορτώνετε τον οργανισμό σας με τροφές που επηρεάζουν το πεπτικό σας σύστημα», αναφέρει η Sunny Blende, η οποία ειδικεύεται στην διατροφή των υπερμαραθωνοδρόμων (eat4fitness.com), σημειώνοντας πως δύο μέρες πριν τον αγώνα πρέπει να προτιμούνται τροφές που κατά 70% περιέχουν υδατάνθρακες, αλλά και τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες (π.χ. ψάρια).

Επιπλέον, για το βράδυ πριν τον αγώνα η Blende υπογραμμίζει πως η κατανάλωση γλυκοπατάτας ή ρυζιού ή ζυμαρικού είναι θετικό βήμα, τονίζοντας ότι πρέπει να αποφύγετε τα όσπρια.

Οσον αφορά το πρωινό πριν τον αγώνα, η αθλητική διατροφολόγος Katie Wardle επισημαίνει ότι πρέπει δεν πρέπει να καταναλώνετε τροφές πλούσιες σε λιπαρά, με καλές επιλογές να είναι μία τάρτα φρούτων ή μία μπάρα δημητριακών μαζί με κάποιο υγρό (γάλα ή αθλητικό ποτό), προκειμένου τα θρεπτικά συστατικά να απορροφηθούν πιο εύκολα.

Κατά τη διάρκεια του αγώνα, ένας αθλητής χρειάζεται περίπου τρία με έξι γραμμάρια υδατανθράκων με την Wardle να τονίζει πως η κατανάλωση τζελ φαντάζει θετική, καθώς είναι πιο εύπεπτο, όμως παραδέχεται ότι δεν έχει σημασία η μορφή με την οποία παίρνει ένας υπερμαραθωνοδρόμος τους υδατάνθρακες, αλλά η ποσότητα που καταναλώνει στον αγώνα του.

Οι δημοφιλέστερες τροφές που καταναλώνει κάποιος κατά τη διάρκεια ενός αγώνα είναι λίγα αποξηραμένα φρούτα ή κάποια μπάρα δημητριακών, τα οποία πρέπει να συνοδεύεται με υγρό.

2.Να μην αφήνετε τον οργανισμό χωρίς υγρά

Επειδή όπως αναφέραμε παραπάνω το σώμα πρέπει να είναι στην καλύτερή του κατάσταση, η κατανάλωση υγρών είναι υψίστης σημασίας, καθώς εκτός το γεγονός ότι βοηθάνε στην πέμψη των τροφών και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών τους, κρατάνε το σώμα «ζωντανό».

Πιείτε νερό ή κάποιο άλλο αθλητικό αναψυκτικό, αλλά αποφύγετε τα ανθρακούχα. Ενα ρόφημα με ηλεκτρολύτες είναι ότι πρέπει.

3.Μην αφήσετε άδειο τον οργανισμό σας μετά από τον αγώνα

Μπορεί ο αγώνας να ολοκληρώθηκε, όμως δεν πρέπει να αμελήσετε τον οργανισμός, καθώς πρέπει να αναπληρώσετε άμεσα τις θερμίδες που καταναλώσατε όταν τρέχατε.

Φάτε και πιείτε κάτι τριάντα λεπτά μετά τον τερματισμό της άσκησης, καθώς σε περίπτωση καθυστερήσετε πάνω από δύο ώρες η απορρόφηση θρεπτικών συστατικών από τον οργανισμό σας μειώνεται κατά 50%.

Στο γεύμα σας πρέπει να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνης, προκειμένου να ανακάμψουν οι μυς.

photo credit: shootingtherapy.gr

Send this to a friend